Strona główna

Przyjęta uchwałą Rady Powiatu Opolskiego Nr xviii/158/2001 z dnia 19. 04. 2001r


Pobieranie 0.53 Mb.
Strona1/5
Data20.06.2016
Rozmiar0.53 Mb.
  1   2   3   4   5


Strategia Rozwoju Wspólnoty Opolskiej

przyjęta uchwałą Rady Powiatu Opolskiego Nr XVIII/158/2001 z dnia 19.04.2001r.




Spis treści:
Rozdział I. Wprowadzenie 2

I. 1. Cele przedsięwzięcia i miejsce „Strategii” w systemie zarządzania 2

I. 2. Metodologia i fazy realizacji Strategii 3

I. 3. Uczestnicy procesu opracowania „Strategii” 5



Rozdział II. Analiza strategiczna dla obszaru Wspólnoty 5

II. 1. Cechy charakterystyczne opolskiej Wspólnoty międzygminno-powiatowej 6

II. 2. Pozycja opolskiej Wspólnoty międzygminno-powiatowej w regionie 10

II. 3. Nierównowagi strukturalne występujące we Wspólnocie 10

II. 4. Analiza powiązań lokalnych i subregionalnych Wspólnoty 12

II. 5. Analiza uwarunkowań rozwoju – SWOT 13

II. 5. 1. Analiza mocnych i słabych stron 15

II. 5. 2. Analiza szans i zagrożeń 18



Rozdział III. Misja, priorytety i cele rozwojowe Wspólnoty Opolskiej 21

III. 1. Misja rozwoju Wspólnoty 22

III. 2. Priorytety oraz główne i szczegółowe cele rozwojowe 23

Karty celów i zadań 26

Rozdział IV. Uwagi końcowe – wdrażanie „Strategii” 34

Karty projektów rozwojowych 36
Załączniki:
1. Skład Rady Liderów Wspólnoty 42

2. Charakterystyka sytuacji gospodarczej i społecznej Wspólnoty 43

3. Uchwała Zarządu Powiatu Opolskiego w sprawie udziału Powiatu Opolskiego w realizacji projektu „Strategie Rozwoju Gmin i Powiatów Śląska Opolskiego” 47





Strategia Rozwoju Wspólnoty Opolskiej powstała w ramach projektu "Strategie Rozwoju Gmin i Powiatów Śląska Opolskiego" realizowanego przez Związek Gmin Śląska Opolskiego w 2000 roku, objętego dofinansowaniem LGPP - Programu Partnerstwa dla Samorządu Terytorialnego ze środków USAID - Amerykańskiej Agencji na rzecz Rozwoju Międzynarodowego
Opracowanie końcowe: dr inż. Andrzej Namysło - moderator Rady Liderów Lokalnych
Opole, grudzień 2000

Rozdział I. Wprowadzenie

Wspólnota opolska obejmuje dwie największe jednostki samorządu terytorialnego województwa opolskiego. W jej skład wchodzi miasto Opole, będące stolicą regionu i mające status powiatu grodzkiego oraz leżący wokół niego powiat opolski (tzw. powiat ziemski). Łącznie wspólnota zajmuje obszar ok. 1800 km2 zamieszkały przez ok. 275000 ludzi o znacznym zróżnicowaniu etnicznym. Miasto zamieszkuje głównie ludność pochodzenia polskiego, natomiast powiat opolski zamieszkały jest w przeważającej mierze przez Ślązaków i obywateli polskich, deklarujących przynależność do mniejszości niemieckiej. Na terenie powiatu opolskiego zlokalizowane są 2 gminy miejskie i 11 wiejskich.

W pracach nad strategią brali udział także przedstawiciele gminy Pokój, która w wyniku reformy samorządowej znalazła się w obrębie powiatu namysłowskiego mimo, że jej więzi historyczne i etniczno – kulturowe ze Wspólnotą Opolską są zdecydowanie silniejsze niż z Ziemią Namysłowską. Ten argument zdecydował właśnie o przystąpieniu gminy Pokój do prac nad strategią Wspólnoty Opolskiej, która w ten sposób liczy 15 jednostek samorządu terytorialnego, z Opolem pełniącym funkcję centrum administracyjnego regionu.

W świetle tych uwarunkowań założono, ze strategia rozwoju opolskiej wspólnoty międzygminno - powiatowej powinna być przede wszystkim wypadkową ponadgminnych inicjatyw oraz ewentualnie tych projektów gminnych, których realizacja może zdynamizować rozwój całego subregionu. Jednocześnie powinna ona określać zdania dla powiatu oraz być kompatybilna ze Strategią Województwa Opolskiego, zarówno w zakresie misji, jak też priorytetów i głównych kierunków rozwoju regionu.

W ostatnich kilku latach niektóre samorządy gminne przystąpiły do prac nad strategią lokalnego rozwoju. Obecnie strategię mają 3 gminy (Dobrzeń Wielki, Murów, Turawa) i miasto Opole, a na ukończeniu jest strategia gminy Tułowice. Od ponad 4 lat istnieją także Pilotażowe Programy Strategicznego Rozwoju Aglomeracji i Wspólnoty Opolskiej, których opracowanie koordynował Związek Gmin Śląska Opolskiego. Założono, że treści zawarte w tych opracowaniach zostaną zweryfikowane podczas prac nad obecną strategią, a po ich zaktualizowaniu ewentualnie ją uzupełnią.
I.1. Cele przedsięwzięcia i miejsce „Strategii” w systemie zarządzania
Uznano, że lokalna strategia, określająca potrzeby mieszkańców Wspólnoty, winna być tworzona metodą planowania partnerskiego z udziałem władz samorządowych działających na jej terenie, co doprowadzi do porozumienia i współdziałania wszystkich opiniotwórczych środowisk przy wdrażaniu zapisów strategii, decydujących o rozwoju społeczno-gospodarczym subregionu. Służyć będzie również wspieraniu partnerskiej i trwałej współpracy władz samorządowych, zapewniającej większą dynamikę procesów rozwojowych całego obszaru wspólnoty, przy mniejszych kosztach.

Założono, że tak przygotowana strategia, wpłynie ponadto na pogłębienie wiedzy elit lokalnych na temat obecnej sytuacji gospodarczej, społecznej, przestrzennej i ekologicznej nowo powstałego powiatu opolskiego i uzmysłowi władzom Opola, czy i jakie są jego związki z bliskim otoczeniem i jakie są w tym zakresie oczekiwania oraz możliwości. Opracowana „Strategia”, stanowiąca całościową koncepcję rozwoju, umożliwi również zapisanie w powiatowych planach rozwoju projektów o charakterze ponadlokalnym, priorytetowych dla obszaru o wzajemnie przenikających się i uzupełniających funkcjach.

Strategia stanowić również będzie filar wszelkich wniosków, z którymi powiat opolski i miasto Opole występować będą do instytucji i organizacji zewnętrznych o współfinansowanie ich projektów rozwojowych. „Strategia rozwoju ...” pozwoli ponadto ludziom spoza Wspólnoty poznać jej zalety. W gospodarce rynkowej dobrze przygotowany plan strategiczny, obejmujący zarówno wizje jak i program działania, jest potężnym narzędziem sprzedaży. Daje on potencjalnym inwestorom i rządowym agencjom finansującym projekty rozwojowe solidny pakiet informacji o przyszłym partnerze. Inwestorzy na podstawie tych informacji mogą ocenić tło inwestycyjne, stopień trafności i akceptacji społecznej podejmowanej inicjatywy, a w konsekwencji stopień ryzyka inwestycyjnego. Ponieważ rządy, organizacje non-profit i agencje inwestycyjne podejmują swoje decyzje w wysoce konkurencyjnym środowisku, aby uzyskać ich przychylność należy działać w oparciu o dobrze skonstruowany plan strategiczny. Władze, które jasno przedstawiają swoje plany budżetowe oraz określą konkretne cele i priorytety działania dla stosunkowo dużych obszarów, zamieszkałych przez duże skupiska ludzi, mają znacznie większe szanse zdobycia poparcia ze strony państwowych i prywatnych programów pomocy, aniżeli ich mali i mniej przekonujący konkurenci. Tak więc, mimo większego stopnia komplikacji prac nad strategią rozwoju tak dużego i zróżnicowanego obszaru, trafna wydaje się być decyzja o zawiązaniu Wspólnoty.

Strategia rozwoju Wspólnoty Opolskiej powinna uwzględniać pełne partnerstwo z poszczególnymi samorządami gminnymi oraz z samorządem wojewódzkim, ponieważ stanowią one istotne ogniwa w systemie zarządzania strategicznego regionem i krajem, co ilustruje rys. 1.


NARODOWY PLAN ROZWOJU



na lata 2000 –2006




NARODOWA STRATEGIA ROZWOJU REGIONALNEGO


NARODOWE STRATEGIE SEKTOROWE








NARODOWA STRATEGIA ZATRUDNIENIA I ZASOBÓW LUDZKICH



STRATEGIA ROZWOJU



WOJEWÓDZTWA

OPOLSKIEGO


NARODOWA STRATEGIA ROLNICTWA I ROZWOJU TERENÓW WIEJSKICH








NARODOWA STRATEGIA OCHRONY ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO






NARODOWA STRATEGIA ROZWOJU TRANSPORTU





NARODOWA STRATEGIA RYBOŁÓSTWA







Rys.1. Schemat usytuowania strategii w strukturze zarządzania
I.2. Metodologia i fazy realizacji „Strategii”
Konstruowanie Strategii rozwoju Wspólnoty oparto na doświadczeniach pilotażowego programu „Strategie rozwoju gmin Śląska Opolskiego” realizowanego w latach 1996 – 1997 w dwunastu dobrowolnie zawiązanych wspólnotach międzygminnych województwa opolskiego. W wyniku tego programu, koordynowanego przez Związek Gmin Śląska Opolskiego, powstało dwanaście „Strategii” ponadlokalnych, które następnie stanowiły podstawę do opracowania przez Radę Regionalną przy Wojewodzie Opolskim, programu strategicznego rozwoju całego województwa opolskiego. Posiadanie takiego programu było w 1998 roku jednym z argumentów obrony autonomiczności Opolszczyzny, jako województwa. Pozytywne doświadczenia tego programu legły u podstaw decyzji o zastosowaniu podobnej, sprawdzonej już, jak się okazuje, metody budowania strategii rozwoju, która obejmowała następujące fazy (etapy) :

  • Faza analityczna, której celem było rozpoznanie i ocena aktualnej sytuacji gospodarczej, społecznej i ekologicznej Wspólnoty.

  • Faza postulatywna, podczas której reprezentanci społeczności lokalnych, tworzący Radę Liderów Lokalnych (RLL), określili:

  • misję rozwoju

  • cele rozwoju

  • zadania-idee projektów rozwojowych.

Kolejnymi fazami procesu strategicznego zarządzania, wkraczającymi poza ramy strategii są:



  • Faza projektowa (Opracowanie projektów, formułowanie planów działania)

  • Faza wdrożeniowa (Ocena zasobów finansowych i uwarunkowań organizacyjnych)

  • Faza monitorowania (Monitorowanie, weryfikacja osiągnięć)

Do ich realizacji niezbędne są zespoły projektowe, wdrożeniowe i monitorujące, a także odpowiednie środki finansowe, przewidziane w budżecie.

Prace nad strategią poprzedzone zostały utworzeniem następujących struktur:



  • Zespołu analitycznego, złożonego z pracowników urzędów gminnych i Starostwa,

  • Rady Liderów Lokalnych – przedstawicieli samorządów gminnych, miasta i Starostwa.

Pierwsza faza projektu, obejmująca prace analityczne wykonane przez pracowników samorządowych, stanowiących zespół analityczny, zaowocowała opracowaniem krótkiego raportu (zał.2), będącego aktualną „fotografią” Wspólnoty w sześciu obszarach, takich jak:

  • Ludność i osadnictwo,

  • Środowisko i zasoby naturalne,

  • Gospodarka,

  • Rynek pracy,

  • Infrastruktura techniczna,

  • Infrastruktura społeczna.

Raport ten, zawierający rozpoznanie i ocenę sytuacji gospodarczej, społecznej i ekologicznej Wspólnoty, pozwolił na sporządzenie bilansu mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń rozwojowych, wynikających z uwarunkowań zewnętrznych. Metodologiczną podstawą analizy strategicznej była analiza SWOT, a podstawową metodą pracy Rady Liderów Lokalnych (RLL) były tzw. twórcze spotkania, czyli warsztaty prowadzone przez osobę spoza jej składu, zwaną moderatorem.

Warsztaty, czyli generowanie pomysłów przez liderów, organizowane były metodą moderacji wizualnej, gdzie dyskusja oparta na pisemnych wypowiedziach uczestników warsztatów, prowadziła do osiągania konsensusu we wszystkich sprawach oraz do oceny jakościowej analizowanych spraw. Przebieg warsztatu był wizualizowany, a priorytety i cele ustalane w oparciu o ranking odpowiedzi. Okresy między warsztatami wykorzystywano do ankietyzacji uczestników, co umożliwiło uzyskanie ilościowej oceny większości cech.

Pracując w oparciu o tę metodologię określony został aktualny potencjał Wspólnoty, na podstawie którego oparto prace koncepcyjne, wymagające zbiorowej refleksji Rady Liderów Lokalnych nad misją rozwoju Wspólnoty. Zintegrowana misja rozwoju wykorzystana została do ustalenia priorytetów rozwojowych Wspólnoty oraz do sformułowania głównych i szczegółowych celów jej rozwoju oraz zadań pozwalających na ich osiągnięcie. Na podstawie tych priorytetów i zbioru zadań, stanowiących idee projektów rozwojowych, będzie można opracować programy i plany, których realizacja jest niezbędna dla rozwoju Wspólnoty w najbliższych kilku latach.

Opisanie istoty zaproponowanych programów, a także poszczególnych projektów rozwojowych, uzasadnienie sposobu ich realizacji, wstępny szacunek kosztów oraz wskazanie źródeł pozyskiwania środków finansowych wdrożenia, jest podstawowym zadaniem spoczywającym na zespołach programowych lub kierownikach projektów, powołanych w przyszłości przez Starostwo, bądź lepiej przez Radę Koordynacyjną Rozwoju Wspólnoty Opolskiej, pracującą na podobnych zasadach, jak Regionalny Komitet Sterujący.


I.3. Uczestnicy procesu opracowania „Strategii”
Strategię opracowała Rada Liderów Lokalnych, będąca społeczną reprezentacją poszczególnych podmiotów samorządowych tworzących Wspólnotę. Jej skład przedstawiono w załączniku 1. Przy doborze osób wchodzących w skład Rady kierowano się następującymi zasadami:

1. Rada Liderów Lokalnych, z uwagi na przyjętą warsztatową metodykę pracy koncepcyjnej,


winna liczyć nie więcej niż 30-35 osób .

  1. W jej składzie powinni się znaleźć aktywni liderzy, kreujący rzeczywistość w gminie, a zwłaszcza przedstawiciele:

  • Rady Gminy,

  • Zarządu Gminy,

  • Urzędu Gminy,

3. Udział w pracach Rady Liderów Lokalnych

  • jest dobrowolny,

  • wymaga akceptacji metodologii pracy warsztatowej,

  • wymaga aktywności i wiedzy o gminie w wielu jej sferach,

  • nie jest wynagradzany finansowo.

Istotne dla opracowanej Strategii i perspektywy jej wdrożenia, jest osobiste zaangażowanie w pracach Rady Liderów Lokalnych członków organów zarządzających powiatem i poszczególnymi gminami wchodzącymi w skład Wspólnoty, zwłaszcza osób mających największy wpływ na podejmowanie decyzji.

  1   2   3   4   5


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość