Strona główna

Rodzina I państwo. Wzajemne relacje


Pobieranie 21.57 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar21.57 Kb.
RODZINA I PAŃSTWO. WZAJEMNE RELACJE.
W nauczaniu społecznym Kościoła występuje koncepcja państwa pomocniczego. Państwo pomocnicze można określić jako względnie szerszą społeczność, której celem jest zabezpieczenie rozwoju jednostek ludzkich (obywateli) w trzech porządkach: prawnym, dobrobytu i kultury. Celem państwa jest dobro wspólne całego społeczeństwa, a więc wszystkich jednostek ludzkich oraz mniejszych i większych społeczności, wchodzących w jego skład. Oznacza to, ze państwo jako organizacja społeczeństwa nie może się utożsamiać ani z grupą rządzącą, ani z jakąś partią. Państwo jest dla wszystkich członków społeczeństwa. Porządek prawny opiera się na konstytucji lub głębiej, na prawach człowieka, czy na prawie naturalnym. Stanowienie sprawiedliwych praw i przestrzeganie ich jest wyrazem praworządności. Porządek dobrobytu obejmuje troskę o poziom materialny społeczeństwa. Państwo pomocnicze w społecznym nauczaniu Kościoła odznacza się pełnią władzy w społeczeństwie. Obowiązkiem jego jest wytworzenie godnego dla wszystkich obywateli porządku, w tym także dla najbiedniejszych i najbardziej potrzebujących pomocy. Nie jest państwo, ani mocne, ani słabe, lecz należycie spełniające swe funkcje wobec społeczeństwa.

W odróżnieniu od innych wyznań chrześcijańskich katolicyzm posiada bardziej szczegółowo określony model rodziny. Papież Pius XI wskazywał na obowiązki państwa wobec rodziny i uprawnienia rodziny wobec państwa. Wypracowany przez Unię Mechlińską „Kodeks Społeczny” wskazuje na niezbywalne prawo człowieka do założenia rodziny, jej integralności i osiągnięcia celów rodziny. Wskazuje także, że rodzina jest autonomiczna wobec państwa zarówno w porządku chronologicznym ( jest wcześniejszą od niego formą życia społecznego), jak i teologicznym: jej cele są hierarchicznie wyższe od celów państwowych. Problemy małżeństwa i rodziny podnosi często w swoich wypowiedziach i dokumentach Papież Jan Paweł II. Całościowo ujmuje je również ogłoszona prze Stolicę Apostolską KARTA PRAW RODZINY z 22 października 1983 roku.

Stolica Apostolska w dokumencie KARTA PRAW RODZINY określiła: „rodzina, będąca czymś znacznie więcej niż tylko zwykłą jednostką prawną, społeczną czy ekonomiczną, stanowi wspólnotę miłości i solidarności, jedyną pod względem możliwości nauczania i przekazywania wartości kulturalnych, etycznych, społecznych, duchowych i religijnych, istotnych dla rozwoju i powodzenia własnych członków oraz społeczeństwa. Jan Paweł II w liście do rodzin GRATISSIMAM SANE z okazji roku rodziny1994 tak określa rodzinę: „Rodzina jest wspólnotą osób, najmniejszą komórką społeczną, a jako taka jest instytucją podstawową dla życia każdego społeczeństwa. W związku z tym rodzina – instytucja oczekuje uznania swej tożsamości i zaakceptowania jako społeczna podmiotowość. Podmiotowość jest związana z tożsamością każdego małżeństwa i rodziny. Małżeństwo, leżące u podstaw instytucji rodzinnej, ustanowione jest dzięki przymierzu, przez które mężczyzna i kobieta tworzą ze sobą wspólnotę całego życia, skierowaną ze swej natury do dobra małżonków oraz do zrodzenia i wychowania potomstwa. Tylko taki związek może być uznany i potwierdzony społecznie jako małżeństwo”. I dalej: „Jako wspólnika miłości życia, rodzina jest społecznością najmocniej >> ugruntowaną<< i w sposób sobie właściwy społecznością suwerenną, choć równocześnie jest to społeczność wielorako uzależniona. Zarówno zasada suwerenności instytucji rodziny, jak też fakt wielorakich uzależnień pozwala mówić o prawach rodziny. W świetle oficjalnie głoszonej doktryny katolickiej rodzina powinna razem z państwem współdziałać w tworzeniu dobra wspólnego, rodzice mają niezbywalne prawo do wychowania dzieci ( w tym także religijnego), a macierzyństwo jest podstawowa rola kobiety, co oznacza, że pełnienie przez nią innych ról poza rodziną nie powinno jej przeszkadzać w pełnieniu jej podstawowych ról tj. matki i żony.

Z powyższych tez można moim zdaniem wysnuć następujący wniosek:



PRAWA RODZINY TO SZCZEGÓLNY RODZAJ PRAW PODMIOTOWYCH, CZYLI UPRAWNIEŃ, WYNIKĄJĄCYCH Z OKREŚLONYCH NORM PRAWNYCH WZGLĘDNIE NORM MORALNYCH.

Państwo może realizować w praktyce te prawa poprzez prowadzoną przez siebie w szerokim pojęciu politykę społeczną, a w szczególności poprzez politykę rodzinną.

Realizowanie polityki rodzinnej państwa odbywa się poprzez:


  1. normy prawne:

  • regulują stosunki pomiędzy członkami rodziny, jej związki z państwem oraz innymi instytucjami,

  • określają sposób korzystania ze świadczeń rodzinnych

  1. świadczenia pieniężne:

  • środki finansowe wspomagające rodziny: zasiłki, stypendia, zapomogi

  • środki rzeczowe

  1. usługi infrastruktury społecznej:

  • przedszkola,

  • szkoły

  • placówki opieki lekarskiej.

Państwo poprzez „Kodeks rodzinny i opiekuńczy”, „Kodeks cywilny”, „Kodeks karny” oraz ustawodawstwo i inne akty prawne dotyczące zabezpieczeń społecznych realizuje swą politykę wobec rodziny. Niemal każda sfera polityki społecznej dotyczy zagadnień rodziny. Dlatego jej zainteresowanie rodziną jest bardzo szerokie. Polityka społeczna oddziałowuje poprzez ingerencję w problemy poszczególnych jednostek będących członkami rodziny. Aby móc poprawić sytuacje jednostki, polityka społeczna musi oddziaływać na rodzinę i poprzez nią doprowadzić do poprawy położenia danej jednostki. Ponieważ rodzina pełni bardzo ważne funkcje społeczne, dlatego polityka społeczna często musi ingerować w wewnętrzną strukturę rodziny, świadomie i celowo kształtując stosunki społeczne w niej panujące. Truizmem jest powtarzanie, stwierdzenia, że „zdrowe państwo oparte jest na zdrowej rodzinie”. Mając na myśli zdrową rodzinę mam na myśli jej zdrowie: ekonomiczne, moralne, kulturalne, etc..

Ponieważ działania państwa na rzecz polityki pro rodzinnej są, co najmniej nie wystarczające należy podjąć, co rychlej kroki, aby zapobiec katastrofie demograficznej, ekonomicznej, moralnej. Od kilku lat obserwujemy w Polsce spadek przyrostu naturalnego, a w 2000 roku „osiągnęliśmy” przyrost ujemny, czyli przewagę zgonów nad urodzeniami. Konsekwencją tego zjawiska w perspektywie najbliższych lat może być wręcz zagrożenie bytu państwowego. Nas nie stać na załamanie się demograficzne. Gdy ci, co rodzą się współcześnie, będą zdawali maturę, liczba ludności Polski spadnie do 20 milionów - tak wykazują komputerowe rachunki symulacyjne. A jeszcze nie tak dawno liczyliśmy, że zaraz po roku 2000 będzie nas 40 milionów i z takim potencjałem ludzkim wejdziemy do Unii Europejskiej. Gdy ci, co rodzą się współcześnie, będą zdawali maturę, liczba ludności Polski spadnie do 20 milionów - tak wykazują komputerowe rachunki symulacyjne. A jeszcze nie tak dawno liczyliśmy, że zaraz po roku 2000 będzie nas 40 milionów i z takim potencjałem ludzkim wejdziemy do Unii Europejskiej. Analizy wyników wyborów parlamentarnych w Rosji mówią: kraj, w którym zwyciężają w głosowaniu zwolennicy wojny w obronie imperialnych interesów - nie jest i nie będzie bezpiecznym sąsiadem. A w Zachodzie, który jest teraz nie tylko historycznym partnerem, ale dla wielu modelem cywilizacyjnej przyszłości, też nie znajdziemy ratunkowych wzorów. Przeciwnie, zobaczymy społeczeństwa, w których narastają obawy przed najazdem imigrantów, przed ich demograficznym dynamizmem.

Póki nie rodzi się więcej dzieci, za potrzebę chwili uznać trzeba opiekę, pomoc, życzliwość dla tych, które przychodzą na świat. Nie wystarczy wiedzieć, co takie załamanie oznacza dla gospodarki, dla systemu ubezpieczeń, dla obronności, dla potencjału naukowego - wreszcie dla Kościoła. Trzeba wyobraźni i wyczucia, aby zobaczyć, jak duchowo i kulturowo ubożeje społeczeństwo, w którym wiele rodzin jest bezdzietnych.

Dla odwrócenia tej tendencji należy podjąć następujące działania:



  • tworzenie ogólnych warunków dla osiągania przez rodziny pracownicze, chłopskie, emeryckie dochodów z pracy i świadczeń społecznych. Warunki te powinny być tworzone poprzez odpowiednią politykę gospodarczą sprzyjającą tworzeniu nowych miejsc pracy, zapewniającą dochody rodzin oraz środki na świadczenia i pomoc socjalną.

  • świadczenia na rzecz rodzin pełnych i niepełnych musza rzeczywiście pomagać rodzinie w ponoszeniu kosztów utrzymania i wychowania młodego pokolenia. Świadczenia socjalne musza wyrównywać poziom dochodów rodzin do granicy uznanej za niezbędną, ponieważ inaczej nie będą zaspokajane potrzeby rodziny, co może spowodować graniczenie rozwoju dzieci.

  • chronić przed dalszym regresem infrastrukturę społeczną wspierającą rodzinę w realizacji funkcji wychowawczej i opiekuńczej. Zamykanie tych instytucji i wzrost opłat za ich korzystanie prowadzi do stopniowego ograniczenia dostępu rodzin do tych placówek i usług przez nie świadczonych, co w konsekwencji prowadzi do ograniczania zaspokajania potrzeb dzieci w tej materii.

  • zmiana polityki mieszkaniowej, która musi uwzględnić dwa aspekty: wzrastający udział rodzin w ponoszeniu kosztów utrzymania i eksploatacji mieszkań; tworzenie korzystnego systemu kredytowania budownictwa mieszkaniowego i nabywania mieszkań.

  • konieczność poprawy publicznej opieki zdrowotnej nad rodziną przy zachowaniu jej rzeczywistej bezpłatności

  • poprawa stanu bezpieczeństwa wewnętrznego poprzez bezwzględne zwalczanie przestępczości skierowanej przeciw rodzinie: narkomania, prostytucja, przemoc, przestępczość nieletnich itp.

  • kreowanie pozytywnych wzorców zachowań poprzez media, szkołę, otoczenie społeczne.

Politykę demograficzną, której celem jest stały wzrost liczby ludności można realizować za pomocą następujących grup instrumentów:

1). Instrumenty administracyjno – prawne:



  • akty prawne zakazujące produkcji i sprzedaży środków antykoncepcyjnych

  • wprowadzenie całkowitego zakazu aborcji

  • określenie minimalnego wieku zawarcia małżeństwa na odpowiednim poziomie

  • akty prawne określające możliwości i warunki uzyskania rozwodu

  • ochrona prawna kobiety ciężarnej

  • prawo do przerw w pracy w związku posiadaniem dzieci bez konsekwencji dla świadczeń emerytalno – rentowych

2). Instrumenty ekonomiczne:

  • wysokość zasiłku macierzyńskiego

  • zasiłki rodzinne na dzieci

  • zasiłki z tytułu urodzenia dziecka

  • zasiłki wychowawcze i warunki ich przyznania

  • ulgi podatkowe na rzecz rodzin wielodzietnych

  • preferencje mieszkaniowe dla rodzin wielodzietnych

  • rozwój oświaty i systemu ochrony zdrowia

  • stypendia dla dzieci i młodzieży z rodzin wielodzietnych i ubogich

3). Instrumenty wychowawcze:

  • zabieganie o wyższy prestiż społeczny macierzyństwa i rodziny wielodzietnej

  • prowadzenie edukacji pro rodzinnej

  • dostęp do literatury z dziedziny życia w rodzinie

x60





©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość