Strona główna

Praca magisterska


Pobieranie 390.79 Kb.
Strona3/15
Data18.06.2016
Rozmiar390.79 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

Komunikat formą wyrażania własnych poglądów


Ogólne zdefiniowanie, czym jest komunikat, może sprawić problem badawczy najprostszym znaczeniu słowo „komunikowanie” pochodzi od łacińskiego communicare - rozmawiać, naradzać się, konsultować z kimś drugim za pomocą znaków.18 Mały słownik języka polskiego podaje, że komunikować oznacza podać coś do wiadomości; przekazywać jakąś informację, zawiadomić, o czym, natomiast komunikować się to utrzymywać z kimś kontakt, kontaktować się, porozumiewać się, udzielać się otoczeniu.19

Szersze definicje komunikatu zawierają w sobie informacje na temat, kto jest uczestnikiem komunikatu. Jak twierdzi T.Goban-Klas komunikowanie jest procesem, oznaczającym świadome lub nieświadome zachowanie symboliczne. Polega ono na nawiązaniu łączności, a zatem aby można było mówić o zaistnieniu tego procesu, potrzeba przynajmniej dwóch osób, tj. nadawcy i odbiorcy oraz podstawowego składnika procesu, którym jest komunikat.20


Rys.1 Prosty schemat komunikacji


komunikat




Źródło: Opracowanie własne.

Podobne ujęcie z uwzględnieniem w dwóch osób jako warunek komunikacji przytacza M.Mrozowski. Według niego komunikowanie jest rodzajem kontaktu nawiązanego za pomocą zmysłów, bądź także specjalnie do tego przystosowanych narzędzi (środków komunikowania), między co najmniej dwiema osobami, z których jedna (nadawca) przekazuje drugiej (odbiorcy) za pomocą zrozumiałych dla nich obu znaków pewne treści pojęciowe lub emocje z zamiarem wywołania u odbiorcy określonych reakcji.21


Rys.2 Model komunikacji z uwzględnieniem przekazu


Nadawca



Odbiorca

Kanał Kanał




Źródło: Opracowanie własne.

Relacje między dwoma osobami, czyli komunikowanie interpersonalne jest podstawową formą kontaktu.22

Wyjaśnienia wymaga, także pojęcie przekazu. Przekaz to w najprostszym ujęciu suma podstawowych form wyrażania ludzkich myśli i emocji, tzn. znaków. Znaki są utrwalonymi zachowaniami w danej wspólnoty kulturowej, którym można przypisać określone znaczenie.

Kiedy jedna osoba komunikuje się z drugą, ta druga zawsze mniej lub bardziej rozumie, jakie znaczenia miał komunikat tej pierwszej23. Znakami są obiekty materialne albo bodźce fizyczne takie jak dźwięk(komunikacja werbalna) czy dotyk (komunikacja niewerbalna24) , które człowiek wykorzystuje, aby opisać to, co chce powiedzieć. Poprzez naśladowanie, imitowanie znakami może zrozumiale przekazywać komunikat innym osobom, które umieją je zinterpretować. Ogół czynności potrzebnych do powstania przekazu określa się mianem kodowania. Wyżej już wspomniany M. Mrozowski twierdzi, że kod to taki system reguł (konwencji) porządkujących pewien zbiór znaków, który każdemu wyraźnie wyodrębnionemu elementowi znaczącemu (różniącemu się jakąś cechą od innych) przyporządkowuje jeden i tylko jeden wyraźnie wyodrębniony element znaczony (też różniący się od innych).25 Jednym z najprostszych kodów jest sygnalizacja świetlna.

Kolejnym elementem komunikatu jest kanał, czyli droga, która przekazy przechodzą od nadawcy do odbiorcy. Mogą nim być linia telefoniczna, fale radiowe26, telewizja czy w końcu Internet. Ze względu na rodzaj kanału wyróżniamy komunikowanie bezpośrednie i pośrednie.27 Pierwsze polega na bezpośredniej interakcji między nadawcą i odbiorcą. W drugim przypadku przekaz następuje za pośrednictwem dodatkowego środka komunikacji np.: telewizji. Środki komunikowania to zachowania, przedmioty i urządzenia, które mogą pełnić funkcję symboliczną(znakową) oraz utrwalać i przenosić w czasie i przestrzeni wszelkie nośniki tej funkcji, tzn.: znaki i ich konfiguracje: przekazy28

Ze względu na reakcje odbiorcy wyróżniamy komunikowanie jednokierunkowe oraz dwukierunkowe29. Wzorowym modelem jednokierunkowym jest propozycja H. Lasswella. Podstawą jego modelu jest stwierdzenie, że proces komunikowana zawiera się w odpowiedzi na pytanie: Kto mówi, co, do kogo, jakim kanałem i z jakim skutkiem?



Rysunek 3. Model procesu komunikowania według H. Lasswella (1948)


Kto?



nadawca

Co mówi?

komunikat

Jakim?

kanałem

Do kogo?

odbiorca

Z jakim skutkiem?

efekt

Źródło: A. Kozłowska, Oddziaływanie mass mediów, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 2006. s.29.


H. Laswell kładzie nacisk na efekt komunikacji, który powinien prowadzić do zmiany postawy czy zachowania odbiorcy. Celem, więc nadawcy jest wpłynięcie odbiorcę. Wpływ w komunikacie szerzej ujął J.Lazar. Według niego istnieją trzy typy komunikacji:

1) komunikacja informacyjna - celem ma być wzrost świadomości i wiedzy

2) komunikacja perswazyjna - celem ma być wpłynięcie na zmianę postaw odbiorcy

3) komunikacja prowokującapropaganda

Każdy komunikat prowadzi do reakcji odbiorcy(sprzężenia zwrotnego). Sprzężenie zwrotne następuje nawet wtedy, gdy formą komunikatu jednokierunkowego jest monolog, ponieważ odbiorca przekazuje odbiorcy sygnały niewerbalne (np. irytacja czy znudzenie).

Kolejny model komunikowania uwzględnia jeszcze jeden czynnik mianowicie szum. Autorami modelu (zwany także modelem ping-ponga) są czołowi, amerykańscy badacze komunikowania masowego C. Shannon i W.Weaver. Ze względów na kolejne, późniejsze rozwijane koncepcje (McQuail i Windahl, 1984) jest interesujący wyłącznie z przyczyn historycznych. Szum jest czynnikiem, który może deformować, przekształcać a nawet przerywać proces komunikowania miedzy nadawcą i odbiorcą. Szum odgrywa tutaj istotną rolę , wyróżniającym się z pośród innych teorii komunikowania. Na następnej stronie jest przedstawiony rysunek odzwierciedlający koncepcje badaczy.


Rysunek 4. Model transmisji sygnałów C. Shannona i W.Weavera (1949)





Źródło

informacji

nadajnik

Nadany sygnał

Odebrany

sygnał


odbiornik

odbiorca

Źródło: A. Kozłowska, Oddziaływanie..., op. cit. s. 31.

Koncepcje szumów rozwija J. Fiske. Według niego istnieją trzy rodzaje zakłóceń



  1. Zakłócenia zewnętrzne, czyli przerwy w nadawaniu fal radiowych czy telewizyjnych, ale także nieodpowiednia temperatura, uszkodzenia mechaniczne w odbiornikach.

  2. Zakłócenia wewnętrzne, czyli problemy fizjologiczne człowieka(bóle zębów, zmęczenie), ale także wyobrażenia osobiste, uprzedzenia wobec nadawcy

  3. Zakłócenia semantyczne to przede wszystkim świadome bądź nieświadome błędne wykorzystanie znaków i kodów, które ogranicza możliwość prawidłowego odbioru30

Dla M.Mrozowskiego komunikowanie jest zawsze interakcją, ponieważ w każdej fazie tego procesu działanie (akcja) nadawcy musi być sprzężone z działaniem (reakcją) odbiorcy31. W dotychczasowych modelach jednokierunkowym największy nacisk kładziono na sam proces komunikowania, lecz nie sam komunikat. Model transmisji informacyjnej Schramma uwzględnia etapy tworzenia i odbierania przekazu, za pośrednictwem telefonu.

Są to:


  • percepcja rzeczywistości przez nadawcę

  • kodowanie, tzn. przekładanie myśli i uczuć na komunikat

  • dekodowanie , czyli odczytywanie kodów zawartych w komunikacie oraz przypisywanie im określonego znaczenia

  • interpretacja tego, czy znaczenia odczytanego kodu są dla odbiorcy ważne ze względu na jego potrzeby, oczekiwania czy styl życia32

To, w jaki sposób następuje kodowanie zależy od danej kultury występującej w społeczeństwie, ponieważ system znaków i ich znaczeń jest zrozumiały w pełni jedynie dla jej członków.
Rys.5 Model komunikacji Schramma (1954)

Źródło: J. Stankiewicz, Komunikowanie się w organizacji , Astrum , Wrocław 1999, s. 79.
Model ten nazywany jest często wspólnotą doświadczeń . Według Schramma komunikowanie pomiędzy nadawcą a odbiorcą istnieje tylko w ramach wspólnoty postaw, idei bądź symboli.

Interesujące ze względu na dalszy etap pracy jest także uwzględnienie poziomów komunikowania. Według M. Mrozowskiego możemy wyróżnić:



  • Komunikowanie intrapersonalne -dotyczy reakcji centralnego ośrodka nerwowego na bodźce płynące z organizmu każdego człowieka, takie jak poczucie braku bezpieczeństwa, głód , ból , zimno.

  • Komunikowanie interpersonalne-najniższy stopień komunikowania społecznego , występujący między dwiema jednostkami.

  • Komunikowanie międzygrupowe - odnosi do dużych grup, w których nie występują jednakże osobiste powiązania każdego członka społeczności z każdym(np. stowarzyszenia lokalne, itp.).

  • Komunikowanie organizacyjne (instytucjonalne)- na tym poziomie proces komunikowania jest sformalizowany, role nadawcy i odbiorcy są tu jednoznacznie określone; pierwszoplanowe staje się formowanie norm i standardów, kooperacja i zagadnienia interakcji;

  • Komunikowanie masowe - to najnowszy poziom komunikowania w społeczeństwie, powstało w momencie narodzin pierwszego środka masowego przekazu, jakim była wydrukowana w XV wieku książka, zostało wzbogacone współcześnie o prasę, telewizję, radio i Internet.


Rys. 6 Poziomy komunikowania:

Komunikowanie

masowe
Komunikowanie instytucjonalne


Komunikowanie grupowe




Komunikacja interpersonalna




Komunikacja intrapersonalna


Na podst.: M. Mrozowski, Media Masowe..., op. cit., s.30
Z powyższego rysunku można wyciągnąć wniosek , że najbardziej zaawansowaną formą komunikowania , jest komunikowanie masowe. W czasach obecnych zagadnienie te ma co raz większą rzeszę przeciwników, którzy uważają , że komunikowanie takie obecnie nie istnieje , ponieważ było utożsamiane z epoką modernizmu i miało wyjątkowo negatywne skojarzenia. Zwolennicy natomiast twierdzą , że w czasie rozwoju Internetu termin ten jak najbardziej aktualny .W dalszych rozważaniach zajmiemy się komunikowaniem masowym.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość