Strona główna

Scenariusz lekcji XX zjazd kpzr – potępienie kultu jednostki, odprężenie w stosunkach z Zachodem


Pobieranie 13.17 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar13.17 Kb.

Scenariusz lekcji - XX zjazd KPZR – potępienie kultu jednostki, odprężenie w stosunkach z Zachodem

1. Cele lekcji

a) Wiadomości


  1. śmierć Stalina w 1953 roku

  2. czym był kult jednostki

  3. masowy terror

  4. rządy politycznej nomenklatury

  5. Nikita Chruszczow jako I sekretarz KPZR

  6. XX zjazd KPZR i tajny referat O kulcie jednostki i jego następstwach

  7. czym była destalinizacja

  8. zasady funkcjonowania gospodarki planowej

  9. polityka zagraniczna ZSRR wobec Zachodu za panowania Chruszczowa

  10. kryzys berliński i budowa muru w 1961

  11. kryzys kubański (1962)

b) Umiejętności


  1. rozumienie terminu i wymienianie przejawów kultu jednostki

  2. definiowanie pojęcia „nomenklatura”: w znaczeniu naukowym (jako ogół terminów używany w jakiejś dziedzinie nauki, sztuki) oraz w znaczeniu politycznym (jako grupa ludzi uprzywilejowanych przez władzę)

  3. wymienianie elementów destalinizacji

  4. identyfikowanie pojęcia „odwilż” z okresem po śmierci Stalina

  5. objaśnianie zasad funkcjonowania gospodarki planowej, wymienianie różnic między gospodarką planową a wolnym rynkiem

2. Metoda i forma pracy


Metoda podająca. Nauczyciel zarysowuje sytuację społeczno-polityczną w ZSRR w dniu śmierci Stalina. Przedstawia okoliczności wyboru Nikity Chruszczowa na I sekretarza KPZR.

W formie analizy dokumentu. Czytanie materiałów źródłowych. Odnoszenie zapisów w tekście do faktów mających miejsce w rzeczywistości.

Nauczyciel zapoznaje uczniów z najważniejszymi wydarzeniami z zakresu polityki zagranicznej i wewnętrznej ZSRR w omawianym okresie.

Ostatnia faza zajęć ma charakter porównawczy. Uczniowie wymieniają różnice między czasami stalinowskimi a epoką jego następcy.


3. Środki dydaktyczne


  1. powiększone zdjęcie Nikity Chruszczowa

  2. skopiowane fragmenty tajnego referatu Chruszczowa z XX zjazdu KPZR

4. Przebieg lekcji

a) Faza przygotowawcza


Przedstawienie zarysu sytuacji wewnętrznej w ZSRR po śmierci Stalina. Walka o władzę w ramach partyjnej nomenklatury (zastrzelenie Ławrientija Berii). Wybór Nikity Chruszczowa na stanowisko I sekretarza KPZR.

b) Faza realizacyjna


  1. polityka wewnętrzna Nikity Chruszczowa – destalinizacja i próby reform gospodarczych

    • sylwetka Nikity Chruszczowa – przedstawienie najważniejszych faktów biograficznych

    • dlaczego okres po śmierci Stalina nazywano „odwilżą” – geneza terminu (od tytułu powieści Ilji Erenburga)

    • XX zjazd KPZR – co zawierało tajne przemówienie O kulcie jednostki i jego następstwach

    • na czym polegała destalinizacja

    • odejście od masowego terroru

    • amnestia wobec więźniów politycznych – reorganizacja systemu łagrowego

    • polityka gospodarcza Nikity Chruszczowa, czy komunistyczna ekonomika mogła być efektywna

    • odwilż w dziedzinie literatury i sztuki, publikacja Jednego dnia Iwana Denisowicza Aleksandra Sołżenicyna (1962)

  2. między konfrontacją a odprężeniem – polityka zagraniczna ZSRR w okresie władzy Nikity Chruszczowa

  • wystrzelenie sputnika w 1957 roku

  • przekonanie Chruszczowa o przewadze gospodarki planowej nad rynkową

  • demonstracja siły - sposobem uprawiania polityki zagranicznej przez Nikitę Chruszczowa

  • kwestia Berlina Zachodniego w stosunkach między ZSRR a państwami Zachodu

  • budowa muru berlińskiego w 1961 roku

  • kryzys kubański z 1962 roku

  • dlaczego Nikita Chruszczow uderzał butem w stół w siedzibie Narodów Zjednoczonych – postrzeganie I sekretarza KPZR przez społeczeństwa Zachodu

c) Faza podsumowująca


Próba oceny polityki zagranicznej i wewnętrznej, realizowanej przez I sekretarza KPZR, Nikitę Chruszczowa. Porównanie rządów sprawowanych przez Chruszczowa oraz przez Stalina. Czy „odwilż” zwiastowała wiosnę, czy raczej świadczyła o chwilowym ustąpieniu srogiej zimy? Jakie były przyczyny odsunięcia Nikity Chruszczowa od władzy?

5. Bibliografia


  1. Norman Davies, Europa, przekł. Elżbieta Tabakowska, Kraków 1999.

  2. Henry Kissinger, Dyplomacja, przekł. Stanisław Gąbiński, Grzegorz Woźniak, Iwona Zych, Warszawa 1996.

  3. Józef Smaga, Rosja w 20 stuleciu, Kraków 2002.

6. Załączniki

a) Zadanie domowe


Czy we współczesnym świecie możesz odnaleźć jakiś przykład kultu jednostki? Jak on się przejawia, jakie przyjmuje formy, jaka jest jego geneza? Gdzie odnajdujesz najważniejsze przyczyny funkcjonowania owego kultu? Czy jest on sankcjonowany odgórnym przymusem, czy może wypływa ze spontanicznego oddolnego ruchu społeczeństwa? Czy, według Ciebie, ów kult jednostki kreuje negatywne, czy może pozytywne wartości? Odpowiedź na zadane pytania uzasadnij. (Forma pracy – wypowiedź ustna)

7. Czas trwania lekcji


Jedna godzina lekcyjna.

8. Uwagi do scenariusza


Rządy Nikity Chruszczowa, które nastąpiły po latach terroru stalinowskiego musiały przynieść obywatelom poczucie odprężenia i swobody. Podobnie było w krajach satelickich. Z życia społeczeństw bloku wschodniego zniknął czynnik permanentnego strachu. Zasady funkcjonowania systemu w gospodarce i polityce nie uległy jednak większym zmianom. Na płaszczyźnie międzynarodowej nadal trwał wyścig zbrojeń. Co jakiś czas wybuchały także kryzysy, grożące poważnym konfliktem zbrojnym, wobec którego miał stanąć świat podzielony na dwa przeciwne bloki, blok wschodni i zachodni. Jedynie w dziedzinie kultury, mówiąc kolokwialnie, przez pewien okres czasu można było nieco szerzej otworzyć okna i wpuścić troszkę świeżego powietrza.

Lekcja poświęcona okolicznościom rządów Nikity Chruszczowa ma na celu przybliżenie uczniom najważniejszych aspektów tamtych wydarzeń.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość