Strona główna

Struktura regionalna rolnictwa świata


Pobieranie 17.05 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar17.05 Kb.

Struktura regionalna rolnictwa świata.


Regionalizację1 rolnictwa określa się na podstawie dominacji , współdominacji lub współwystępowania określonych typów rolnictwa. Świat podzielono na 12 makroregionów i 33 regiony rolnicze świata.

  1. Makroregion Angloamerykański, obejmujący Stany Zjednoczone i Kanadę, o dominacji rolnictwa uprzemysłowionego, rynkowego o różnych nastawieniach produkcyjnych (zbożowe, mleczne, trzodowe, owocowe, ranczerskie) i wysokiej na ogół specjalizacji. W skład tego makroregionu wchodzą regiony rolnicze: 1- kanadyjski. 2- północno-wschodni Stanów Zjednoczonych, 3- zachodni stanów Zjednoczonych i 4 – południowy Stanów Zjednoczonych.

  2. Makroregion Łacinńskoamerykański obejmujący kraje Ameryki Środkowej i Południowej o znacznym udziale rolnictwa chłopskiego, często jeszcze o powiązaniach feudalnych, głownie ekstensywnego, subsystencyjnego lub mało towarowego z udziałem raczej ekstensywnych niż towarowych gospodarstw wieloprzestrzennych (hacjendy) oraz uprzemysłowionych wieloprzestrzennych gospodarstw rynkowych o różnych nastawieniach (zbożowe, chów bydła mięsnego), w tym także gospodarstw plantacyjnych, a niekiedy też gospodarstw uspołecznionych (na Kubie i w Meksyku –ejidos). Obejmuje on 4 regiony rolnicze: 1 –meksykański, 2- środkowoamerykański, 3- brazylijsko-argentyński i 4 – andyjski.

  3. Makroregion Zachodnioeuropejski, obejmujący kraje kapitalistyczne północnej i zachodniej Europy, o dominacji uprzemysłowionego i na ogół intensywnego rolnictwa rynkowego o różnych nastawieniach produkcyjnych, z niewielkim udziałem intensywnego rolnictwa chłopskiego. W skład tego makroregionu wchodzą 3 regiony rolnicze: 1- północnoeuropejski, 2- zachodnioeuropejski, 3- alpejski.

  4. Makroregion Śródziemnomorski, obejmujący kraje europejskie basenu śródziemnomorskiego od Portugalii i Hiszpanii aż po Grecję. Jest to makroregion dość jednorodny, o towarowej produkcji roślinnej (zwłaszcza warzywniczej, sadowniczej – drzewa cytrusowe, winorośl), z mniejszym udziałem hodowli.

  5. Makroregion Środkowoeuropejski, obejmujący kraje postkomunistyczne, z dominującym rolnictwem prywatnym, z dzierżawionym przez spółki akcyjne prawa handlowego, czasami zagraniczne, ze stopniowo prywatyzowanym byłym wieloprzestrzennym rolnictwem uspołecznionym. Obejmuje ten makroregion rolnictwo o różnych nastawieniach produkcyjnych (zbożowe, trzodowe, mleczne, owocowe), lokalne z udziałem drobnego rolnictwa indywidualnego, przeważnie intensywnego, mniej lub bardziej uprzemysłowionego i towarowego, rzadziej ekstensywnego i ugorowego. Można tutaj wyróżnić następujące regiony rolnicze: 1- nadbałtycki, 2- bałkański.

  6. Makroregion Północnoeurazjatycki, obejmujący obszar Rosji, kraje kaukaskie, Kazachstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kirgistan, Tadżykistan, z dominacją rolnictwa uspołecznionego (sowchozy i kołchozy), obecnie przechodzącego transformację polegającą na zwiększonym udziale gospodarstw prywatnych, o zróżnicowanym areale i różnych formach własności, w tym z dużym udziałem rolnictwa dzierżawionego. Występuje tu rolnictwo o różnym nastawieniu produkcyjnym od zbożowego przez przemysłowe i pastewne, aż po wyspecjalizowany chów zwierząt. Wyróżnia się następujące regiony rolnicze: 1- ukraiński, 2- zachodniorosyjski, 3- kaukaski, 4- kazachstański, 5- północnowschodniorosyjski.

  7. Makroregion Środkowoazjatycki, obejmujący Mongolie, Chiny, Korę Północną, z dominacją byłego rolnictwa uspołecznionego wieloprzestrzennego (komuny ludowe), przechodzącego transformację własnościową i wielkościową oraz restrukturyzację. Występuje tu ponadto wysoki odsetek drobnego rolnictwa chłopskiego. Jest to rolnictwo mało uprzemysłowione. W Chinach jest dużo terenów nawadnianych. Na znacznym obszarze występuje typ rolnictwa pasterskiego (np. Mongolia, Tybet). W tym makroregionie można wyróżnić następujące regiony rolnicze: 1- mongolski, 2- zachodniochiński, 3- wschodniochiński.

  8. Makroregion Wschodnioazjatycki, z Koreą Południową i Japonią, który cechuje wysoki odsetek drobnego rolnictwa chłopskiego. Jest to makroregion rolnictwa wysokointensywnego i wysoko produktywnego. Z powodu dużej liczby mieszkańców i znacznego zapotrzebowania żywnościowego, rolnictwo nie bierze udziału w wymianie międzynarodowej.

  9. Makroregion Południowoazjatycki, obejmujący obszar Indii, Bangladesz, Półwysep Indochiński oraz Indonezję z Filipinami, cechujący się rolnictwem intensywnym w znacznej części nawadnianym, subsystencyjnym lub nisko towarowym, obok którego z jednej strony, zwłaszcza na obszarach górskich, występuje rolnictwo prymitywne, odłogowe, z drugiej zaś na niektórych obszarach rolnictwo plantacyjne i drobne tubylcze, rolnictwo częściowo rynkowe, rzadziej rolnictwo uprzemysłowione. Wyróżnia się tu 3 regiony rolnicze: 1- indyjski, 2- indochiński , 3- indonezyjski.

  10. Makroregion Północnoafrykański-zachodnioazjatycki, obejmujący obszar północnej Afryki wraz z Saharą oraz zachodnią Azję, aż po Afganistan i Pakistan włącznie, z przewaga rolnictwa drobnego, często o powiązaniach feudalnych, niekiedy wieloprzestrzennego, ekstensywnego, ugorowego, przeważnie subsystencyjnego lub mało towarowego, z różnymi formami pasterstwa, a na obszarach nawadnianych – rolnictwa intensywnego, lecz w części tylko, zwłaszcza tam, gdzie wprowadzono bardziej nowoczesne systemy nawadniania gruntów, o nastawieniu bardziej towarowym. Obejmuje on następujące regiony rolnicze: 1- północnoafrykański, 2- zachodnioazjatycki.

  11. Makroregion Środkowopołudniowoafrykański, obejmujący Afrykę na południe od makroregionu Północnoafrykańskiego, przewadze rolnictwa pierwotnego, o dużym udziale wspólnego władania ziemią, odłogowego z niewielkim udziałem rolnictwa ugorowego i ciągłego, o charakterze przeważnie subsystencyjnym, a na niektórych obszarach ekstensywnego drobnego rolnictwa częściowo rynkowego oraz rolnictwa plantacyjnego. Na południu Afryki występuje też rolnictwo intensywne mniej lub bardziej rynkowe oraz rolnictwo rynkowe uprzemysłowione o różnym nastawieniu produkcyjnym. W skład tego makroregionu wchodzą następujące regiony rolnicze: 1- gwinejski, 2- sahelijski, 3-agolsko-zairski, 4- południowoafrykański.

  12. Makroregion Australijsko-Nowozelandzki, z dominacja rolnictwa uprzemysłowionego, wysokotowarowego o różnych nastawieniach produkcyjnych (zbożowe, wypas owiec, mleczne). Makroregion ten zasadniczo tworzy jeden duży region rolniczy - australijsko-nowozelandzki, o podobnym typie rolnictwa.

W przeciwieństwie do typów rolnictwa układ makroregionów i regionów rolniczych ma bardziej stabilny charakter, chociaż granice ich także się zmieniają, rozszerzają lub kurczą wraz z rozwojem i przekształcaniem typów rolnictwa.


Typologia i regionalizacja rolnictwa Stanów zjednoczonych.

Na terytorium Stanów zjednoczonych można wyróżnić osiem zasadniczych typów rolnictwa. W obrębie tej typologii można wyróżnić daleko posuniętą specjalizację gospodarstw rolnych, a więc farmy; hodowlane (towarowe), zbożowe, specjalizujące się w uprawie tytoniu, bawełny, ziemniaków, warzyw, upraw sadowniczych itp. Na terenie Stanów zjednoczonych można wyróżnić następujące regiony rolnicze:



  1. region nad wielkimi jeziorami z uprawa warzyw i hodowlą bydła mlecznego, z drobiarstwem i sadownictwem.

  2. Region północno-zachodni, z uprawą pszenicy, hodowlą bydła i trzody chlewnej (stany Waszyngton i Oregano)

  3. Region obejmujący Pas Pszenicy Jarej (stany Dakota PN. i Montana)

  4. Region hodowli bydła mlecznego na południe od wielkich jezior i w obrębie megalopolis.

  5. Regiony obejmujący pas Kukurydzy z uprawa soi.

  6. Region obejmujący pas Pszenicy ozimej

  7. Region rolnictwa wielokierunkowego w dorzeczu Ohio

  8. Region obejmujący Pas Bawełny, z bawełna tytoniem, soja, orzeszki ziemne oraz hodowla bydła i trzody chlewnej.

  9. Region Niziny Atlantyckiej – z rolnictwem mieszanym, warzywnictwem i sadownictwem wzdłuż wybrzeża i na Florydzie.

  10. Region wybrzeża Zatoki Meksykańskiej, z uprawami tropikalnymi i podzwrotnikowymi jak np. ryż, trzcina cukrowa, owoce cytrusowe

  11. Region rolnictwa hodowlanego, ranczerskiego obejmujący stany na zachód od 100° dł. geogr. zach.

  12. Region kalifornijski – z wysoko rozwiniętym intensywnym sadownictwem i warzywnictwem.



Typologia i regionalizacja rolnictwa Francji (region zachodnioeuropejski)

Gospodarstwa rolne drobne 2-5 ha, specjalizują się głównie w uprawie warzyw i kwiatów, i są zlokalizowane na ogół w strefach podmiejskich większych miast oraz Bretanii (na wybrzeżu Leon, w okolicach Rescoff). Duże sady handlowe, mają 20-50 ha. Farmy mleczne w gospodarstwach podmiejskich to na ogół 10-20 ha gospodarstwa, natomiast zajmujące się uprawą zbóż i hodowlą bydła mięsnego wynoszą 30-35 ha. Wielkie kilkuset ha farm zajmujące się uprawa pszenicy oraz kukurydzy występują głównie w środkowej i północno-wschodniej części Francji.


Typologia i regionalizacja rolnictwa Włoch (region śródziemnomorski).

Najważniejszym regionem w produkcji rolniczej jest Nizina Padańska Półwysep apeniński, podobnie jak Alpy to tereny górzyste, głównie wykorzystywane do hodowli bydła, owiec i kóz. Uprawa odbywa się jedynie w obniżeniach dolinnych i jeziornych oraz w kotlinach śródgórskich. Wyspy zwłaszcza Sycylia i Sardynia są górzyste i wykorzystuje je się do uprawy winorośli i sadownictwa.


Literatura:

J. Falkowski, J. Ostrowicki Geografia rolnictwa świata. PWN, Warszawa 2001. str. 415-488x60



1 J. Falkowski, J. Ostrowicki Geografia rolnictwa świata. PWN, Warszawa 2001. str. 415-488


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość