Strona główna

Robert Grupa Uwłaszczenie chłopów na Ziemi Krobskiej rys historyczny


Pobieranie 0.5 Mb.
Strona4/4
Data20.06.2016
Rozmiar0.5 Mb.
1   2   3   4


Ż y c h l e w o
W chwili rozpoczęcia postępowania separacyjnego istniało w Żychlewie poza folwarkiem 14 gospodarstw i 1 osada chałupnika. Gospodarstwa te miały po 164, 154, 103, 62 i 38 mórg, a zatem wielkość typową dla Biskupizny (np. w roku 1864 zamierza sprzedać Wanda Rabiega swoje gospodarstwo mające 103 morgi).

Proces separacyjny odbywał się w Żychlewie w dwóch odrębnych postępowaniach. Jeden z nich dotyczył dwóch gospodarzy wolnych już z czasów polskich - np. Chudy nabył swoje gospodarstwo 15 czerwca 1762 roku.

Wolni gospodarze posiadali ziemi dość dużo, bo Szymon Wolny 193 morgi 44 pręty, Walenty Chudy zaś 176 mórg 67 prętów. Ciężary ich wobec dworu składały się z czynszu rocznego w wysokości 42 tal. 6 sgr. 8 fen., stróżowego 1 tal., 4 gęsi, 4 kapłonów, 1 kokoszy, 2 mędli jaj, 2 podróży do Torunia lub innego miasta w tej samej odległości, 3 dni orki, 1 dnia ręcznej pracy. Prócz tego ciążył na nich ciężar postarania się o konsens dworu przy oddaniu gospodarstw w inne ręce. Okupnicy ci zrzekli się przysługującej im nagrody w postaci piwa za wykonywane prace i zobowiązali się odtąd płacić rocznie 56 tal. 10 sgr. 10 fen. Umowa ta weszła w życie 1 maja 1831 roku, reces zaś podpisano 17 lipca 1838 roku.

Prócz powyższych dwóch wolnych gospodarzy był tu:



  • folwark obejmujący 483 morgi 74 pręty

  • karczma Jana Gellerta, do której należało 40 mórg 24 pręty

  • ogród komorniczy Jakuba Marciniaka obejmujący 2 morgi 79 prętów

  • jedna osada kmieca mająca 167 mórg 25 prętów

  • 8 osad półkmiecych mających razem 750 mórg 153 pręty

  • 3 osady ćwierćrolnicze obejmujące 100 mórg 3 pręty

  • 1 kuźnia i nieco ogrodu

  • 1 dom dla pasterza z ogrodem

Z zamiejscowych posiadali tu:

  • probostwo w Krobi: kilka łąk co dawało razem 39 mórg 6 prętów

  • karczmarz Salomon Laskowicz z Krobi: 2 morgi 66 prętów łąki

  • wdowa Michalska i Guban z Rębowa: 1 morgę 36 prętów łąki

  • folwark w Chumiętkach: różne łąki o łącznej powierzchni 46 mórg 79 prętów

Wniosek o uwłaszczenie wydała Pruska Regencja Poznańska dnia 26 grudnia 1827 roku, natomiast umowę regulacyjną, czyli reces uwłaszczeniowy spisano 11 sierpnia 1830 roku.

Z chwilą rozpoczęcia postępowania uwłaszczeniowego folwark należał do Teodora Raczyńskiego. Do recesu tego weszli mimo zawarcia osobnej umowy wolni chłopi Szymon Wolny i Walenty Chudy, ale tylko pod względem przydziału roli. Przydzielone im grunta są mniejsze niż poprzednio posiadane, widocznie więc skomasowanie ich było dla właścicieli tak ważne i tak podnosiło wartość gospodarstwa, że się na takie umniejszenie zgodzili. Również Gellert otrzymał mniej niż poprzednio posiadał. Przydział ziemi nastąpił nie w jednym planie, lecz przeważnie w czterech miejscach zależnie od charakteru ziemi. Znacznie mniej otrzymał także Raczyński.

Według umowy otrzymali:

Imię

i


grunt

nazwisko

ogród

rola

pastwiska

łąki

ogółem

Szymon Andrzejewski

2.146

87.011

4.035

8.168

103.000

Paweł Sikora

2.015

90.128

-

10.037

103.000

Chryzostom Gierlachowski

2.143

87.164

3.076

8.157

103.000

Wojciech Walczak

2.067

86.018

5.280

9.067

103.000

Marcin Jakubowski

2.131

88.177

1.175

9.057

103.000

Józef Pośledniczak

2.013

87.172

3.068

9.107

103.000

Jakub Mikołajczak

2.090

84.067

6.140

9.063

103.000

Wawrzyn Jakubczak

1.133

82.125

8.090

10.012

103.000

Jan Gała

2.074

89.026

2.018

9.062

103.000

Wawrzyn Jeż

2.015

52.063

2.027

5.165

62.090

Michał Polowczyk

2.045

50.063

3.129

6.033

62.090

Łukasz Jakubczak

2.084

50.140

3.028

6.018

62.090

Wawrzyn Polaszek

3.101

51.096

2.134

4.119

62.090

Chryzostom Sędziak

1.155

51.031

3.052

6.032

62.090

Szymon Wolny

1.156

140.115

-

21.134

164.045

Walenty Chudy

2.092

134.040

-

17.110

154.062

spadk. Gellerta

1.127

29.130

-

6.115

38.012

Jakub Marciniak

2.076

-

-

-

-

Teodor Raczyński

6.066

316.058

34.139

60.085

417.168

dla szkoły

2.079

-

-

-

2.079

dla sołtysa

-

3.000

-

-

3.000

dla pasterza, stróża, kowala

2.000

-

-

-

2.000

dla probostwa krobskiego

-

-

-

39.061

39.061

Salomon Laskowicz

-

-

-

2.066

2.066

Michalska i Guban

-

-

-

1.036

1.036

dla Chumiętek

-

-

-

46.079

46.079

W zamian za oddane im na własność gospodarstwa zobowiązani byli płacić:



  • półkmiecie w liczbie 9 po 29 tal. renty dla dworu i po 5 tal. podatku gruntowego,

  • każdy z 5 ćwierćrolników po 17 tal. renty dla dworu i po 3 tal. podatku gruntowego.

Marciniak miał płacić rocznie dworowi 4 tal. 17 sgr. 8 fen.

Wszelkie ciężary jakie spoczywały na gospodarstwach ustały z dniem 1 stycznia 1828 roku.
1   2   3   4


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość