Strona główna

Seminarium 19 Układ białokrwinkowy Hemopoeza w szpiku kostnym


Pobieranie 82.68 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar82.68 Kb.



Seminarium 19 - Układ białokrwinkowy
Hemopoeza w szpiku kostnym
KKM – prekursor wszystkich lini komórkowych, posiada zdolność do samoodtwarzania
Regulacja Hemopoezy


  1. Czynnniki pobudzające wzrost komórek produkowane przez śródbłonek naczyń lub fibroblasty szpiku np.: multiCSF, GMCSF itd.

  2. Monocyt, TNF, IL1 – stymulacja śródłonka do produkcji czynników wzrostu (działanie IL1 wydzielanej przez monocyty ma bardzo szeroki zakres)


Szereg rozwojowy granulocyta

Mieloblast > promielocyt > mielocyt (zapoczątkowuje 3 linie granulocytarne) > metamielocyty > granulocyty z jądrem pałeczkowatym (obojętno.) > gran. z jądrem płatowatym (oboj.)




Obraz w rozmazie

Przesunięcie w lewo

Przesunięcie w prawo

W krwi obwodowej znajdują się formy podziału w odsetku > 5% lub pojawienie się postaci młodszych szeregów rozwojowych (metamielocytów, mielocytów, promielocytów, mieloblastów)

Obecne w krwi obwodowej nadmierne nagromadzenie postaci gdzie liczba płatów > 5

Znaczenie kliniczne

  1. Infekcje bakteryjne

  2. Zespoły mieloproliferacyjne

  3. Reakcje obronne szpiku na proces nowotworowy

  4. Okres regeneracji szpiku po zastosowanej chemioterapiii

  1. Anomalia Undritza

  2. Niedokrwistość mieloblastyczna niedoborowa

  3. Zespoły mielodysplastyczne

  4. Rzadko w przewlekłych zakażeniach

  5. Rzadko w chorobach wątroby

Morfologia krwi wartości prawidłowe


  1. Hb - M: 13-18 g/dl

K: 12-16 g/dl

  1. Płytki – 150-400 G/l

  2. WBC – 4,0-11,0 G/l

  3. RBC – M: 4,5-6,5 T/l

K: 3,5-5,6 T/l

Rozmaz

  1. Pałeczki – 3-5%

  2. Neutrofile 50-70%

  3. Eozynofile 2-4%

  4. Bazofile 0-1%

  5. Limfocyty 25-40%

  6. Monocyty 2-8%

* U dzieci przewaga limfocytów nad granulocytami
HIPERLEUKOCYTOZA - wzrost liczby leukocytów > 11G/l

Stosuje się pojęcia leukocytoza > 11G/l i występująca w białaczkach hiperleukocytoza > 50 v 100G/l



  • Wzrost liczby neutrofili v/i innych kom.ukł.granulacytarnego

  • Wzrost liczby limfocytów


LEUKOCYTOZA NEUTROFILOWA – leukocyty > 11G/l i

neutrofile > 70%

Przyczyny:


Stany fizjologiczne

Stany patologiczne

  1. Ciąża

  2. Wysiłek fizyczny

  3. Obwite posiłki

  4. Ból

  5. Stres

  6. Wysoka temperatura otoczenia

    1. Infekcje bakteryjne

    2. Nieinfekcyjne uszkodzenie tkanek

    3. Choroby metaboliczne (mocznica, ketoza cukrzycowa)

    4. Krwotoki

    5. Nowotwory

    6. Zaburzenia Hematologiczne (czerwienica prawdziwa, mielofibroza, przewlekła białaczka szpikowa, hemoliza)

    7. Leki (glikokortykosterydy, sole litu)

LIMFOCYTOZA – wzrost odsetka limfocytów > 40%

lub > 5G/l

Przyczyny:


Grupa chorób

Przykłady

  1. Infekcje wirusowe

Różyczka, świnka, mononukleoza zakaźna, infekcje dróg oddechowych (wirusowe)

  1. Przewlekłe infekcje

Gruźlica, brucelioza, wirusowe zapalenie wątroby, kiła

  1. Tureotoksykoza

Wole Hashimoto

  1. Zaburzenia hematologiczne

Chłoniaki, przewlekła białaczka limfatyczna


MONOCYTOZA – odsetek monocytów > 8% lub > 0,8G/l
Przyczyny:


Grupa chorób

Przykłady

  1. Zakażenia bakteryjne

Gruźlica, kiła, endocarditis

  1. Zakażenia pierwotniakowe

Malaria

  1. Zakażenia wirusowe




  1. Inne choroby zapalne

Choroba Crohna

  1. Choroby układowe tkanki łącznej

Reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowy

  1. Choroby ziarniniakowe

Sarkoidoza

  1. Białaczki

Ostra białaczka mielomonocytowa i normomonocytowa

  1. Zespoły mielodysplastyczne

Przewlekła białaczka mielomonocytowa


EOZYNOFILA – odsetek eozynofili > 4%

lub > 0,4G/l

Przyczyny:

Grupa chorób

Przykłady

  1. Alergie

Astma, pokrzywka, alergiczny nieżyt nosa, spojówek

  1. Ch. Pasożytnicze

Tasiemczyce, glistnica, toksokaroza, włośnica

  1. Ch. Skóry

Wyprysk, łuszczyca

  1. Ch. Tkanki łącznej

Toczeń rumieniowy, guzkowe zapalenie tętnic

  1. Ch. Nowotworowe

Ziarnica złośliwa

  1. Ch. Ziarniniakowe

Sarkoidoza

  1. Ch. Zakaźne

Płonnica, odra

  1. Zespół hypereozynofilowy

Eozynofile > 1,5G/l przy wykluczeniu innych przyczyn

  1. Zakażenia

Jako objaw zdrowienia

Przyklady:


LEUKOPENIA – obniżenie liczby leukocytów < 4G/l
Leukopenia

Neutropenia ( < 1,5G/l) Limfopenia ( < 0,9G/l)



Agranulocytoza ( < 0,5G/l)



NEUTROPENIA – gran. oboj. < 1,5G/l


Grupa chorób

Przykłady

Typ I. Aregeneracyjny

  1. zanik układu granulacytarnego

  2. zaburzenia dojrzewania

  • chemioterapia, tureostatyki

  • promieniowanie jonizujące

  • anemia aplastyczna

Typ II. Nieefektywna

granulopoeza - wytwarzanie nieprawidłowych neutrocytów rozpadających się przed opuszczeniem szpiku



  • antymetabolity zasad pirymidynowych, kwasu foliowego

  • chloramfenikol

  • zespoły mielodysplastyczne

Typ III. Skrócenie czasu życia

neutrocytów lub zwiększenie

ich zużycia


Typ IV. Mieszany




Typ V. Rzekoma neutropenia

  1. zatrzymanie neutrocytów w puli rezerwowej





BIAŁACZKI
Patogeneza transformacji białaczkowej

(do końca nie wiadomo co jest przyczyną)




  1. Zaburzenia cytogenetyczne

  1. Czynniki leukogenne

  1. Czynniki wewnątrzustrojowe

  1. Zaburzenia komórkowej kontroli proliferacyjnej (np. wirusy)

  2. Mutacje genowe białka p53

  1. Czynniki zewnętrzne

  1. Promieniowanie jonizujące

  2. Środki chemiczne

Kinetyka komórek białaczkowych – białaczka jest schorzeniem akumulacyjno – proliferacyjnym


Białaczki

jednolity charakter bardziej zróżnicowany obraz

monokultur komórek

Ostre Przewlekłe




niezróżnicowane szpikowe szpikowe mielomonocytowe


limfoblastyczne limfatyczne
OSTRA BIAŁACZKA

– współczesna definicja:

Heterogenna grupa złośliwych nowotworów, ostrych zespołów mielo- lub limfo- proliferacyjnych charakteryzujących się zahamowaniem róznicowania i dojrzewania na wczesnych etapach rozwoju ontogenetycznego poszczególnych lini krwiotwórczych z następową, niepohamowaną, klonalną ekpansją paraleukoblastów, doprowadzającą do supresji prawidłowego krwiotworzenia, a w kosekwencji do trzyukładowej niewydolności szpiku kostnego z pancytopenią obwodową prawidłowych krwinek i klinicznymi następstwami (zgon z zakarzenia lub krwotoku).

Rokowanie: nie leczona prowadzi do śmierci w ciągu kilku tyg.


Blasty Infiltracja szpiku blastami


wyparcie prawidłowej czynniki hamujące

hemopoezy hemopoezę
anemia małopłytkowość spadek ilości

prawidłowych leukocytów

osłabienie skaza krwotoczna

płytkowa (wybroczyny) infekcje

Blasty ekspansja poza szpik kostny
nacieczenie tkanek nacieki w OUN organoma

okołostawowych

objawy powiększenie się

bóle kostne neurologiczne wątroby, śledziony, węzłów chłonnych
Kryterium rozpoznania :


  1. obecność >30% komórek blastycznych w szpiku

  2. chory z objawami osłabienia, wybroczynami, infekcje

  3. badanie (zwykła morfologia) – pancytopenia obwodowa


Rozpoznanie ostrej białaczki

  1. morfologia i rozmaz

  2. biopsja aspiracyjna szpiku (ewentulanie trepanobiopsja)

  3. badanie cytochemiczne

  4. immunofenotypizacja

  5. badanie cytogenetyczne


Ostra białaczka szpikowa (AML)

– klasyfikacja FAB:

M1 - ostra białaczka mieloblastyczna bez dojrzewania

M2 - ostra białaczka mieloblastyczna z dojrzewaniem

M3 - ostra białaczka promielocytowa

M4 - ostra białaczka mielomonocytowa

M5 - ostra białaczka monocytowa

M6 - erytroleukemia ( nie czerwienica)

M7 - ostra białaczka megakariocytowa
Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)

– klasyfikacja:

L1 – typ prolimfocytarny

L2 – typ prolimfoblastyczny

L3 – typ Burkita


Cecha

AML

ALL

Leukocyty

Rozmaz


Niedokrwistość

Małopłytkowość

Blasty w szpiku

Cytochemia:Sudan,POX

PAS

Immunofenotyp



Badanie M2

cytogenetyczne M3

Częstość ostrych

białaczek u dorosłych

u dzieci


^,v,N

hiat. leucaemicus

+++

+++


>30%

+

-



CD13,15,65

t(8:21)


t(15:17)
80%

20%


^,v,N

obec.limfoblastów

++

++

>30%



-

+

CD10,19,24,22



t(4:11)

t(9:22) - filadelfia

i inne

20%


80%

* hiatus leucaemicus – w rozmazie tylko jedna forma komórek

* w prawidłowym szpiku do 5% blastów


Ostra białaczka promielocytowa AML M3 t(15,17)

Zmiana w obrębie genów kodujących receptor dla retiroidów

brak reakcji receptorów na retiroidy

zaburzenia dojrzewania

rozpad promielocytów

uwolnienie ziarnistości tromboplastycznych DIC


Ostra białaczka mielomonocytowa i monocytowa AML M4,M5

Nacieki pozaszpikowe powodują:



  1. przerost dziąseł

  2. zmiany skórne

  3. OUN objawy neurologiczne

  4. Powiększenie śledziony, wątroby



Jak leczy się białaczki

  1. diagnoza – w szpiku !kg blastów

  2. indukcja – z 1kg zostaje 1g

  3. konsolidacja – z 1g 1mg (1 rok)

remisja lub klinicznie

  1. podtrzymanie remisji (do 3 lat)

  2. remisja bilogiczna = wylecznie (7 lat)


BIAŁACZKI PRZEWLEKŁE

  • szpikowa – zapalenie mieloproliferacyjne

  • limfatyczna – zapalenie blastyczne (dorosłych)

  • mielomonocytowe <– zespoły mielodyplastyczne MDS


Przewlekła białaczka szpikowa

Definicja: Choroba nowotworowa układu krwiotwórczego o charakterze klonalnym dotyczącym komórek macieżystych ukierunkowanych do układu granulocytowo – monocytowego co ujawnia się wzrostem liczby granulocytów na różnych szczeblach rozwoju.

Cechy charakterystyczne


  1. Obecność wszystkich form rozwojowych granulocytów w rozmazie krwi obwodowej

  2. Znaczna Leukocytoza 20-50G/l

  3. Obecność chromosomu Filadelfijskiego t(9:22)

  4. Wiek 20-30 lat najczęściej

  5. Spadek Fab

  6. Powiększenie śledziony




Fazy przewlekłej białaczki szpikowej

%mieloblastów do %promielocytów

  1. Przewlekła

  2. Akceleracja

  3. Blastyczna

<20

20-30


>30

Rokowanie: przeszczep w fazie przewlekłej inaczej zgon

Przewlekła białaczka limfatyczna

Przewlekłe schorzenie w którym dochodzi do nadmiernego rozrostu limocytów, najczęściej typu B, powodującego akumulację patologiczną komórek


Kryteria rozpoznania

  1. limfocyty we krwi > 10G/l, w szpiku >30%

  2. limfocyty we krwi > 5G/l przy wykazaniu klonalności


Cechy limfocyta B w PBL

  1. +CD5, CD19, CD20

  2. spadek produkcji immunoglobulin

  3. długi czas przeżycia

  4. mała aktywność proliferacyjna


Kryteria zaawansowania wg PAI


Stadium

Kryteria

0

I

II



III

IV


Limfocyty we krwi >10G/l i w szpiku >30%

0+ powiększone węzły chłonne

I+ powiększona wątroba i śledziona

II+ Hb < 10g%

III+ płytki krwi < 1000/l



Powikłania PBL


Mielofibroza

Zespół mieloproliferacyjny w którym zachodzi klonalny rozrost utkania hemopoetycznego i współistniejący rozrost fibroblastów


Patogeneza

  1. Nowotworzenie proliferacyjne megakariocytów

  2. Patologiczne płytki

  3. Płytkowy czynnik wzrostu

  4. Pobudzenie fibroblastów

  5. Wydzielanie dużej ilości kolagenu i włókien retikulinowych

  6. Spadek rozkładania kolagenu

  7. Postępujące zniszczenie mikrostruktury szpiku

  8. Tworzenie ognisk hemopoezy pozaszpikowej w wątrobie, śledzionie i w innych tkankach.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość