Strona główna

Pytania z państwa Pyt. 1 Ewolucja pojęcia państwo!!!


Pobieranie 64.81 Kb.
Data17.06.2016
Rozmiar64.81 Kb.
Pytania z państwa
Pyt. 1 Ewolucja pojęcia państwo!!!

  • U Greków nosiło nazwę polis i oznaczało miasto-państwo z własnym ustrojem i prawodawstwem

  • U Rzymian nosiło nazwę cyvitas rozumiany jako:

    1. Gmina pełnoprawnych obywateli

    2. Państwo obywateli rzymskich

W terminologii rzymskiej państwo było określane również jako res publika.

Z tego terminu powstał pierwszy człon oficjalnej nazwy naszego państwa. Termin ten przetłumaczona dosłownie jako „Rzeczpospolita”

Kiedy Rzym rozrósł się terytorialnie, zaczęto państwo rzymski określać jako imperium”

W średniowieczu wprowadzona nazwę państwa jako kraju terra. Najważniejszy stał się, zatem czynnik terytorialny.

Pierwsze nowoczesne określenie państwa powstało we Włoszech w XVI wieku. Zastosowano termin stato wywodzący się od łacińskiego stare – stać oraz status czyli określenie bytu, położenie, stan. Rzymscy pisarze oraz średniowieczni prawnicy używali terminu status civitatis lub status regini, co oznaczało status władcy, stabilność.

Dopiero Machiavelli w XVI wieku użył tego terminu do oznaczenia każdego z państw bez względu na wielkość czy ustrój. Na tej podstawie wykształciły się terminy:

- francuski: L Etat

- angielski: State

- niemiecki: der Staat

W naszym kraju używany jest termin „państwo” pochodzący od „pan’, oznaczający możliwość panowania, czyli wykonywania władzy.
Pyt. 2 Wymień pięć typów definicji państwa i scharakteryzuj definicję funkcjonalną!!!

  1. Państwo funkcjonalne

  2. Państwo strukturalno-elementowe

  3. Państwo psychologiczne

  4. Państwo socjologiczne

  5. Państwo klasowe

Ad 1.Definicje funkcjonalne opisują państwo poprzez funkcje, jakie musi ona spełniać w danym układzie społecznym. Takie podejście zaprezentował w XVII wieku Hugo Grotius. Stał on na stanowisku, że państwo to zrzeszenie doskonale wolnych ludzi w celu korzystania z prawa oraz dla dobra powszechnego.

Współcześnie zwraca się uwagę na władcze funkcje państwa. Przykładem takiego podejścia jest definicja J. R. Pennocka i D. G. Smitha zdaniem, których państwo jest to: społeczna organizacja mająca rozstrzygającą władze nad wszystkimi osobami zamieszkującymi określone terytorium i mająca za swój główny cel rozwiązywanie wspólnych problemów i zabezpieczenie wspólnych dóbr, a przede wszystkim utrzymanie porządku.


Pyt. 3 Definicje strukturalno-elementowe!!!

Definicje strukturalno-elementowe bazują na sformułowanej przez niemieckiego klasyka nauki o państwie i prawie Georga Jellinka teorii trzech elementów: ludność, terytorium i władza zwierzchnia.

Państwo to trwały związek ludzi stale zamieszkujących określone terytorium, podlegających władzy zwierzchniej.
Pyt. 4 Definicje psychologiczne!!!

Według definicji Leona Petrażyckiego: państwo to zbiór wyobrażeń dotyczących władczych stosunków międzyludzkich.

Stosunki takie zachodzą głównie na płaszczyźnie kontaktów pomiędzy rządzącymi i rządzonymi.

Prawem rządzącego jest wydawanie określonych decyzji i wymaganie ich realizacji, a obowiązkiem rządzonego jest wykonywanie tych decyzji pod groźbą użycia przymusu państwowego.
Pyt. 5 Definicje socjologiczne!!!
Określają państwo jako społeczność jako społeczność polityczną.

Zdaniem W. Wesołowskiego „państwo to zespół ludzi występujących jako członkowie lub funkcjonariusze określonych instytucji i posiadające z tej racji określone prerogatywy.”
Pyt. 6 Definicje klasowe!!! (Marks, Engels)
Wpływ Karola Marksa - Państwo jest instrumentem klasowego panowania z uwagi na dominację klas posiadających.
Wpływ R. Dahrendorfa – Państwo to zróżnicowana wspólnota, w której nie wszyscy mogą brać udział w sprawowaniu władzy.
Pyt. 7 Definicje państwa wg Georga Jedlinka!!!

Państwo to trwały związek ludzi stale zamieszkujących określone terytorium, podlegających władzy zwierzchniej.
Pyt. 8 Wymień cechy państwa i scharakteryzuj je.!!!

Państwo to:

  1. Organizacja polityczna

  2. Organizacja przymusowa

  3. Organizacja terytorialna

  4. Organizacja suwerenna (przynajmniej w określonym stopniu)

ad. 1 Jako organizacja polityczna państwo odnosi się do działalności społecznej, która wiąże się bezpośrednio ze sprawowaniem władzy. Zjawisko władzy jest w społeczeństwie powszechnie obecne, toteż ma ona charakter społeczny.

ad. 2 Państwo nie może obyć się bez przymusu, bowiem władza publiczna jest w stanie wypełniać swoje zadania poprzez grupy rządzące, gdy wyposażona jest w środki przymusu. Przymus łączy się z wymuszeniem posłuchu jednostek i grup społecznych wobec zachowań władzy publicznej.

Instytucja państwowa jako organizacja posługuje się przymusem systematycznie i jawnie. Państwo dąży do tego, by stosować przymus na podstawie ogólnych norm zachowania (prawo). Różni się tym od innych organizacji, że przymus jest legalny, a więc oparty na przepisach prawa o powszechnej mocy obowiązującej.

Wyodrębniamy trzy podstawowe typy przymusu.

  • fizyczny – polega na stosowaniu siły fizycznej wobec ludzi, jest zmonopolizowany przez państwo, nie mogą go stosować jednostki lub związki obywateli. (Kara więzienia, areszt). W państwie istnieje aparat jawnie stosujący przymus fizyczny (policja, wojsko)

  • ekonomiczny – polega na zastosowaniu różnych form oddziaływań, które pozbawiają jednostki i inne podmioty, na przykład gospodarcze, możliwości określonych zachowań (np. swobodnego wywozu pieniędzy za granice)

  • psychologiczny – jest formą, w której rozmiary mogą być bardzo rozległe (np. cenzura)W państwie prawnym stosowanie przymusu jest społecznie kontrolowane. Przymus nielegalny, a więc bezprawny jest przestępstwem, a osoby, które tych czynów dokonały, są karane.


Pyt. 9 Poglądy Arystotelesa na państwo.!!!
Wg Arystotelesa państwo pochodziło z natury, co oznacza, że powstawało na drodze naturalnego rozwoju, syntezy mniejszych wspólnot rodzinnych w osady, które skupiając się, tworzyły koinonia wspólnotę miasta państwa. Taką wspólnotę polis Arystoteles określał jako jedność rodów i osad w celu osiągnięcia doskonałego i samowystarczającego istnienia. Zadaniem polis miało być zapewnienie obywatelom szczęśliwego i cnotliwego życia, co mogło być osiągnięte przez zachowanie umiaru w działalności politycznej. Pełnię szczęścia dawałoby stworzenie ludziom takich warunków, by mogli osiągnąć pełnię rozwoju materialnych i moralnych wartości. Państwo to zdolna do samowystarczalności wspólnota równych, o charakterze uniwersalnym, obejmująca całokształt stosunków społecznych pewnej zbiorowości ludzi, a mająca za cel doskonałe życie.
Pyt. 10 Wymień średniowieczne koncepcje pochodzenia państwa.!!!

  1. teologiczna

  2. patriarchalna

  3. patrymonialna


ad. 1 Święty Augustyn uważał, że przejście od stanu przedpaństwowego do państwa nastąpiło wskutek zepsucia się natury ludzkiej. Bóg dał człowiekowi państwo, ale zrobił to z powodu grzechu.; tak więc gdyby nie upadek ludzi, państwa by nie było.

Święty Tomasz z Akwinu. Państwo przestało być instytucją ustanowioną przez Boga dla poskromienia grzesznego człowieka. Jak źródłem powstania społeczności ludzkiej była ludzka natura, tak i władza państwowa pochodziła tylko pośrednio od Boga. Boska była tylko sama zasada władzy, natomiast każdy konkretny ustrój tworzyli ludzie. Wg św. Tomasza monarchia była najlepszym rządem.

Doktryna teologiczna, poza wyjaśnieniem boskiego charakteru władzy państwowej, miała utrwalić w świadomości społeczeństwa przekonanie o nadprzyrodzonych właściwościach władcy, o jego legitymacji do podejmowania najbardziej istotnych decyzji.

ad. 2 Twórca doktryny Robert Filmer uważał, że państwo powstało w procesie mechanicznego łączenia rodów w plemiona, plemion zaś w większe całości, aż do państwa włącznie; przy zachowaniu zasady patriarchalnej władzy opiekuńczej w ramach form pierwotnych. W swoim dziele próbował wykazać, że król posiada władzę jako patriarcha swojego narodu i spadkobierca biblijnego Adama.
ad. 3 Twórca Ludwig von Haller uważał, że u źródeł powstania państwa leżała własność ziemi (ojcowizna, majątek rodowy itp.). Władza państwowa wywodząca się z prawa własności do ziemi, miała być kontynuacją tego prawa. Koncepcja patrymonialna ujmowała państwo jako dziedziczną własność dynastii panującej, a zgodnie z tą zasadą w jej łonie obowiązywały w odniesieniu do państwa podobne zasady dziedziczenia jak w stosunkach prywatnoprawnych.
Pyt. 11 Wymień doktryny nowożytne dotyczące genezy państwa.!!!

  1. doktryna umowy społecznej

  2. doktryna podboju

  3. doktryna procesu rozwarstwienia klasowego

  4. doktryna psychologiczna

ad. 1 Doktryna umowy społecznej: Grocjusz (człowiek posiada naturalny pociąg do łączenia się z innymi ludźmi w celu rozumnego i zgodnego współżycia. Niestety nie ma ustrojów idealnych. Ludzie mogli się zrzekać swojej suwerenności, nie należała ona trwale do ludu.

Baruch Spinoza – w interesie ludzi leżało, aby poprzez umowę społeczną dla własnego pożytku stworzyć państwo gwarantujące pomyślność i wolność.

Thomas Hobbes – człowiek jest istotą rozumną, obdarzoną instynktem samozachowawczym, który nakazuje człowiekowi rezygnować z wojny i naturalnej swobody na rzecz pokoju i porozumienia z innymi ludźmi. Powstała potrzeba ograniczenia wolności i zawarcia umowy społecznej na rzecz ogółu, – przy czym była to umowa każdego z każdym – w celu przekazania suwerenowi prawa rządzenia. Był to ostatni etap, w wyniku, którego ukształtowane zostało państwo.

John Locke – okres stanu natury ( stanu przedpaństwowego)traktował jako epokę pomyślności, w której ludzie rozwijali się w dobrobycie, korzystali z wolności, własności i równości. Powodowało to jednak sytuacje, że każdy miał prawo bronić swych naturalnych praw i karać tych, którzy je naruszali. Stwarzało to sytuację, że ludzie stawali się sędziami we własnych sprawach. W tej sytuacji pojawiła się potrzeba ustanowienia władzy państwowej.

Wg Rousseau dla ludzi wielkie znaczenie miały klęski żywiołowe, zmuszając człowieka do łączenia się z innymi i zakładania skupisk, które dały początek życiu osiadłemu i pierwszym związkom takim jak rodzina. Nastąpił szybki wzrost cywilizacji, ludzie podzielili się na biednych i bogatych. Zróżnicowania majątkowe były przyczyną konfliktów. Pojawiła się potrzeba ustanowienia instytucji, która zapobiegałaby konfliktom, czyli państwa.

Doktryna umowy społecznej głosiła tezy, że państwo jest dziełem samego społeczeństwa, a zwierzchnia władza w nim należy do narodu.
Pyt. 12 Scharakteryzuj doktrynę podboju.!!!

Euglen Duhring, Ludwik Gumplowicz

Według tej doktryny, państwo mogły utworzyć tylko jednostki wybitne, potrafiące podporządkować sobie słabsze społeczeństwo. Stosowanie przemocy określa rozwój ekonomiczny i powstanie państwa. Państwo stanowi instrument panowania silniejszych nad słabszymi.

Pyt. 13 Doktryna procesu rozwarstwienia klasowego.!!!

Fryderyk Engels

Wg Engelsa państwo się pojawia wówczas, gdy powstaje własność prywatna.

Trzy przyczyny powstania państwa:

  1. Wzrost wydajności pracy i wielkie społeczne podziały pracy, nieznane społeczeństwom pierwotnym

  2. Ukształtowanie się własności prywatnej nieznanej społeczeństwom pierwotnym

  3. Rozpad społeczeństwa na klasy i powstanie sprzeczności klasowych.


Pyt. 14 Doktryna socjologiczna.!!!

Leon Duguit (teoria solidarystyczna) uważał, że państwo nie ma specjalnej władzy nad obywatelami, lecz podlega normom mającym wytłumaczenie w zasadach solidarności.

August Comte, Otto Gierke, Herbert Spencer (teoria organiczna) – Tworzenie się państwa, zbiorowości społecznej jest tak niezbędne jak powstawanie organów biologicznych.

Doktryny socjologiczne pomijają istniejące kontrasty pomiędzy normami społecznymi a normami prawnymi. Nie są w stanie – same przez się – w sposób zadowalający wyjaśnić genezy państwa.
Pyt. 14 Doktryna psychologiczna.!!!

Leon Petrażycki – państwo powstało dzięki przeżyciom prawnym, emocjom, którym podporządkowane są wszystkie przejawy aktywności społecznej. Państwo jest projekcją psychologiczną, jest, bowiem przypisywaniem określonym ludziom i organom określonej władzy w wyobrażeniu ludzkim. Władzę państwową identyfikował z przeżyciami, które prowadzą do wykształcenia się świadomości związanej z koniecznością poddania się woli pewnej grupy osób. Wówczas na płaszczyźnie kontaktów pomiędzy rządzącymi i rządzonymi zachodzą władcze stosunki międzyludzkie. Prawem rządzącego jest wydawanie określonych decyzji i wymaganie ich realizacji, a obowiązkiem rządzonego jest wykonywanie tych decyzji pod groźbą użycia przymusu państwowego.
Pyt. 15 Doktryna według prawa międzynarodowego.!!!

W ujęciu prawa międzynarodowego najwłaściwszą klasyfikację sposobów powstawania państwa według kryterium rodzaju zmian, jakie powodują na mapie politycznej świata. Wyróżniamy (za I. Antonowiczem) cztery sposoby powstawania państw.

  1. Zjednoczenie dwóch lub więcej państw prowadzące do powstania nowego państwa (np. zjednoczenie NRD z RFN)

  2. Rozczłonkowanie państwa na dwa lub więcej nowych państw (np. Czechosłowacja na Czechy i Słowację).

  3. Secesja części terytorium państwa dająca początek nowemu państwu.

  4. Uzyskanie przez terytorium zależne niepodległości w postaci nowego państwa

( np. uzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku).

Pyt. 16 Podaj definicję typu państwa.!!!

Przez typ państwa rozumiemy jednostkę klasyfikacyjna państwa w ujęciu historycznym wyróżnioną przez zespól istotnych cech charakteryzujących państwo ze względu na ich związek z określonym układem stosunków społeczno-ekonomicznych i politycznych, które dane państwo umacnia i chroni.
Pyt. 17 Państwo niewolnicze.!!!

Niewolnictwo jest to jedna z form wyzysku, polegająca na tym, że pewna grupa ludzi wraz z narzędziami pracy stanowi własność innych ludzi bądź instytucji mogących nimi swobodnie rozporządzać.

O niewolnictwie przesądziły czynniki ekonomiczne i społeczne. Praca niewolnicza była szansa na szybki i łatwe wzbogacenie się. Niewolnictwo powstało również w wyniku występowania znacznych różnic w kulturze, wykształceniu i posiadaniu dóbr.

W okresie oświecenia zaczął się ruch na rzecz zniesienia niewolnictwa.
Pyt. 18 Państwo feudalne - charakterystyka!!!

Feudalizm jest to system społeczno-polityczny opierający się na systemie hierarchicznej zależności jednostek.

Do przesłanek powstania państwa feudalnego zaliczyć można:

  1. Słabość władzy centralnej

  2. Dezyntegrację administracji Rzymu

  3. Prowadzenie niezliczonych działań wojennych i potyczek, które pochłonęły rzesze ludzi

  4. Zmianę technik militarnych

Schemat społeczeństwa feudalnego:
Władca (król)

Najpotężniejsi feudałowie (parowie)

Wasale niższego rządu (podwasale)

Chłopi, niewolnicy i ludność nie posiadająca ziemi
Charakterystyczna dla systemu feudalnego jest przede wszystkim własność podzielona, polegająca na współistnieniu związku z ziemią, a mianowicie

- własności zwierzchniej

- własności użytkowej

W praktyce właścicielem ziemi w państwie feudalnym był władca (zwierzchnik).
Pyt. 19 Państwo kapitalistyczne - charakterystyka!!!

Kapitalizm jest to system gospodarczy zorientowany na rynek tj. miejsce, gdzie spotykają się popyt a także podaż dóbr i usług oraz gdzie odbywa się współzawodnictwo. Ukształtował się wtedy, gdy rozwijał się przemysł fabryczny. Ważnym czynnikiem, który wpłynął na rozwój kapitalizmu była tzw., mobilność społeczna, czyli m.in. migracja ludzi ze wsi do miast oraz możliwość szybkiego awansu społecznego.

W każdym państwie opartym na doktrynie kapitalizmu występuje zasada wolnej konkurencji, a przede wszystkim samoregulacji gospodarki,


Pyt. 20 Scharakteryzuj ideologię faszyzmu!!!

Jednym z podstawowych założeń doktryny faszystowskiej jest łączenie kultu państwa z kultem wodza. W strukturze faszystowskiej został wyeksponowany aparat przymusu: policja, administracja państwowa oraz częściowo wojsko celem podporządkowania jednostki wszechwładzy państwa. Państwo faszystowski zostało zbudowane według założeń ideologii faszyzmu. Faszyzm zawsze zwracał się przeciwko wielu koncepcjom i postawom społecznym. Główne idee faszyzmu to nacjonalizm i totalitaryzm.

Faszyzm zarówno włoski jak i niemiecki propagował:

  • Ubóstwienie kultu siły i tężyzny fizycznej (tym samym obca mu była idea równości)

  • Upowszechnianie wzorów człowieka twardego, brutalnego, agresywnego, wyzbytego wszelkich subtelnych reakcji i uczuć

  • Rola kobiety to dwa proste słowa: „dzieci i kuchnia”, wykonywanie poleceń swych „silnych” mężów.

Faszystowska koncepcja rządzenia stanowczo odrzucała demokratyczny trójpodział władzy na rzecz skupienia wszelkich funkcji państwowych w rękach wodza. W jego rękach skupiała się władza legislacyjna, egzekutywa i sądownictwo. Wódz dzierży ster władzy wyznaczając jedynie słuszne kierunki dla obywateli i państwa (także polityka zagraniczna). O ideach demokracji, wolności i liberalizmu w państwie faszystowskim nie mogło być mowy. Panuje wszechobecny terror i dyskryminacja wszystkich, którzy „myślą inaczej”. Policja i aparat terroru rozbudowane są do ogromnych rozmiarów.
Pyt. 21 Scharakteryzuj ideologię socjalizmu. Cechy państwa socjalistycznego!!!

Państwo socjalistyczne oparte jest na doktrynie społecznej, politycznej i ekonomicznej socjalizmu. Termin „socjalizm” pochodzi od łacińskich słów sociare , co oznacza łączyć ludzi, socialis – społeczny charakter i societas – społeczeństwo.

Ideologia socjalizmu powstała jako sprzeciw wobec idei indywidualizmu, liberalizmu a zwłaszcza kapitalizmu, który traktowała jako źródło wszelkiego zła i niepowodzeń. Historycznie socjalizm związany jest z ruchem robotniczym kierowanym przez Marksa i Engelsa. W państwach socjalistycznych wykrystalizowały się trzy grupy społeczne: robotnicy, chłopi i inteligencja. Każdej z nich przypisano specyficzną role w państwie. Siłą przewodnią mieli być robotnicy, jednak tak naprawdę stanowili oni siłę roboczą (rola „przodowników pracy’) i czasami aktyw partyjny. System partyjny w państwach socjalistycznych był faktycznie monopartyjny. Na czele partii stal najczęściej pierwszy sekretarz- najważniejsza osoba w państwie. Pełnię władzy posiadała dominująca partia lewicowa. W każdym państwie istniał aparat terroru, który niszczył wszelka opozycje poprzez np. fałszowanie wyników wyborów, szykany polityczne czy internowanie przywódców partii opozycyjnych. Państwo socjalistyczne największą wagę przywiązuje do zasad równości i szeroko pojętego kolektywizmu wśród społeczeństwa, co prowadzi do ograniczeń wolności jednostki. Głównym założeniem w państwie socjalistycznym była eliminacja własności prywatnej i zlikwidowania kapitalistycznych stosunków społeczno-ekonomicznych.

Pyt. 22 Podaj definicję formy państwa!!!

Generalnie przez formę państwa należy rozumieć przede wszystkim sposób zorganizowania naczelnych organów państwa, ich kompetencje oraz wzajemne zależności polityczne i prawne, następnie sposób wyznaczania stosunku organów centralnych do terenowych na odpowiednich zasadach centralizacji i decentralizacji (autonomii samorządu), koncentracji i dekoncentracji.
Pyt. 23 Wymień trzy elementy składające się na formę państwa!!!

  1. Forma rządów, ( czyli ogół organów naczelnych państwa i stosunki między nimi)

  2. Tzw. reżim polityczny, (czyli ogół metod, jakimi posługuje się władza państwowa w stosunkach z ludnością oraz zasady, jakimi ona kieruje się w tych stosunkach)

  3. Ustrój terytorialny państwa, (czyli odpowiednie rozczłonkowanie państwa na jednostki terytorialne służące sprawowaniu władzy publicznej)


Pyt. 24 Parlamentarno-gabinetowa forma państwa!!!

Parlamentarno-gabinetowa forma państwa to zespól zasad polityczno-ustrojowych, określających wzajemny stosunek między trzema naczelnymi organami władzy państwowej: parlamentem, głową państwa, – którą jest prezydent albo monarcha – i rządem w taki sposób, że rząd powoływany przez głowę państwa musi posiadać zaufanie parlamentu.

Większość państw współczesnych legitymuje się tą właśnie formą, opartą głównie na zasadzie podziału władzy.
Pyt. 25 Parlamentarno-komitetowa forma państwa!!!

System rządów Zgromadzenia (parlamentarno-komitetowy) jest to:

Zespół zasad polityczno-ustrojowych, określający w szczególny sposób stosunki miedzy trzema naczelnymi organami państwowymi tj. parlamentem, głową państwa i rządem, mianowicie w ten sposób, że parlament jako najwyższy organ państwowy, bezpośrednio powołuje i kontroluje zarówno głowę państwa, jak i rząd, który jest niejako komitetem wykonawczym parlamentu. Parlament jest także najwyższym organem reprezentującym suwerenne prawa narodu i wykonującym w jego imieniu władzę na zasadzie wyłączności.

Z tego typu formą mamy do czynienia w Konfederacji Szwajcarii.
Pyt. 26 Prezydencka forma państwa!!!

Prezydencka forma państwa to zespół zasad prawnoustrojowych, opartych na idei podziału władzy, określających w szczególny sposób relacje między parlamentem, prezydentem, będącym jednocześnie głową państwa i szefem rządu, realizatorami polityki prezydenta oraz sądami, sprawującymi wymiar sprawiedliwości i kontrole konstytucyjności aktów prawnych.

Z tego typu formą mamy do czynienia w Stanach Zjednoczonych.

Pyt. 27 Półprezydencka forma państwa!!!

System półprezydencki posiada cechy zarówno formy prezydenckiej jak i parlamentarno-gabinetowej.

Definiuje się go jako: zespół zasad prawnoustrojowych, według których prezydent posiadając szerokie kompetencje osobiste, jest powoływany niezależnie od parlamentu w wyborach powszechnych, on to powołuje następnie rząd, który jest odpowiedzialny zarówno przed nim, jak i przed parlamentem.

Z tego typu formą mamy do czynienia w V Republice Francuskiej.
Pyt. 28 Klasyfikacja form państwa ze względu na kryterium!!!

  1. Reżimu politycznego

    • państwa demokratyczne, ustrój parlamentarno-gabinetowy, prezydencki, półprezydencki

    • państwa autorytarne

    • państwa totalitarne

  2. Forma rządów

  • Monarchia

  • Republika

  1. Ustrój terytorialny

  • Państwa unitarne

  • Państwa federalne


Pyt. 29 Różnice między monarchią a republiką!!!

MONARCHIA:

- Suwerenny reprezentant władzy to monarcha (cesarz, król, car, sułtan, szach, emir, imperator)

- monarchia dziedziczna albo elekcyjna (ze względu na kryterium sposobu wyłonienia władcy)

- monarchia ograniczona (konstytucyjna), nieograniczona (absolutna), monarchia stanowa.
REPUBLIKA

Łac: res publica rzecz publiczna

- głowa Państwa wybierana jest przez naród w sposób pośredni – za pomocą parlamentu, zgromadzenia, konwentu itp. lub bezpośredni – w głosowaniu powszechnym

- jest państwem wszystkich obywateli zamieszkujących to państwo

- organy władzy państwowej wybierane są na określony czas (kadencję)

- głowa państwa ponosi polityczną i prawną odpowiedzialność za swoją działalność

- legislatywa, egzekutywa i wymiar sprawiedliwości są od siebie niezależne, ale się

uzupełniają,

- poszczególne akty rządzenia wykonywane są w imieniu republiki.

Pyt. 30 Przykłady państw federalnych i państw unitarnych!!!

Państwo federalne:

- składa się z części, które stanowią całość państwa

- części składowe federacji mają własne konstytucje, systemy prawa, instytucje władzy

państwowej i sądowniczej, a nawet budżety, flagi, hymny

- parlament federacji ma dwie izby

Ustrój federalny: USA, Kanada, Meksyk, Brazylia, Argentyna, Austria, Niemcy, Szwajcaria, Rosja, Australia, Nigeria, Kamerun

Państwa unitarne:

- jednolitość struktury organizacyjnej

- brak podziału na części składowe

- niższe struktury władzy podlegają władzom centralnym

- posiadają samorząd terytorialny

- jedno obywatelstwo

- jednorodny system władzy sądowniczej wykonawczej i ustawodawczej

Ustrój federalny: Polska, Szwecja, dania, Holandia, Hiszpania
Pyt. 31 Cechy państwa prawnego!!!

1. Zagwarantowanie obywatelom (podmiotom prawnym) pewności prawa

stanowionego przez organy państwowe

2. Adekwatność ingerencji prawnej w życie społeczne

3. Ochrona praw słusznie (legalnie) nabytych

4. Konstytucjonalizacja relacji pomiędzy państwem a jednostkami (osobami)

pozostającymi w zasięgu bezpośredniego władztwa danego państwa

5. Zasada legalizmu (legalności działania aparatu państwowego)

6. Zasada prymatu ustawy
Pyt. 31 Pojęcie narodu. Co to jest naród?!!

Naród to forma życia zbiorowego ludzi.

Jest to:

Wspólnota ludzi tworząca się w długich procesach dziejowych, wyznaczają ją członkowie mający poczucie (świadomość) wspólnego pochodzenia, dobra, losów historycznych, specyficznych postaw, zachowań, znaków obyczajowości. Zwykle wspólnotę tę postrzega się w wymiarach etnicznym i politycznym.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość