Strona główna

Program kształcenia sprawności językowych dzieci w wieku przedszkolnym w aspekcie artykulacyjnym w naszym przedszkolu w roku szkolnym 2014/15


Pobieranie 121.36 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar121.36 Kb.

Program kształcenia sprawności językowych dzieci w wieku przedszkolnym
w aspekcie artykulacyjnym w naszym przedszkolu w roku szkolnym 2014/15:


Charakterystyka programu

Na całokształt rozwoju dziecka i jego powodzenia szkolne w dużej mierze wpływa mowa. Jest ona konieczna w nawiązywaniu kontaktów społecznych, daje możliwość precyzyjnej komunikacji, stanowi narzędzie w zdobywaniu informacji, pozwala na wyrażanie własnych sądów, uczuć i upodobań. Zanim jednak dziecko nauczy się mówić, musi przejść wiele etapów, podczas których stopniowo zdobywa umiejętność koordynowania różnych grup mięśni do wytworzenia mowy artykułowanej. Dziecko musi tak wyćwiczyć narządy mowy


i tak je skoordynować, aby mogło wykonać drobne, subtelne ruchy, jak wytwarzanie zwarć, szczelin i wibracji. Musi skoordynować narządy: oddechowy, fonacyjny i artykulacyjny. Jeśli któryś z nich pracuje niesprawnie, ujawnia się to w mowie zewnętrznej, czyli wymowie. Braki w rozwoju mowy mogą objawiać się bardzo różnie i nie zawsze musi to być od razu słyszalne. Do najbardziej typowych wad rozwoju należą: niewymawianie niektórych głosek, "połykanie" końcówek, wymawianie głosek dźwięcznych jako bezdźwięczne, jąkanie się, seplenienie, ubogie słownictwo. Usuwanie tego typu wad nie jest rzeczą trudną, jest natomiast procesem długotrwałym, wymagającym cierpliwości i pracy. Bardzo ważną rolę odgrywa tu systematyczność ćwiczeń. Zaburzenia rozwoju mowy są dla dzieci ogromnym problemem, który nieumiejętnie rozwiązany przez nauczycieli, może prowadzić do prawdziwych tragedii. Dzieci w wieku lat 6 już świadomie reagują na wady wymowy - najpierw jest wstyd, potem lęk przed mówieniem, wreszcie zmiany fizjologiczne prowadzące do patologii. Opieka logopedyczna potrafi temu skutecznie zaradzić, ale pomoc nauczycielki przedszkola, oprócz prawidłowego kształtowania wymowy, zapobiegnie tym wadom.

Program ten ma pomóc nauczycielom podejmować działania nad usprawnieniem aparatu mowy dzieci w sposób świadomy, zaplanowany i konsekwentny - tak aby efektem ich pracy


z dziećmi była poprawna wymowa wszystkich głosek oraz opanowanie techniki mówienia.

Zadania programu

  1. Kształtowanie prawidłowej mowy dzieci, dbanie o jej prawidłowy i jak najlepszy rozwój

  2. Doskonalenie wymowy już ukształtowanej

  3. Usuwanie różnorodnych wad i zaburzeń mowy

Cele główne

  1. Stwarzanie sytuacji sprzyjających aktywizowaniu mowy i myślenia

  2. Kształcenie umiejętności odbioru, utożsamiania i różnicowania dźwięków mowy

  3. Kształcenie umiejętności różnicowania, rozpoznawania i powtarzania głosek

  4. Wyrobienie umiejętności słuchania muzyki, właściwego wiązania ruchu z muzyką, wrażliwości i szybkiego reagowania na zmiany rytmu

  5. Usprawnienie aparatu oddechowego, poszerzenie pojemności płuc, wydłużenie fazy wydechowej i wypracowywanie oddechu brzuszno-przegrodowego

  6. Wykształcenie odpowiedniej wysokości i umiejętności właściwego stosowania natężenia głosu w czasie mówienia

  7. Zdobycie umiejętności układania narządów mownych w sposób charakterystyczny
    dla danej głoski

  8. Doskonalenie umiejętności wyrazistego mówienia.

Cele szczegółowe:

Dziecko:



  1. Rozpoznaje i nazywa dźwięki

  2. Umiejętnie reguluje swój oddech

  3. Potrafi świadomie kierować ruchami narządów artykulacyjnych

  4. Wyraźnie wymawia słowa, sylaby i głoski

  5. Wyodrębnia w wypowiedzi zdania

  6. Dokonuje podziału zdania na wyrazy

  7. Potrafi podzielić wyraz na sylaby, a słowo na głoski

  8. Rozróżnia samogłoski i spółgłoski w wyrazach

  9. Posiada mowę melodyjną i wyrazistą z odpowiednią intonacją, rytmem i akcentem

  10. Właściwie posługuje się głosem

Metody i formy pracy

  1. Zajęcia z całą grupą, z wykorzystaniem utworów literatury dziecięcej i wierszy, opowiadań, baśni, legend, utworów inscenizowanych

  2. Zajęcia z wykorzystaniem ilustracji, historyjek obrazkowych, czasopism i książeczek dziecięcych

  3. Zajęcia umuzykalniające, uwzględniające zabawy rytmiczne i opowieści ruchowe

  4. Zajęcia ruchowe - ćwiczenia poranne i gimnastyczne

  5. Ćwiczenia ortofoniczne

  6. Słuchanie muzyki, piosenek i bajek muzycznych

  7. Śpiewanie piosenek

  8. Recytacja wierszy, wyliczanek, zagadek

  9. Rozwiązywanie zagadek słownych i słuchowych

  10. Rozwiązywanie krzyżówek i rebusów

  11. Gry dydaktyczne

  12. Gry i zabawy językowe - ćwiczenia artykulacyjne

  13. Indywidualne zajęcia logopedyczne

  14. Ćwiczenia w czytaniu i pisaniu

  15. Spacery i wycieczki

  16. Udział w uroczystościach przedszkolnych

  17. Udział w inscenizacjach

  18. Udział w teatrzykach

  19. Udział w montażach słowno-muzycznych

  20. Konkurs recytatorski

Formy pracy

  1. Zajęcia z całą grupą i zajęcia indywidualne

  2. Rozmowy przy obrazkach, na temat historyjek obrazkowych, na temat książek

  3. Praca z obrazkiem

  4. Historyjka obrazkowa

  5. Swobodne wypowiedzi dzieci

  6. Słuchanie opowiadań, bajek, piosenek

  7. Gry i zabawy dydaktyczne

  8. Zabawy ruchowe

  9. Rozwiązywanie zagadek

  10. Ćwiczenia słuchowe

  11. Nauka wierszy i piosenek

  12. Inscenizacje i teatrzyki

  13. Spacery i wycieczki

  14. Uroczystości przedszkolne i grupowe

  15. Ćwiczenia artykulacyjne

Spodziewane efekty

  1. Dziecko poprawnie wymawia wszystkie głoski i grupy spółgłoskowe

  2. Wszystkie głoski wyrazu wymawianego prze dziecko wybrzmiewają poprawnie

  3. Dziecko posiada umiejętność wyrazistego mówienia

  4. Dziecko posiada zdolność precyzyjnego słyszenia i różnicowania dźwięków mowy

  5. Dziecko ma opanowaną prawidłową technikę mówienia

Pomoce dydaktyczne

  1. skrawki papieru, wata, bibułka

  2. wstążeczki, paski bibuły, celofanu

  3. plastikowe rurki, słomki

  4. wiatraczki

  5. zawieszone na nitkach np.: listki, sylwetki motyli, płatków,

  6. koralików, płatków śniegu

  7. piłeczki pingpongowe, piórka, cienkie chusteczki

  8. pływające po wodzie łódeczki, łabędzie

  9. świece, butelki

  10. gwizdek, grzebień, piszczałki, organki, trąbki, fleciki

  11. bańki mydlane

  12. balony, zwierzęta do nadmuchiwania

  13. bramki stolikowe

  14. naczynia połączone

  15. instrumenty perkusyjne (bębenki, cymbałki, trójkąty, tamburyna, marakasy, kastaniety)

  16. blaszane puszki wypełnione np. monetami, grochem

  17. nagrania (taśma magnetofonowa, płyta CD) różnych odgłosów lasu, ruchliwej ulicy, zwierząt, pojazdów itp.

  18. obrazki przedstawiające słuchowe odgłosy

  19. zabawki wydające dźwięki (zegarek, grające pocztówki)

  20. przedmioty codziennego użytku, wydające różne dźwięki (klucze, łyżeczki, papier, klocki, kubki)

  21. nagrania piosenek, muzyki relaksacyjnej, instrumentalnej, bajek muzycznych

  22. rysunki przedstawiające wyrazy z głoskami opozycyjnymi, np. zestawy obrazków, których nazwy różnią się jedną głoską, np: bułka - półka

  23. słowniczek obrazkowy

  24. przedmiotów, w których nazwach określona głoska zajmuje miejsce w nagłosie, śródgłosie i wygłosie

  25. pomoce do zabaw ruchowych (skakanki, linki, obręcze, piłki, woreczki, kółka, tarcze, szarfy)

  26. czasopisma dziecięce, książeczki, historyjki obrazkowe, ilustracje

  27. wiersze, opowiadania, baśnie, legendy, zagadki, wyliczanki,

  28. inscenizacje, piosenki, wyrazy dźwiękonaśladowcze

  29. lusterka dla każdego dziecka

  30. duże lustra

  31. czekolada, dżem, miód

  32. domina obrazkowe, obrazkowo-wyrazowe, wyrazowe

  33. układanki, gry, rozsypanki

  34. loteryjki, klocki literowe

  35. rebusy, uzupełnianki

  36. plastykowe atrapy przedmiotów

  37. zabawki (lalki, misie, psy, lokomotywy, samochody itp.)

  38. miniatury pomieszczeń z wyposażeniem

Narzędzia, za pomocą których sprawdza się zdobyte przez dzieci wiadomości
i umiejętności


  1. Obserwacja

  2. Rozmowy z dziećmi, rodzicami, nauczycielami

  3. Kwestionariusze obrazkowe

  4. Słuchanie wypowiedzi dzieci

Tematyka

  1. Zabawy i ćwiczenia oddechowe

  2. Zabawy i ćwiczenia fonacyjne (głosowe)

    • ćwiczenia wstępne

    • ćwiczenia w wymawianiu samogłosek

    • ćwiczenia w łączeniu w wymowy samogłosek ze spółgłoskami

  3. Zabawy i ćwiczenia logorytmiczne (rytmiczne)

    • ćwiczenia techniki ruchu

    • ćwiczenia metrorytmiczne

    • ćwiczenia w łączeniu tekstu z elementami ruchowymi i rytmicznymi

  4. Zabawy i ćwiczenia słuchowe

    • ćwiczenia słuchu fizycznego

    • ćwiczenia słuchu muzycznego

      • ćwiczenia iloczasu

      • ćwiczenie tempa wypowiedzi

      • ćwiczenia akcentu wypowiedzi

      • ćwiczenia intonacji wypowiedzi

      • ćwiczenia słuchu fonematycznego

    • ćwiczenia w różnicowaniu głosek opozycyjnych

      • wyodrębnienie wyrazów w zdaniu

      • podział wyrazów na sylaby

      • wyodrębnienie głosek w wyrazach

    • Zabawy i ćwiczenia usprawniające motykę narządów mownych

      • ćwiczenia szczęki dolnej

      • ćwiczenia warg

      • ćwiczenia języka

      • ćwiczenia podniebienia miękkiego

    • Zabawy i ćwiczenia artykulacyjne

      • ćwiczenia utrwalające prawidłową wymowę znanych głosek

      • ćwiczenia ułatwiające powstawanie nowych głosek

      • ćwiczenia utrwalające głoski w wyrazach, zdaniach, tekstach

        • w nagłosie

        • śródgłosie

        • wygłosie

Tematy i sposoby realizacji treści programowych

  1. Zabawy i ćwiczenia oddechowe

    • w formie zabawy otwartej przestrzeni, w odpowiednich warunkach atmosferycznych

    • w sali przy otwartych oknach

    • połączone z poruszaniem rąk, nóg i całego tułowia

    • połączone z wypowiedzeniem głosek i śpiewaniem

    • dmuchanie na miseczkę utworzoną z dłoni - studzenie zupy

    • dmuchanie na małe kulki (np. z papieru, waty )w celu ich przemieszczenia
      po gładkiej powierzchni

    • dmuchanie na nisko zawieszone wstążeczki, paski bibuły, celofanu w celu wprawienia ich w ruch

    • wydmuchiwanie skrawków papieru z chropowatej powierzchni

    • dmuchanie na lekkie przedmioty (piłeczki pingpongowe, piórka, cienkie chusteczki

    • dmuchanie na przedmioty wykonane z papieru lub plastiku pływające po powierzchni wody (np. łódeczki, łabędzie) w celu nadania im odpowiedniego kierunku

    • dmuchanie na świecę, zdmuchiwanie świecy

    • - dmuchanie na plamy z farby zrobione na kartonie

    • robienie baniek mydlanych

    • nadmuchiwanie balonów

    • dmuchanie w gwizdek, gra na grzebieniu, organkach, piszczałkach trąbkach

    • śpiewanie samogłosek na jednym wydechu

    • łączenie wypowiedzi na jednym wydechu z ruchami kończyn (np. wdech - prawa noga do góry, wydech - noga opada )

    • ćwiczenia ruchowe dwufazowe: jedna faza wdech, druga - wydech

    • wyregulowanie oddechu podczas recytowania wierszy, krótkich wypowiedzi oraz śpiewania


  2. Zabawy i ćwiczenia fonacyjne

    • ćwiczenia głosowe w formie zabawy na spółgłoskach półnosowych
      i nosowych: m, n oraz na samogłoskach: a, e, o, u, i, y

    • długie wymawianie samogłosek każdej oddzielnie

    • kilkakrotne powtarzanie tej samej głoski, np. aaa, ooo, uuu itp.

    • wielokrotne powtarzanie danej samogłoski płynnie i rytmicznie (powoli
      i szybko, z większym i mniejszym natężeniem)

    • łączenie w wymowie dwóch samogłosek

    • łączenie wymowy samogłosek ze spółgłoskami: m, n; ma, me, mo, mu, mi, my; na, ne, no, nu, ni, ny

    • łączenie wymowy samogłosek ze spółgłoskami w odwrotnej kolejności: am, em, am, um, im, ym; an, en, on; un, in, yn


  3. Zabawy i ćwiczenia logorytmiczne

    • zabawy i gry ruchowe

    • ćwiczenia nóg: marsz, podnoszenie kolan, chód na palcach, na prostych nogach, bieganie w różnym tempie (np. 4 kroki szybko, 4 powoli), dotykanie czubkiem palców do podłogi, podskoki na jednej nodze itp.

    • ćwiczenia rąk, zaciskanie pięści, podnoszenie rąk do przodu, przesuwanie
      na boki, znów opuszczanie

    • ćwiczenia mięśni tułowia, szyi i barków

    • marsz w umiarkowanym tempie - łączenie kroków po 2, 3, 4

    • podkreślenie pierwszego kroku silniejszym stąpnięciem (akcent rytmiczny)

    • ćwiczenia z zastosowaniem wyrazów dźwiękonaśladowczych

    • ćwiczenia muzyczno-ruchowe


  4. Zabawy i ćwiczenia słuchowe

    • rozpoznawanie wytworzonych dźwięków (najpierw za pomocą wzroku, potem tylko słuchowo)

    • rozpoznawanie i porównywanie różnych odgłosów

    • rozpoznawanie źródła dźwięku (miejsca, kierunku)

    • rozpoznawanie piosenek na podst. melodii opartej lub nuconej przez nauczyciela - rozpoznawanie osób po odgłosie

    • odtwarzanie struktur dźwiękowych wg wzoru

    • przyporządkowywanie głosów do obrazka przedstawiającego dane zwierzę czy dany pojazd

    • wymyślanie wyrażeń dźwiękonaśladowczych dla słyszanych odgłosów
      i dźwięków

    • słuchanie piosenek i prostych utworów muzycznych

    • wysłuchiwanie i podawanie liczby dźwięków

    • określanie "gęstości" dźwięków (jeden czy kilka instrumentów naraz)

    • powtarzanie kilku dźwięków następujących po sobie

    • segregowanie obrazków, przedmiotów, których nazwy rozpoczynają się na daną głoskę

    • organizowanie konkursów (np. kto szybciej wyszuka w sali przedmioty rozpoczynające się daną głoską)

    • zabawy dydaktyczne np. "Gdzie ukryła się zabawka wydająca dźwięk?", "Zgadnij, co teraz robię?" - wsłuchiwanie się w odgłosy znanych czynności "Zgadnij, kto cię woła?", "Zgadnij, kto to powiedział?"


  5. Zabawy i ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mownych

    • wykonywanie ćwiczeń przed lustrem, połączone z obserwacją poszczególnych narządów mowy i korektą błędów

    • przeprowadzanie zestawów ćwiczeń w formie zabawy

    • naśladowanie czynności np.: ziewania, kaszlania, płukania gardła itp.

    • naśladowanie głosów zwierząt

    • wymawianie samogłosek: a, e, o, u, i, y

  6. Zabawy i ćwiczenia artykulacyjne

    • śpiewanie piosenek

    • czynny udział dzieci podczas słuchania opowiadań nauczyciela podczas którego włączają się i naśladują głosem różne czynności, zwierzęta

    • utrwalanie wymowy głosek w formie zabawy z zastosowaniem wyrazów dźwiękonaśladowczych (np. lot trzmiela - vvv , powiew wietrzyku - fff)

    • zabawy naśladowcze np. gry na trąbce - tralala, ruszającego samochodu - tru, tru, krakania wrony - kra, kra)

    • naśladowanie obco brzmiących wyrazów np. alele, tike, tonga

    • nauka wierszyków i ich recytacja

    • wyszukiwanie par obrazków

    • analiza i synteza wzrokowo-słuchowa wyrazów

    • rozwiązywanie zagadek i nauka ich na pamięć

    • wyliczanki

    • wypowiedzi dzieci na temat oglądanych książeczek ilustracji

    • wsłuchiwanie się w odgłosy przyrody i naśladowanie ich

    • wyodrębnianie głosek w wyrazach

    • powtarzanie wyrazów i ich wymyślanie

    • dzielenie wyrazów na sylaby

    • zabawy w domino (domino obrazkowe, domino obrazkowo-wyrazowe, domino wyrazowe

    • wyszukiwanie wyrazów na określoną głoskę

    • wykorzystanie utworów literatury dziecięcej w pracy nad poprawną wymową (stosowanie wyrazów dźwiękonaśladowczych) np. "Lokomotywa", "Rzepka", "Ptasie radio"

wiersze, utwory pisane prozą : opowiadania, baśnie, legendy, utwory inscenizowane

Realizacja tematyki w poszczególnych grupach wiekowych:

3-latki

Zabawy i ćwiczenia oddechowe:




1. Wykonywanie krótkich ćwiczeń oddechowych
2. Właściwe gospodarowanie oddechem podczas wypowiedzi
3. Uświadamianie sobie konieczności oddychania przez nos w czasie pobytu na dworze (i nie tylko) oraz trudności, które występują przy oddychaniu, kiedy nas nos nie jest oczyszczony
4. Właściwe oddychanie podczas swobodnego mówienia, recytowania wierszy, śpiewania piosenek
5. Udział w zabawach ćwiczących prawidłowe oddychanie (wdech)

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- wykonują ćwiczenia oddechowe na otwartej przestrzeni, w sali


- umiejętnie regulują swój oddech
- oddychają prawidłowo (wdech - nosem, wydech - ustami)
- właściwie oddychają podczas swobodnych wypowiedzi, recytowania wierszy, śpiewania piosenek
- biorą udział w zabawach ćwiczących oddychanie (wdech nosem, przy lekko rozchylonych ustach, lekko, bezszmerowo, wypuszczanie powietrza ustami)

Zabawy i ćwiczenia fonacyjne

1. Wykonywanie ćwiczeń głosowych na samogłoskach oraz spółgłoskach m, n


2. Regulowanie siły głosu w naturalnych sytuacjach
3. Ćwiczenia poprawnej wymowy w zabawie, Np. "Echo" (powtarzanie za nauczycielką jedno-, dwu-, trzy-głoskowych słów)

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- wykonują ćwiczenia głosowe na samogłoskach (Np. usypianie lalki: aaa, płacz: uuu) oraz spółgłoskach: m, n
- potrafią regulować siłę głosu podczas mówienia (mówią szeptem, mówią głośno)
- wiedzą, że należy mówić głosem umiarkowanym
- rozumieją, że przebywanie w hałasie jest szkodliwe dla zdrowia i słuchu

Zabawy i ćwiczenia logorytmiczne 

1. Powtarzanie za nauczycielką rytmicznych tekstów
2. Wykonywanie ćwiczeń rytmicznych w oparciu o piosenki - klaskanie, stukanie, tupanie, gra na instrumentach
3. Zabawy rytmiczne przy akompaniamencie dowolnego instrumentu muzycznego
4. Systematyczny udział w zabawach i zajęciach ruchowych ze szczególnym uwzględnieniem różnorodnych ruchów całego ciała, w tym kończyn górnych
5. Systematyczny udział w zajęciach umuzykalniających i rytmizujących uwzględniających proste formy ruchu przy muzyce
6. Sprawne reagowanie na mechaniczne sygnały słuchowe występujące w zabawach
7. Dopowiadanie rymowanych wyrazów w pierwszej fazie uczeniu się wiersza


Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- znają niektóre wyliczanki


- uczestniczą w zajęciach umuzykalniających uwzględniających proste formy ruchu
- reagują na zmiany rytmu
- odwzorowują prosty akompaniament do piosenek, ćwiczeń rytmiczno-ruchowych poprzez tupanie, klaskanie itp.
- prawidłowo reagują ruchem na zmianę tempa, dynamiki, wysokości dźwięków
- potrafią kierować ruchami własnego ciała i ruchami rąk
- wykonują proste ilustracje ruchowe piosenek

Zabawy i ćwiczenia słuchowe

1. Odbieranie poprawnych wzorców słuchowych (wyraźnej mowy nauczyciela) i naśladowanie ich
2. Rozpoznawanie głosów wydawanych przez znane zwierzęta (kot, pies, kura, kogut, kaczka, krowa), nazywanie tych zwierząt i naśladowanie głosów
3. Osłuchiwanie się z poprawną mową potoczną
4. Rozpoznawanie odgłosów wydawanych przez znane pojazdy (samochód, traktor, autobus) oraz ich sygnałów specjalnych (klakson, alarm samochodowy, sygnały dźwiękowe pojazdów uprzywilejowanych)
5. Wsłuchiwanie się w dźwięki mowy, odróżnianie głosów męskich i żeńskich
6. Słuchanie piosenek z tekstem o treści zrozumiałej dla dzieci ilustrowanych zabawą
i obrazkiem
7. Rozróżnianie wysokości słyszanych dźwięków: wysoki-niski, określanie natężenia dźwięku: głośny-cichy
8. Doskonalenie słuchu fizycznego, muzycznego i językowego
9. Udział w zabawach doskonalących słuch fonematyczny

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- rozpoznają głosy znanych zwierząt i potrafią je naśladować
- rozpoznają głosy wydawane przez znane pojazdy i ich sygnały specjalne
- odróżniają głosy męskie od żeńskich
- rozpoznają melodie znanych piosenek
- potrafią określić wysokość dźwięków: wysoki-niski
- potrafią określić natężenie dźwięku: głośny – cichy
- uczestniczą w zabawach doskonalących słuch fizyczny, muzyczny i językowy
- uczestniczą w zabawach doskonalących słuch fonematyczny
 Zabawy i ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mownych

1. Wykonywanie łatwych ćwiczeń mięśni narządów mowy (klaskanie językiem, pokazywanie zębów w uśmiechu, szerokie otwieranie i zamykanie ust)

Zabawy i ćwiczenia artykulacyjne

1. Ćwiczenia artykulacyjne, wyrabiające mięśnie narządów mowy, na samogłoskach, łatwiejszych spółgłoskach oraz zgłoskach



4-latki


Zabawy i ćwiczenia oddechowe

1. Wykonywanie ćwiczeń oddechowych wdech, szybki i głęboki przez nos i długi, powolny wydech ustami (urozmaicenie - wypowiadanie na wydechu wybranej samogłoski lub wybranej spółgłoski: w, t, s, z)


2. Dmuchanie na lekkie, zawieszone na nitkach rzeczy (np.: listki, sylwetki motyli, ptaków, koraliki )
3. Właściwe oddychanie podczas śpiewania piosenek, mówienia wierszy i swobodnych wypowiedzi.
4. Samodzielne wydmuchiwanie nosa w chusteczkę

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- umiejętnie regulują swój oddech


- rozumieją konieczność prawidłowego oczyszczania nosa i znaczenia tej czynności dla właściwego oddychania i zdrowia, potrafią samodzielnie wydmuchiwać nos

 Zabawy i ćwiczenia fonacyjne



1. Posługiwanie się umiarkowanym głosem
2. Różnicowanie modulacji głosu przy zdaniach pytających, wykrzyknikowych i oznajmujących
3. Wykonywanie ćwiczeń głosowych na samogłoskach i spółgłoskach n, u
4. Stosowanie zasady mówienia głosem o umiarkowanej sile podczas zabaw domowych, unikanie organizowania zabaw wywołujących duży hałas w Sali

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci

- różnicują modulację głosu przy zdaniach pytających, wykrzyknikowych i oznajmujących
- unikają hałasu, rozumieją zakaz krzyczenia lub gwizdania do ucha kolegi

Zabawy i ćwiczenia logarytmiczne

1. Udział w zajęciach umuzykalniających uwzględniających dostosowanie elementu ruchu do rytmu melodii, ilustrowanie ruchem piosenek
2. Zabawy rytmiczne przy akompaniamencie dowolnego instrumentu muzycznego
3. Powtarzanie za nauczycielką lub według własnych pomysłów krótkich rytmicznych tekstów o tematyce bliskiej dzieciom
4. Śpiewanie krótkich  zdań  i łatwych piosenek z równoczesnym odtwarzaniem ich przebiegu rytmicznego za pomocą najprostszych form ruchu
5. Uczestniczenie w zabawach muzyczno-ruchowych, rytmicznych (przy muzyce, śpiewie lub akompaniamencie instrumentów muzycznych)
6. Uczestniczenie w zabawach uwrażliwiających na różne elementy muzyki
7. Systematyczny udział w zajęciach i zabawach ruchowych
Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- wykonują prosty rytm piosenki za pomocą stukania lub klaskania
- zaznaczają pierwszą miarę tekstu w metrum dwu-, trzy- lub czteromiarowym za pomocą klaskania, tupania, ruchu całego ciała
- prawidłowo reagują na zmianę tempa, dynamiki i wysokości dźwięków
- umieją wykonać poznane zabawy ze śpiewem i zabawy taneczne
- umieją bawić się przy muzyce, reagują na zmiany w muzyce
- są sprawne ruchowo

Zabawy i ćwiczenia słuchowe

1. Rozpoznawanie i naśladowanie dźwięków dochodzących z otoczenia
2. Wsłuchiwanie się w odgłosy dochodzące z otoczenia (przy zamkniętych oczach - skupianie się na dźwięku) i nazywanie czynności, które powodują ich powstawanie
3. Określanie odległości i miejsca, z którego dochodzi głos, np. z bliska, z daleka, z korytarza, zza okna, z przodu, od strony szafy
4. Rozpoznawanie i naśladowanie głosów wydawanych przez znane zwierzęta i pojazdy
5. Sprawne reagowanie na mechaniczne sygnały słuchowe występujące w zabawach ruchowych
6. Rozpoznawanie głosów kolegów
7. Rozpoznawanie znanej piosenki na podstawie melodii nuconej lub granej przez nauczyciela
8. Odróżnianie głośności dźwięków o różnym natężeniu stopniowym: cicho - głośno, ciszej, głośniej
9. Doskonalenie słuchu fonematycznego w oparciu o głoski opozycyjne. Wybranie z licznych opozycji takich wyrazów, które mają swoje konkretne desygnaty i mogą być w sposób jednoznaczny przedstawione na rysunku, np. bułka - półka, buty - budy, paczka - kaczka , rak - mak, pasek - piasek
Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- rozpoznają i nazywają dźwięki dochodzące z otoczenia


- nazywają czynności będące źródłem dźwięków
- prawidłowo określają odległości i miejsca z których dochodzą odgłosy
- rozpoznają i naśladują głosy wydawane przez zwierzęta i pojazdy
- sprawnie reagują na sygnały słuchowe występujące w zabawach ruchowych
- rozpoznają głosy kolegów
- rozróżniają dźwięki różnych instrumentów i prawidłowo je nazywają
- określają głośność dźwięków
- rozróżniają słyszane wyrazy i prawidłowo wskazują obrazki
Zabawy i ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mownych

1. Ćwiczenia mięśni narządów mowy i szczęki dolanej, warg języka, podniebienia miękkiego z wykorzystaniem małych, kieszonkowych lusterek w celu zyskania samokontroli

Zabawy i ćwiczenia artykulacyjne

1. Wykonywanie ćwiczeń artykulacyjnych, zmierzających do utrwalenia prawidłowej wymowy głosek przednio-językowo-zębowych: s, z, c, g, r


2. Ćwiczenia artykulacyjne kształtujące mięśnie narządów mowy, ze szczególnym uwzględnieniem trudniejszych spółgłosek występujących w tekstach

5-latki

Zabawy i ćwiczenia oddechowe



1. Regulowanie oddechu podczas recytowania wiersza, krótkich odpowiedzi wielozdaniowych oraz śpiewu
2. Wyrabianie prawidłowego oddychania w różnych sytuacjach: na dworze (oddychanie przez nos), w czasie wybranych ćwiczeń gimnastycznych (wdech nosem, wydech ustami), w czasie mówienia, śpiewania (wdech i wydech ustami)
3. Wdrażanie do poprawnych, wyrazistych wypowiedzi, czasie których następuje szybki wdech i spokojne mówienie na długim, powolnym wydechu, podobnie jak w czasie śpiewania. Wydłużanie fazy wydechowej
4. Ćwiczenia oddechowe polegające na wymawianiu w ruch poprzez dmuchanie drobnych, lekkich przedmiotów, zabawek pływających po wodzie
5. Wykorzystywanie ćwiczeń oddechowych połączonych ze zmianą formy: nadmuchiwanie balonów, robienie baniek mydlanych, dmuchanie przez rurkę na kawałek lodu (do chwili powstania w nim dziurki), dmuchanie na powierzchnię płynu znajdującego się w naczyniu


6. Łączenie ćwiczeń oddechowych z ruchami rąk (np. unoszenie rąk do góry - wdech, opuszczenie rąk - wydech)
Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- prawidłowo regulują swój oddech podczas wypowiedzi


- chętnie uczestniczą w ćwiczeniach oddechowych
- potrafią łączyć ćwiczenia oddechowe z ruchami rąk

Zabawy i ćwiczenia fonacyjne

1. Wykonywanie ćwiczeń głosowych na samogłoskach oraz spółgłoskach: m, n
2. Wdrażanie do panowania nad swoim głosem i kontrolowania własnych zachowań. Ciche porozumiewanie się w sytuacjach, które tego wymagają, np. podczas wykonywania prac plastycznych

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- potrafią wymawiać głoski, każdą oddzielnie oraz kilkakrotnie tę samą
- rozumieją, że krzyk ma szkodliwy wpływ na aparat mowy
- potrafią panować nad swoim głosem
- unikają hałasu i jego wszczynania
 Zabawy i ćwiczenia logarytmiczne

1. Udział w ćwiczeniach gimnastycznych, grach i zabawach słuchowych
2. Udział w zajęciach umuzykalniających uwzględniających zabawy rytmiczne i zabawy z elementami tanecznymi
3. Wystukiwanie usłyszanych rytmów klockiem, pałeczka, dłonią
4. Wypowiadanie krótkich tekstów rytmicznych wg własnych pomysłów
5. Zabawy rytmiczne ze śpiewem z wykorzystaniem elementów ruchowych

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- uczestniczą w ćwiczeniach gimnastycznych, grach i zabawach ruchowych
- właściwie reagują ruchem na słyszaną muzykę
- wykonują rytm piosenki i tańca w różny sposób: klaskaniem i stukaniem
- swobodnie interpretują ruchem tematy rytmiczne, piosenki, utwory instrumentalne, zabawy ze śpiewem
Zabawy i ćwiczenia słuchowe

1. Rozpoznawanie różnorodnych odgłosów i dźwięków dochodzących z najbliższego otoczenia (ulica, przedszkole, ogród przedszkolny), określanie ich rodzaju i źródła oraz czynności i zjawisk (np. przyrodniczych), którymi są związane
2. Rozpoznawanie odgłosów związanych ze znanymi czynnościami, np. odbijanie piłki
o podłogę, cięcie papieru, gniecenie papieru, przelewanie wody itp.
3. Słuchanie "ciszy" - określanie rodzajów dźwięku, ich źródła, odległości, kierunku i miejsca, z którego dochodzą. Określanie ich natężenia: głośne - ciche, średnio głośne (umiarkowane), bardzo ciche, dobrze słyszalne itp.
4. Rozpoznawanie przy zasłoniętym źródle dźwięku odgłosów znanych instrumentów perkusyjnych (np. tamburynu, bębenka, kołowrotka) oraz odtwarzanie usłyszanego rytmu
5. Rozpoznawanie i nagrywanie różnych głosów, odgłosów i dźwięków ( np.  śpiewu ptaków) nagranych na taśmę magnetofonową lub przyporządkowanie dźwięku do obrazka
6. Rozpoznawanie rodzajów dźwięków i przeliczanie liczby odgłosów (uderzeń) oraz odtwarzanie tej liczby za pomocą umownych kresek, kółek, figur lub drobnych elementów
7. Słuchanie i określanie kierunku, z którego dochodzi głos, odległości dźwięku (daleko-blisko), jego dynamiki (cicho-głośno)
8. Słuchanie utworów muzycznych  w wykonaniu bezpośrednim lub odtwarzanych z nagrań
9. Słuchanie piosenek śpiewanych przez nauczycielkę lub odtwarzanych z taśmy o tematyce związanej z zajęciami i innej bliskiej dzieciom
10. Rozpoznawanie piosenek nuconych lub granych przez nauczycielkę
11. Słuchanie i różnicowanie dźwięków w rejestrach (niski - średni - wysoki)
12. Określanie trzech rodzajów dynamiki: cicho - średnio - głośno wraz z ich stopniowymi zmianami
13. Dalsze doskonalenie słuchu fonematycznego w oparciu o głoski opozycyjne występujące licznie w wyrazach jęz. polskiego (up. gra-kra, fale- sale, tonie - konie, wata – tata)
14. Słuchanie i analiza treści krótkich wypowiedzi, wyodrębnianie w nich zdań, w zdaniach wyrazów
15. Dzielenie prostych wyrazów na sylaby. Przeliczanie sylab w wyrazach - dłoń ułożona poziomo pod brodą, w wyrazie jest tyle sylab, ile razy broda dotknie dłoni
16. Tworzenie zestawu wyrazów rozpoczynających się taką samą głoską lub sylabą
17. Synteza słuchowa wyrazów wypowiadanych przez nauczyciela sylabami (np. ra-dio, ta - bli -ca)
18. Synteza słuchowa krótkich wyrazów wypowiadanych przez nauczyciela głoskami (np. k-o-t) Analizy wyrazów dokonuje tylko nauczyciel.
19. Słuchowe wyodrębnianie samogłoski na początku wyrazu (np. okno, ekran), potem spółgłoski na końcu wyrazu (np. sos, kot)
Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- rozpoznają i nazywają dźwięki, określają ich rodzaj i źródło


- rozpoznają znane osoby po głosie
- rozpoznają dźwięki instrumentów perkusyjnych
- potrafią przyporządkować słyszane dźwięki do odpowiednich obrazków
- odtwarzają struktury dźwiękowe
- rozpoznają różne dźwięki i przeliczają liczbę odgłosów
- określają kierunek, z którego dochodzą dźwięki
- rozpoznają melodie utworów
- odtwarzają słyszane dźwięki za pomocą umownych kresek, kółek, lub drobnych elementów
- rozpoznają piosenkę na podstawie fragmentu melodii lub rytmu
- potrafią określić wysokość i głośność dźwięków
- reagują na zmiany tempa i dynamiki w utworze
- swobodnie określają trzy rejestry wysokości dźwięków, trzy rodzaje tempa i dynamiki wraz z ich stopniowymi zmianami (coraz wyżej, niżej, coraz szybciej, wolniej, coraz głośniej, ciszej) 
- wyodrębniają w wypowiedzi zdania, dokonują podziału zdania na wyrazy
- potrafią podzielić wyraz na sylaby
- tworzą zestawy wyrazów rozpoczynających  się taką samą głoską
- potrafią syntezować krótkie wyrazy wypowiadane przez nauczyciela sylabami
- potrafią syntezować krótkie wyrazy wypowiadane przez nauczyciela głoskami
- wyodrębniają samogłoski na początku wyrazu i spółgłoski na końcu wyrazu
Zabawy i ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mownych

1. Wykonywanie pełnego zestawu ćwiczeń mięśni narządów mowy (łącznie z  ćwiczeniami


o wyższym stopniu trudności)

Dzieci wykonują ćwiczenia mięśni narządów mowy w pełnym zestawie:


- ćw. szczęki dolnej
- ćw. warg
- ćw. języka
- ćw. podniebienia miękkiego

Zabawy i ćwiczenia artykulacyjne



1. Wykorzystywanie ćwiczeń artykulacyjnych zmierzających do utrwalania prawidłowej wymowy głosek przedniojęzykowo-dziąsłowych: ś, ź, ć,
2. Ćwiczenia artykulacyjne na wszystkich głoskach, ze szczególnym uwzględnieniem trudnych spółgłosek przedniojęzykowo-dziąsłowych

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

Dzieci prawidłowo wykonują ćwiczenia artykulacyjne- poprawnie wymawiają głoski przedniojęzykowo-dziąsłowe: ś, ź, ć,


6-latki

Zabawy i ćwiczenia oddechowe



1. Wykonywanie ćwiczeń oddechowych połączonych z wytwarzaniem dźwięku: dmuchanie
w gwizdek, gra na grzebieniu, korzystanie z zabawek typu: fujarki, piszczałki, trąbki
2. Dmuchanie na płomień świecy (tylko podczas pracy indywidualnej)
3. Ćwiczenie oddechu (przeponowo-brzusznego) w czasie słuchania muzyki relaksacyjnej - leżenie na plecach, dłonie ułożone na brzuchu sprawdzają wznoszenie się brzucha w czasie nabierania powietrza (wdechu) i opadanie brzucha przy wypuszczaniu powietrza (wydechu)
4. Rozumienie związku pauz w mówieniu z oddechem. Rola pauz krótkich i długich w wypowiedziach
5. Właściwe gospodarowanie oddechem w czasie mówienia, recytowania i śpiewania oraz poprawne, wyraziste wypowiadanie się w każdej sytuacji
6. Doskonalenie umiejętności wyrazistego mówienia (regulowanie oddechu, odpowiednie stosowanie pauz, wybrzmiewanie wszystkich głosek wyrazu itp.)

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- uczestniczą w ćwiczeniach i zabawach oddechowych, umiejętnie regulują swój oddech
- potrafią podczas mówienia stosować odpowiednie pauzy: krótkie i długie
- poprawnie wymawiają wszystkie głoski w wyrazach


 Zabawy i ćwiczenia fonacyjne

1. Wykonywanie ćwiczeń mających na celu ukazanie możliwości związanych ze zmianą siły głosu (od cichego do coraz głośniejszego mówienia i odwrotnie)
2. Stosowanie odpowiedniego tempa mowy, siły głosu, dykcji i akcentowania
3. Zmienianie tonu głosu, czyli wysokości jego brzmienia oraz wyrażanie tonem głosu różnych stanów uczuciowych (radości, zdziwienie, gniew, smutek)
4. Zmienianie tonu głosu przy zdaniach oznajmujących, pytających i wykrzyknikowych

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- rozumieją, że w byciu słuchanym i rozumianym ma znaczenie zarówno treść, którą chcemy przekazać jak i siła używanego głosu


- potrafią stosować odpowiednie tempo mowy, siłę głosu dykcję i akcentowanie
- potrafią właściwie ustawiać głos
- potrafią panować nad brzmieniem swego głosu
- potrafią wyrażać tonem głosu różne stany uczuciowe
- potrafią zmieniać ton głosu przy zdaniach oznajmujących, pytających i wykrzyknikowych

 Zabawy i ćwiczenia logarytmiczne



1. Odtwarzanie podanych rytmów na instrumentach perkusyjnych, poprzez klaskanie, stukanie, pukanie, uderzanie palcem
2. Układanie i śpiewanie własnych rytmizowanych tekstów
3. Rozwijanie umiejętności wyrażania muzyki ruchem: prowadzenie zabaw rytmicznych, kształcenie umiejętności estetycznego poruszania się (ćw. rąk, stóp, ćw. wyprostne, rozluźniające, ćw. płynności ruchów i opanowanie podst. kroków: chód, bieg, podskoki), rozwijanie wrażliwości na zmiany tempa, dynamiki oraz na akcent metryczny w taktach
dwu-, trzy-, czteromiarowych

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- tworzą prosty akompaniament do piosenek, ćwiczeń rytmiczno ruchowych, zabaw ruchowych
- improwizują ruchem muzykę
- rozpoznają akcent muzyczny w taktach, reagują ruchem na akcent
- prawidłowo wykonują ćwiczenia polirytmiczne
- wykonują w różny sposób tematy rytmiczne oraz przebiegi rytmiczne piosenek i tańców

 Zabawy i ćwiczenia słuchowe



1. Rozpoznawanie i nazywanie (przy zasłoniętym źródle dźwięku) odgłosów celowo wytworzonych (uprzednio zademonstrowanych, powstających przy zetknięciu się ze sobą: uderzenie, stuknięcie, pocieranie dwóch powierzchni (przedmiotów, rzeczy) wykonanych
różnych lub takich samych materiałów np. uderzenie łyżeczką o pustą i pełną szklankę
2. Doskonalenie umiejętności słuchania i rozpoznawania dźwięków z otoczenia
3. Rozpoznawanie piosenek po melodii nuconej przez nauczyciela po rytmie wyklaskiwanym lub granej na instrumencie
4. Prawidłowe różnicowanie dynamiki, rejestrów w muzyce oraz określanie linii melodycznych
5. Rozróżnianie głosów męskich i żeńskich  na śpiewie solo i chóralnym
6. Dalsze doskonalenie wrażliwości słuchowej
7. Dalsze usprawnianie umiejętności dokonywania analizy i syntezy słuchowej w obrębie zdań, wyrazów sylab, głosek (wyrazy i zdania dłuższe niż w grupie 5-latków)
8. Dokonywanie analizy i syntezy głoskowej wyrazów (krótkie wypowiadanie spółgłosek , bez przygłosu "y"). Przeliczanie i określanie głosek oraz ich miejsca w wyrazach
9. Określanie miejsca głoski na początku, na końcu i w środku wyrazu (w nagłosie, półgłosie
i śródgłosie)
a) samogłoski  na początku wyrazu (np. o-sa, a-la)
b) spółgłoski na końcu wyrazu (np. las, rak)
c) spółgłoski na początku wyrazu (np. sok, zero)
d) samogłoski na końcu wyrazu (np. lala, kule)
e) głoski w środku wyrazu

Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- rozpoznają i prawidłowo nazywają dźwięki
- porównują dźwięki między sobą
- rozpoznają dźwięki dochodzące z otoczenia
- potrafią rozpoznać melodię piosenki nuconej, wyklaskiwanej lub granej na instrumencie
-potrafią różnicować dynamikę muzyki
- potrafią określać wysokość dźwięków
- reagują na zmiany tempa i dynamiki w utworze
- wyodrębniają w wypowiedzi zdania
- dokonują podziału zdania na wyrazy
- potrafią podzielić wyraz na sylaby
- potrafią podzielić słowa na głoski
- rozróżniają samogłoski i spółgłoski w wyrazach
- wyraźnie wymawiają słowa, sylaby i głoski

Zabawy i ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mowy 

1. Przeprowadzanie sprawdzianu poprawności wymowy, kierowanie dzieci z wadami wymowy na indywidualne ćwiczenia logopedyczne

Dzieci poprawnie wykonują ćwiczenia mięśni narządów mowy, prawidłowo wymawiają wszystkie głoski



Zabawy i ćwiczenia artykulacyjne 

1. Ćwiczenia artykulacyjne na trudniejszych spółgłoskach, sylabach i wyrazach
2. Nabywanie wiary we własne możliwości i znajdowanie przyjemności w przezwyciężaniu chwilowych kłopotów językowych w wypowiadaniu trudniejszych wyrazów (np. szosa, kulturalny) i wypowiedzi (np. "W czasie suszy szosa sucha" "Król Karol kupił królewnie Karolinie korale koloru kolorowego")
3. Poprawne wymawianie wszystkich głosek i grup spółgłoskowych. Doskonalenie umiejętności wyrazistego mówienia, wybrzmiewania wszystkich głosek wyrazu
4. Wyróżnianie, rozpoznawanie i powtarzanie głosek
5. Analiza i synteza dźwiękowa (głoskowanie) wyrazów o prostej budowie fonetycznej zgodnej z zapisem, wyodrębnianie wybranych głosek w nagłosie, wygłosie i w środku wyrazu, ich przeliczanie i określanie kolejności.


Wiadomości i umiejętności zdobyte przez dzieci:

- prawidłowo wykonują ćwiczenia artykulacyjne na trudniejszych spółgłoskach, sylabach i wyrazach


- pokonują trudności językowe przy bardziej skomplikowanych wypowiedziach i nabywają wiary we własne możliwości językowe
- prawidłowo wyróżniają, rozpoznają i powtarzają wskazane głoski
- dokonują analizy i syntezy dźwiękowej wyrazów o prostej budowie fonetycznej zgodnej z zapisem

Przykładowe zabawy logopedyczne w rozwijaniu mowy dzieci (scenariusze zabaw)




  1. Grupa wiekowa: sześciolatki
    Pora roku: jesień
    Temat: „Wesoły zwierzyniec”

Cele ogólne:

  • rozwijanie mowy i wzbogacanie słownika czynnego dziecka przez kontakt z bajką, wierszem, rymowanką,

  • kształtowanie umiejętności poprawnej wymowy,

  • doskonalenie umiejętności uważnego słuchania i poprawnego wykonywania poleceń,

  • rozwijanie wrażliwości na piękno naszego języka oraz dbałości o wymowę,

  • wspólna wesoła zabawa.

Cele operacyjne – dziecko:

  • uważnie słucha tekstu,

  • gimnastykuje buzię i język,

  • dokładnie wymawia wyrazy,

  • rozpoznaje zwierzęta na obrazkach,

  • czyta (całościowo) nazwy zwierząt,

  • rozpoznaje (słuchowo i wzrokowo) litery alfabetu,

  • bawi się wesoło z kolegami,

  • zapamiętuje proste rymowanki,

  • dba o poprawność mowy,

  • rysuje zgodnie ze wskazówkami nauczyciela,

  • sylabizuje.

Formy: praca z całą grupą, działania zespołowe oraz indywidualne.

Metody: zadaniowa, zabawowo-naśladowcza.

Środki dydaktyczne:

  • tekst opowiadania logopedycznego,

  • rymowanki i wiersze (w załączniku),

  • kartki białego papieru do rysowania,

  • pisaki, kredki,

  • wzór ślimacznicy do ćwiczenia dla każdego dziecka,

  • litery abecadła,

  • płachta,

  • lusterka,

  • obrazki zwierząt, podpisy do obrazków.

Przebieg zajęć:

  1. Ćwiczenia oddechowe:

  • wykrzykiwanie samogłosek na wydechu,

  • wydychanie samogłosek łączonych (eu, au, iu, eo),

  • rysowanie po śladzie ślimacznicy z jednoczesnym wymawianiem samogłoski śpiewnej (a, e).

  1. Słuchanie bajki logopedycznej O Burku z podwórka – gimnastyka buzi i języka (lusterka).

W wiejskiej zagrodzie pies zwany Burkiem
Skrzętnie zarządza całym podwórkiem.
Niech Burkiem będzie w buzi języczek,
Wnet obowiązki jego wyliczę:
Rankiem, gdy tylko ślepia otwiera,
Już za porządki się zabiera.
Najpierw wokół swej budy posprząta:
Zamiecie (oblizywanie warg ruchem okrężnym),
Zakopie kości do kąta (wysuwanie i chowanie do jamy ustnej języka ułożonego w łopatkę).
Następnie w budzie zrobi sprzątanie (masowanie czubkiem języka wewnętrznej strony policzków)
I zerknie w miseczkę, co dziś na śniadanie
(kierowanie języka w kąciki warg).
Na widok ciepłej kaszy smacznie się oblizuje
(oblizywanie językiem „wąsów„ i „brody”),
Zjada wszystko, bo bardzo mu smakuje (głośne mlaskanie).

Teraz już Burek biegnie zliczyć kurki do kurnika


I sprawdzić, czy tej nocy nie było tam liska zbójnika (liczenie ząbków „kurek” przez dotykanie każdego zęba czubkiem języka).

wszystkie, lecz tuż za płotem słychać gąsek gęganie (gęganie: gę, gę, gę),


Biegnie Burek na ratunek, dając znak szczekaniem (szczekanie: hau, hau, hau).
A tu już gąsior, groźnie sycząc (syczenie: sss…),
Broni swego stada.
Niesfornych łobuziaków ucieka gromada,
Pufając ze zmęczenia (nadymanie policzków i wypuszczanie powietrza),
Szumiącego lasu dopada (szumienie: szsz…).
Teraz Burka czeka nie lada zadanie,
Musi krówkę wyprowadzić na łąkę, na śniadanie.
Krowa muczy przyjaźnie (muu…),
Już idą drogą wśród lasu,
Nagle się przestraszyli
Okropnego hałasu.
Spogląda Burek za siebie, z prawej i z lewej strony
(wysuwanie języka i kierowanie go w prawo i w lewo).
Co widzi? Wóz strażacki pędzi jak szalony.
I–a, i–a, i–a – słychać już z oddali,
Co znaczy, że w pobliżu gdzieś się chyba pali.
Wtem słyszy Burek gwizd znajomy (gwizdanie),
Znajome cmokanie (cmokanie)
To jego pan go wzywa, ma nowe zadanie.


  1. Masażyk w parach – dokładne i wyraźne powtarzanie rymowanki:

Idzie jeż, mały jeż,
może Ciebie pokłuć też.

Pełznie wąż, śliski wąż
i łaskocze Ciebie wciąż.

Idzie słoń, ciężki słoń
i nadepnie Ci na dłoń.

Idą kurki, małe kurki
i wbijają tu pazurki.

W grząskich trzcinach i szuwarach
kroczy jamnik w szarawarach.

  1. Zagadki rysunkowe:

  • rozpoznawanie zwierząt,

  • poprawne wymawianie ich nazw oraz dobieranie podpisów do obrazków,

  • sylabizowanie nazw zwierząt, np. ko-gut, pie-sek.

  1. Zabawa w kole z rymowanką A ram sam sam.

A ram sam sam
A ram sam sam
Guli, guli, guli, guli
Ram sam sam.

A ram sam sam
A ram sam sam
A guli, guli, guli, guli
Ram sam sam.

Arafi, arafi, guli, guli, guli, guli, ram sam sam
Arafi, arafi, guli, guli, guli, guli, ram sam sam.

  1. Wierszyk do rysowania – Kurczątko; rysowanie zgodnie ze wskazówkami
    z jednoczesnym powtarzaniem tekstu:

Kurczątko z jajeczka się urodziło,
główkę najpierw wychyliło,
na dwie nóżki wyskoczyło,
czarne oczko otworzyło,
dziobek mały rozchyliło:
„Jestem głodne – zakwiliło –
Pi pi pi pi pi!”.

  1. Zabawa ruchowa Mruczek – wykorzystanie tekstu rymowanki; ćwiczenia dźwiękonaśladowcze:

Mruczek, Mruczek wkoło chodzi
I pałeczką sobie wodzi.
Mruczku, Mruczku, poznaj mnie!
Dam ci mleczka w garnku na dnie!
(piesek, kurka, gąska).

  1. Zabawa z wierszem Abecadłorozpoznawanie liter alfabetu; zapamiętywanie wierszyka Małgorzaty Strzałkowskiej z serii „łamiących języki”:

Moi drodzy! Abecadło
to jest liter zgodne stadło –
wszystkie stoją grzecznie w rządku
w zgrabnym szyku i porządku.

A, choć zawsze jest na czele,
to się tym nie chwali wcale,
Ż, choć tkwi na samym końcu,
wciąż się czuje doskonale.

Każda z liter jest potrzebna,
Bo słów przecież jest bez liku –
zaraz to możecie sprawdzić,
choćby  tylko w tym wierszyku:

ara budzi cara, durne emu fika,
gna hiena i jenot krokiem lunatyka,
łypie mors na osę, pstry rak sadzi tuje,
upiór woła yeti, zźrebak żongluje.




©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość