Strona główna

Por – informacje uprawowe


Pobieranie 18.47 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar18.47 Kb.
Por – informacje uprawowe

Stanowisko


Por jest warzywem o wiązkowym, silnie rozwiniętym systemie korzeniowym. Najdłuższe z korzeni mogą sięgać nawet na 125 cm w głąb gleby, jednak główna ich masa lokuje się w warstwie ornej. Stąd też najlepsze plony uzyskuje się na stanowiskach o glebach strukturalnych i żyznych o pH 6,0-7,5. W przypadku podeszwy płużnej zalecane jest zastosowanie głęboszowania- zabieg ten znakomicie poprawia wysokość i jakość plonu.

Por ma duże wymagania świetlne- nie może być uprawiany na stanowiskach zacienionych, a na części pola znajdującej się w pobliżu zadrzewień wzdłuż dróg rośliny będą zawsze słabsze. Z tego względu polecana jest też uprawa odmian o wzniesionym pokroju, jak Flextan F1. Rośliny, nie zacieniając się wzajemnie, są bardziej wyrównane. Podobnie wysokie są wymagania wodne pora, szczególnie w czasie kiełkowania a potem intensywnego wzrostu w okresie lata. Ograniczenie nawadniania w okresie jesiennym poprawia zdolność przechowalniczą pora.



Zmianowanie


Niewskazana jest uprawa pora bezpośrednio po cebuli ze względu na występowanie głowni i nicieni, por nie jest jednak wrażliwy na uprawę wieloletnią na tym samym stanowisku o ile nie wystąpiła na polu różowatość korzeni. Dobrymi przedplonami dla pora są warzywa pozostawiające pole nie zachwaszczone, a więc dyniowate i kapustne.

Nawożenie


Na żyznych stanowiskach por najczęściej uprawiany jest w drugim roku po oborniku. Na glebach lekkich, mineralnych polecane jest jesienne nawożenie obornikiem w dawce 30 t/ha. Nie należy jednak stosować bardzo słomiastego obornika ze względu na silne wysuszanie gleby.
Na początku uprawy poziom składników pokarmowych w glebie należy doprowadzić do optymalnego poziomu na podstawie analizy (mg/l):

N- 70-100 ( f. azotanowa i amonowa)

P - 50-70

K- 150-200


Mg -50-70

Ca – 1500-2000


Nawożenie fosforowo–potasowe należy zastosować jesienią lub najpóźniej na 2- 3 tygodnie przed siewem lub sadzeniem. Zalecaną dawkę azotu należy podzielić i zastosować połowę w nawożeniu głównym, pozostałą zaś część w dwóch równych dawkach: na początku czerwca i nie później niż na 4 tygodnie przed zbiorem.

Por, jak wszystkie warzywa cebulowe, pozytywnie reaguje na bezchlorkowe formy nawozów.


Niezmiernie ważny w produkcji porów jest właściwy dobór odmiany do terminu planowanego zbioru. Jeśli jest to produkcja na zbiór najwcześniejszy z siewu wiosennego szczególnie polecane są odmiany Pancho i Porvite. Odmianą o wszechstronnym zastosowaniu jest Porbella łącząca w sobie cechy odmiany o najbardziej dziś pożądanych cechach, a więc ciemnym, niebiesko-zielonym liściu, wzniosłym pokroju, długiej, bardzo dobrze wybielającej się łodydze rzekomej, bardzo szybkim wzroście, dużym wigorze i zdrowotności. Ponadto echą wyróżniającą odmianę Porbella jest to, że zdecydowanie mniej chętniej jest zasiedlana przez wciornastka co bardzo ułatwia ochronę plantacji przed tym uciążliwym i powodującym duże problemy i straty szkodnikiem. Z odmian mieszańcowych na uwagę zasługuje Sultan F1 na zbiór jesienny i Flextan F1, odmiana o wyjatkowo wzniesionym pokroju i bardzo dużej tolerancji na główne choroby pora.

Produkcja rozsady


Częstym błędem w produkcji pora jest używanie rozsady o niskiej jakości: zbyt małej, wyciągniętej, nie hartowanej, o słabym systemie korzeniowym.

W produkcji rozsady na najwcześniejsze terminy zbioru minimalna rozstawa w punktowym siewie nasion to 2-2,5 cm x 2-2,5 cm. Rozsadnik należy nawozić, chronić przed chorobami i szkodnikami, a przed sadzeniem zahartować przyciąć liście.

Wszystkie powyższe uwagi są niezmiernie ważne w produkcji rozsady na wszystkie terminy uprawy.

Generalnie im późniejszy termin sadzenia tym jakość używanej rozsady powinna być wyższe.

Coraz powszechniejsza staje się uprawa pora z siewu wprost do gruntu. Jest ona tańsza a uzyskany plon jest wcześniejszy ale wymaga bardzo starannego przygotowania stanowiska. Zalecana norma wysiewu dla polecanych w tym typie produkcji nasion kalibrowanych lub otoczkowanych dla większości odmian wynosi 300.000 nasion /ha.
Sadzenie

Rozsadę pora sadzi się przy pomocy sadzarki lub dołownicy, wykonującej na polu otwory o głębokości około 20 cm.



Pory sadzone sadzarką muszą być potem podredlane aby wytworzyły długą część wybieloną. Problem ten nie występuje przy sadzeniu do wydrążonych dołków. Rozsadę wrzuca się do nich ręcznie i nie zasypuje ziemią. Po posadzeniu rozsadę należy intensywnie podlać dzięki czemu dołki zostaną naturalnie zamulone.
Choroby i szkodniki

Alternarioza- choroba powodowana przez grzyby z rodzaju Alternaria i Stemphylium, porażająca przede wszystkim odmiany wczesne. Obajwem są brązowofioletowe plamy z czasem zmieniające kolor na brunatnoczarny, pokryte aksamitnym nalotem. Porażone liście zamierają. W przypadku pojawienia się objawów zastosować 2-3 opryski co 10-14 dni zgodnie z Kalendarzem Ochrony Warzyw (Amistar 250 SC lub Pencozeb 455 SC z dodatkiem zwilżacza).

Różowienie korzeni- choroba o złożonej i nie do końca określonej etiologii: powodowana jest najprawdopodobniej przez grzyb z rodzaju Pyrenochaeta i niektóre gatunki z rodzaju Fusarium. Powoduje różowe smugi na korzeniach i liściach wybielonej części łodygi rzekomej. W gorące lata może uszkodzić 100% roślin na plantacji. Porażone rośliny nie nadają się do handlu. Jedynym sposobem ograniczenia wystąpienia tej choroby jest stosowanie 4-letniego płodozmianu (również z cebulą), chociaż według badań prowadzonych w AR we Wrocławiu dobrą skuteczność wykazuje zaprawianie korzeni przed sadzeniem 0,1% roztworem Topsinu M500 SC lub Bravo 500 SC albo po zauważeniu pierwszych objawów podlewanie roślin tymi preparatami w ilości 0,25l na 1 mb rzędu.

Fytoftoroza pora- najgroźniejsza choroba pora w Europie Zachodniej. W Polsce występuje na nisko położonych, wilgotnych polach. Początkowo wilgotne plamy na końcach liści powodują ich zasychanie. Usuwanie resztek polowych i zmianowanie ogranicza występowanie choroby. W razie konieczności stosować ochronę chemiczną zgodnie z zaleceniami Kalendarza Ochrony Warzyw.

Rdza pora- choroba występująca przede wszystkim na odmianach wczesnych o miękkich liściach. Infekcja następuje w maju i czerwcu. Po zauważeniu objawów (początkowo żółte plamki z pylącymi zarodnikami, później rdzawoczerwone do czarnych) opryskiwać rośliny 2-3-krotnie co 10-14 dni jednym z następujących środków: Amistar 250 SC, Dithane 75 WG lub Penncozeb 455 SC w dawkach zalecanych przez Kalendarz Ochrony Warzyw.

Wciornastkek tytoniowiec- szkodnik atakujący wiele gatunków warzyw. Białe, drobne plamki na liściach obniżają wartość handlową porów, powodują też przyhamowanie wzrostu i spadek plonu. Szczególnie szkodliwy w okresie suchej pogody. Po zauważeniu pierwszych zabiegów wykonać oprysk jednym z preparatów zalecanych w Kalendarzu Ochrony Warzyw, np. Nurelle D 550 EC, Diazol 500 EW lub Orthene 75 SP.

Miniarka porówka- szkodnik występujący powszechnie w południowej i centralnej Polsce. Szkodliwość gospodarczą ma zwłaszcza drugie pokolenie, pojawiające się na plantacjacj pora w w połowie sierpnia, kiedy samice składają jaja (białe, ułożone w rzędy plamki) z których wylęgają się larwy wygryzające w liściach długie korytarze. Ochrona chemiczna polega na 2-3 opryskach co 10 dni w drugiej połowie sierpnia i we wrześniu preparatami o krótkiej karencji.

Wgryzka szczypiorka- szkodnik wyrządzający największe szkody na plantacjach nasiennych, jednak i w produkcji towarowej lokalnie szkody mogą być poważne, zwłaszcza powodowane przez pierwsze, majowe pokolenie. Objawem żerowania larw są podłużne chodniki na liściach. W rejonach występowania szkodnika wykonać 3 opryski co 14 dni począwszy od drugiej dekady maja jednym z preparatów polecanych w Kalendarzu Ochrony Warzyw
Zabiegi pielęgnacyjne

Por jest warzywem bardzo wrażliwym na zachwaszczenie dlatego plantacja musi być starannie odchwaszczana. Po przyjęciu się rozsady, najwcześniej 7-10 dni po posadzeniu, zalecane jest wykonanie oprysku Ramrodem Flo 480 SC w dawce 8-11 l/ha. Herbicyd ten niszczy większość chwastów w fazie kiełkowania, wschodów i liścieni. Oprócz stosowania herbicydów wzrost chwastów ogranicza też bardzo stosowane 2-3-krotnie podredlanie porów. Wszystkie zabiegi herbicydami należy prowadzić według aktualnych zaleceń Programu Ochrony Warzyw oraz informacji podawanych przez producenta środków chemicznych..


Zbiór i przechowywanie

Pory przeznaczone do sprzedaży muszą mieć przycięte krótko korzenie i liście skrócone do długości dwukrotnej długości części wybielonej. Część wybielona musi być obrana przez usunięcie pierwszego liścia wraz z pochwą liściową.



Przechowywanie porów:

  1. w polu- szereg odmian przystosowanych jest do zimowania w polskich warunkach klimatycznych. W przypadku spadków temperatury poniżej -10°C i braku okrywy śnieżnej uszkodzenia mogą być dość silne, jednak wczesnozimowe przykrycie plantacji włókniną lub perforowaną folią znacznie poprawia przezimowanie pora.

  2. dołowanie- najczęściej przeprowadza się na zagonach lub w rowach. Rośliny umieszcza się pionowo lub lekko ukośnie, a następnie korzenie i wybieloną część łodygi rzekomej przysypuje ziemią. Po nadejściu mrozów liście osłania się słomą. Wadą tej metody jest utrudnione wyjmowanie porów w razie nadejścia silnych mrozów.

  3. przechowalnie- rośliny przeznaczone do przechowywania powinny być bezwzględnie zdrowe i oczyszczone. Rośliny umieszcza się na płask w skrzynkach uniwersalnych lub, lepiej, pionowo w specjalnych skrzynkach dla pora. Optymalna temperatura przechowywania wynosi od -1°C do –1,5°C przy wilgotności 95-98%. Por jest bardzo wrażliwy na egzogenny etylen, który powoduje żółknięcie liści, dlatego nie polecane jest przechowywanie go razem z owocami, a szczególnie jabłkami.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość