Strona główna

St wykładowca w Zakładzie Konserwacji Elementów i Detali Architektonicznych


Pobieranie 13.47 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar13.47 Kb.
Mgr Maria Rudy

St. wykładowca w Zakładzie Konserwacji

Elementów i Detali Architektonicznych


Instytutu Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa

UMK w Toruniu

rzeczoznawca MKiDzN

w specjalizacji m.in. konserwacja ceramiki

artystycznej i użytkowej
ZASADY POSTĘPOWANIA KONSERWATORSKIEGO W PROCESIE KONSERWACJI IRESTAURACJI ZABYTKOWYCH WYROBÓW KAFLARSKICH
W Zakładzie Konserwacji Elementów i Detali Architektonicznych Instytutu Zabytkoznawstwa

i Konserwatorstwa UMK w Toruniu, od lat 80-tych XXw szkolimy studentów m.in. w zakresie

szeroko pojętej konserwacji i restauracji zabytkowej ceramiki artystycznej i użytkowej, zarówno

nowożytnej jak i starożytnej, obserwując duże zainteresowanie młodych ludzi tą problematyką. Wśród

obiektów ceramicznych sporą grupę stanowią zabytkowe, cenne artystycznie i zabytkoznawczo, kafle

piecowe o różnym, najczęściej znacznym stopniu zniszczenia. Pozyskujemy je dzięki współpracy

naszych nauczycieli akademickich z muzeami i oddziałami WUOZ, głównie w Gdańsku, Olsztynie,

Brodnicy, Gnieźnie i Toruniu; sporadycznie mamy także kontakt z kaflami śląskimi i pochodzącymi z

innych regionów Polski.

Prace z zabytkami ceramicznymi (w tym kaflarskimi) poprzedza cykl wykładów, które w

oparciu o literaturę przedmiotu zapoznają studentów z zagadnieniami historii, charakterystyki

wyrobów ceramicznych, ich technologii, właściwości i przyczyn niszczenia, a także z zasadami

konserwacji i restauracji zabytków ceramicznych oraz przeglądem metod i środków stosowanych w

pracy konserwatora ceramiki.

Problematyka konserwatorska z jaką spotykamy się podczas pracy m.in. z wyrobami

kaflarskimi, była w końcu XX w inspiracją do podejmowania i realizacji tematów prac badawczych

(magisterskich) przez dyplomantów naszej specjalizacji, którzy zetknęli się w trakcie studiów z

konserwacją i restauracją zabytkowych kafli bądź ozdób piecowych. Zrealizowane prace

magisterskie stanowią cenne źródło informacji, weryfikujących dotychczasową wiedzę

materiałoznawczą, a także oceniających przydatność nowych środków w warsztacie konserwatora

ceramiki.

Podczas realizacji konkretnych zadań konserwatorskich, praca specjalisty - konserwatora, w

tym także praca studenta przy wyrobie pochodzącym z zabytkowego pieca, poprzedzona jest

szeregiem czynności wstępnych, pozwalających na zebranie szczegółowych informacji o pochodzeniu

i historii obiektu oraz jego losach (informacje źródłowe, kwerendalne); dotyczyć one powinny

zarówno kafla /i/ jak i pieca z którego konserwowany kafel pochodzi. Elementem badań wstępnych

bywa także identyfikacja materiału i techniki wykonania wyrobu na podstawie badań

petrograficznych, chemicznych i instrumentalnych (m.in. rentgenowska analiza fluorescencyjna XRF

czy mikrosonda rentgenowska). Wykonuje się także badania właściwości fizycznych czerepów, takie

jak: kapilarność, nasiąkliwość i porowatość otwartą, które pomocne są przy świadomym doborze

materiałów imitujących porowate czerepy kafli, w przypadkach ich uzupełniania czy rekonstrukcji.

W odniesieniu do zabytków kaflarskich pochodzących z wykopalisk, bądź przebywających w

zanieczyszczonym środowisku zewnętrznym np. związanym ze zniszczeniami wojennymi czy innymi

zaniedbaniami, bardzo istotne są badania stopnia zasolenia porowatego czerepu ceramiki oraz

określenia składu produktów korozji polew i szkliw.

Powyższa wiedza pozwala między innymi poprawnie zinterpretować przyczyny zniszczeń

kafli, a także pieców z których one pochodzą, ponadto umożliwia poprawne opracowanie założeń i

celu zabiegów konserwatorskich i restauratorskich, uwzględniając propozycje opiekuna i inwestora

oraz obecną i przyszłą funkcję obiektu w miejscu jego ekspozycji, w tym także możliwości odbudowy

pieca z którego kafel czy kafle pochodzą.

Autorka na przykładzie konserwacji, restauracji i rewaloryzacji kafli piecowych: Wielkiego

Pieca z Dworu Artusa w Gdańsku, XVIII –wiecznych pieców z Domu Uphagena w Gdańsku oraz

licznych kafli zielono szkliwionych pochodzących ze zniszczonego neobarokowego pieca zdobiącego

wnętrze jednego z pałaców w Prusach Wschodnich (obecnie przechowywanych w Muzeum Warmii i

Mazur w Olsztynie), omówi problematykę związaną z możliwościami nie tylko konserwacji i

restauracji kafli lecz ich wiernego odtwarzania (wykonywania kopii) w technologii konserwatorskiej



„na zimno” bez wypalania , a także odbudowania pieca z którego zachowane kafle pochodzą, z

zastosowaniem tzw. suchego montażu, bez użycia wody.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość