Strona główna

Sposoby przeciwdziałania konfliktom politycznym


Pobieranie 40.5 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar40.5 Kb.
SPOSOBY PRZECIWDZIAŁANIA KONFLIKTOM POLITYCZNYM
Konflikt – działanie polityczne, ekonomiczne i militarne podejmowane w celu narzucenia drugiej stronie swojej racji, którą ta odrzuca. Konflikt polityczny, jest walką między podmiotami polityki (np. ośrodkami władzy, partiami politycznymi), wynikającą ze sprzecznych interesów i wykluczających się celów. Konflikty polityczne powstają wówczas, gdy podmioty uświadamiają sobie istnienie sprzeczności, a także wtedy, kiedy zaspokojenie dążeń jednego z nich może się odbywać kosztem drugiego.

Konflikty polityczne mogą przybrać różne formy (np. od zerwania rozmów między stronami konfliktu przez manifestacje, rozruchy, skończywszy na rewolucji lub wojnie), najostrzej przebiegają konflikty na tle narodowościowym, rasowym, religijnym, niepodległościowym.

Konflikt polityczny w formie otwartej walki prowadzi zawsze do destabilizacji życia politycznego rozpadu państwa. Z tego też względu, pragnąc się zabezpieczyć przed takimi sytuacjami, władze państwowe mogą uzyskać konstytucyjne uprawnienia (jak np. w Polsce) do wprowadzenia stanu wyjątkowego. Nie rozwiązuje to jednak problemu, dlatego strony dążą zazwyczaj do ustalenia wspólnego stanowiska w drodze consensusu co wymaga od nich wzajemnych ustępstw. Sposób rozwiązania konfliktu politycznego zależy jednak w znacznym stopniu od kultury politycznej, charakteru i podłoża konfliktu.

W ogólnym ujęciu rozstrzyganie konfliktów może przybierać kilka postaci:

- rozstrzygnięcie ostateczne, gdy usunięte zostają przyczyny konfliktu i ustają przeciwstawne działania

- rozstrzygnięcie częściowe w drodze likwidacji jedynie skutków konfliktu, gdy strony przyjmują jakiś kompromis, a przyczyny są tłumione.

Kompromis (z łaciny compromissum – coś wzajemnie obiecanego), ugoda, porozumienie zawarte między stronami konfliktu, polegające na wzajemnych ustępstwach i obopólnym poświęceniu niektórych swoich celów dla osiągnięcia innych. Kompromis pozwala znaleźć sposób rozwiązania danego problemu z uwzględnieniem wymagań drugiego człowieka czy strony przeciwnej. Decyzje uzyskane w drodze kompromisu na ogół nie pozostawiają u spierających się stron poczucia wrogości czy frustracji.Kompromis pozytywnie też wpływa na wzajemne poszanowanie i zaufanie. Jego słabą stroną przy rozwiązywaniu konfliktu jest to, że przeważnie nie prowadzi do najefektywniejszego zrealizowania zamierzonego celu. W wielu wypadkach także żadna ze stron nie jest zadowolona z treści i warunków zawartej ugody. Bywa też swoistą formą zawieszania konfliktu do czasu korzystnej zmiany warunków np. pozyskania nowych sojuszników. Podstawowymi zasadami kompromisowego rozstrzygania sporów są: brak przymusu, poszanowanie reguł i procedur publicznej dyskusji, uznawanie rozstrzygnięć za wiążące dla obu stron. W systemach demokratycznych i różnego rodzaju organizacjach kompromis uważany jest za podstawową metodę regulacji konfliktów społecznych i politycznych, przykładem jest „okrągły stół”

Okrągły Stół, rozmowy przedstawicieli opozycji, głównie osób związanych ze zdelegalizowaną po wprowadzeniu stanu wojennego „SOLIDARNOŚCIĄ” z reprezentantami obozu rządzącego, przede wszystkim zaś z PZPR, prowadzone od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 w Magdalence koło Warszawy.
Przedmiotem negocjacji było wypracowanie możliwych do przyjęcia przez obie strony zasad demokratyzacji ustroju społecznego oraz naprawy systemu gospodarczego w Polsce. Uczestnikami konferencji byli m.in.: ze strony rządowej – C. Kiszczak, S. Ciosek, M. Kozakiewicz, L. Miller, A. Miodowicz, ze strony Wałęsa, Z. Bujak, W. Frasyniuk, B. Geremek, Kuroń, T. Mazowiecki, A. Michnik. Stelmachowski, J. Turowicz.

W podpisanych porozumieniach przyjęto, iż reforma ustroju politycznego i systemu gospodarczego odbędzie się w sposób ewolucyjny, jej podstawę stanowić będą m.in. pluralizm polityczny, wolność słowa, niezawisłość sędziów, silny samorząd terytorialny, demokratyczny tryb powoływania wszystkich przedstawicielskich organów władzy państwowej, swobodne kształtowanie się struktury własnościowej, rozwój stosunków rynkowych i konkurencji. Przyjęto także zasadę pluralizmu związkowego, tj. tworzenia i swobodnego zrzeszania się w związkach zawodowych oraz podjęto decyzję o przywróceniu legalności “Solidarności”.

W zakresie reform dotyczących naczelnych władz państwowych uzgodniono utworzenie senatu jako drugiej izby parlamentu oraz urzędu prezydenta. Postanowiono też, że wybory do senatu będą całkowicie wolne, natomiast wybory do sejmu będą miały charakter kontraktowy, tj. określono z góry proporcję mandatów: dla obozu koalicyjno-rządowego przeznaczono 65% a dla opozycji 35%. Pierwsze wybory przeprowadzone zgodnie z tymi ustaleniami odbyły się 4 czerwca 1989. W ich rezultacie strona solidarnościowa obsadziła wszystkie przyznane jej miejsca w parlamencie oraz d sił pozwolił na utworzenie w sejmie większościowej koalicji pod nazwą Obywatelski Klub Parlamentarny oraz powołanie pierwszego w Europie Wschodniej niekomunistycznego rządu z T. Mazowieckim jako premierem.

W sferze gospodarczej zapadły decyzje dotyczące m.in. zasad swobodnego kształtowania się struktury własnościowej, wprowadzenia gospodarki rynkowej i konkurencji, likwidacji systemu nakazowo-rozdzielczego, jednolitej polityki finansowej wobec przedsiębiorstw.

Postanowienia konferencji dały podstawę zasadniczych zmian w sytuacji politycznej Polski, umożliwiły zwycięstwo Solidarności w wyborach parlamentarnych (4 i 8 czerwca 1989) oraz zmianę dotychczasowej koalicji sejmowej i powstanie pierwszego niekomunistycznego rządu w powojennej Polsce.
- rozstrzygniecie pozorne polegające na przeniesieniu przedmiotu konfliktu na płaszczyznę zastępczą bądź spowodowanie rezygnacji z przeciwstawnych działań przez wywołanie przekonania o fałszywości i bezzasadności przyczyn wraz z ich zignorowaniem jako nieistotnych względem interesów stron konfliktów

Na rozwiązanie konfliktu mają wpływ następujące czynniki:

- charakter konfliktu

- podłoże

-strony uczestniczące w konflikcie

Mimo rozbieżności różnic interesów grup uczestniczących w konflikcie mogą one być rozstrzygane na drodze porozumienia. Jest to możliwe dzięki kompromisowi, czyli wzajemnych ustępstwach tych grup, które umożliwiają im osiągnięcie wspólnych celów. Celem jest doprowadzenie do konsensusu – ugody. Decyzje będące efektem konsensusu muszą być uznane za obowiązujące przez wszystkie strony konfliktu.



Cnsensus, z łaciny zgoda, porozumienie,

1) w polityce wewnętrznej kompromis zawarty przez gł. sił politycznych państwa demokratycznego w celu prowadzenia jednej, określonej polityki w zakresie fundamentalnych kwestii, np. polityki zagranicznej, podstawowych zasad ustrojowych i ekonomicznych, obronności, a także zakresu swobód obywatelskich, dla zapewnienia stabilności politycznej państwa, mimo zmian ekip rządzących i parlamentarnych. Consensus przeważnie nie ma formy umowy prawnej;

2) w stosunkach międzynarodowych sposób podejmowania decyzji poprzez rokowania, konsultacje, bez konieczności głosowania. Wyraża brak formalnego sprzeciwu w stosunku do podejmowanych decyzji, a w konsekwencji umożliwia podjęcie uchwał wypośrodkowanych, które uwzględniają interesy różnych stron

Dochodzenie do kompromisu może odbywać się na drodze:

- negocjacji – angażują się, co najmniej dwie strony konfliktu i dotyczą rozstrzygnięcia jednego lub kilku problemów; polegają na stopniowym przedstawianiu przez strony żądań lub propozycji, ocenianie ich akceptowanie lub wysuwanie kontrpropozycji. Wyróżniamy 2 style – twardy

(sztywny), miękki (uległy), np. ustępowanie stronie przeciwnej w celu zachowania tzw. dobrych stosunków; należy w trakcie negocjacji koncentrować się na interesach strony, stosować obiektywne kryteria, opracować kilka możliwości rozwiązania konfliktu i wybrać najkorzystniejsze z nich

- arbitrażu – polega na tym, że na wniosek jednej ze stron konflikt będzie rozstrzygany przez osobę trzecią – arbitra, strony zgadzają się na respektowanie wydanego orzeczenia; arbiter po zapoznaniu się ze stanowiskiem stron i rozbieżnościami nakłania do zawarcia porozumienia w przypadku braku porozumienia wydaje się orzeczenie, protokół podpisany przez obie strony

- mediacji – pośrednictwo związane z osobą trzecią (mediatorem), który służy stronom pomocą w poszukiwaniu rozwiązania możliwego do przyjęcia przez strony; główny wysiłek w dążeniu do rozwiązania sporu spoczywa na mediatorze

- koncyliacji – konfrontacji stanowisk z udziałem osoby trzeciej, która pełni dobrych usług; doprowadza do spotkania stron, sonduje stanowiska, uzgadnia warunki wstępne pomaga dojść stronom do własnych rozwiązań; rozmowy prowadzą strony, ponieważ osoba trzecia pomaga w podjęciu rozmów, a nie wypracowaniu porozumienia

Inna propozycja zakłada 4 strategie rozstrzygania konfliktu: (R. Fisher i W. Ury)

- strategia dominacji – oznacza próbę osiągnięcia celów własnych, bez uwzględnienia dążeń strony przeciwnej, przy czym można tutaj stosować przemoc, groźby i perswazję



- strategia wycofania się – polega na rezygnacji z osiągniętych celów, co wiąże się z akceptacją zwycięstwa przeciwnika

- strategia bierności – oznacza niepodejmowanie działań w nadziei, iż konflikt samoistnie wygaśnie

- strategia rozwiązania konfliktu – zmierza do określenia metod i proporcji, jednoczesnej realizacji niektórych przynajmniej interesów obu stron

Właściwości i przebieg konfliktów politycznych uwarunkowane są konstrukcją regułami i praktyką systemu politycznego.

Osiągnięcie tych stanów możliwe jest przez zastosowanie różnych metod działania. Na plan pierwszy wysuwają się trzy ogólne metody, tj. użycie przemocy w celu narzucenia pewnego rozstrzygnięcia, zawarcie kompromisu oraz różnie motywowane wycofanie się stron lub jednej z nich. Ich egzemplifikację stanowią mniej czy bardziej rozbudowane propozycje. Według R. Dahrendorfa strony mogą posługiwać się trzema metoda­mi:

(l) rozwiązywanie polega na próbie zniesienia konfliktu przez wyeliminowa­nie jego przyczyn,

(2) tłumienie oznacza zablokowanie przeciwstawnych działań stron,

(3) regulacja opiera się na założeniu o niemożności ostatecznego rozwią­zania pewnych konfliktów, będących stałymi elementami życia społecznego, i w związku z tym pozostają tylko próby kontroli przejawów konfliktów, bez naruszenia jego przyczyn; regulacja przyjmuje trzy formy - pojednanie, pośred­nictwo i arbitraż

S. Kownacki i Z. Rummel-Syska (1982, s. 236-241) wyróżniają takie meto­dy, jak terapeutyczna postawa przywódcy, odwrócenie uwagi od przedmiotu konfliktu, kompromis, wprowadzenie osoby mediatora, ujawnienie wspólnego interesu, realizacja wspólnego programu, stworzenie lub ujawnienie zagrożenia zewnętrznego, wzajemne poznanie się stron, separacja stron, odwlekanie rozwią­zania konfliktu, pogodzenie się z sytuacją konfliktu, stwarzanie pozorów zgody.

Zastosowanie wymienionych metod uwarunkowane jest obiektywnymi i su­biektywnymi składnikami sytuacji, w jakich podejmowane są działania stron, oraz ich wzajemnym nastawieniem (wpływ i proporcje racjonalnych oraz irracjo­nalnych elementów świadomości i zachowań). Z jednej strony chodzi o istnienie lub brak procedur instytucjonalizacji i kontroli konfliktów, sformalizowany lub niesformalizowany charakter grup konfliktowych, ich role w strukturze społecz­nej (równorzędność, dominacja, podporządkowanie) itp. Z drugiej zaś mam na myśli takie elementy, jak poglądy dotyczące przedmiotu konfliktu i jego ważno­ści, wzajemne postrzeganie się stron, gotowość do bezwzględnej walki lub kom­promisu, cechy osobowości, stopień emocjonalnego pobudzenia itd.

Podsumowując te uwagi, do podstawowych metod rozstrzygania konfliktów zaliczam:

1. Rozstrzygnięcie konfliktu przez zastosowanie realnej przemocy wraz z na­rzuceniem własnego wariantu.

2. Arbitralne rozstrzygnięcie konfliktu wsparte groźbą użycia przemocy.

3. Kompromis osiągnięty w drodze negocjacji.

4. Odwołanie się do podmiotu nieuczestniczącego bezpośrednio w konflikcie bądź neutralnego, który podejmuje rolę mediatora („dobre usługi") lub arbitra.

5. Skierowanie działań konfliktowych na pole zastępcze.

6. Zignorowanie konfliktu lub strony przeciwnej jako słabej i niezdolnej do destrukcji.

7. Różnie motywowane wycofanie się z konfliktu.


POKOJOWE REGULOWANIE SPOROW MIEDZYNARODOWYCH

W Karcie Narodów Zjednoczonych postanowiono na drodze pokojowej zgodnie z zasadami sprawiedliwości i prawa międzynarodowego rozstrzygać międzynarodowe spory i sytuacje, które mogą doprowadzić do zakłócenia pokoju. Członków ONZ zobowiązano do regulowania sporów międzynarodowych wyłącznie środkami pokojowymi, postanawiając, że, strony w sporze, którego dalsze trwanie może zagrażać utrzymaniu międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, będą przede wszystkim szukały rozwiązania na drodze rokowań, badań, pośrednictwa, pojednania, arbitrażu, rozstrzygnięcia sądowego, odwołania się do organizacji lub układów regionalnych albo innych środków pokojowych według własnego wyboru". Zacytowany art. 33 Karty NZ zawiera katalog sposobów regulowania sporów, z których zasadniczą rolę odgrywają bezpośrednie rokowania dyplomatyczne. Podczas takich rokowań spór może być załatwiony przez jednostronne lub wzajemne ustępstwa i przyjęcie formuły kompromisowej. Strony sporu mogą osiągnąć ostatecznie jego rozwiązanie, poprzestać na konstatacji jego istnienia albo przekazać go do uregulowania w inny sposób. Rokowania bezpośrednie prowadzą właściwie upełnomocnieni przedstawiciele państw (np. głowa państwa, szef rządu, minister spraw zagranicznych, ambasador). Rokowania mogą być również prowadzone w ramach wymiany not dyplomatycznych.

W rozwiązywaniu sporów mogą uczestniczyć inne zainteresowane strony. W ten sposób drogą wielostronnych rokowań dyplomatycznych próbowano uregulować problem Korei i Indochin. Na trwających od 26IV do 27 VII1954 r. konferencjach w Genewie z udziałem ministrów spraw zagranicznych ChRL, Francji, USA, Wielkiej Brytanii, ZSRR, Laosu, Kambodży i przedstawicieli dwóch rządów wietnamskich nie zdołano załatwić wszystkich spornych problemów, w tym zjednoczenia Korei. Sukcesem rokowań było położenie kresu działaniom wojennym w Kambodży, Laosie i Wietnamie oraz ustanowienie pieczy nad wykonaniem przyjętych postanowień przez Międzynarodową Komisję Nadzoru i Kontroli z udziałem przedstawicieli Indii, Kanady i Polski.

Na następnej konferencji dyplomatycznej w Paryżu w 1973 r. zawarto układ o zawieszeniu broni, przewidujący wycofanie wojsk USA z Wietnamu.

Gdy bezpośrednie rokowania dyplomatyczne nie przynoszą rezultatu, a stan napięcia w stosunkach wzajemnych obu stron zagraża bezpieczeństwu

międzynarodowemu albo jeżeli strony nie utrzymują ze sobą stosunków dyplomatycznych, do sporu można włączyć się strona trzecia, udzielając pomocy w ramach dobrych usług lub mediacji. Pomoc może być udzielana zarówno z własnej woli jak i na prośbę zainteresowanych stron. Dobre usługi obejmują wszystkie środki zmierzające do bezpośredniego zetknięcia się stron sporu. Takiej misji może podjąć się państwo, organizacja międzynarodowa lub osobistość polityczna ciesząca się wydatkowym szacunkiem i autorytetem.

Innym, obok dobrych usług stosunkowo często stosowanym środkiem jest mediacja (pośrednictwo), polegająca na aktywnym udziale strony trzeciej, która przedkłada konkretne, lecz niezobowiązujące propozycje załatwienia sporu, nie poprzestając na doprowadzeniu zwaśnionych stron do stołu konferencyjnego. W praktyce międzynarodowej spotyka się czasami próby uregulowania sporu, które nie 53 ani klasyczną mediacją, ani dobrymi usługami. Strony sporu odmawiaj zgody na takie formy pomocy i nie dochodzi do nawiązania bezpośrednich kontaktów, ale strona trzecia uczestniczy w rozwiązywaniu sporu jako,,honest bro­ker" (dosłownie - uczciwy makler). Trzecia strona odgrywa rolę osoby bezstronnej, przez którą obie strony przekazują sobie poglądy i propozycje.

Obok stosunkowo często występujących w praktyce międzynarodowej sposobów w postaci rokowań dyplomatycznych, korzystania z dobrych usług i pośrednictwa, społeczność międzynarodowa zna także inne sposoby rozwiązywania sporów. Przede wszystkim możliwość powołania międzynarodowej komisji badań ustalającej stan faktyczny sporu lub korzystającej z koncyliacji, czyli postępowania pojednawczego, w którego ramach przygotowany zostanie projekt porozumienia kończącego spór. We wszystkich wymienionych sposobach regulowania sporów przedstawione przez stronę trzecią propozycje i projekty nie mają wiążącego charakteru.

W dążeniu do utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa za-stosowano mechanizmy pokojowego regulowania sporów w kilkunastu najważniejszych konfliktach lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Do najbardziej znanych współcześnie prób pokojowego uregulowania sporów międzynarodowych należy misja mediacyjna ONZ w sprawie Afganistanie, rozpoczęta zgodnie z uchwałą Zgromadzenia Ogólnego jeszcze za kadencji Kurta Waldheima, kontynuowane przez późniejszego jego następcę? Javiera Pereza de Cuellara. W 1982 r. nowy sekretarz generalny ONZ przeprowadził konsultacje z przedstawicielami Afganistanu, Iranu i Pakistanu oraz innych zainteresowanych rządów w sprawie politycznego rozwiązania konfliktu. Sekretarz generalny ONZ mianował swojego zastępcę, wytrawnego dyplomatę ekwadorskiego Diego Cordoveza specjalnym przedstawicielem ds. Afganistanu i powierzył mu misję mediacyjną. Przez wiele lat prowadzono rokowania w Genewie, lecz nie przyniosły one rezultatu. W 1988 r. rokowania genewskie zakończono podpisaniem układu, którego, sygnatariuszami są; Afganistan, Pakistan, USA i ZSRR. Związek Radziecki zobowiązał się wycofać swoje wojska (130 tys. żołnierzy) z Afganistanu. Na początku 1989 r. ostatni żołnierz radziecki opuścił ziemię afgańską.

Podczas wojen między Irakiem i Iranem różne strony (organizacje międzynarodowe, osobistości polityczne) wielokrotnie podejmowały próby mediacji, które kończyły się niepowodzeniem. Dopiero pod egidą ONZ rozpoczęty się bezpośrednie rokowania obu stron zakończone porozumieniem rozejmowym w sierpniu 1988 r. Do nadzorowania zawieszenia broni ONZ powołała grupę obserwatorów (UNIIMOG).

W konflikcie na południu Afryki w związku z problemem namibijskim i obecnością wojsk kubańskich w Angoli ONZ oraz niektórzy członkowie społeczności międzynarodowej podejmowali misje mediacyjne i oferowali dobre usługi. W roli,,honest brokera" występował sekretarz generalny ONZ. Po wielu akcjach dyplomatycznych w grudniu 1988 r. w Brazaville (Kongo) cztery państwa: RPA, Angola, Kuba i USA zawarły porozumienie. Zakończony został trwający wiele lat konflikt. Kuba wycofała swój kontyngent wojskowy (50 tys. żołnierzy). W marcu 1991 r. Namibia proklamowała niepodległość.

W wyniku mediacji sekretarza generalnego ONZ Javiera Pereza de Cuellara zakończona została trwająca 13 lat wojna na Saharze Zachodniej. W sierpniu 1988 r. Maroko i POLISARIO zaaprobowały przedłożony przez niego plan po-kojowy, przewidujący zawieszenie broni i przeprowadzenie referendum w spra­wie samookreślenia się mieszkańców Sahary Zachodniej. W 1991 r. POLISA­RIO oraz Maroko podpisały porozumienie o zawieszeniu broni. W tym samym roku powołano Misję ONZ ds. Organizacji Referendum w Saharze Zachodniej (MINURSO). Termin referendum wyznaczono na początek 1996 r. W następnym roku, po udanej mediacji Algierii dwa państwa afrykańskie Libia i Czad podpisały porozumienie pokojowe kończące trwający 17 lat konflikt o sporne terytorium.

W 1989 r. pięć państw Ameryki Środkowej zaakceptowało plan położenia kresu walkom w Nikaragui. Był to efekt działalności grupy z Contadory (Kolumbia, Meksyk, Panama, Wenezuela) utworzonej w 1983 r. Grupa z Contadory oraz powalona jesienią 1985 r. Grupa Poparcia (Argentyna, Brazylia, Peru, Urugwaj), której zasadniczym celem było nadanie nowego impulsu pracom tej pierwszej, oferowały swoje usługi mediacyjne. Wynikiem wzmożonych wysilkow dyplomatycznych państw latynoamerykańskich były dokumenty przewidujące,,latynoamerykańskie rozwiązanie" tego sporu:

- dokument na rzecz pokoju i współpracy w Ameryce Łacińskiej z 1984 r.;

- postanie z Caraballedy z 1986 r.;

- deklaracja z Esquipulas z 1986 r.;

-projekt porozumienia pokojowego (Plan Ariasa) z 1986 r.;

- procedura ustanowienia prawnego i trwałego pokoju w Ameryce Łacińskiej z 1987 r.;

- plan z Costa del Sol z 1989 r.

Po wypracowaniu planu pokojowego rozwiązania konfliktu w Nikaragui wszystkie zainteresowane państwa zaaprobowały koncepcje przeprowadzenia wolnych, demokratycznych wyborów w tym kraju. ONZ powołała Środkowoamerykańskie Siły Pokojowe (ONUCA). W przeprowadzonych w 1990 r. wyborach po raz pierwszy w swojej historii misja ONZ uczestniczyła w roli obserwatora.

W1999 r. Panama odzyskała kontrolę nad Kanałem Panamskim. 14 XII1999 r. USA podpisały dokument potwierdzający ich rezygnację z tej ważnej arterii wodnej łączącej Atlantyk z Pacyfikiem. W ten sposób zakończono konflikty pa-namsko-amerykanskie trwające od 1903 r.

W drugiej połowie lat osiemdziesiątych podjęto próbę pokojowego regulowania problemu Kampuczy. Strony konfliktu sygnalizowały chęć rozpoczęcia dialogu, a Wietnam, którego wojska znajdowały się na terytorium kampuczanskim od 1979 r., deklarował chęć ich wycofania. Do procesu pokojowego włączyły się także wielkie mocarstwa. W sierpniu 1990 r. przyjęty został plan pokojowy w sprawie Kambodży (zmiana nazwy w 1989 r.), zaakceptowany przez Rade Bezpieczeństwa ONZ. Po dalszych negocjacjach zwaśnionych stron w 1991 r. odbyła się konferencja w Paryżu z udziałem 19 państw, na której podpisano dokumenty w sprawie politycznego rozwiązania konfliktu i przeprowadze­nia demokratycznych wyborów w Kambodży. Nad realizacją porozumień paryskich czuwała misja ONZ (UNTAC). Na podstawie trójstronnej umowy miedzy Wietnamem, Laosem i Kambodży wojska wietnamskie zostały wycofane.

W ciągu czterech lat trwania konfliktu na terytorium byłej Jugosławii wielokrotnie państwa i różne osobistości usiłowały doprowadzić do zakończenia walk i pokojowego uregulowania problemu. Podejmowano sie dobrych usług i mediacji, m.in. w 1993 r. Cyrus Vance i David Oven opracowali plan pokojowy przed-stawiony Radzie Bezpieczeństwa ONZ. W sprawę zaangażowały sie takie autorytety jak Thorvald Steltenberg, Carl Bildt i Jimmy Carter. Najpoważniejszą próbę zakończenia wojny, która pochłonęła 200 tys. ofiar i przysporzyła ponad 3 mln uchodźców, podjęły w 1995 r. Stany Zjednoczone. Prezydenci Serbii, Chorwacji oraz Bośni i Hercegowiny przybyli do Dayton w stanie Ohio, gdzie sekretarz stanu Warren Christopher przedstawił im amerykańską propozycję traktatu pokojowego.

Zwaśnione strony konfliktu zaaprobowały propozycję USA. W rezultacie w grudniu 1995 r. przywódcy wymienionych wyżej państw zawarli w Paryzu umowę międzynarodową. Na podstawie jej postanowień Bośnia i Hercegowina pozostaje niepodległym państwem podzielonym na dwie jednostki terytorialne: Federacje Chorwacko-Muzuhnanską i Republiką Serbską. Kontrole nad stolicą w Sarajewie sprawować będzie Federacja. Do czuwania nad wykonaniem warunków umowy skierowane zostały oddziały 60 tys. żołnierzy sił międzynarodowych, w tym m.in. z Polski (IFOR).

Traktat kończący wojnę w byle Jugosławii (Układ Ramowy o Pokoju w Boni i Hercegowinie) podpisali także jako gwaranci przywódcy Stanów Zjednoczonych, Francji, RFN, Rosji i Wielkiej Brytanii oraz premier Hiszpanii, pełniący funkcje przewodniczącego Unii Europejskiej.

W 1999 r. parlament Serbii i rząd Jugosławii przyjęły plan pokojowy przygotowany przez społeczność europejską. 9.VI.1999 r. podpisano Wojskowe Porozumienie Techniczne miedzy Międzynarodowymi Siłami Pokojowymi (KFOR) a Rzędem Federacyjnej Republiki Jugosławii i Republiki Serbii. Na jego podsta­wie nastąpiło zawieszenie broni. Siły pokojowe zostały upoważnione do podejmowania działań, włącznie z użyciem siły.

W grudniu 1997 r. po 44 latach, które upłynęły od zawarcia rozejmu w Pan-mundzonie, kończącego działania wojenne na Półwyspie Koreańskim, podjęto rokowania w sprawie ustanowienia pokoju i zmniejszenia napięcia. Na konferencji w Genewie spotkały się delegacje Korei Południowej, Korei Północnej, USA i Chin. Nie udało się jednak osiągnąć porozumienia.

Co gorsza w 1999 r. doszło do wzrostu napięcia miedzy tymi państwami z powodu zbrojnego incydentu na Morzu Żółtym. Zareagowały na to Stany Zjed­noczone stawiając w stan podwyższonej gotowości swoje siły zbrojne w Korei Południowej liczące 37 tysięcy żołnierzy.



Podczas wojny miedzy Erytreą i Etiopią w 1998 r., USA podjęły sie misji mediacyjnej domagając się "natychmiastowego i bezwarunkowego wycofania sil erytrejskich". Następnie do misji amerykańskiej przyłączyła się Rwanda. Oba państwa wspólnie opracowały plan pokojowy przewidujący wycofanie wojsk Erytrei, demilitaryzację strefy granicznej i podjecie rokowań w sprawie przebiegu granicy. Plan amerykańsko-rwandyjski stal się podstawą misji mediacyjnej kilku państw członkowskich Organizacji Jedności Afrykańskiej.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość