Referaty, plusy za aktywność Głównie na zajęciach będzie wyszukiwanie danych



Pobieranie 145.37 Kb.
Strona1/3
Data19.06.2016
Rozmiar145.37 Kb.
RodzajReferat
  1   2   3
Systemy informacyjne

C1 [16.02.2010] - Wprowadzenie

Nieobecność 2 razy max

Referaty, plusy za aktywność

Głównie na zajęciach będzie wyszukiwanie danych

Przygotowanie do zajęć.
Przewidziane są 2 kolokwia, a w zasadzie tylko jedno. Po ~9 spotkaniu.

Bez kartkówek i sprawdzianów

Potem jest jeszcze mini-kolokwium z wyszukiwania.
Na następne: definicja systemu informacyjnego, jaka jest sruktura systemu, elementy systemu (zbiór informacyjny, język, narzędzia, narzędzia opracowania, użytkownik systemu), funkcje systemu informacyjnego (wyszukiwawcza, organizowania wiedzy), wyjaśnienie pojęć kluczowych, udostępnianie wiedzy w różnych systemach (tradycyjne, dialogowe, inteligentne),

Literatura:



  •  Batorowska H., Czubała B.: Wybrane zagadnienia nauki o informacji i technologii informacyjnej. Kraków 2000.

  • Słownik encyklopedyczny informacji... Oprac. B. Bojar. Warszawa 2002

  •  Artowicz E.: Reprezentacja wiedzy w systemie informacyjno-wyszukiwawczym. Warszawa 1997.

  • Goc J.: Potrzeby informacyjne i możliwości ich zaspakajania w warunkach społeczeństwa informacyjnego. W: Społeczeństwo informacyjne w perspektywie nowego tysiąclecia. Pod red. D. Pietruch-Reizes, A. Świtarskiej. Warszawa 2000. s. 38-42.

Obowiązuje znajomość PTINT, ZIN, Przegląd Biblioteczny.
C2 [23.02.2010] – system informacyjny – definicje i funkcje

Wraz z wykształceniem się społeczeństwa informacyjnego wykształciły się potrzeby informacyjne, zaspokajane przez systemy informacyjne. Podstawowa wartość to informacja – stale zwiększana i stale zaspakajana. Społeczeństwo informacyjne to wyższy poziom wykształcenia, Internet, inna komunikacja społeczna. Inne formy to społeczeństwo przemysłowe, agrarne itp.

Potrzeby informacyjne:


  • naturalne i konieczne

  • naturalne niekonieczne

  • nienaturalne niekonieczne

Potrzeby funkcjonalne – poznawcze potrzeby niezbędne do realizacji jakiegoś celu. Potrzeba informacji obecna jest w gospodarce, polityce, nauce. Rosseau dzieli potrzeby na 5 grup:

  • ...

Możliwości zaspokajania potrzeby informacji:

  • Mail

  • Internet

  • Faks

  • Encyklopedie, książki

  • Praca w sieci informacyjnej

Zawód infobrokera to ktoś, kto zaspokaja potrzeby informacyjne. Ważna jest szybkość, łatwość rozpowszechniania, jakość informacji, dostęp do wiedzy (wiedza profesjonalistów i ekspertów).
Systemy – zbiór obiektów, między którymi występują relacje i który odnosi się do jakiegoś szerszego kontekstu.

Cechy systemu informacyjnego:



  • Hierarchiczność, mogą występować podsystemy

  • Zmiany w podsystemie rzutują na cały system, nie można badać podsystemu w oderwaniu

System informacyjny (system informacyjno-wyszukiwawczy) to system organizacyjny. To system, który przetwarza informację wejściową na informację wyjściową

Proces informacyjny – przebieg informacyjny. W jego zakres wchodzi gromadzenie, przechowywanie, wyszukiwanie, przekazywanie, wdrażanie informacji

System organizacyjny – zbór elementów o określonej strukturze, tworzący harmoniczną całość, w którym każdy element przyczynia się do funkcjonowania całości.

Informacja

Dokument

Zbiór dokumentacyjny

Zbiór wyszukiwawczy

Wyszukiwanie informacji

Relewancja techniczna, pragmatyczna (pertynencja)
Zadanie systemu: Zaspokajanie informacyjnych potrzeb użytkowników – poprzez wyszukiwanie informacji relewantnej

Z procesem informacyjnym wiąże się:


  1. Gromadzenie informacji – zespół czynności, stanowiących pierwszy etap procesu informacyjnego obejmujący: uzyskanie informacji o dokumencie, jego nabycie I wprowadzenie do zbioru informacyjnego. Może dokonywać się formalnymi lub nieformalnymi kanałami przepływu informacji

  2. Opracowanie informacji – zespół czynności, mających na celu przygotowanie zbioru informacyjnego do udostępniania. Obejmuje to akcesję, prowadzenie katalogów I kartotek, katalogowanie, klasyfikowanie, indeksowanie, analizowanie, techniczne przysposobienie zbiorów, sporządzanie opracowań dokumentacyjnych.

    • Charakterystyka wyszukiwawcza dokumentu – odwzorowanie treści i cech formalnych w jakimś JIW

    • Instrukcja wyszukiwawcza – treść zapytania informacyjnego przełożona na JIW

  1. Przechowywanie informacji – to etap, polegający na umiejscowieniu informacji w zbiorze informacyjnym w sposób umożliwiający wyszukanie informacji. Informacja przechowywana jest na nośnikach papierowych (książka, czasopismo, karta katalogowa), mikrofilmowych, maszynowych (dziś najczęściej jako bazy danych)

  2. Wyszukiwanie informacji – wybieranie ze zbioru informacyjnego charakterystyk wyszukiwawczych tych dokumentów pierwotnych, które odpowiadają instrukcji wyszukiwawczej

  • Kwerenda informacyjna – to pytanie w języku naturalnym skierowane do systemu informacyjnego w celu otrzymania potrzebnej informacji

  1. Przekazywanie informacji – etap, w którym następuje dostarczenie informacji określonemu odbiorcy przy zastosowaniu dowolnego kanału przepływu informacji (droga, umożliwiająca przepływ informacji – np. Osoba obsługująca zbiór informacjyny)

  2. Wdrażanie informacji – sprawdzenie, na ile otrzymana informacja nadaje się do realizacji własnych zadań użytkownika; zaspokajanie konkretnych potrzeb użytkownika (pertynencja)



Struktura systemu informacyjnego – układ i wzajemne relacje między elementami systemu – nadawcy i odbiorcy.
Żródła to dokumenty, osoby lub instytucje. Rodzaje dokumentów: pierwotne, pochodne, wtórne

Nadawca infomracji to osoba lub instytucja dostarczająca informacji

Odbiorca to zespół osób lub osoba, która tą informację odbiera

Użytkownik informacji – każdy użytkownik jest odbiorcą, ale ponadto wykorzystuje w jakimś celu te informacje (w pracy naukowej, praktyce, zawodzie).

Kanały informacyjne – droga, umożliwiająca przepływ informacji od nadawcy do odbiorcy. Poprzez ten kanał przebiega proces informacyjny. 3 grupy kanałów:


  • Języka mówionego

  • Słowa pisanego

  • obrazu

Inny podział kanałów:

  • formalne (np. prace redakcyjno-wydawnicze, działalność biblioteczna, archiwalna, informacyjna)
    publicznie dostępne, kierowane do wszystkich użytkowników

  • nieformalne (np. dialog specjalistów, wystąpienie uczonych, wymiana listów)
    ograniczona liczba odbiorców System informacyjny to nie tylko sformalizowany system baz danych – można go ująć formalnie.




Metody i formy informacji określane są jako zespół czynności i środków potrzebnych do dostarczenia użytkownikowi potrzebnych mu informacji – przekazywanie informacji w czytelni, bibliotece, przekaz audiowizualny. Metody się cały czas rozwijają – w społeczeństwie informacyjnym są tak uproszczone, że możemy masowo odbierać i masowo nadawać informacje. Inne są wyeliminowane.

 Schemat przepływu informacji


naukowej w społeczeństwie




Funkcje i zadania systemów informacyjnych – łączą ze sobą dwa stany informacji – stan początkowy i końcowy.

Procesy:

  • proces rozpoznawania informacji
    – o jej występowaniu, postaci

  • proces gromadzenia informacji
    – pozyskanie informacji w danej postaci

  • proces opracowania informacji
    ze wstępnej do przydatnej

  • proces organizowania informacji
    – wprowadzenie jej do zbiorów z własnymi zasadami

  • proces wyszukiwania informacji
    – wyprowadzanie jej ze zbioru wedle potrzeb użytkownika

  • proces przetwarzania informacji
    – z formy przechowywanej w zbiorze na formę przydatną użytkownikowi

  • proces dystrybucji
    – przekazywanie informacji do użytkownika

 Procesy i stany informacji












 Schemat czynności w procesie wyszukiwania informacji

 System wyszukiwania informacji


C3 [02.03.2010] – typologia systemów informacyjnych

Podział systemów – kryteria podziału systemów: Artowicz: s. 13-18; relewancja na s. 22-23

Interpretacja relewancji w informacji naukowej: rozdział 2.5 – od s. 65-ile_wlezie(86)

Babik: Systemy biblioteczne, systemy... z ZIN-u


Przetwarzanie informacji – systemy informacji dokumentacyjnej, denotującej dokumenty i źródła dokumentacyjne

Przetwarzanie wiedzy – systemy faktograficzne, denotującej obiekty rzeczywistości pozajęzykowej (pozadokumentacyjną)
System biblioteczny – udziela informacji w oparciu o swoje zbiory – jakie dokumenty się w nim znajdują

System informacyjny – udziela odpowiedzi na wąskie zapytanie informacyjne w oparciu o system informacyjny – jakie dokumenty w ogóle są dostępne

System biblioteczno-informacyny

Utożsamia się to z systemami informacyjno-wyszukiwawczy.


Procesy biblioteczne (gromadzenie, opracowanie).

Mamy procesy biblioteczne (np. tworzenie katalogów i reprografia) i informacyjne (wydawanie informatorów i tworzenie baz danych). Oba systemy służą użytkownikom, ale systemy informacyjne mają bardziej przetworzoną bazę danych – odpowiednio przetworzonych rekordów, powiązanych rekordami. Usługi informacyjne jak SDI, RDI – to wyróżnia usługi informacyjne z systemów bibliotecznych.


Budowa systemu informacyjnego:

  • planowanie

  • sprawozdawczość

  • kontrola

W bibliotece mogą się zawierać wszystkie systemy. Może być to miejsce zarządzania.

W literaturze przyjął się system informacyjny.


TYPOLOGIA SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH

Według kryterium informacji wyjściowej:

  • Systemy dokumentacyjne

  • Systemy faktograficzne – wydarzenia, fakty, informacja naukowa

Rodzaj informacji wyjściowej:

  • Metainformacja – charakterystyka treściowa i formalna – zwykle katalogi biblioteczne, bibliografie, przewodnik biliograficzny

  • Wszelka informacja o rzeczywistości nie dotyczącej dokumentów – serwisy informacyjne, bazy w stylu Ludzie Nauki, Nauka Polska (www.opi.org.pl)


Kryteria typologii systemów informacyjnych (Art.16-18)

  • Zakres tematyczny:

    • Jednodziedzinowe

    • Wielodziedzinowe

      • Transcyplinarne

  • Zasięg systemu

    • Międzynarodowe

    • Krajowe

    • Regionalne

    • lokalne

  • Rodzaj nośnika informacji w systemie

    • Systemy manualne (np. karty dokumentacyjne, przezierne, czasopisma abstraktowe)

    • Systemy małej mechanizacji (instrumenty informacyjne służą też do wykonywania prostych transformacji – np. mikrofilmy, karty perforowane)

    • Systemy skomputeryzowane / systemy dużej mechanizacji

  • Zasady organizacji zbiorów informacji w systemie

    • Organizacja prosta (informacje porządkowane według jednej cechy)

    • Organizacji inwersyjna (porządkowane przez więcej niż jedną cechę)

A ponadto:

  • Rodzaj transformacji na zbiorze informacji wejściowej

    • Streszczanie (serwisy abstraktowe)

    • Słowa kluczowe

    • Opis deskryptorowy

    • Wybór cytowanych dokumentów (bazy cytowań)

  • Zakres realizacji funkcji wyszukiwawczych:

    • Systemy pełnotekstowe (teksty dokumentów pierwotnych)

    • ~Systemy bibliograficzne

  • Sposób przetworzenia informacji na wyjściu

    • Selekcjonowanie informacji, spełniających warunek relewancji (systemy dokumentacyjne)

    • Transformacja treściowa (inteligentne systemy faktograficzne, ekspertowe) – generują nową informację

  • Wpływ użytkownika informacji na przebieg procesów informacyjnych

    • Systemy w trybie interakcyjnym (dialogowym, online)

    • Systemy w trybie wsadowym (offline)

  • Sposób aktualizacji zbiorów informacyjnych

    • Systemy o aktualizacji ciągłej

    • Systemy o aktualizacji skokowej

  • Tryb jedno- i wieloprogramowy


Modele w systemach komputerowych dzieli się na:

  • Hierarchiczne (drzewo relacji organizujących)

  • Sieciowe

  • Relacyjne (związki mają postać relacji co najmniej dwuargumentowych)

RELEWANCJA to logiczny związek – relewantny to pozostający w związku. W filozofii relewancja to jedna z zasad organizacji wiedzy. Odwzorowanie wiedzy zawartej w dokumentach a z drugiej strony relewancja pragmatyczna.


C4 [09.03.2010] - Relewancja

Artowicz 65-86 (interpretacja relewancji, ale nie przejmować się teorią relewancji, równaniami logicznymi – raczej relewancja jako cecha systemu, zasada relewancji w informacji naukowej)

Przyswoić terminy z kartki (zeskanować to!)

Relewancja – techniczna, pragmatyczna

Nowosad T.: Platforma inforamcyjna u progu milenium (punkt 4).
Relewancja to podobieństwo instrukcji wyszukiwawczej do zbioru wyszukiwawczego.

Relevant – odpowiedni, właściwy, związany z tym, co się dzieje; pozostający w logicznym związku


Relewancja techniczna (formalna) – poziom techniczny [definicje]

Relewancja pragmatyczna (praktyczna = pertynencja) – poziom potrzeb użytkownika

Relewancja semantyczna (znaczeniowa) – poziom JIW
Relewancja – pierwsze użycie: Bradford – w informacji naukowej. Postać związana z bibliometrią, przyrostem literatury naukowej, naukometrią (to też podejście ilościowe). Bradford zajmował się wzrostem publikacji, selekcją informacji, procesami specjalizacji w nauce – wszystko pod kątem ilościowym. Stwierdził więc pewnego razu, co jest relewantne, co nie. Różne metody klasyfikacji – stałe badania podjęto w latach 40-50. Dziś patrzymy na relewancję dość technicznie, a termin pochodzi z selekcjonującej bibliometrii. Zajęto się selekcjonowaniem. Wyszukiwanie powinno podawać tylko relewantne wyniki. Prace Bradforda wiązały się z teoretyczną. Podzielił czasopisma na relewantne i nierelewantne.
Ujęcia relewancji (Saracevic):

  • Aspekt „wiedzy przedmiotowej” – relacja między wiedzą o przedmiocie a pytaniem o przedmiot

  • Aspekt „literatury przedmiotowej” – relacja między literaturą a pytaniem o przedmiot

  • Aspekt logiczny – relacja miedzy wnioskiem a przesłanką

  • Aspekt systemowy – relacja między systemem informacyjnym a pytaniem/literaturą/użytkownikiem

  • Aspekt odbiorcy informacji – ocena relacji między dokumentem a zapytaniem człowieka

  • Aspekt pertynencji – relacja między wiedzą użytkownika a wiedzą przedmiotową/literaturą przedmiotową

  • Aspekt pragramatyczny – relacja między problemem rozwiązanym przez użytkownika a dostarczoną informacją


Relewancja jako relacja między elementami systemu informacyjnego. Porównuje się charakterystykę dokumentu z zapytaniem informacyjnym. Relewancja w informacji naukowej rozpatrywana jest na gruncie logiki. Informacja jest zawsze reprezentowana w formie językowej. Relewancja jest relacją dla reprezentacji komunikacyjnej. Ważna jest relacja wynikania – dedukowanie odpowiedzi dla pytań. Jedne zdania wynikają z drugich.

Wywodzi się z filozofii, psychologii, logiki.


Czynniki wpływające na orzeczenie relewancji: [Art77]

  • Cechy badanego dokumentu

  • Warunki formułowania orzeczenia: czas, organizacja zbioru dokumentów, wielkość zbioru

  • Wyrażenia, określające wymagania informacyjne

  • Cechy orzekającego: doświadczenie, wykształcenie, nastawienie – po to też bada się użytkowników – modelowanie użytkownika systemu – system sam sprawdza model użytkownika, starając się podać mu informację, którą potrzebuje

Mówiło się, że relewancja związana jest z potrzebą psychologiczną użytkownika informacji. W systemach faktograficznych pertynencja to zależność znalezionych danych do potrzeb użytkownika. Reprezentacja wiedzy – każdy system reprezentuje jakąś wiedze – system musi być tak zbudowany, by zaspokajać potrzebę wiedzy...


Relewancja sytuacyjna i inne typy relewancji zależne od oczekiwań użytkownika, sposobu jego pracy. Mamy relewancję logiczną,
Zasady relewancji w systemie

  • Przełożenie języka naturalnego na JIW – reprezentacja wiedzy w SIW~





C5 [16.03.2010]

Systemy hipertekstowe – hipertekst jako sposób gromadzenia i udostępniania informacji (punkt 5, 6)

System hipertekstowy jest faktograficzny – wiąże się z rozwojem technologii informacyjnych.

Struktura systemu hipertekstowego: węzły i odsyłacze. W systemie WWW węzły to po prostu strony WWW. A odsyłacze to linki do tego samego węzła lub innego.

Hipertekstowy = hipermedialny

Ścieżka,

Systemy:


  • autorskie (jeden autor / zespół), spójne, skoordynowane

  • otwarte (wielu autorów, jak Wikipedia). Problemy z wiarygodnością i weryfikacją

Systemy:

  • skupione – jedno umiejscowienie fizyczne

  • rozproszone

Rodzaje węzłów:

  • strony główne (domowe)

  • dynamiczne (zawartość ulega zmianie)

  • narzędziowe oprogramowanie)

  • bramki do innych usług – telnet, poczta, wejście do innych systemów

  • strony zawierające wyniki wyszukiwania / wyszukiwarki

  • OPAC-i i inne katalogi, bazy danych

  • Wiele innych...

Podział węzłów pod kątem miejsca:

  • Główne, rodzice

  • Poprzednicy, rodzice

  • Następcy, potomkowie

  • Strony równorzędne, rodzeństwo

Odsyłacze – funkcje:

  • Reprezentacyjna – ujmują i prezentują relacje między porcjami infromacji w tekście

  • Nawigacyjna

    • Przeglądanie hipertekstu

    • Instruowanie użytkownika

    • Łączenie odnośników, komentarzy, dokumentów, następców i poprzedników, komentarzy, przypisy hipertekstowe

    • Wysyłanie informacji

    • Nawiązywanie połączeń

    • Przechodzenie do innych usług

    • Nawigacja w obrębie jednego węzła

    • Przejście do strony bliźniaczej; mirroring

Typy odsyłaczy (są różne inne typologie, ale mało nas interesują):

  • Znaczeniowe – bazują na treści

  • Organizacyjne – służą lepszej organizacji wiedzy

Systemy same tworzą modele użytkownika – po jego krokach, jakie podejmuje.

Mapy tematyczne – semantyzujące systemy zbliżone do hipertekstowych

Mówi się o zagubieniu w hiperprzestrzeni (często przez brak wyszukiwarki), inne problemy to szybkość łączy, potrzeba ciągłej aktualizacji, zaśmiecanie Internetu, dziś problemem jest prawo autorskie, własność intelektualna. Problem handlu elektronicznego, redundancja, zmienność informacji w czasie. 2 grupy to wyszukiwanie informacji i zarządzenie informacją.

Rola bibliotekarzy w świecie systemów hipertekstowych ciągle jest znacząca. Przynajmniej tak twierdzimy na tych studiach. Semantyczny web, mapy tematyczne, klasyfikacje i wiele innych narzędzi.


Architektura informacji w serwisach hipertekstowych (poz. 15 w bibliografii 5_3_Roszkowski_Architektura informacji09)

Wiedza musi być dobrze zorganizowana, aby przetrwać na rynku. Za serwisami stoją spore pieniądze, dlatego powstają teorie.



  • To projektowanie hipertekstowych systemów informacyjnych – w szczególności proces organizowania przestrzeni informacyjnej. Celem bezpośrednim będzie zaspokojenie potrzeb informacyjnych użytkowników.

  • Pośrednio celem jest pozyskanie odbiorcy, czyli walka o konsumenta. W tym celu powstają systemy, mające najlepiej realizować potrzeby informacyjne konsumenta. Inny cel to oczywiście zaspokajanie potrzeb informacyjnych konsumenta

Przestrzeń informacyjna – podzbiór cyberprzestrzeni – zbiór pojęć i relacji, zachodzących pomiędzy nimi, przechowywanych przez system informacyjny. Porównywana jest z przestrzenią kognitywną rozumianą jako zbiór pojęć i realizacji zachodzących pomiędzy nimi, przechowywany w umyśle człowieka

Architektura informacji to proces organizowania nazewnictwa, projektowania nawigacji i systemów wyszukiwawczych pomocnych w odnajdywaniu informacji. To projektowanie strukturalne udostępnianych środowisk; to sztuka, nauka i działalność polegająca na organizowaniu inforamcji, by miała sens dla odbiorców i spełniała ich potrzeby


Elementy architektury:
  1   2   3


©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy