Strona główna

Rok szkolny 2011/2012 Ramowy rozkład materiału nauczania biologii w klasie I zakres podstawowy


Pobieranie 74.95 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar74.95 Kb.
ROK SZKOLNY 2011/2012

Ramowy rozkład materiału nauczania biologii

w klasie I

zakres podstawowy

2 godz. tygodniowo

Liceum Ogólnokształcące

Technikum Architektury Krajobrazu

Technikum Hotelarskie

DZIAŁ I. BIOLOGIA I MEDYCYNA A CZŁOWIEK

Numer lekcji

Temat lekcji

Zakres materiału

(zasadnicze zagadnienia)

1

Życie przedmiotem badań biologii.

Atrybuty życia i poziomy jego organizacji.

Biologia jako nauka – działy biologii. Rozwój biologii.



2

Budowa i zasada działania mikroskopu.

Budowa i zasada działania mikroskopu optycznego (*elektronowego). Zdolność rozdzielcza, pole widzenia.

Obraz w mikroskopie, obliczanie powiększenia obrazu.



3

Komórka podstawową jednostką organizmu.

Wielkość i kształt komórek, liczba komórek budujących organizm. Skład chemiczny komórki.

Organelle wchodzące w skład komórki plazmatyczne i nieplazmatyczne (przestrzenna organizacja komórki).



4

Budowa i właściwości błony komórkowej.

Struktura błony białkowo-lipidowej.

Właściwości błony komórkowej.

Rodzaje transportu substancji przez błonę: transport bierny i aktywny (podobieństwa i różnice między nimi).


5

System błon wewnątrzkomórkowych.

System błon wewnątrzkomórkowych – budowa i rola siateczki śródplazmatycznej, aparatu Golgiego i lizosomów. Podobieństwa i różnice między tymi błonami.

6

Skład i funkcje cytoplazmy. Rybosomy.

Charakterystyka cytoplazmy podstawowej (cytozolu), budowa i rola szkieletu komórkowego (cytoszkieletu). Organelle cytoplazmatyczne. *Rodzaje inkluzji cytoplazmatycznych. Rola cytoplazmy.

Skład chemiczny rybosomu (*nukleoproteid). Budowa i rola rybosomów oraz ich lokalizacja w komórce.



7

Budowa i rola mitochondrium.

Kształt, wielkość, liczba mitochondriów w komórce.

Budowa i funkcje mitochondriów. Przenośniki energii ATP, ich budowa i rola w komórce.



8/9

Oddychanie wewnątrzkomórkowe.

Pojęcie: oddychanie wewnątrzkomórkowe (utlenianie biologiczne). Etapy oddychania wewnątrzkomórkowego i ich lokalizacja w komórce. Przebieg procesu.

Substraty i produkty poszczególnych etapów procesu.



*Utlenianie kwasów tłuszczowych.

10

Charakterystyka jądra komórkowego.

Podział organizmów żywych ze względu na obecność jądra komórkowego (prokariotyczne i eukariotyczne) oraz liczbę jąder w komórce: jednojądrowe, dwujądrowe (*dikariotyczne) i wielojądrowe (komórczaki) oraz wtórnie pozbawione jądra. Kształt, wielkość jądra komórkowego. Budowa jądra i rola jego poszczególnych elementów. Budowa chromosomu.

11

Podziały komórkowe – mitoza i mejoza.

Kariokineza i cytokineza. Etapy mitozy. Przebieg, wynik i biologiczny sens procesu mitozy. Etapy mejozy. Przebieg, wynik i biologiczny sens procesu mejozy. *Amitoza.

12

Powtórzenie wiadomości o komórce.




13

SPRAWDZIAN Z KOMÓRKI.

Obejmuje lekcje 1 – 11

14

Klasyfikacja tkanek człowieka.

Definicja tkanki. Klasyfikacja tkanek człowieka.

15/17

Prezentacja budowy i roli tkanek człowieka.

Tkanka nabłonkowa – podział nabłonków ze względu na budowę i funkcję, rodzaje nabłonków, ich lokalizacja i rola w organizmie człowieka. Tkanka łączna stała – jej rola, rodzaje i lokalizacja w organizmie. Skład krwi i limfy oraz rola ich poszczególnych elementów. Tkanka mięśniowa – budowa i funkcje oraz różnice między poszczególnymi rodzajami tej tkanki. Budowa i rola tkanki nerwowej.

18

Homeostaza.

Kartkówka z tkanek człowieka. Pojęcia: narząd i układ narządów. Podział układów na wykonawcze i kontrolno-koordynujące. Rola poszczególnych układów narządów. Homeostaza.


DZIAŁ II. ORGANIZM CZŁOWIEKA JAKO ZINTEGROWANA CAŁOŚĆ

ODŻYWIANIE

19/20

Budowa układu pokarmowego człowieka.

Narządy układu pokarmowego: lokalizacja i budowa. Przystosowania w budowie anatomicznej układu pokarmowego do pobierania i trawienia pokarmu. Gruczoły układu pokarmowego: ślinianki, wątroba i trzustka – ich rola w organizmie.

21

Fizjologia procesów trawienia

i wchłaniania.

Enzymy układu pokarmowego (*hydrolazy).

Definicja trawienia. Trawienie cukrów, białek i lipidów (miejsce trawienia, pH, enzymy trawienne, substraty i produkty trawienia). Wchłanianie i magazynowanie zapasów pokarmu. Budowa i rola kosmków jelitowych. Rola jelita cienkiego i grubego. Kontrola procesów trawienia i wchłaniania w mózgu.



22/23

Zapotrzebowanie organizmu na składniki odżywcze, witaminy i wodę.

Substancje wchodzące w skład pożywienia: organiczne (białka, węglowodany, tłuszcze) i nieorganiczne (woda oraz makroelementy i mikroelementy) – ich rodzaje, rola i źródła w pokarmie.

Klasyfikacja witamin, ich rodzaje, rola, źródła w pokarmie oraz skutki awitaminozy.



24

Diety i ich wymagania jakościowe

i ilościowe.

Dieta i dietetyka. Rodzaje, przykłady diet. Cechy diety zrównoważonej i pełnowartościowej. Piramida żywienia. Prawidłowe i nieprawidłowe nawyki żywieniowe.

25

Zdrowa żywność.

Analiza etykiet produktów spożywczych.

Definicja zdrowej żywności. Rodzaje i rola środków konserwujących.



26

Higiena i choroby układu pokarmowego.

Anoreksja i bulimia. Próchnica i paradontoza. Pasożyty jelitowe. Wrzody żołądka. Profilaktyka chorób układu pokarmowego.

27

Powtórzenie wiadomości z odżywiania.




28

SPRAWDZIAN Z ODŻYWIANIA.

Obejmuje lekcje 19 – 27

ODDYCHANIE I KRĄŻENIE

29

Budowa układu oddechowego człowieka.

Narządy układu oddechowego: lokalizacja, budowa i rola. Mechanizm wdechu i wydechu (rola przepony i mięśni międzyżebrowych). Rodzaje pojemności płuc.

30

Fizjologia oddychania.

Oddychanie zewnętrzne (budowa i rola płuc). Wdech i wydech. Transport gazów oddechowych. Oddychanie wewnętrzne w komórkach. Porównanie składu powietrza wdychanego i wydychanego.

31

Higiena i choroby układu oddechowego.

Najczęstsze przyczyny chorób układu oddechowego. Najczęstsze choroby układu. Profilaktyka chorób układu oddechowego. Palenie papierosów a zdrowie.

32

Budowa i rola układu krążenia człowieka.

Narządy układu krążenia: lokalizacja i budowa.

Porównanie budowy żył i tętnic, naczynia włosowate.



Rola układu krwionośnego.

33

Krwiobiegi.

Krążenie krwi w małym i dużym obiegu krwi. Naczynia z krwią natlenioną i odtlenioną. Biologiczny sens istnienia obu krwiobiegów. *Układ wrotny wątroby.

34

Budowa i praca serca człowieka.

Budowa serca. Układ wieńcowy. Cykl pracy serca. Automatyzm pracy serca. Czynniki przyśpieszające i zwalniające akcję serca.

35

Płyny ustrojowe – krew i limfa.

Skład krwi i limfy oraz rola ich poszczególnych elementów. Osocze i elementy morfotyczne krwi. Porównanie poszczególnych typów krwinek (obecność jądra komórkowego, barwnika oddechowego Hb, wielkości, liczby w mm3 krwi zdrowego człowieka).

36

Fizjologia układu krążenia.

Transport gazów oddechowych. Etapy krzepnięcia krwi. Grupy krwi AB0 i Rh (uniwersalny dawca i biorca).

37

Budowa i rola układu limfatycznego człowieka.

Narządy układu limfatycznego: lokalizacja, budowa i funkcja. Sposób powstawania i krążenie limfy w organizmie. Rola węzłów chłonnych. Różnice między układem krwionośnym i limfatycznym.

38

Higiena i choroby układu krążenia.

Najczęstsze przyczyny chorób układu krążenia. Zawał serca, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze. Diagnozowanie (EKG, morfologia) i leczenie chorób serca i układu krążenia (bypassy, angioplastyka). Profilaktyka chorób serca i układu krążenia.

39

Powtórzenie wiadomości z oddychania

i krążenia.




40

SPRAWDZIAN Z ODDYCHANIA

I KRĄŻENIA.

Obejmuje lekcje 29 – 39

41

Mechanizmy obronne organizmu – odporność naturalna.

Odporność: nieswoista i swoista (komórkowa, humoralna). Rola wydzielin produkowanych przez skórę (lizozym). Rola limfocytów T i B. Mechanizm wytwarzania przeciwciał. Kompleks antygen-przeciwciało.

42

Mechanizmy obronne organizmu – odporność sztuczna.

Odpowiedź i pamięć immunologiczna. Szczepionki (odporność czynna) i surowice (odporność bierna) – różnice między nimi i sytuacje, w których się je stosuje.

Odpowiedź immunologiczna a przeszczepy.



Problem HIV/AIDS – drogi przenoszenia wirusa HIV, sytuacje bezpieczne.

43

Immunologia.

Kartkówka z immunologii – lekcja 41 i 42

WYDALANIE I ROZMNAŻANIE

44

Budowa układu moczowego człowieka.

Elementy budowy układu moczowego. Budowa nerki i nefronu. Rola moczowodów, pęcherza moczowego i cewki moczowej. Mechanizm kontroli wydalania moczu

45

Fizjologia wydalania.

Etapy powstawania moczu i ich charakterystyka. Miejsce powstawania moczu pierwotnego i wtórnego. Zależność między budową ciałka nerkowego a jego funkcją (filtracja krwi). Rola resorpcji zwrotnej. Różnica w składzie osocza krwi, moczu pierwotnego i wtórnego oraz przyczyny tych różnic.

46

Higiena i choroby układu moczowego.

Przyczyny chorób nerek i układu moczowego. Leczenie chorób nerek (dializa, transplantacja – wady i zalety każdej z metod). Higiena dróg moczowych.

47

Budowa i funkcje skóry człowieka.

Warstwy skóry. Budowa naskórka i rola jego wytworów (melanina, włosy, paznokcie). Budowa skóry właściwej i rola jej wytworów (gruczoły, receptory). Rola tkanki tłuszczowej podskórnej. Higiena skóry w okresie dojrzewania.

48

Budowa układu rozrodczego człowieka.

Elementy budowy męskiego i żeńskiego układu rozrodczego. Rola gonad (jądra, jajniki). Higiena układu rozrodczego.

49

Fizjologia rozmnażania.

Spermatogeneza i orogeneza (przebieg i różnice między procesami). Budowa plemnika i komórki jajowej.

50

Cykl płciowy kobiety.

Fazy cyklu menstruacyjnego i ich charakterystyka. Hormony cyklu i ich rola. Długość całego cyklu i jego poszczególnych faz. Czynniki wpływające na zmianę długości cyklu – przyczyny trudności w ustaleniu momentu owulacji.

51

Etapy rozwoju prenatalnego człowieka. Higiena ciąży.

Zapłodnienie. Etapy embriogenezy. Zygota, zarodek, płód. Charakterystyka bruzdkowania, gastrulacji i organogenezy. Listki zarodkowe (ekto-, endo- i mezoderma) i ich rola w embriogenezie. Rola wód płodowych, łożyska i pępowiny. Higiena ciąży.

52

Etapy rozwoju postnatalnego człowieka.

Charakterystyka etapów rozwoju człowieka od narodzin do starości.

53

Powtórzenie wiadomości z wydalania

i rozmnażania.




54

SPR. Z WYDALANIA I ROZMNAŻANIA.

Obejmuje lekcje 44 – 53

KOORDYNACJA FUNKCJI ŻYCIOWYCH


55

Budowa i rola narządów zmysłów – oko.

Ogólny mechanizm funkcjonowania regulacji nerwowo-hormonalnej. Klasyfikacja i percepcja bodźców. Elementy budowy narządu wzroku (gałka oczna i narządy dodatkowe) i ich rola. Mechanizm widzenia. Wady i choroby narządu wzroku, sposoby ich korekty i leczenia.

56

Budowa i rola narządów zmysłów – ucho.

Ucho jako narząd słuchu i równowagi (budowa ucha i rola jego poszczególnych elementów). Mechanizm słyszenia. Wady i choroby narządu słuchu i równowagi, sposoby badania i leczenia.

57

Fizjologia przewodzenia impulsów nerwowych.

Przewodzenie impulsów nerwowych (teoria membranowa). Budowa i rodzaje nerwów. Przewodzenie impulsu nerwowego wzdłuż komórki nerwowej (włókna mielinowe i bezmielinowe) oraz pomiędzy neuronami (budowa i rola synapsy).

58

Budowa układu nerwowego człowieka.

Podział układu nerwowego: somatyczny (ośrodkowy i obwodowy) oraz autonomiczny (współczulny i przywspółczulny). Budowa mózgowia i rola jego poszczególnych części. Ochrona dla mózgu (kości czaszki, opony mózgowo-rdzeniowe, płyn mózgowo-rdzeniowy). Ośrodki w mózgowiu i ich rola.

59

Fizjologia układu nerwowego. Odruchy.

Budowa i rola rdzenia kręgowego. Przekrój przez rdzeń kręgowy. Budowa łuku odruchowego, rola poszczególnych części łuku, rodzaje łuków odruchowych (mono- i polisynaptyczny). Rodzaje odruchów (warunkowe i bezwarunkowe), różnice między nimi.

60

Autonomiczny układ nerwowy.

Podział wegetatywnego układu nerwowego. Działanie układu współczulnego (sympatycznego) i przywspółczulnego (parasympatycznego).

61

Higiena układu nerwowego człowieka.

Uczenie się i pamięć. Zaburzenia emocjonalne. Emocje, lęki i depresje. Stres, czynniki stresogenne, sposoby radzenia sobie ze stresem. Sen, fazy snu, biologiczne znaczenie snu. Higiena układu nerwowego.

62

Budowa i rola układu dokrewnego człowieka.

Budowa układu dokrewnego. Wyjaśnienie pojęć: gruczoł dokrewny, hormon. Czynności gruczołów dokrewnych, rola hormonów. Mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego. Choroby wynikające z niedoczynności i nadczynności gruczołów dokrewnych.

63

Powtórzenie wiadomości z lekcji 55 – 62

Kartkówka z koordynacji funkcji życiowych.

64

Budowa i rodzaje kości w szkielecie.

Rodzaje kości w szkielecie człowieka (przykłady). Budowa kości na przykładzie kości długiej(budowa chemiczna, morfologiczna i anatomiczna). Rodzaje połączeń kości w szkielecie (nieruchome, półruchome i ruchome). Budowa i rodzaje stawów.

65

Budowa układu szkieletowego człowieka.

Podział szkieletu na osiowy (czaszka, kręgosłup, szkielet klatki piersiowej, obręcze) oraz kończyn (górnej i dolnej). Kości szkieletu osiowego i kończyn, ich charakterystyka i rola.

66

Budowa i rola układu mięśniowego człowieka.

Budowa i funkcje mięśni szkieletowych. Fizjologia pracy mięśni. Przemiany biochemiczne towarzyszące pracy mięśni. Klasyfikacja mięśni ze względu na ich pracę (antagonistyczne – np. zginacze i prostowniki oraz synergistyczne, np. mięśnie oddechowe).

67

Higiena układu ruchu.

Odpoczynek bierny i czynny. Rodzaje aktywności fizycznej. Szkodliwość stosowania dopingu. Choroby układu ruchu, ich przyczyny i profilaktyka. Wady szkieletu, ich przyczyny i profilaktyka.



DZIAŁ III. NIEKTÓRE CZYNNIKI WYWOŁUJĄCE CHOROBY CZŁOWIEKA.

68

Stan zdrowia i choroby:

- Trucizny i ich wpływ na zdrowie.

- Środki psychoaktywne.

- Choroby nowotworowe i ich profilaktyka.

- Choroby wywołane przez wirusy i mikroorganizmy.

- Choroby inwazyjne.

Wyjaśnienie pojęć: zdrowie, choroba, profilaktyka, alergen, alergia. Przyczyny chorób cywilizacyjnych, społecznych, zakaźnych, pasożytniczych, zawodowych

i alergii. Klasyfikacja czynników chorobotwórczych



i chorób. Związek pomiędzy stylem życia i stanem środowiska przyrodniczego a stopniem zdrowotności jednostek i społeczeństw. Czynniki kancerogenne. *Mechanizm transformacji nowotworowej. Najczęstsze choroby nowotworowe – ich symptomy, leczenie oraz profilaktyka. Choroby inwazyjne. Najczęstsze pasożyty wywołujące choroby, sposoby zarażenia się nimi, cykl rozwojowy wybranych pasożytów, podstawowe działania profilaktyczne zapobiegające zakażeniu pasożytami. Choroby wirusowe i bakteryjne. Choroby wywołane przez grzyby i pierwotniaki chorobotwórcze. Wyjaśnienie pojęć: toksyna, toksyczność, toksykologia, dioksyna. Przyczyny, objawy i skutki zatrucia. Przyczyny i skutki uzależnienia od alkoholu i narkotyków. Profilaktyka i leczenie uzależnień.

69/70

Profilaktyka zdrowotna – podsumowanie.

wystawianie ocen końcowych


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość