Strona główna

Praca magisterska


Pobieranie 390.79 Kb.
Strona6/15
Data18.06.2016
Rozmiar390.79 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

Wpływ i oddziaływanie mass mediów na człowieka


...Wiele razy nasze ewolucyjnie wykształcone cechy zawodzą we współczesnej hiperrzeczywistości. Często dajemy się wykorzystywać tylko, dlatego, ze tak nas zaprojektowała natura. To jeden z najpoważniejszych „momentów ewolucyjnego nie dopasowania” – jesteśmy nieodporni na współczesne formy wpływu społecznego. Reklama i inne zaawansowane formy marketingowe wprost żerują na naszym ewolucyjnym dziedzictwie...56
Komunikowanie jak już wiadomo polega na wymianie informacji. Gdy dochodzi do aktu komunikowania, nadawca świadomie bądź nieświadomie wpływa na interpretację treści przez odbiorcę. Nawet najprostsze formy komunikatu werbalnego typu „Chodź”, czy „Pomożesz mi” mają na celu oddziaływanie na czynności jednostki, ale w komunikacji bezpośredniej czynnikiem mającymi ogromne znaczenie jest mowa ciała oraz brzmienie głosu.57

Według Słownika Pedagogicznego, wpływ oznacza przede wszystkim długotrwały proces przejawiający się w szeregu, nieraz trudno uchwytnych zmian w różnych sferach osobowości ludzkiej58

W komunikacji pośredniej, odbiór przekazów masowych ma znacznie szerszy zasięg. Problemem badawczym jest wpływ środków masowych na całe społeczeństwo. W tym celu należy zapoznać się z pojęciem zachowań zbiorowych.59Za pomocą mass mediów szereg psychologów utożsamia nazwę „wpływu” z bezpośrednim, natychmiastowym rezultatem, skutkiem, jaki dokonuje się w psychice odbiorcy po obejrzeniu konkretnego filmu lub programu TV.

    1. Zachowania masowe w świetle rozważań teoretycznych


P. Sztompka wyróżnia trzy rodzaje zbiorowej aktywności: działania masowe, zachowania zbiorowe i działania zbiorowe60. Działania masowe(zachowanie masowe – K.K) są niezorganizowane i przeprowadzane bez bliskich kontaktów osobistych. Zachowania zbiorowe cechuje podobieństwo zachowań niezorganizowanych i skoordynowanych. Zachowania zbiorowe zachodzą, gdy ludzie zebrani w jednym miejscu doświadczając tej samej sytuacji reagują na nią podobnie. Działania zbiorowe zaś cechuje koordynacja działań i wspólnota celów.61

Słownik Psychologii określa zachowania masowe jako zbiorowe zachowanie masy, w którym nie występuje widoczna wzajemna komunikacja ani wzajemne wywieranie na siebie wpływu przez jednostki składające się na masę. Przykładami takich zachowań są np. mody, obyczaje, sposoby ubierania się, ruchy polityczne, itp. Przyjmuje się, że wpływ społeczny wywierany jest kanałami systemów komunikacji masowej.62.

H. Blumer próbuje wyjaśnić zjawiska zbiorowych zachowań proponując koncepcje komunikacji cyrkularnej. Według niego ludzie, znajdujący się w niezrozumiałej sytuacji uruchamiają wzajemną komunikacje opartą na plotkach i pogłoskach. Skutkiem tego mogą być zachowania paniczne, które występują w tłumie. Należy przy tym rozróżnić pojęcie masy od tłumu. Masa jest tu, w porównaniu do tłumu, bardziej anonimowa, a co ważniejsze, fizycznie rozdrobniona, przez co jej członkowie nie wymieniają ze sobą informacji i nie współpracują ze sobą.

Według innego badacza amerykańskiego N.J. Smelsera zachowania masowe powstają na skutek pięciu typów uogólnionych przekonań, które upraszczają rzeczywistość. Autor wymienia tu: histerię (prowadzącą do paniki), myślenie życzeniowe (prowadzące do szaleństwa), wrogość (prowadząca do wybuchu wrogości) oraz przekonania zorientowane na normy lub wartości (prowadzące do ruchów zorientowanych na normy lub wartości).

E. Aronson przedstawia jeszcze jedno pojęcie zarażenia emocjonalnego63, według której ludzie zaczynają panikować w związku z nagłośnieniem danej sprawy przez media. Za przykład podaje reakcje ludzi, pod wpływem informacji o śmierci siedmiu osób po zażyciu tabletek od bólu głowy, w których była domieszka cyjanku. Był to świetny materiał dla dziennikarzy toteż, zdarzenie szybko rozgłoszono. „Trudno było potem nie natknąć się w prasie codziennej czy telewizji i radiu na kolejne przypadki zarażeń. Reakcja społeczeństwa miała wszelkie właściwości eskalacji: wielu ludzi popadło w panikę, zgłaszając się do lekarzy z rzekomymi oparzeniami i zatruciami, gdy tymczasem ich dolegliwości ograniczały się do zwykłego bólu gardła czy żołądka”64



Rys.8 Schemat procesu „zarażenia emocjonalnego”

1
Wydarzenie medialne (zatrucie cyjankiem)



zatrucie




2.a) 2.b) 2.c)


3.plotka 4.





Opracowanie własne na podst.: E. Aronson Człowiek istota społeczna..., op. cit., s.66-68.

Wyjaśnienia wymagają punkty przytoczone w schemacie. W pierwszej kolejności po zatruciu, informacja(1) trafia do mediów. Media przetwarzają informacje. W momencie, gdy informacja jest bardzo istotna staję się wydarzeniem medialnym. Następuje sprzężenie zwrotne (2.a) w społeczeństwie (graficznym odzwierciedleniem społeczeństwa są „buźki wewnątrz elipsy” – K.K) przekazu medialnego. Między ludźmi następuje wymiana informacji(3) np.: plotka. Rozgłos wydarzenia potęgują wciąż nowe często szokujące przypadki zatruć, przytaczane przez mass media(2.b). Część osób zaraża się emocjonalnie(przekreślone graficzne znaki STOP –K.K) . Plotka, może doprowadzić do paniki (4), której przyczyną są wciąż lawinowo narastające informacje od mediów(2.c). Efektem jest społeczeństwo zarażone emocjonalnie, czego częstym symptomem mogą być błędne interpretacje zwykłych schorzeń i dolegliwości.

M. Mrozowski przedstawia kolejny typ zachowania masowego. Nazywa go spiralą milczenia. Ogólnie rzecz ujmując, spirala milczenia polega na tym, że zwolennicy określonego poglądu w kwestii budzącej spory i kontrowersje tracą stopniowo ochotę do publicznego prezentowania swojego stanowiska, gdy dowiadują się z mediów, że zmienia się klimat opinii publicznej65 wokół tej kwestii i ich punkt widzenia, wcześniej podzielany przez licznych zwolenników, teraz traci na znaczeniu i zaczyna natomiast dominować pogląd przeciwny, który według mediów zyskuje coraz szersze poparcie społeczne i wyrażany jest, przez co raz liczniejsze grono zwolenników.66

Współcześnie, dzięki rozwojowi technologii elektronicznego komunikowania, szczególnie Internetu i telefonii komórkowej, formy zbiorowych zachowań mogą przybierać nowe formy. Zachowania tłumu mogą być bardziej zorganizowane dzięki taniej i łatwej komunikacji pomiędzy ludźmi nawet bardzo od siebie oddalonymi.

Niezwykle interesujący z punktu widzenia socjologii zachowań społecznych jest flashmob, zjawisko dość nowe, ale zasługujące na uwagę współczesnych badaczy zachowań grupowych. Flashmob, czyli „błyskawiczny tłum" - to działania grupy użytkowników Internetu. Grupa ta tworzy społeczność w zasadzie anonimową, miejscem spotkań i rozmów jej członków są strony (internetowe – K.K) „WWW”. Uczestnicy flashmoba organizują od czasu do czasu akcje typu performance, polegające na wykonywaniu wcześniej ustalonych na forum grupy czynności, np. podskakiwaniu w samym środku centrum handlowego. Akcje przeprowadzane są w różnych miastach, uczestnictwo w nich jest dobro­wolne, należy jednak pamiętać o głównej zasadzie - pozostaniu anonimo­wym. Uczestnicy nie mogą dać po sobie poznać, że zgromadzili się w okre­ślonym celu. Nawet, jeśli domyślają się, że inne osoby obecne w tym miejscu i o tej porze są także współuczestnikami performance, w żaden sposób nie porozumiewają się między sobą. O dokładnie określonej godzinie wykonują wcześniej zaplanowaną czynność (jest to zawsze zachowanie niestandardowe, absurdalne sytuacyjnie), skupiając na sobie uwagę zupełnie przypadkowych widzów, po czym rozchodzą się, a za jakiś czas znów spotkają się w realnej rzeczywistości na kolejnym performance.67

Między środkami komunikacji masowej a zachowaniami odbiorców występują jak już wyżej wspomniano wzajemne interakcje. Badacze komunikacji masowej od wielu lat spierają się o siłę i oddziaływanie mass mediów na człowieka. Przedstawienie koncepcji badawczych na tym etapie wydaje się niezbędne.



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość