Strona główna

Pozytywizm A. Asnyk wybór wierszy M. Konopnicka


Pobieranie 256.28 Kb.
Strona2/4
Data18.06.2016
Rozmiar256.28 Kb.
1   2   3   4

6. Ocena poety i poezji

Na temat poety i poezji daje Krasiński wykład swoich poglądów na wstępie do cz. I.

Poezja to -według niego -piękno i prawda, a poeta, to człowiek wyróżniający się spośród innych ludzi. Poezja realizowana jest jednak przez człowieka, a więc przez twór niedoskonały. Stąd rozróżnienie dwu typów poetów: „Nieszczęśliwego” i „błogosławionego”. „Nieszczęśliwy” to ten, którego życie osobiste jest zaprzeczeniem idealnych wartości poezji, a jego twórczość jest jedynie pozorem prawdy łudzącym poetyckimi pięknościami, pustym poetyzowaniem. Sama zaś próba „zrealizowania” przez twórczość poetycką najwyższych ideałów piękna i prawdy w znikomym , ludzkim materiale słów jest ich ograniczeniem lub też zdeformowaniem. Mickiewiczowski dylemat: „Język kłamie głosowi, a głos myślom kłamie” okazał się nierozwiązalny. Krasiński dowodził, że nie można nawet „śpiewać w sobie”, „śpiewać samemu sobie”.

Poeta „błogosławiony” natomiast to ten, który od poezji nie oddziela się „przepaścią słowa”, którego całe życie, cała istota jest poezją, a więc ktoś identyfikujący się z nią. Taki poeta może odegrać ważną rolę społeczną: „On będzie kochał ludzi i wystąpi mężem, pośród braci swoich”.


Z jednej strony barykady umieścił Krasiński chłopów, rzemieślników, robotników fabrycznych, pomywaczki i lokai. Z drugiej - arystokratów, fabrykantów, bankierów.
REWOLUCJONIŚCI (16.IX.98)

1.Skład: kluby: rzeźników, lokai, , kupców, chłopów, robotnicy, drobna szlachta.

2.Cele: „chleba nam chleba” Nie chcą być ciemięrzeni, chcą być wolni. Rewolucja występuje przeciwko religii. Niszczą wszystko. Niszczą kulturę dotychczasową. Zwracają się do siebie per „obywatelko”, „obywatelu”.

Rewolucja jest hałasem na początku drogi. Żadnej idei.

Pankracy chciał być przywódcą „nowego świata”. Brak spójności w tym obozie. Kierowanie się wyłącznie chęcią zemsty. Chęć stworzenia nowej, prymitywnej religii. Propagowanie wolnej miłości. Egoizm przywódców. Żydzi udają ich sojuszników, lecz chodzi im tylko o odrestaurowanie państwa Żydowskiego. Rewolucja niszczy moralność. Brak wzorów. APOKALIPSA

Koniec cz. III.

Charakterystykę obozu rewolucyjnego poeta dokonuje w scenie nocnej wędrówki hrabiego Henryka z Żydem przez obóz rewolucyjny. (Ani Pankracy, ani Henryk nie chcieli się spotkać w przeciwnych obozach).

Pankracy jest uosobieniem rozumu, odrzucającego wszelkie uczucia.. Depcze on przeszłość i hołduje tylko sile pięści, lecz jako człowiek niepospolitego umysłu, umie w głębi ducha uszanować wyższą siłę, którą widzi w Henryku. Stoi na czele ludzi bezmyślnych i rozbestwionych, żądającej krwawej rozprawy z panami i duchowieństwem.


Rewolucja ta jest także powszechna i totalna. Skierowana przeciw „Bogu, królom i panom”, a więc przeciwko wszystkim klasom posiadającym (zarówno dawnym jak i nowym) oraz przeciwko wszystkim dotychczasowym wartościom : religii, filozofii i sztuce. Określi K. jej program : „chleba nam chleba, chleba! Śmierć panom, śmierć kupcom-chleba, chleba”. Rewolucja ma więc zaspokoić głód i stać się rodzajem krwawej uczty.

Konflikty typowe dla formacji feudalnej (szlachta-lud) znał poeta doskonale z terenu Polski. Źródłem jego wiedzy była zarówno bezpośrednia obserwacja, jak i listy ojca przedstawiające powstanie listopadowe, jako starcie pomiędzy posiadającymi a nieposiadającymi. Podstawowym jednakże modelem klasowego starcia pozostała dla Krasińskiego Wielka Rewolucja Francuska. Jej dzieje uświadomiły poecie złożony charakter ruchów rewolucyjnych, w których skupiają się różnorakie elementy społeczne o sprzecznych często programach i celach. W tworzonym obrazie rewolucji podkreślał Krasiński wszelkie wynaturzenia ruchu, a min. aktywny udział Przechrztów, którzy traktują rewolucję jedynie jako doskonałe narzędzie i okazję do realizacji swoich własnych planów tj. obalenia chrześcijaństwa.


OBÓZ ARYSTOKRACJI

Odmalowana ujemnie; jako pozbawioną sił warstwę, tchórzliwą, bez energii i poczucia godności osobistej, mającej na celu jedynie wygodne i bezczynne życie. Zygmunt Krasiński w 1825 widział okopy św. Trójcy i właśnie tam umieścił obóz arystokratów, którzy bronią przeszłości, starych praw i porządku, ci którzy symbolizują potęgę państwa.

W IV części obserwujemy wybór przywódcy, czyli hrabiego Henryka.

W III cz. Henryk przyjmuje Pankracego w sali audiencyjnej. Na filarze znajduje się herb ze znakiem hr. Henryka, który jest bardzo dumny ze swych przodków. Pankracy wytykał jednak wady dziadom Henryka: fałszowanie dokumentów, niezapracowane majątki. Hrabia broni swej klasy, twierdzi, że przyniosła dla ojczyzny wielkie zasługi, budowano szkoły, szpitale. Pankracy jednak „wygrywa” w dyskusji. Pankracy stwierdza, że arystokracja to przeżytek, który powinien zejść ze sceny i ustąpić miejsca innym. Jakkolwiek szlachta była wcześniej warstwą silną, ale teraz jest bezduszna, bezwartościowa, pozbawiona honoru.

W okopach św. Trójcy dochodzi do decydującej rozprawy między obozami. Wódz arystokratów widząc niemożliwość zwycięstwa, postanawia walczyć do końca, i zginąć. Słyszy wyroki na siebie: „Za to żeś nic nie kochał, nic nie czcił prócz siebie i myśli swoich, potępion jesteś, potępion na wieki”. Gdy rewolucjoniści zdobyli okopy Henryk rzucił się w przepaść, przeklinając swoje marzycielstwo.

Hrabia Henryk pogardzał swoimi podwładnymi. Na wojnę „z bracią swoją; idzie bez wiary w słuszność, bez wiary w sens ostateczny zmagań, byle wypełnić zewnętrzną pustkę, byle zyskać pole działania i władzy.

Arystokraci nie są wierni przysiędze którą złożyli w okopach św.Trójcy. Jedynie Henryk próbuje walczyć i zginąć honorowo.

Racje obydwu stron

Pankracy zarzucał - w rozmowie z Henrykiem - arystokracji swawolę, prywatę, fałszowanie dokumentów, doprowadzenia do upadku kraju, ciągłe zabawy, niezapracowanie na majątki

Henryk broni - Mówi, że szlachta jest honorowa, opiekuje się chłopami, buduje szkoły, szpitale, tworzy kulturalną elitę,

LEKCJA(17.IX.1998)



Temat: Co sfrustrowany dwudziestolatek sądzi o rewolucji. („Nie- boska komedia” Krasińskiego)

Obserwacje Krasińskiego

- rewolucja jest wynikiem występków arystokracji;

- zatracenie ideałów przez klasy wyższe

- rewolucja to zbędne przelewanie ludzkiej krwi;

- rewolucja niszczy moralność, kulturę, tradycje, religię;

Skłoniły Krasińskiego do takiej oceny rewolucji lektury, obserwacje zdarzenia z historii Polski, w które była zaangażowana jego rodzina.
- ziemia jest pusta, ludzie wyginęli;

- rewolucyjny przywódca ma tylko mglistą wizję „szczęśliwego świata”, lecz nie wiedział jak ją zrealizować;

- Pankracy widzi Chrystusa - Zwycięzcę wspartego na Krzyżu. Pokonanie człowieka zbuntowanego przeciw Bogu. Umierając wypowiada słowa : „Galilaee, vicisti!” - (Galilejczyku zwyciężyłeś) - słowa te miał wypowiedzieć Julian Apostat - cesarz, który odstąpił od Chrześcijaństwa;

- prowidencjalizm

„Nie-boska komedia” jest dramatem romantycznym. Zerwanie z trzema jednościami (czas,miejsce,akcja). Charakterystyczny synkretyzm romantyczny - proza (charakter epicki) i elementy liryczne (dramat). Motywy historyczne. Otwarta kompozycja.

Kordian, Konrad, Gustaw - umierali w niezbyt jasnych okolicznościach. Henryk ginie „na oczach” widzów lub czytelników. Miłość do kobiety - bardziej spełniona (małżeństwo, potomek), ale poświęcona poezji.




LEKCJA(22.IX.1998)

Temat: Pozytywizm - podłoże filozoficzne epoki.
1. Czas trwania okresu

1863 (powstanie styczniowe) - 1890 (data umowna; poeci nowego pokolenia)

80te - do 1890 szczytowa faza (Epigoni do 1910)

2. Nazwa - odnosi się tylko do kultury polskiej i ma podłoże filozoficzne. Twórcą jest filozof August Comte.

Pozytywizm narodził się w filozofii europejskiej około połowy XIX w.

August Comte uznał, że filozofia powinna zajmować się przedmiotami rzeczywistymi, które są postrzegane w doświadczeniu; zerwał zdecydowanie z metafizyką. Filozofia P. należała do filozofii minimalistycznej.

F.M. zakładała, że są takie zagadnienia, które można rozwiązać i to one są podstawą nauki. Natomiast zagadnienia, których nie można rozwiązać nie powinny być przedmiotem nauki, raczej wiary i religii.

F. poz. nie ogranicza się do krytyki innych systemów, ale usiłuje wypracować własne treści, unika spekulacji, staje się nauką o przedmiotach fizycznych, nie o stanach emocjonalnych człowieka, gdyż te są nie dostępne w poznaniu, wg. C.

C. sformułował zadania nauki: „Zadaniem nauki jest ustalanie praw.” C. odwoływał się do D. Hume’a, że filozofia nie wynika wcale z doświadczenia. Uważał, że właściwy cel nauki to nie ustalanie praw dla ich samych, ale zestalanie faktów, które mogą nastąpić. Uczony wg. C. nie może się opierać tylko na faktach bo byłoby to poruszaniem się w ciemności, czyli zadaniem nauki jest formułowanie hipotez z twierdzeń kierowniczych. (kierujących myśli ku doświadczeniu)

August Comte podzielił dzieje ludzkości na trzy fazy:

I TEOLOGICZNA - w której ludzkość poszukiwała odpowiedzi na pytanie jaki jest świat, doświadczenia były znikome, nie zobiektywizowane, człowiek jednak musiał mieć poczucie bezpieczeństwa, stworzył więc sobie system świata duchów zaspokajający jego potrzeby emocjonalne; - świat antropomorficzny (działanie duchów tłumaczono przypisując im ludzkie cechy, ludzkie zachowania. Stąd wynika praktyka wpływania na przychylność bogów np. za pomocą ofiar.

II METAFIZYCZNA - pojawia się wtedy, gdy budzi się rozum; nie wystarcza samo zaspokojenie emocji. Na początku mity zaspokajają potrzeby, ale epoka klasyczna w Grecji rozbudzała w Greku potrzebę rozumu, a mity traktowano już, jak alegorię, stąd zamiast bogów pojawiają się pojęcia metafizyczne - fazy, idee. Te dwie fazy Teologiczna i Metafizyczna nazwał Comte fazami złudzeń Dopiero

III POZYTYWNA faza jest fazą realną. Pozytywny wg. Comte’a > użyteczny, realny, pewny, ścisły. Pozytywiści byli zwolennikami poznania empirycznego, stąd rozbijali już istniejące nauki i tworzyli nowe (psychologia, socjologia). Comte podzielił nauki na abstrakcyjne i konkretne.

ABSTRAKCYJNE - zajmują się procesami zmierzającymi do formułowanie praw rządzących faktami

KONKRETNE - zajmują się rzeczami; traktują o konkretnych zespołach zmierzają do stwierdzenia podobieństw między pewnymi rzeczami np. anatomia.

FILOZOFIA pozytywna jest:

- wolna od metafizyki

- odrzuca teorię poznania, gdyż uważa, że świat jest poznawalny;

Zadania filozofii pozytywnej to:

- dać jednolity obraz bezpiecznego świata

-być syntezą nauk
SCJENTYZM - pojawił się w 50tych latach XIX wieku

- (biologia, fizyka) - S. jest to rodzaj światopoglądu epoki zrodzony na zasadzie opozycji do romantyzmu.

Zakłada, że prawdziwą wiedzę można poznać przez badanie naukowe.

- Wiedzę posiada się tylko w nauce;

- to co wartościowe jest naukowe (preferuje nauki ścisłe)

- nauki humanistyczne powinny posługiwać się metodą matematyczną;

- zadaniem nauki jest opis faktów

- nauka w opisie powinna posługiwać się regułami

Filozofia może istnieć tylko w granicach nauki i jest najwyższą formą kultury.

Zadaniem nauki jest służyć wolnej myśli -

Scjentyzm ma negatywny stosunek do religii, wśród wyznawców tego poglądu należy wymienić Johna Spencera i Stewarta Mill’a.

LEKCJA(23.IX.98)

Temat: Uwarunkowanie historyczne polskiego pozytywizmu.

ZABÓR ROSYJSKI

1.Znaczenie powstania styczniowego (1863) i jego skutki dla Polaków.

Powstanie upadło, ale stan wojenny trwał aż do I wojny światowej. Na terenie zaboru przepisy bardzo dotykały ludzi. Istniała ostra cenzura, brakowało wolności prasy. Styl przekazywania jakby więzienny ( gwiazda - wolność; zesłanie na Sybir - zimne kraje)

Zniknęła z terminologii Polska (Przywiślański kraj).

2.Uwłaszczenie chłopów w zaborze rosyjskim.

Car, uwłaszczając chłopów rozluźnił więzi między panami, a chłopami. Ale chłopi musieli też płacić podatki. Pan wynajmował chłopa. Szlachta biednieje.



3. Tworzenie gospodarki kapitalistycznej na wsi i w mieście.

Szlachta dotychczas opierała się pracą chłopów. Nie wielu szlachciców potrafiło się przyzwyczaić. Często też carskie władza konfiskowały ziemie, ludzi, którzy współpracowali z powstańcami. Czasami uratowało się uratować majątek, płacąc kontrybucję. Gdy „głowa rodziny” zginął lub został aresztowany, rodzina nie mogła poradzić sobie z uprawą roli i odchodziła do miast. Nazywano takich ludzi mianem „wysadzonych z siodła”



4. Powstanie wielkiego przemysłu i drobnej wytwórczości

„Wysadzeni z siodła” szukali dorobku w mieście, w przemyśle. Rozwijał się przemysł metalurgiczny i włókienniczy (Łódź). Powstawały ogromne osiedla robotnicze, których właścicielami byli właściciele fabryk.

Powstanie kolei pomogło w kontaktach ludzkich. Na ulicach pojawiły się tramwaje konne, a później elektryczne. Pojawiło się elektryczne oświetlenie ulic.

5. Ubożenie drobnego i średniego ziemiaństwa; problem „wysadzonych z siodła”

(Ad 3.)


6. Wyodrębnienie się inteligencji pracującej

Szlachta „wyrzucona z siodła” ratowała swoją sytuację, czyniąc użytek ze swej wiedzy i inteligencji. Zaistniała grupa ludzi, określanych mianem inteligencji pracującej.



7. Pozycja społeczna kobiet.

Na życie częstokroć musiały zarabiać kobiety. Pojawił się nowy typ, samodzielnej, wykształconej kobiety. Początkowo opinia publiczna była negatywnie ustosunkowana do tych kobiet. Te samodzielne kobiety były szokiem dla otoczenia



8. Problem rusyfikacji w Przywiślańskim kraju

Gubernator Józef Kulka był jednym z tych, którzy przyczynili się do powstania ostrej cenzury. Każdy tekst warszawski, musiał przejść przez ręce cenzora, dopiero wtedy mógł powędrować do Moskwy. Nauka w szkołach była nadzorowana („Syzyfowe prace”). Rozwinął się handel, przemysł. System wynaradawiający miał tendencje wzrastającą, próby przeciwstawienia się caratowi były surowo karane. Zabór ros. dawał duże możliwości ekonomicznego rozwoju.



ZABÓR PRUSKI

9. Germanizacja życia kulturalnego, religijnego i szkolnictwa w zaborze pruskim.

Głównym działaczem, który stosował metodę niszczenia wszystkiego co polskie był Otto Bismarck. Ustawy zabraniały nadawania Polakom ziem. (Drzymała)

W Poznaniu powstało Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauki.

10. Prowincja poznańska, jako spichlerz niemiecki

Ponadto powstało Towarzystwo Kredytowe Ziemskie. Żyzne ziemie okolic poznania, były „spichlerzem” dla Niemiec. Występowały tam, już wtedy, tak modne dzisiaj wystawy sprzętu rolniczego, bydła hodowlanego.

ZABÓR AUSTRO-WĘGIERSKI

11. Częściowa autonomia Galicji

Galicyjska autonomia, stwarzająca możliwości (ograniczona oczywiście państwową strukturą monarchii austro-węgierskiej) wpłynęła przede wszystkim na rozwój szkół i instytucji kulturalnych.

W Galicji działały dwa polskie uniwersytety w Krakowie i Lwowie. W 1871 powstała Akademia Umiejętności. Ważną rolę odegrały polski teatry.

Istniała możliwość zrobienia kariery urzędniczej. Te możliwości stworzyły typ galicyjskiego inteligenta: zachowawczego, ugodowego wobec Wiednia, ale równocześnie pielęgnującego polskie tradycje.

Swoboda druku pozwalała na pojawianie się w Galicji publikacji, które nie mogły ukazać się w pozostałych zaborach.

Galicja była zacofana ekonomicznie i społecznie.

Warstwami dominującymi były rodowa arystokracja i bogate mieszczaństwo. Ich przedstawiciele byli lojalni wobec zaborcy; ich poglądy cechował konserwatyzm i zniechęcenie do działań powstańczych i rewolucyjnych. Sprzeciw wobec liberum conspiro - wolności spiskowej.

Wokół lwowskiego „Dziennika Literackiego” skupiała się grupa postępowej młodzieży literackiej.


12. Krakowska szkoła historyczna.

Konserwatyści nazwali się stańczykami; najwybitniejsi uczeni z tego środowiska (Michał Bobrzyński, Stanisław smolka, Stanisław Tarnowski) skupiali się w szkole krakowskiej .

Zajmowali się badaniem historii Polski. Głosili zasady ugody, serwilizmu i trójlojalizmu. Występowali przeciwko ciągłości powstania. Ważna była wydana w 1870 roku przez Józefa Szujskiego i Stanisława Tarnowskiego „Teka Stańczyka” -. Występowali przeciwko ciągłości powstania. Ważna była wydana w 1870 roku przez Józefa Szujskiego i Stanisława Tarnowskiego „Teka Stańczyka” - panflet polityczny.

Zwracali głównie uwagę na wewnętrzne przyczyny upadku Rzeczypospolitej. Ten ruch, zdominowany przez konserwatystów intelektualny ruch Galicji odegrał dzięki tym wybitnym indywidualnościom istotną rolę w formowaniu się poglądów polemicznych wobec idei pozytywistycznej.

(Stańczycy nie do końca przeciwstawieni pozytywistom)
13. Zmiana znaczenia wyrazów „patriota” i „patriotyzm”.

Romantycy, za patriotę uznawali człowieka, który mógł poświęcić się za ojczyznę.

Pozytywiści - człowieka, który pracował na rzecz ojczyzny i tą pracą pomnażał zasoby materialne kraju, przyczyniał się do rozwoju ekonomicznego i kulturalnego.

LEKCJA(29.IX.98)

Temat: Program polskich pozytywistów.

Pozytywiści zwani młodymi byli głównie wychowankami Warszawskiej Szkoły Głównej. Wyrózniamy wśród młodych takie postacie jak: Aleksander Świętochowski, Piotr Chmielowski, Bolesław Prus, Henryk Sienkiewicz (Maria Konopnicka, Eliza Orzeszkowa - nie z S.G.).

Niektórzy z nich - o dziwo! - brali udział w powstaniu styczniowym:

Prus był współorganizatorem powstania, nawet został aresztowany.

Henryk Sienkiewicz chciał wziąść udział w powstaniu, ale nie doszło do tego.

E. Orzeszkowa ukrywała Romualda Traugutta.

Sami doświadczyli na sobie skutków powstania. Pojawiło się nowe przekonanie: Aby zwyciężyć należy najpierw wydźwignąć naród na wyższy poziom ekonomiczny, a co za sobą ciągnie - podwyższenie poziomu intelektualnego.

Pojawiły się nowe hasła:



Pracy Organicznej

Pozytywiści nawiązali do teorii Spencera, że analogicznie jak w organiźmie są komórki, tak w państwie są jednostki. Przedstawiciele tej teorii, uważali, że należy zagwarantować harmonijny rozwój wszystkich dziedzin życia, przemysłu, rolnictwa. Oczywiste był także, że rozwój życia gospodarczego pozwoli na rozwój życia intelektualnego. Głoszony był kult wiedzy i rozumu a także kult postępu technicznego. Praca organiczna miała polegać na współpracy wszystkich warstw społecznych.


Pracy u podstaw zwana także „pracą nad ludem i dla ludu”. Jeżeli któryś z członków zdrowego organizmu niedomaga, organizm nie może działać dobrze. „Chorymi” elementami polskiego społeczeństwa były warstwy najuboższe. Aby społeczeństwo stanęło na wyższym poziomie, należało podnieść poziom życia ludu poprzez wykształcenie i odpowiednie

wychowanie.


Z haseł pracy organicznej i pracy u podstaw wykreowały się nowe hasła:

Filantropia - Akcja dobroczynna ze strony warstw posiadających, na rzecz biedniejszych. Była błędnym założeniem.

Emancypacja kobiet - dotyczyła głównie pozycji kobiet, ich dostępu do pracy, skierowana była do szlacheckich środowisk (wysadzonych z siodła), aby społeczeństwo nie było negatywnie nastawione do kobiet pracujących. Nie dotyczyła chłopek i robotnic bo te pracowały zawsze.

Asymilacja Żydów - diaspora żydowska była bardzo liczna, Polacy powinni byli potraktować Żydów jako swoich. Wystąpienia pozytywistów - E. Orzeszkowa.

Lekcja(30.IX.98)

Temat: Rola publicystyki w utrwaleniu idei pozytywistycznych.

1.Publicystyka, dziennikarstwo, felieton, esej, list z podróży, reportaż, artykuł

W okresie pozytywizmu rozwinęła się publicystyka prasowa, dotycząca spraw bieżących.

Najsłynniejsze były kroniki B. Prusa.

W okresie pozytywizmu istniało też wiele gazet, pojawił się nowy zawód - dziennikarz; początkowo byli to pisarze romantyczni. Listy z podróży do Afryki (i Ameryki) pisał Henryk Sienkiewicz.

2. Walka „starych” i „młodych”

„Starzy”: - Biblioteka Warszawska „Bluszcz”, „Kłosy”, Słowo”, Kurier warszawski”.

„Młodzi”: Przegląd tygodniowy „Niwa”, „Prawda”, „Ateneum”(Piotr Chmielowski)

A” miało charakter naukowo-artystyczny.

3. Cele „starych”:

- zachowanie szlacheckiej tradycji;

- zachowanie patriarchalnych stosunków między dworem a wsią

- obrona tradycji Bóg - Honor - Ojczyzna

- idealizacja narodu polskiego

4. Cele „młodych”:

- tępienie wad narodowych, które doprowadziły do upadku ojczyzny i powstań

- nawiązywanie do tradycji oświeceniowych i sejmu wielkiego

- dążenie do przekształceń narodu szlacheckiego w naród demokratyczny.

- obrona „stanu trzeciego” ( mieszczaństwo, burżuazja);

- propagowanie haseł pozytywistycznych i uzasadnianie ich celowości.

5. Cele „młodych” na podstawie artykułu Swiętochowskiego pt. „My i wy”

Młodzi pragną pracy i nauki w społeczeństwie, dbają o rozwój kraju, są pełni siły i energii.

Ze względu na różnicę poglądów, nie może dojść do porozumienia między „starymi”

a „młodymi”. Starzy powinni ustąpić miejsca młodym, gdyż każde pokolenia jest pożyteczne w swoim czasie.

Lekcja(-||-)

Temat: Rozwój muzyki, teatru i sztuk plastycznych w II-jej połowie XIX wieku.

1. Życie teatralne na ziemiach polskich. W teatrach polskich wystawiane są sztuki oparte na grze i indywidualnej interpretacji aktora..

Najwybitniejsi aktorzy, to Helena Modrzejewska, Wincenty Radacki.

Po raz pierwszy w teatrze została wprowadzona reżyseria przez dyrektora Koźmiana.

W Krakowie - modne były sztuki romantyczne Słowackiego, Krasińskiego oraz dramaty Schullera i Shakespeare’a.

W Warszawie i Poznaniu - sztuki Fredry i komedie francuskie.

Dramatopisarze pozytywistyczni:

Michał Bałucki(„Rozbitki”), Józef Bliziński(„Grube ryby”, „Ciężkie czasy”, „Dom otwarty”)

2. muzyka. Nadal popularna muzyka Stanisława Moniuszki. „Młody” Zygmunt Noskowski - motywy ludowe; Bracia Henryk i Józef Wieniawscy; Władysław Żeleński.

3 Malarstwo.

Szkoły:


- historyczna, krakowska

Jan Matejko, Juliusz Kossak, Artur Grottger, Henryk Rodakowski

Tematyka i warsztat - romantyczne

- warszawska - tematyka współczesna, pejzaże, sceny rodzajowe ( Wojciech Gerson, Aleksander Kotsis, Franciszek Kostrzewski, Michał Elviro Andriolli - ilustracje do „Pana Tadeusza”, Rzeźbiarze: Cyprian Godecki, Antoni Kurzawa)

- grupa monachijska - bracia Maksymilian i Józef Gierymscy, Józef Chełmoński. Powstanie Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie,( i Warszawie.) Powstanie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych



Eliza Orzeszkowa

Eliza z Pawłowskich urodziła się 6 czerwca 1841 roku w Milkowszczyźnie (Grodzieńszczyzna), w zamożnej rodzinie ziemiańskiej. W latach 1852-1857 przebywała na pensji sakramentek w Warszawie, gdzie zaprzyjaźniła się z Marią Wasiłowską(póxniej Konopnicką). W 1858 roku wyszła za mąż za Piotra Orzeszkę. Lata 1859-1863, które spędziła w majątku ziemskim mężą, poświęciła przacy wśród ludu. W czasie powstania styczniowego udzielała się w służbach pomocniczych. W jej domu ukrywał się Romuald Traugutt. Po zesłaniu męża, w 1865 roku, powróciła do Milkowszczyzny, a w w 1869 uzyskała unieważnienie małżeństwa, wtedy też osiedliła się w Grodnie. Od 1879 roku była współwłaścicielką wypożyczalni i księgarni wydawniczej w Wilnie. W 1894 roku poślubiła wieloletniego przyjaciela S. Naherskiego. Jej kandydatura była dwukrotnie wysuwana (1905, 1909) do Nagrody Nobla. Zmarła w Grodnie 18 maja 1910 roku.

Twórczość literacką można podzielić na trzy okresy:

1   2   3   4


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość