Strona główna

Praca magisterska


Pobieranie 390.79 Kb.
Strona2/15
Data18.06.2016
Rozmiar390.79 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

Rozumienie i istota wolności w dobie komunikacji masowej


...Mamy wolność słowa. To także wolność pisania i wygłaszania dziesięciu komentarzy dziennie, oczywiście niezwykle rzetelnych i głębokich. Również wolność bełkotu i wolność psucia mediów poprzez jego promowanie. Mamy też wolność megalomanii, wypowiadania nie znoszącym sprzeciwu tonem, opinii na dowolny temat. Ale także społeczeństwu przysługuje wolność. Np.: wolność pukania się w czoło...”

Gazeta Polska nr7, 14 lutego 2007


Omówienie istniejącego stanu wiedzy w zakresie tematu pracy, należy zacząć od przedstawienia pojęcia wolności. Z czym aktualnie kojarzy się wolność i jak jest definiowana.

    1. Zagadnienie wolności


Zastanawiające jest jak trudno określić ramy definicyjne tego pojęcia. Ogromny zakres, z którym utożsamiana jest wolność, oraz różnorodne kombinacje słowotwórcze stwarzają problem badawczy. Najogólniej rzecz ujmując, wolność to możliwość wyboru.

W znaczeniu ogólnym jest to uprawnienie (prawo) jednostki do podejmowania decyzji i postępowania zgodnego z własną wolą. W tym rozumieniu pojęcie wolności jest ściśle związane z przyjętym systemem wartości i światopoglądem, zwykle też występuje z dodatkowymi określeniami: wolność słowa, wolność sumienia, wolność poglądów, wolność wyznania, wolność praw itp.7 W najpopularniejszej internetowej wyszukiwarce wikipedii napotkamy definicje wolności, która utożsamia ją ze słowami bliskoznacznymi. Są to synonimy: niezależność, swoboda, niepodległość, autonomia, swoboda, prawo, przywilej .

W znaczeniu indywidualnej, pojedynczej jednostki niezależność i swoboda oznaczają brak jakiejkolwiek ingerencji ze strony osób postronnych, instytucji państwowych w dokonywanie osobistych decyzji i wyborów, a które nie naruszają niezależności i swobody innych podmiotów. Głównym aspektem pojęcia, najczęściej spotykanym jest brak osobistego zniewolenia. W myśli politycznej i filozofii wolność to jedna z podstawowych kategorii używana w opisach lub rozważaniach teoretycznych dotyczących np. natury jednostki (wolność woli, aktywność zgodna z wolą podmiotu), jej relacji z otoczeniem społecznym, ekonomicznym (typ stosunków ekonomicznych,układ pracy, wolna inicjatywa) i politycznym (instytucje polityczno-prawne, system prawa, prawne i polityczne gwarancje wolności).8

Zbigniew Herbut w Leksykonie Politologicznym przedstawia podział wolności politycznej na dwie kategorie pojęciowe. Są to rozwinięte przesz G.W.F Hegla wolność od czegoś – tzw. wolność negatywna oraz wolność do czegoś – tzw.: wolność pozytywna. Wolność negatywna jest szczególnie eksponowana w doktrynie klasycznego liberalizmu politycznego i ekonomicznego oraz jego współczesnych odmianach (neoliberalizm, libertarianizm, niektóre nurty konserwatywne). Zwykle definiuje się jako brak przymusu rozumianego jako każde arbitralne działanie innych jednostek, grup lub państw.9 Wolności człowieka w rozumieniu klasyków liberalizmu nie ma prowadzić do samowoli, granicą nieprzekraczalną albowiem jest „wolność drugiego człowieka”. Indywidualizm jednostki, to najważniejsza wartość, która nie powinna być ograniczana przez państwo, grupy społeczne czy instytucje. Wolność do czegoś jest pojęciem wywodzącym się z myśli empirycznej Bacona. Według niej uprawnienia jednostki nie mają polegać tylko na braku ograniczeń. Jednostka jest uczestnikiem życia społecznego, toteż nie może polegać tylko na własnych egoistycznych pobudkach. Wolność to przed wszystkim równouprawnienie w dostępie człowieka do edukacji. Obejmuje, także gwarancje polityczne, ekonomiczne i socjalne. Człowiek kierując się zasadami sprawiedliwości społecznej w pierwszej kolejności jest członkiem wspólnoty, stąd też wolność nie jest wartością sama w sobie lub jedynym i ostatecznym celem działania ludzi10 .

Ograniczając ramy pojęciowe, tak szeroko rozumianej wolności na potrzeby pracy zajmiemy się wpływem mass mediów jako nadawcy na decyzje, wybory dokonywane przez człowieka jako odbiorcy.

    1. Współczesna interpretacja wolności


Praktyczne rozumienie wolności jest szeroko interpretowane przez współczesne społeczeństwo. Często poprzez wolność utożsamiamy nasze codzienne zwykłe czynności czy obowiązki. Wolnością, dla nas Europejczyków jest np.: przyjście do domu, w którym nie musimy codziennie składać toastów pod wielkim obrazem, Kim Dzong Kila przywódcy Korei Północnej. Rano wstając do pracy nie zakładamy czerwonej koszuli wraz przypiętymi w odpowiednim miejscu znaczkami wielkiego wodza. Europejczyk nie je trawy11 , ponieważ może dokonać zakupów począwszy od małego osiedlowego sklepiku po ogromne hipermarkety. Konsumpcja, stała się wręcz opoką i najbardziej ważnym aspektem szeroko rozumianej wolności. Zależność między ogromną ilością produktów, które pozwalają nam na wszechstronny wybór a swobodą i niezależnością jednostki jest jak najbardziej prawdziwa.

W życiu codziennym dokonujemy nie narzuconych odgórnie wyborów. Mamy prawo chodzić do szkoły, pracy, kina, gdy tylko chcemy i mamy na to ochotę. W naszym przekonaniu, wolnością są proste relaksujące czynności takie jak „grillowanie” we własnym ogródku, picie alkoholu w letni wieczór. Posiadamy swobody i przywileje obywatelskich, które jeszcze pół wieku temu były dla większości niedostępne12. Dla współczesnych polskich nastolatków dostęp do Internetu, wszelkiego gatunku programów rozrywkowych jest tym, bez którego czują zagubieni i osamotnieni. Nawiązując, rozrywka w powiązaniu z masową konsumpcją jest jednym z najważniejszych elementów współczesnej kultury masowej13.

Paradoksem jest kojarzenie wolności ze swobodnym spędzaniem całego dnia w centrum handlowym przez tzw.: Galerianki. Dla tych dziewczyn, brak przyjścia zakazany przez rodziców to odebranie im niezależności i swobody. Kiedy gimnazjalna nuda dokręci śrubkę, trzynastoletnie panny udają się do wszechświatowego centrum wszelkiej rozrywki, sztuki i człowieczeństwa – do megaprzepastnego, megawylansowanego: centrum handlowego, aby przemiło spędzić czas i odreagować”14

Dla współczesnego człowieka wzorce kształtujące postawy dostarczają media, także takie, które wpływają na to, w jaki sposób spostrzegamy otaczająca nas rzeczywistość, także w tym jak interpretujemy wolność. Człowiek w dobie komunikacji masowej, być może z wyjątkiem plemion w amazońskiej dżungli nie może obejść się bez współczesnych środków komunikacji. Nie potrafi też żyć w bezwzględnej izolacji od cywilizacji oraz jej dorobku, ponieważ jest istotą społeczną15. Jako stworzenie stadne, potrzebuje kontaktu z innymi przedstawicielami swojego gatunku. Kontakt, więc następuje od momentu narodzin po kres życia jednostki. Kontakt można rozumieć jako przebywanie, tudzież obcowanie z przedstawicielami tego samego gatunku. Jego brak, może uniemożliwić rozwinięcie cech typowych dla ludzi16. Kontakt za pomocą mowy daje możliwość wyrażania własnych myśli, przekonań i przekazywania je innym. Czynność ta dokonuje się w postaci komunikowania.17



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość