Strona główna

R. Spis treści I wstęp. Wkraczanie w dorosłość


Pobieranie 483.41 Kb.
Strona1/6
Data18.06.2016
Rozmiar483.41 Kb.
  1   2   3   4   5   6
Psychologia Rozwojowa Wieku 18-25







Dempniak Karolina

Drelichowska Ewelina

Gawrzoł Anna

Telichowska Kamila

Zięba Dagmara

Wyższa Szkoła Fizjoterapii
Praca pod przewodnictwem

dr Jana Supińskiego

06.12.2005r.
Spis treści
I Wstęp. Wkraczanie w dorosłość……………………………………… 4
II Rozwój fizyczny i umysłowy…………………………………………… 5


  1. Rozwój fizyczny……………………………………………….....… 5

a) Ćwiczenia a dobre samopoczucie fizyczne…………………… 7

b) Odżywianie a dobra kondycja fizyczna……………………….... 8
2. Rozwój umysłowy……………………………………………….... 10

a)Zmiany jakościowe………………………………………………… 10

b)Zmiany ilościowe…………………………………………………... 12

c)Inteligencja………………………………………………………….. 12
III Osobowość i rozwój społeczny…………………………………........ 16


  1. Dojrzałość dorosłego człowieka……………………………………... 16

    1. siedem dymensji dojrzałości wg Gordona Allporta……… 17




  1. Teorie rozwoju osobowości…………………………………………... 20

    1. teoria Erika Eriksona…………………………………………… 20

    2. teoria Daniela Lewinsona……………………………………... 21

    3. teoria Rogera Goulda…………………………………….......... 23



  1. Rozwój intymnych związków dorosłych osób…………………….. 26

    1. randki a intymne związki…………………………………….... 27

    2. role związane z płcią a intymne związki……………………. 28

    3. miłość a intymne związki……………………………………… 32


IV Możliwości wyboru stylu życia……………………………………….. 36


  1. Małżeństwo………………………………………………………………. 37

      1. odraczanie decyzji o małżeństwie…………………. 37

      2. motywy zawierania małżeństwa………………….... 39

      3. przystosowanie się do życia małżeńskiego……… 40

  2. Konkubinat………………………………………………………………. 41

  3. Samotne życie…………………………………………………………... 43

  4. Związki gejów i lesbijek……………………………………………….. 45


V Kariera……………………………………………………………………. 47
1. Wybór kariery…………………………………………………………… 48

2. Teorie rozwoju zawodowego…………………………………........... 49

3. Szukanie satysfakcji z pracy…………………………………………. 50
VI Życie w rodzinie………………………………………………….. ….... 52


  1. Teściowie- powód do konfliktu………………………………………. 52

  2. Pierwsze dziecko: za wcześnie, za późno, w sam raz?................ 56

  3. Matką się jest, ojcostwa trzeba się nauczyć……………………….. 60

  4. Rodzicielstwo……………………………………………………………. 66

a) wzorce płodności w Stanach Zjednoczonych………….......... 67

b) małżeństwo bezdzietne…………………………………….......... 69

c) przystosowanie się do roli rodzicielskiej……………………... 70

d) role rodzicielskie………………………………………………….. 72
VII Podsumowanie……………………………………………………....... 79
VIII Bibliografia…………………………………………………............… 82

I Wstęp. Wkraczanie w dorosłość.


Napotykamy wiele trudności w określeniu takiego momentu w życiu człowieka, w którym osiąga on dorosłość. Niektórzy wiążą do z konkretnymi wydarzeniami życiowymi, takimi jak: zawarcie małżeństwa, czy uzyskanie niezależności ekonomicznej, czyli finansowej. Jednak wydarzenia życiowe rozpatrywane pojedynczo nie mogą stanowić wystarczającego kryterium wyznaczającego osiągniecie dorosłości. Wiele osób np. nie zawiera związku małżeńskiego, albo czyni to w późnym okresie swojego życia. Podobne kłopoty pojawiają się, gdy za główny wskaźnik dorosłości uznamy osiągniecie niezależności ekonomicznej. Według tego kryterium, osoby studiujące osiągałyby dorosłość później niż ci, którzy rozpoczynają pracę już po kilku latach nauki zawodu.

Dorosłością określamy tę fazę życia, w którą wkracza człowiek po gwałtownych zmianach rozwojowych prowadzących do dojrzałości biologicznej i społecznej, wyrażającej się w zdolności do prokreacji, oraz odpowiedzialnego podejmowania nowych ról społecznych związanych z zakładaniem własnej rodziny, rodzeniem i wychowywaniem dzieci, podejmowaniem i rozwijaniem aktywności zawodowej, a przede wszystkim w autonomicznym kierowaniu własnym życiem. W literaturze rozważane są trzy rodzaje kryteriów, według których najczęściej porządkuje się okres dorosłości. Są to zadania rozwojowe, zmiany w strukturze życia związane z wydarzeniami typowymi dla różnych faz dorosłości, oraz kryzysy życiowe, wobec których staje człowiek w różnych okresach swojego życia. Ponieważ te wymienione sposoby kategoryzacji osiągnięć rozwojowych są ściśle związane z warunkami społeczno-kulturowymi, w jakich żyje jednostka, trudno zakreślić uniwersalne granice wczesnej dorosłości. Możemy jednak przyjąć, że w naszych warunkach miedzy 23-25 a 35 rokiem życia młody człowiek osiąga pełnie sił fizycznych oraz poziom sprawności intelektualnych, umożliwiające mu osiągnięcie niezależności ekonomicznej, samodzielne podjęcie i odpowiedzialne wypełnianie obowiązków związanych z nowymi rolami społecznymi takimi jak: rola małżonka, rodzica i pracownika.
II ROZWÓJ FIZYCZNY l UMYSŁOWY

Wczesna dorosłość jest początkiem nowego etapu życia. Młodzi ludzie przeżyli dolegliwości okresu dorastania i młodości, a teraz dążą do osiągnięcia psychologicz­nej dojrzałości, by stanąć przed wyzwaniami dorosłego życia. Ta próba sit, w której będą uczestniczyć, może być bardziej złożona i zróżnicowana niż wszystkie dotych­czasowe, ale korzyści, jakie osiągną po udanych walkach z przeciwnościami - są ogromne.

Wczesna dorosłość oznacza czas, w którym młody człowiek może realizować wybrany przez siebie styl życia i określić swoje miejsce w otaczającym świecie. Wcześniej jednostki wyłącznie sporządzały zarys swoich planów i zastanawiały się nad tym, co chciałyby zrobić ze swoim życiem. Natomiast obecnie, po zdobyciu niezbędnego wykształcenia, wypuszczeni przez rodzinę w szeroki świat, mogą wcielać swoje plany w życie. W tym procesie młodzi ludzie zyskują zaufanie do swoich zdolności, a ich myślenie staje się bardziej systematyczne i analityczne. Marzenia nabierają realnych kształtów i wprowadzane są w czyn. Rozpoczął się okres dorosłości.

  1. Rozwój fizyczny

Prawie cały proces fizycznego wzrostu i dojrzewania został zakończony w okresie późnej adolescencji oraz na początku dorosłości. Młodzi dorośli (od 20. do 30. r. ż.), pełni sił i witalności, na ogół troszczą się o swój organizm. Większość z nich wykazuje przyjemne dla oka proporcje ciała, niemające nic wspólnego z tyczkowatym wyglądem, zbyt długimi kończynami i charakterystycznymi dla nastolatków rysami twarzy. Wczesną dorosłość cechuje krzepkość, wigor, rześkość i ogólna fizyczna atrakcyjność, typowa dla młodych ludzi. Należy jednak stwierdzić, że niektórzy młodzi dorośli osiągają zbyt dużą masę ciała lub siwieją przedwcześnie.

W okresie wczesnej dorosłości jest zakończony wprawdzie proces wzrostu mięśni, ale aż do około 30. roku istnieje potencjalna możliwość narastania ich siły. Niestety, nie wszyscy zdają sobie sprawę z tych możliwości i nie podejmują odpowiedniego treningu. Inni z kolei nie uświadamiają sobie, że bez wytrwałych ćwiczeń nie utrzyma się zbyt długo szczytowa forma, którą udało im się osiągnąć. Z tego powodu można więc u niektórych młodych dorosłych zaobserwować stopniowe pogarszanie się

kondycji fizycznej. Jednakże dla osób prowadzących siedzący tryb życia proces ten może zacząć się już w okresie dorastania. Natomiast dla tych, którzy wybierają zdrowy styl życia, poważnie podchodzą do podtrzymywa­nia lub doskonalenia swej sprawności fizycznej problem ten może być odsunięty w daleką przyszłość.

W okresie wczesnej dorosłości ciało osiąga maksimum swoich możliwości, przynajmniej w odniesieniu do mięśni i organów wewnętrznych. Układ krążenia, serce i sieć naczyń krwionośnych są całkowicie dojrzałe. U typowego dorosłego mężczyzny serce waży około 280 gramów, u kobiety około 200 gramów, w przybliżeniu odpowiadając wielkości zaciśniętej pięści. Częstość jego pełnych uderzeń wynosi około 72 razy na minutę. Przeciętne skurczowe ciśnienie krwi zawarte jest pomiędzy 100 a 120, rozkurczowe - pomiędzy 60 a 80. Określenia: skurczowe i rozkurczowe służą do oznaczania specyficznych miar ciśnienia krwi. Skurczowe ciśnienie wyraża największą wartość siły wywołaną skurczem serca, natomiast ciśnienie rozkurczowe odnosi się do fazy odpoczynku występującego pomiędzy kolejnymi uderzeniami serca.

Układ nerwowy rozwija się stopniowo i dojrzewa począwszy od fazy embrionalnej. Wiele osób sądzi błędnie, że neurologiczną dojrzałość osiąga już małe dziecko. Jednakże tak nie jest. Mózg będzie jeszcze wzrastał w okresie dorastania i wczesnej dorosłości. Na przykład maksymalną wielkość i wagę mózg osiągnie w okresie wczesnej dorosłości, po czym - w okresie średniej i późnej dorosłości - nastąpi jego zmniejszanie. Gdybyśmy zanalizowali elektroencefalogramy (EEG) osób dorosłych, wówczas okazałoby się, że aż do około 20. roku życia nie pojawiają się dojrzałe formy przebiegu fal mózgowych, a w niektórych przypadkach okres osiągania dojrzałości przedłuża się do 30. roku życia. Należy zauważyć, że wraz z przybywaniem lat, właściwości elektroencefalogramu, zwłaszcza zaś te, które wykazują uszkodzenia mózgu, są traktowane jako znaczące predyktory długości życia.

Badania układu oddechowego dorosłych pokazują, że w porównaniu z wcześniej­szymi latami, oddychanie staje się wolniejsze i głębsze. Tempo oddychania przecięt­nego dorosłego wynosi od około 12 do 20 oddechów na minutę i zwiększa się do około 40 oddechów na minutę podczas energicznych ćwiczeń. Istnieją jednakże odmienne warianty tych wzorców. Potężniejsi ludzie zwykle mają wolniejsze tempo oddychania; drobniejsi zaś mają tempo szybsze. Od momentu urodzenia płuca powiększają swój ciężar aż 20-krotnie. Modalności zmysłów podlegają nieznacznym zmianom w życiu młodego dorosłego. Dostrzega się niewielką różnicę między dwiema płciami w zakresie zdolności słyszenia, a mianowicie u mężczyzn występuje mniejsze prawdopodobieństwo niż u kobiet odbierania wysokich tonów. Soczewki oczu tracą część swej elastyczności i stają się mniej zdolne do zmiany kształtu oraz ogniskowania się na bliskich obiektach. Powyższe zmiany są kontynuacją procesu sztywnienia, który prawdopodobnie rozpoczął się już w 10. roku życia i jest przykładem starzenia się rozpoczętego we wczesnych okresach rozwojowych. Jednak do 30. roku życia zmiany te nie są na tyle rozległe, by stać się przyczyną poważnych defektów w poziomie funkcjonowania zmysłu wzroku. Każdy drobny ubytek w funkcjonalnej sprawności mechanizmów zmysłowych młodych jest doskonale kompensowany, dzięki narastającej umiejętności korzystania ze swych zmysłów

Wraz z innymi zmianami somatycznymi można zaobserwować początki trwałego osadzania się kręgów i dysków kręgowych, dającego w efekcie drobne obniżenie wzrostu. Rozpoczynają się powolne, niemal nieuchwytne zmiany w budowie ciała. U niektórych osób następuje przyrost wagi. Przybywa tkanki tłuszczowej nawet tym, którzy utrzymują stałą wagę, albowiem odbywa się to kosztem zmniejszania ilości tkanki mięśniowej. W okresie pomiędzy wczesną i średnią dorosłością następuje lekkie obniżenie siły mięśni, chociaż istnieją w tym zakresie duże różnice indywidualne.

Młody dorosły zupełnie dobrze radzi sobie z uprawianiem takich sportów, jak boks, baseball czy narciarstwo, w których niezbędna jest prędkość, siła i szybkie reagowanie. Wykorzystując zdolność koncentracji i umiejętność planowania, może zadowalająco grać w golfa, kręgle lub w tenisa. Jeżeli nie jest zbyt otyły, nie pali i nie pije zbyt dużo, może uprawiać te sporty w ciągu całego życia. Warto tu zauważyć, że pływanie, narciarstwo, gra w tenisa lub w kręgle sprzyjają podtrzymywaniu dobrej kondycji w każdym wieku.
a) ćwiczenia a dobre samopoczucie fizyczne

W licznych krajach na całym świecie przywiązuje się obecnie coraz większą wagę do sprawności fizycznej i dobrego fizycznego samopoczucia. Jak nigdy przedtem, dorośli doceniają pożytki płynące z regularnego ćwiczenia i stosowania zdrowego stylu życia. Wielu dorosłych w różnym wieku podejmuje intensywną aktywność fizyczną, nie stroniąc przy tym od sportów wyczynowych. Pragnienie zachowania zgrabnej sylwetki jest realizowane poprzez pływanie, grę w kręgle, treningi w klubach sportowych, grę w golfa lub tenisa, wykorzystywanie weekendów na jogging czy też wyjazdy na narty.

Regularne ćwiczenia i właściwe odżywianie niewątpliwie pomagają w utrzymaniu zdrowia i kondycji. Fizyczna aktywność sprzyja nie tylko zdrowemu starzeniu się, ale i podnoszeniu poziomu dobrego samopoczucia psychicznego. Warren Boskin wraz ze współpracownikami (1990) zaobserwował, że regularne stosowanie ćwiczeń może pomóc w redukcji lęku, w złagodzeniu depresji i w podwyższeniu samooceny. Jest także polecane przez wielu badaczy jako sposób na odciążenie ciała i umysłu od stresu oraz jako pomoc w walce z chorobami powiązanymi ze stresem

Uprawianie ćwiczeń jest pożądane w każdym wieku. Natomiast w wieku dorosłym regularne uprawianie sportu redukuje ryzyko wczesnej śmierci na skutek ataku serca. Osoba ćwicząca systematycznie może zwiększyć siłę i wydolność krążeniową mięśnia sercowego, a także zredukować poważne skutki arteriosklerotycznych uszkodzeń. Ćwiczenia sprzyjają także zachowywaniu światła naczyń krwionośnych (proces ten nazywany jest kapilaryzacją) i ogólnie korzystnie wpływają na układ krążenia. Pod wpływem ćwiczeń polepsza się również koordynacja włókien mięśnia sercowego.

Poza korzyściami występującymi w obrębie systemu sercowo-naczyniowego, ćwiczenia powodują wzrost siły mięśni i elastyczności stawów, a także podwyższają sprawność płuc. Systematyczny trening pomaga w zwalczeniu odkładającej się tkanki tłuszczowej, być może najbardziej widocznego rezultatu braku fizycznej aktywności. Ćwiczenie może też podnieść poziom odporności immunologicznej, pomagając organizmowi w zwalczaniu infekcji. Zalety, jakie dają ćwiczenia, wraz z towarzyszącym im zdrowym stylem życia, w sposób doniosły determinują długowieczność.

b) odżywianie a dobra kondycja fizyczna

Stosowanie zrównoważonej diety, podobnie jak regularne ćwiczenia, jest pożądane w toku trwania całego cyklu życiowego. Jednakże w trakcie dorosłego życia przestrzeganie zasad racjonalnego żywienia wydaje się mieć szczególne znaczenie. Jak wykazują Paul Insel i Walton Roth (1991), większość ludzi wkracza w okres wczesnej dojrzałości z „normal­ną" masą ciała, czyli nie jest ani otyła, ani zbyt szczupła. Niektórzy młodzi dorośli nie przeżywają problemu związanego z nadwagą, mimo że nie ograniczają pożywienia i rezygnują z uprawiania ćwiczeń. Jednak, gdy zwalnia się szybkie tempo wzrostu charakterystyczne dla okresu dorastania, a zaczyna się stabilizacja rozwoju, wielu z nich staje przed koniecznością szybkiego wyboru zdrowego stylu życia po to, by w okresie późniejszym nie podejmować beznadziejnej walki z nadmiarem kilogramów. Prawidłowe żywienie i regularne ćwiczenia stają się niezbędne wraz ze wzrostem wymagań rodzinnych i zawodowych oraz z tendencją do prowadzenia siedzącego trybu życia. W odniesieniu do problemów związanych z nadwagą, rozważmy poniższe stwierdzenia:

    • Szacuje się, że 34 miliony dorosłych w Stanach Zjednoczonych ma nadwagę.

    • Osoby z nadwagą można znaleźć w każdym okresie życia, chociaż w populacji proporcja

    • dorosłych z nadwagą wzrasta wraz z wiekiem.

    • W okresie wczesnej i średniej dorosłości przybywa tkanki tłuszczowej, ubywa zaś mięśni.

    • U mężczyzny ilość tłuszczu zwykle podwaja się, u kobiet wzrasta o połowę.

    • Około 25 do 45% dorosłych amerykańskich kobiet i mężczyzn ma nadwagę.

    • Około 60% lub więcej studentów college'u stosuje dietę.

    • Około 25% dzieci w Stanach Zjednoczonych ma nadwagę.

    • Około 75% ludzi, którzy tracą na wadze, odzyskuje ją ponownie w ciągu roku

Jakie czynniki żywieniowe sprzyjają nadwadze? Gromadzenie nadmiaru tłuszczu i cholesterolu ma miejsce wówczas, gdy ludzie przyjmują więcej kalorii niż zużywają. Ważne jest więc ograniczanie przez dorosłych dziennej porcji kalorii, szczególnie w odniesieniu do tłuszczów i cukru, a także uświadomienie sobie, że wraz z wiekiem obniża się zalecane dzienne spożycie kalorii. Mający na względzie swoje dalsze życie młody dorosły mężczyzna potrzebuje około 2700 kalorii dziennie, młoda dorosła kobieta - około 2000. Mężczyzna w średnim wieku wymaga 2400 kalorii dziennie, a dla kobiety liczba ta wynosi 1800. Dla mężczyzn w okresie późnej dorosłości dzienna porcja kalorii wynosi 2050, kobiety zaś potrzebują ich 1600 (Food and Nutrition Board, National Research Council, 1989).

Nadwadze towarzyszą zwykle komplikacje zdrowotne, między innymi trudności z trawieniem czy skłonność do chorób związanych ze stresem. Sześć spośród najważniejszych dziesięciu przyczyn śmierci w Stanach Zjednoczonych to choroby na tle nieprawidłowego żywienia: dolegliwości sercowe, pewne typy raka (okrężnicy, piersi, macicy), udar, insulinoniezależna cukrzyca, miażdżyca tętnic oraz przewlekła choroba wątroby. Z chorobami tymi często łączy się dysproporcja pomiędzy konsumpcją potraw bogatych w tłuszcz a pożywieniem bogatym w węglowodany i błonnik, na niekorzyść tego ostatniego. Stosując dietę nadmiaru i nierównowagi, szybko można przekonać się, dlaczego właściwe odżywianie jest tak ważne dla dorosłego człowieka.

  1. Rozwój umysłowy

W okresie wczesnej dorosłości zdolność przyswajania i stosowania wiedzy zbliża się do szczytu możliwości. Jest to czas wykorzystywania zdolności systematycznego i świadomego rozwiązywania problemów w połączeniu z twórczym myśleniem. Dowody na umysłowe osiągnięcia młodych dorosłych mają charakter jakościowy i ilościowy. Zmiany jakościowe, które jesteśmy w stanie dostrzec niezależnie od czasu, to rozwijające się zdolności poznawcze dające w efekcie giętkość umysłową i adaptację. Zmiany ilościowe odnoszą się do ustalenia, że umysłowe zdolności stają się bardziej zróżnicowane i wzbogacone przez nowe poziomy sprawności. Tak więc, zarówno rodzaj, jak i ilość posiadanej przez młodych dorosłych wiedzy zmienia się w porównaniu z wcześniejszymi latami.

a) zmiany jakościowe

W celu wyjaśnienia problemu jakościowych aspektów operacji umysłowych dorosłych wielu badaczy podjęło badania nad funkcjonowaniem umysłu. Wykryte różnice pomiędzy myśleniem dorastających i dorosłych pozwoliły na przyjęcie tezy, że rozwój umysłowy zmierza w kierunku wykraczania poza poziom operacji formalnych. Przykładem rozumowania postformalnego jest myślenie dialek­tyczne zawierające rozpoznawanie i akceptację sprzeczności oraz próbę syntezy. Myśl dialektyczna obejmuje spekulację, że każda idea ma swoje przeciwieństwo i że takie przeciwstawne punkty widzenia mogą być rozważane równocześnie.

Zilustrujmy za pomocą przykładu jakościowe cechy myślenia postformalnego. W longitudalnych badaniach dotyczących dynamiki procesu myślenia studentów uniwersytetu (Perry, 1968) poszukiwano odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób studenci „nadają sens" osobistym i grupowym doświadczeniom. Pod koniec każdego z czterech lat ich studiów przeprowadzano ze studentami wywiady nastawione szczególnie na poznanie przeżywanych przez nich konfliktów. Stwierdzono, że następują zmiany w interpretowaniu świata, a mianowicie odchodzenie od autorytar­nych, dualistycznych sposobów szacowania w kategoriach dobry - zły, właściwy - niewłaściwy. Z początkowych relacji studentów wynikało, że istnieje ich zdaniem tylko jedno prawidłowe rozwiązanie dla każdego problemu lub dylematu moralnego. Wkrótce jednak zaczęli uświadamiać sobie subiektywność swych doświadczeń i nabrali przekonania, że wszystko jest relatywne i względne, a nawet czuli się przytłoczeni tym, że otaczający ich świat jest naznaczony niepewnością. Gdy poznawali problemy z różnych punktów widzenia, byli w stanie zaakceptować i respektować odmienność poglądów czy praw innych ludzi - nabywali perspektywy relatywistycznej. A zatem studenci w swych sądach przechodzili od prostego dualizmu ku tolerancji wobec konkurencyjnych punktów widzenia - czyli relatywizmu konceptualnego. Byli oni zdolni do wcielania informacji w bogatą i zróżnicowaną wiedzę. Zauważmy, że ten typ operacji umysłowej jest odmienny od operacji formalnej, stosowanej na przykład w rozwiązywaniu problemu chemicznego bądź fizycznego.

Część teoretyków sądzi, że rozwiązując problemy codziennego życia dorośli odsuwają się, a nawet sytuują poza obszarem logiki operacji formalnych, prze­chodząc do innych stylów poznawczych. Gisela Labouvie-Vief (1982, 1986, 1990) twierdzi, że operacje formalne nie muszą być szczytową postacią myślenia, jak sądził J. Piaget. Operacje formalne są przydatne w okresie dorastania i wczesnej dorosłości do logicznego rozważenia różnych opcji oraz w rozwoju tożsamości. Natomiast w okresie dorosłości rozpoczyna się odwrót od czysto logicznego, analitycznego podejścia na rzecz głębszych form rozumowania, mających więcej wspólnego z mitem, metaforą i paradoksem niż z logiczną pewnością.

b) zmiany ilościowe

Ilościowe zmiany następujące wraz z wiekiem mogą być ujawnione poprzez badanie standaryzowanymi testami inteligencji. Badacze ustalili, że zmiany te najlepiej jest badać w sposób longitudalny, czyli gromadząc wyniki uzyskane od tej samej osoby w ciągu jej życia. Takie podejście do badań inteligencji jest obecnie najbardziej akceptowane.

Podłużne badanie pozwala na zgromadzenie dokładniejszych danych od tych, które pozyskujemy za pomocą metod badań przekrojowych. Jak wyjaśniono w rozdziale 1., technika badań poprzecznych polega na porównywaniu różnych grup wiekowych w tym samym czasie. Technikę tę zastosowano do diagnozy inteligencji w latach 1930 i 1940. W efekcie stwierdzono, że wraz z wiekiem obniża się poziom inteligencji. Wnikliwa analiza wykazała jednak, że uzyskany rezultat był spowodowany nie tylko wiekiem, ale i różnicami pomiędzy grupami wiekowymi dotyczącymi poziomu wykształcenia i statusu ekonomicznego osób badanych.
  1   2   3   4   5   6


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość