Strona główna

Publikacje towarzyszące retrospektywom 10. mff era nowe horyzonty we Wrocławiu


Pobieranie 22.02 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar22.02 Kb.
Publikacje towarzyszące retrospektywom 10. mff era nowe horyzonty we Wrocławiu

(22 lipca – 1 sierpnia 2010)
Wydawca: mff era nowe horyzonty i korporacja HA!ART
Ewa Mazierska Pasja. Filmy Jean-Luca Godarda
Książka Ewy Mazierskiej, przygotowana specjalnie na retrospektywę Jean-Luca Godarda w ramach 10. edycji mff era nowe horyzonty, stanowi pierwszą od blisko czterdziestu lat polską monografię „papieża Nowej Fali”.

Jakie jest kino Godarda? Jego najlepsze podsumowanie znalazłam na okładce jednego z wydań jego filmów na DVD: „częściowo poezja, częściowo dziennikarstwo, częściowo filozofia”. Dla mnie najwięcej jest w nim poezji, tak jak rozumie ją Vladimir Nabokov – jako sztuki z ambicjami do zawarcia wszystkiego w jednej „kropli”: dania świadectwa różnym aspektom ludzkiego doświadczenia, wychwytując jednak to, co w nim istotne, i przedstawiając to w sposób eliptyczny. Oznacza to, że widz filmów Godarda musi włożyć znaczny wysiłek, by móc zrekonstruować czy skonstruować ich znaczenie. Powinno się to jednak opłacić – bez znajomości filmów Godarda nie możemy bowiem mówić, że znamy europejskie czy światowe kino, a znając jego filmy, mamy klucz do historii kina i, jak wierzę, potrafimy również odgadnąć jego przyszłość. – Ewa Mazierska
Paweł Mościcki Godard. Pasaże
Bycie wizjonerem kina oznacza w przypadku Godarda nie tylko tworzenie filmów z dala od zastanych schematów i rewolucjonizowanie języka kinowego na wszystkich jego poziomach. To także refleksja teoretyczna obejmująca filozofię obrazu, historię kina, koncepcję realizmu, itd. Książka Godard. Pasaże gromadzi w jednej, fragmentarycznej całości wypowiedzi reżysera, komentarze do jego twórczości oraz przekrojowe refleksje na temat różnych wątków jego pracy. Inspirowana Pasażami Benjamina książka ta ma być montażem myśli, narracji i problemów – czasem ujawniającym wewnętrzne sprzeczności i historyczne ograniczenia – pokazującym, że twórczość Godarda to przede wszystkim wydarzenie o randze filozoficznej.
Grzegorz Królikiewicz Godard. Seminaria w PWSFTViT (1984-1985)
Grzegorz Królikiewicz, reżyser, scenarzysta i wykładowca akademicki, jest autorem kilku książek o teorii filmu i szeregu analiz ekranowych arcydzieł, opartych na własnych seminariach i dyskusjach ze studentami. Jego teksty o Obywatelu Kane’ie Wellesa, Mrocznym przedmiocie pożądania Bunuela, Rozmowie Coppoli, Sobowtórze Kurosawy czy Generale Keatona cieszą się niemal legendarnym statusem, stanowiąc punkt odniesienia dla wielu późniejszych komentatorów.

Analizy Godarda, których dokonał Królikiewicz, nie zostały nigdy wcześniej opublikowane – dostępne były wyłącznie jako zapis jego seminariów z „Analizy dzieła filmowego” na Wydziale Reżyserskim PWSFTViT w Łodzi.

Zapis seminariów Królikiewicza dzieli się na cztery części – „Wczesny Godard”, „Nowszy Godard”, „Ostatnie filmy Godarda” i dodatek „Co po Godardzie?”. Królikiewicz analizuje i omawia ze studentami dwanaście filmów Godarda, tj. À bout de souffle (1960), Une femme est une femme (1961), Vivre sa vie: Film en douze tableaux (1962), Ro.Go.Pa.G. (1963) (fragment "Nuovo mondo, Il"), Le mépris (1963), Une femme mariée: Suite de fragments d'un film tourné en 1964 (1964), Alphaville, une étrange aventure de Lemmy Caution (1965), Masculin féminin: 15 faits précis (1966), Sauve qui peut (la vie) (1980), Passion (1982), Prénom Carmen (1983) oraz 'Je vous salue, Marie' (1985).

W swoich analizach Królikiewicz sytuuje Godarda w zawrotnej ilości kontekstów, od Claude’a Levi-Straussa i Carla Gustava Junga po współczesną fizykę, cybernetykę i hipnozę. Autor co krok funduje czytelnikowi zaskakujące wnioski, intelektualne krótkie spięcia i twórcze rozbiórki. Praktyka filmowa pozwala Królikiewiczowi na głęboką i szczegółową analizę nawet krótkich sekwencji czy audiowizualnych detali. Analizy Godarda autorstwa Królikiewicza wyróżniają się nie tylko na tle polskiej literatury przedmiotu, ale i – ogromnego przecież – dorobku „Godard studies”.



HAS pod redakcją Roberta Kardzisa

Wystawie poświęconej Jerzemu Wojciechowi Hasowi będzie towarzyszył katalog, w którym znajdzie się rozbudowana, możliwe najbardziej szczegółowa z dotychczas opublikowanych biografia J. W. Hasa. Miejsce typowych dla tego typu publikacji tekstów krytycznych zajmą fotosy, zdjęcia z planów filmowych oraz fotografie prywatne, którymi spróbujemy opowiedzieć o życiu i twórczości wybitnego reżysera.



Nowe Kino Turcji pod redakcją Jana Topolskiego

Nowe kino Turcji to antologia tekstów krytyków i filmoznawców tureckich, niemieckich, angielskich i polskich ilustrowana zdjęciami z filmów oraz fotografiami reżyserów. Tematycznie ograniczona i związana z dziełami i twórcami prezentowanymi w ramach 10. edycji mff era nowe horyzonty.

W książce spotykają się dwie perspektywy – autorów zachodnich, którzy „odkrywają” dla siebie turecką kinematografię oraz autorów tureckich, starających się opisać ją na nowo. Artykuły dotykają relacji społecznych (ze szczególnym uwzględnieniem figury kobiety, dziecka i ojca/męża), przemian religii i kultury pod wpływem industrializacji i westernizacji, opozycji prowincji i metropolii, obecności historii i polityki. Pokazują, w jaki sposób nowe kino tureckie reinterpretuje klasyczne gatunki, starają się określić jego stylistyczną specyfikę, poszukują autorskich poetyk. Wśród omawianych twórców znaleźli się m.in. Nuri Bilge Ceylan, Zeki Demirkubuz, Derviş Zaim, Yeşim Ustaoğlu, Semih Kaplanoğlu, Reha Erdem, Umit Ünal, Kazim Öz.



Trzynasty miesiąc. Kino braci Quay pod redakcją Kuby Mikurdy

W związku z retrospektywą braci Quay w ramach 10. edycji mff era nowe horyzonty, dwóch młodych krytyków, Kuba Mikurda i Michał Oleszczyk (autorzy Kina wykolejonego. Rozmów z Guyem Maddinem, Kraków 2009) odbyło cykl rozmów ze Stephenem i Timothym Quayami, omawiając kolejne filmy w ich dorobku, pytając o inspiracje filmowe, literackie, malarskie i muzyczne. Wywiady Mikurdy i Oleszczyka uzupełniły eseje krytyczne m.in. Marcina Giżyckiego, Piotra Dumały, Jakuba Momro i Adriany Prodeus. Tekstom towarzyszy równoległa narracja wizualna, złożona ze zdjęć, szkiców, kolaży i dodatkowych materiałów graficznych. Trzynasty miesiąc jest pierwszą tak obszerną prezentacją twórczości braci Quay na świecie.

Stephen i Timothy Quay (często jako "Brothers Quay" albo "Brothers Quaij") (urodzeni 17 czerwca 1947 w Norristown koło Filadelfii, Pensylwania) – bracia bliźniacy, twórcy filmowych animacji, reklam telewizyjnych, scenografowie filmowi i teatralni. Reżyserzy dwóch filmów pełnometrażowych (Instytutu Benjamenta i Stroiciela trzęsień ziemi) oraz wielu krótkometrażowych animacji, z których najsłynniejszą jest adaptacja opowiadania Brunona Schulza, Ulica krokodyli.
Dzieje grzechu. Surrealizm w kinie polskim

/ Story of Sin. Surrealism in Polish Cinema pod redakcją Kuby Mikurdy i Kamili Wielebskiej

(publikacja dwujęzyczna)

Obraz polskiego kina, który wyłania się na podstawie publikacji, konferencji i komentarzy Zachodnich filmoznawców sprowadza się zwykle do trzech dominujących tradycji filmowych: Szkoły Polskiej, kina moralnego niepokoju i polskiego surrealizmu filmowego. O dwóch pierwszych pisali szeroko zarówno badacze polscy, jak i zagraniczni. O tej trzeciej polski czytelnik dowiaduje się niemal wyłącznie z rozproszonych artykułów publikowanych w Zachodniej prasie filmowej. „Dzieje grzechu. Surrealizm w kinie polskim” – wyczerpująca, pionierska publikacja z udziałem autorów z Polski i Wielkiej Brytanii – wypełnia tę poważną lukę.

Książka „Dzieje grzechu” spełnia podwójną funkcję – przed czytelnikiem polskim odsłania „źle obecne”, nieoczywiste, alternatywne oblicze rodzimej kinematografii; dla czytelnika anglojęzycznego zaś stanowi bezcenny przewodnik po surrealistycznej terra incognita, której zarysy autorzy zbioru rozpoznają w filmach Wojciecha Jerzego Hasa, Waldemara Borowczyka, Andrzeja Żuławskiego, Romana Polańskiego, Jana Lenicy, Piotra Szulkina, Grzegorza Królikiewicza, Lecha Majewskiego, Tadeusza Konwickiego i innych twórców.

Impulsem do powstania książki była dziesiąta rocznica śmierci Wojciecha Jerzego Hasa. Redaktorzy książki wraz z zaproszonymi autorami podjęli się próby zrekonstruowania tradycji surrealistycznej w kinie polskim. Czy tradycja surrealistyczna może stać się główną, „dobrze obecną” i inspirującą alternatywą wobec filmowego realizmu w rodzimej kinematografii? Na czym polega specyfika „polskiego surrealizmu”? Jak sytuować surrealizm polski w szerszym kontekście kulturowym i społeczno-politycznym - wobec sinej tradycji romantycznej, socrealizmu i katolicyzmu? Co łączy surrealizm w sztukach plastycznych z jego ekranowymi manifestacjami? Oto niektóre z pytań, jakie stawiają sobie autorzy zbioru.

Wśród autorów: Daniel Bird, Michael Brooke, Małgorzata Bugaj, Marcin Giżycki, Barbara Klonowska, Paulina Kwas, Kamila Kuc, Iwona Kurz, Jakub Majmurek, Kuba Mikurda, Jonathan Owen, Dorota Skotarska, Agnieszka Taborska, Ewa Tatar, Kamila Wielebska.



Laura Mulvey Wybór tekstów pod redakcją Kamili Kuc i Lary Thompson

Laura Mulvey jest jedną z najbardziej znanych współczesnych teoretyczek filmu. Jej najsłynniejszy tekst, „Przyjemność wzrokowa i kino narracyjne” (1975), łączący psychoanalityczną refleksję nad kinem z krytyką feministyczną należy do ścisłego kanonu myśli teoretyczno-filmowej (w języku polskim pojawia się w Panoramie współczesnej myśli filmowej pod redakcją Alicji Helman). „Przyjemność wzrokowa” otworzyła kilkunastoletnią debatę, prowokując liczne komentarze i polemiki, określając pole sporów w teorii filmu w latach 70. i 80. W Polsce Mulvey pozostaje autorką niemal nieznaną, mimo jej obszernego dorobku, znacznie wykraczającego poza wątki poruszone w „Przyjemności wzrokowej”.

Mulvey jest też rzadkim przykładem teoretyczki, która nie ograniczyła się do krytyki status quo, ale sformułowała, a następnie starała się realizować alternatywny wobec krytykowanego program estetyczny, czego przykładem Penthesilea: Queen of the Amazons (1974), Riddles of the Sphinx (1977 – być może najbardziej znany film Mulvey), AMY! (1980), Crystal Gazing (1982), Frida Kahlo and Tina Modotti (1982) oraz The Bad Sister (wszystkie wspólnie z Peterem Wollenem) czy Disgraced Monuments (1991, wspólnie z Markiem Lewisem).

Twórczości filmowej Mulvey nie sposób oderwać od jej działalności teoretycznej, co sprawia, że teksty tekstów autorki stanowią konieczne uzupełnienie każdej prezentacji jej dorobku kinematograficznego. Wybór tekstów Mulvey odpowiada również na – wywołany publikacją Lacrimae rerum (2007) Slavoja Žižka, Realnym spojrzeniem Todda McGowana (2008) i premierą filmu Z-boczona historia kina (2006) Sophie Fiennes – nawrót zainteresowania psychoanalitycznym myśleniem o kinie wśród polskich czytelników. Na tom złożyły się teksty Mulvey pochodzące z Visual Pleasure and Narrative Cinema (Palgrave McMillan, 2009, wydanie pierwsze 1993), Fetishism and Curiosity, (Indiana University Press, 1996) oraz Death 24x A Second (Reaktion Books, 2005).



Festiwal dofinansował również następujące publikacje poświęcone bohaterom retrospektyw 10. mff era nowe horyzonty, które można już kupić w księgarniach całego kraju:

Dramat czasu i wyobraźni. Filmy Wojciecha J. Hasa Marcin Maron wyd. UNIVERSITAS, Kraków 2010

Hobby Animacja. Kino Daniela Szczechury pod redakcją Jerzego Armaty, Wydawnictwo Studio Emka, Warszawa grudzień 2009


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość