Strona główna

Środki stylistyczne: ● paralelizm intonacyjny


Pobieranie 18.24 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar18.24 Kb.
Środki stylistyczne:

paralelizm intonacyjny - upodobnienie konturu intonacyjnego zdań lub wersów, zwykle wtórne względem paralelizmu syntaktycznego (składniowego) (upodobnienia budowy składniowej wersów lub zdań);



  • paralelizm kompozycyjny upodobnienie budowy elementów świata przedstawionego, np. wątków (losy zwierząt i ludzi w utworach A. Dygasińskiego) lub postaci;

  • paralelizm leksykalny - oparty na powtórzeniu tych samych słów bezpośrednio po sobie albo w podobnej pozycji (wewnątrz zdań, wersów, strof), np. anafora, epifora;

  • paralelizm stroficzny - oparty na powtórzeniu budowy strof, połączony z podobieństwem motywów.

Anafora - powtórzenie tego samego słowa, lub zwrotu na początku kolejnych segmentów wypowiedzi. Stosowana w poezji i oratorstwie. Np: Szybko zbudź się, szybko wstawaj. Środek popularny w poezji barokowej.

Apostrofa - (gr. apostrofe) bezpośredni, patetyczny zwrot do osoby, bardzo często do bóstwa, personifikowanie idei lub przedmiotu, występujący najczęściej w przemówieniu lub uroczystym utworze poetyckim, np. odzie, a kreujący postać fikcyjnego adresata, zazwyczaj wyraziście odmiennego od rzeczywistego. Zaliczana do figur retorycznych

Dygresja jest to odejście od głównego tematu wypowiedzi i wprowadzenie wątków z inną luźną lub wcale nie mającą związku wypowiedzią, wtrąconą w jakąś treść pisaną lub mówioną.

Epifora (epistrofa, conversio) to w literaturze powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na końcu kolejnych segmentów wypowiedzi.

Epitet - wyraz (najczęściej jest nim przymiotnik) określający rzeczownik: "wieczna miłość", "piękny widok". oksymoron (=epitet sprzeczny)

Epitet barokowy - w wierszu barokowym nic nie może być jednak zwykłe - poeci barokowi rozbudowywali epitety. Nie były to proste określenia, lecz wyszukane, składające się z wielu wyrazów konstrukcje. Ma to również duze znaczenie w tekstach lirycznych.

epitet metaforyczny. Użyty w tej funkcji wyraz określający traci swe podstawowe znaczenie, przybiera zaś inne. Inne typy epitetów: dynamiczny (np. uciekający kot), malowniczy (żółty kapelusz), parzysty (wiek durny, bzdurny), złożony (szybkonogi maratończyk).

epitet stały, tzn. określenie zawsze odnoszone do tego samego zjawiska. Ten rodzaj epitetu występował przede wszystkim w poezji antycznej (np. "szybkonogi Achilles").

Metafora, inaczej przenośnia - językowy środek stylistyczny, w której obce znaczeniowo wyrazy są ze sobą składniowo zestawione, po to, aby pokazać ich podobieństwo lub analogię np. "od ust sobie odejmę", lub "podzielę się z wami milczeniem".

Oksymoron (z gr. oksýmōron, od oksýs ostry i mōros głupi), antylogia, epitet sprzeczny - figura retoryczna. Tworzy się go poprzez zestawienie wyrazów o przeciwstawnych, kłócących ze sobą znaczeniach. Najczęściej składa się z rzeczownika i określającego go epitetu (np."gorący lód", "żywy trup"), albo z czasownika i określającego go przysłówka (np."śpieszyć się powoli"). Oksymoron jest odmianą paradoksu o znaczeniu metaforycznym. Oksymorony pojawiały się często w literaturze baroku, np. w wierszu Andrzeja Morsztyna "Vaneggiar d'una innamorata": "I mrozem pałam, i ogniami leję [...] Mróz gorejący, a ogień lodowy [...] Żyjąc umieram, konam nieśmiertelnie".

Porównanie jest to figura retoryczna, zestawienie cech z zastosowaniem spójników lub przysłówków porównawczych: jak, jako, jak gdyby, np. "gryka jak śnieg biała", "wóz jak łódka brodzi", "obwiczki małe jak płatki śniegu"

Powtórzenie, repetitio , figura retoryczna, zabieg stylistyczny polegający na wielokrotnym użyciu tego samego elementu językowego (wyrazu, zespołu wyrazów, wersów lub zwrotek) celem uzyskania rytmizacji, podkreślenia znaczenia, zwiększenia ekspresji. Przykład: "Zieleń, zieleń, coraz więcej zieleni i przestrzeni".



Przerzutnia (przeskocznia, zazębienie, zwarcie międzywersowe, enjambement). Przeniesienie części zdania lub wyrazu do następnego wersu (lub strofy) w celu zaakcentowania wypowiedzi bądź zwiększenia dynamiki.

Wykrzyknienie (inaczej eksklamacja) - wyraz, grupa wyrazów lub zdanie wykrzyknikowe, często urwane, wtrącone bądź będące wyrazem emocjonalnego zaangażowania mówiącego


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość