Strona główna

Robert Grupa Uwłaszczenie chłopów na Ziemi Krobskiej rys historyczny


Pobieranie 0.5 Mb.
Strona3/4
Data20.06.2016
Rozmiar0.5 Mb.
1   2   3   4

S u ł k o w i c e

Wniosek o uwłaszczenie Sułkowic został wniesiony 7 marca 1826 roku, a reces regulacyjny podpisano 28 maja 1834 roku.

W roku 1833 istniał folwark i 8 okupnych gospodarstw pochodzących jeszcze z czasów polskich, mianowicie 3 kmiecych i 5 półśledniczych, karczma na prawie wieczystej dzierżawy, 12 gospodarstw podlegających regulacji, w tym 4 półśledników i 9 ćwierćrolników. Jedno dalsze gospodarstwo półślednie miał każdorazowy owczarz. Prócz tego było tu jeszcze 12 chałupników (budniarzy), grunt urzędu sołeckiego (3 morgi), gminny dom skotarski, grunt ławnikowski (3 morgi 16 prętów) i wspólne pastwisko używane przez kilka wiosek sąsiednich.

Na rolach folwarcznych postanowiono osadzić owczarzy ze Sułkowic, Chumiętek, Potarzycy, Sikorzyna, Domachowa i Starej Krobi. Postanowiono też resztę gruntów folwarcznych - po utworzeniu osad dla owczarzy, dwóch dalszych osad oraz dokonaniu przydziału gruntów 11 chałupnikom - przyłączyć do Wymysłowa.

Względnie pokaźne gospodarstwa mieli kmiecie sułkowiccy, którzy siedzieli na nich na mocy przywilejów z czasów polskich. I tak posiadali:


  • kmieć Bartłomiej Bujak 168 mórg 2 pręty

  • kmieć Maciej Andrzejewski 173 morgi 50 prętów

  • kmieć Wojciech Sarbinowski 218 mórg 41 prętów

  • półślednik Maciej Guban 100 mórg 82 pręty

  • półślednik Walenty Sarbinowski 94 morgi 140 prętów

  • półślednik Kacper Guban 87 mórg 22 pręty

  • półślednik Franciszek Furmanowski 97 mórg 100 prętów

  • półślednik Maciej Smektała 80 mórg 51 prętów

Reszta gospodarzy miała od 45 do 81 mórg. Chałupnikom, którzy poprzednio nic roli nie posiadali, przydzielono teraz mniej więcej po 2 morgi, a na szkołę wydzielono 6 mórg 159 prętów.

Za wszelkie robocizny i ciężary mieli gospodarze, którzy podlegali separacji, płacić różnie:



  • półślednicy po 31 talarów 12 srebrnych groszy

  • ćwierćrolnicy po 19 talarów 6 srebrnych groszy

  • chałupnicy po 24 srebrnych groszy.

Meszne należne proboszczowi w Krobi wynosiło 16 garncy pszenicy, 464 garncy żyta i 464 garncy owsa (z powodu niejasności w źródłach nie wiemy, czy podana tu wysokość mesznego dotyczy tylko Sułkowic, czy też Sułkowic i pobliskich osad).

Dzięki takiemu podziałowi gruntów i uwłaszczeniu, które umożliwiło wolną dyspozycję ziemią, liczba dymów w Sułkowicach wkrótce znacznie wzrosła, bowiem gdy w roku 1798 naliczono ich 23 (względnie 24) i 207 dusz, to w 1834 roku dusz było 285, a w roku 1843 było liczba dymów wynosiła 47 z 350 mieszkańcami (wszyscy katolicy).

Następstwem regulacji była, jak już wcześniej wspomniano, kasacja w 1834 roku sułkowickiego folwarku. Pozostałe po nim 201 mórg i 5 prętów (w tym: 190 mórg 159 prętów roli; 10 mórg 26 prętów nieużytków) przyłączono do Wymysłowa.

Część chłopów posiadała przywileje na swoje gospodarstwa już w XVIII wieku:



  • Maciej Andrzejewski z 6 czerwca 1762 roku

  • Maciej Smektała z 9 lipca 1762 roku

  • Bartłomiej Bujak z 13 lipca 1762 roku

  • Wojciech Sarbinowski z 19 września 1762 roku

  • Kasper Guban z 17 września 1784 roku

  • Maciej Guban z 17 września 1784 roku

  • Walenty Sarbinowski z 6 września 1796 roku

Z umowy recesyjnej dowiadujemy się też ile renty mieli płacić poszczególni chłopi:

  • półślednik Józef Kowal - 31 talarów 12 srebrnych groszy 9 fenigów

  • półślednik Kazimierz Mruk - 31 talarów 12 srebrnych groszy 9 fenigów

  • półślednik Tomasz Mędyka - 31 talarów 12 srebrnych groszy 9 fenigów

  • półślednik Marcin Andrzejewski - 31 talarów 12 srebrnych groszy 9 fenigów

  • ćwierćrolnik Stanisław Idek - 19 talarów 6 srebrnych groszy 4 fenigi

  • ćwierćrolnik Paweł Majchrzak - 19 talarów 6 srebrnych groszy 4 fenigi

  • ćwierćrolnik Bartłomiej Pazoła - 19 talarów 6 srebrnych groszy 4 fenigi

  • ćwierćrolnik Tadeusz Meychner - 19 talarów 6 srebrnych groszy 4 fenigi

  • ćwierćrolnik Marcin Wieczorek - 19 talarów 6 srebrnych groszy 4 fenigi

  • ćwierćrolnik Jan Kaczmarek - 19 talarów 6 srebrnych groszy 4 fenigi

  • ćwierćrolnik Andrzej Pieniężny - 19 talarów 6 srebrnych groszy 4 fenigi

  • ćwierćrolnik Mateusz Swędracki - 19 talarów 6 srebrnych groszy 4 fenigi

  • ćwierćrolnik Sebastian Łapawa - 19 talarów 6 srebrnych groszy 4 fenigi

nowo osadzeni gospodarze:

  • Franciszek Furmanowski - 19 talarów 8 srebrnych groszy 7 fenigów

  • Marcin Andrzejewski - 19 talarów 8 srebrnych groszy 7 fenigów

  • Jan Andrzejewski - 19 talarów 8 srebrnych groszy 7 fenigów

  • Jakub Andrzejewski - 19 talarów 8 srebrnych groszy 7 fenigów

  • Tomasz Kmiecik - 19 talarów 8 srebrnych groszy 7 fenigów

  • Piotr Furmanowski - 19 talarów 19 srebrnych groszy 4 fenigi

  • Wojciech Sarbinowski - 19 talarów 19 srebrnych groszy 4 fenigi

  • Jan Andrzejewski - 16 talarów 23 srebrne grosze

  • Filip Andrzejewski - 16 talarów 23 srebrne grosze

Okupnicy zobowiązani byli odrobić robociznę i dawać daninę w gotówce i naturze. Świadczenia te wynosiły u kmiecia rocznie 42 talary 6 srebrnych groszy 6 fenigów, 1 talara na stróża, 4 gęsi, 4 kapłony, 1 kuraka, 2 mendle jaj, 2 podróże wozem do Torunia, 3 dni orki i 10 dni robót ręcznych. U każdego z pięciu półśledników połowę powyższych stawek, tylko u Walentego Sarbinowskiego 3 dni orki i 8,5 dni pracy ręcznej, u Wojciecha Sarbinowskiego 25 talarów 4 fenigi i u Macieja Gubana 1 talara 8 srebrnych groszy tzw. „trzeciego grosza”. Wszystkie te opłaty ściągnięte zostały do stałej renty rocznej, która wynosiła dla:

  • Bartłomieja Bujaka - 58 talarów 10 srebrnych groszy 19 fenigów

  • Macieja Andrzejewskiego - 58 talarów 10 srebrnych groszy 9 fenigów

  • Wojciecha Sarbinowskiego - 59 talarów 6 srebrnych groszy 1 feniga

  • Macieja Gubana - 28 talarów 9 srebrnych groszy 1 feniga

  • Macieja Smektały - 28 talarów 9 srebrnych groszy 2 fenigi

  • Franciszka Furmanowskiego - 58 talarów 9 srebrnych groszy 1 feniga

  • Walentego Sarbinowskiego - 28 talarów 14 srebrnych groszy 3 fenigi

Podymnego miał każdy z chłopów płacić po 1 talarze 22 srebrne grosze.

Powracając do mesznego, które pobierał proboszcz krobski, wynosiło ono z folwarku i od zaciężników oraz osady owczarskiej ogółem 16 garncy pszenicy, 464 żyta i 464 owsa. Ilość ta miała na przyszłość pozostać nie zmieniona, a podzielono ją w następujący sposób: 4 półślednicy po 14,12 garncy żyta i owsa, 9 ćwierćroników po 13, 06 garncy; nowi gospodarze - Franciszek Furmanowski, Marcin Andrzejewski, Jan Andrzejewski, Jakub Andrzejewski, Tomasz Kmiecik po 38 garncy żyta i 35 owsa, Piotr Furmanowski 18 żyta i 19 owsa, Wojciech Sarbinowski 18 żyta i 19 owsa, nowi nabywcy Jan i Filip Andrzejewscy po 8 pszenicy, 32 żyta i 38,5 owsa. Nie zmienione zostało meszne płacone przez okupników, mianowicie każdy z nich dawał po 56 garncy żyta i owsa, półrolnicy Maciej i Kasper Gubanowie i Mateusz Smektała po 28 garncy żyta i owsa a Walenty Sarbinowski po 24 garnce.


Reces regulacyjny Sułkowic:

rodzaj gruntu

miary w morgach pruskich

%

pastwiska

344

14,0

nieużytki

62

3,0

ogrody

48

1,0

podwórza

nie przyznano

-

łąki

nie przyznano

-

ziemia uprawna

2029

82,0




Wykaz powstałych wskutek regulacji gospodarstw

Imię i nazwisko

ogród

rola

pastwisko

nieużytki

ogółem

Bartłomiej Bujak

5.105

114.009

46.065

2.003

168.002

Maciej Andrzejewski

1.170

129.152

39.040

2.048

173.050

Wojciech Sarbinowski

1.164

164.060

47.140

4.037

218.041

Walenty Sarbinowski

1.025

81.108

8.112

3.075

94.140

Maciej Guban

1.031

87.090

8.128

3.013

100.082

Kasper Guban

3.141

71.041

8.149

3.051

87.022

Franciszek Furmanowski

3.040

81.061

11.078

1.101

97.100

Maciej Smektała

1.159

66.009

11.076

0.167

80.051

Sebastian Kaczmarek

2.045

53.083

5.066

3.164

64.178

Kazimierz Mruk

1.070

60.165

8.004

4.100

74.159

Józef Kowal

1.109

57.094

8.047

1.166

69.056

Tomasz Mędyka

2.016

61.045

8.012

0.125

72.018

Marcin Andrzejewski

1.150

62.125

8.032

1.134

74.081

Stanisław Idek

1.095

39.041

4.013

1.021

45.170

Paweł Majchrzak

1.017

42.129

4.009

0.120

48.095

Bartłomiej Pazoła

0.159

54.112

4.024

0.031

59.146

Tadeusz Meychner

1.053

51.086

4.024

0.098

57.081

Marcin Wieczorek

1.083

51.167

4.023

1.030

58.123

Jan Kaczmarek

1.041

52.145

4.023

1.054

59.083

Andrzej Pieniężny

1.010

47.010

4.019

2.168

55.027

Mateusz Swędracki

2.097

41.075

4.014

0.081

48.087

Sebastian Łapawa

2.150

41.007

4.013

0.087

48.077

Jakub Andrzejewski

-

61.008

11.149

6.156

79.133

Marcin Andrzejewski

-

63.080

11.150

6.032

81.082

Franciszek Furmanowski

-

49.021

15.147

0.022

63.010

Tomasz Kmiecik

-

52.020

11.150

1.004

64.174

Jan Andrzejewski

-

56.175

11.150

1.016

69.161

Piotr Furmanowski

1.064

34.005

12.003

0.109

48.001

Wojciech Sarbinowski

3.000

32.069

12.002

-

47.071

Jan Andrzejewski

-

62.024

-

1.044

63.068

Piotr Andrzejewski

-

78.087

-

2.104

81.011

Jan Kaczmarek

0.008

0.177

-

0.015

1.020

Sebastian Ziemliński

-

2.000

-

-

2.000

Jakub Nowak

-

2.000

-

-

2.000

Antoni Maciołka

-

2.064

-

-

2.064

Dionizy Sikora

-

2.000

-

-

2.000

Elżbieta Kmiecik

-

2.010

-

-

2.010

Marcin Idaszak

-

2.028

-

-

2.028

Regina Marciniak

-

2.043

-

-

2.043

Marianna Andrzejewska

-

2.063

-

-

2.063

Chryzostop Mędyka

-

2.092

-

-

2.092

Wawrzyniec Pieniężny

-

2.116

-

-

2.116

Sebastian Rosik

-

2.062

-

-

2.062
1   2   3   4


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość