Styczniowego



Pobieranie 32.17 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar32.17 Kb.
SCENARIUSZ UROCZYSTEJ AKADEMI

POŚWIĘCONEJ ROCZNICY POWSTANIA

STYCZNIOWEGO
Pieśń ,,Boże coś Polskę ...''

Narrator:
Powstanie styczniowe wybuchło w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 roku.

W styczniowe mroźne dni wychodzili z domu Polacy, często młodzi chłopcy, szli w lasy do oddziałów partyzanckich by walczyć o wolność.

Namiestnik Aleksander Wielopolski, chcąc pozbyć się najbardziej patriotycznej młodzieży, zarządził z 14 na 15 stycznia 1863 roku brankę, czyli nagły pobór wojskowy.

W związku z tym konspiracyjny Rząd Narodowy przyspieszył termin planowanego powstania.

Powstańcy sądzili, rozpoczynając walkę, że uda się zaskoczyć Rosjan,

Mieli również nadzieję, że chłopi masowo przyłączą się do ich oddziałów. To jednak nie nastąpiło.

Chociaż pewna liczba chłopów wzięła udział w powstaniu, to wielu zachowało obojętność lub nawet wrogość. Uważali, że walka toczy się w interesie szlachty. Zawiódł również czynnik zaskoczenia. Nie udało się wyzwolić żadnego z większych miast i Tymczasowy Rząd Narodowy musiał działać w warunkach konspiracyjnych. Nie powiodły się też plany utworzenia regularnej armi powstańczej. Źle uzbrojone oddziały (zazwyczaj w kosy osadzone na sztorc lub strzały myśliwskie, tzw. dwururki) prowadziły wojnę partyzancką. Oddziały te, nazywane partiami, ukrywały się najczęściej w lasach i atakowały nieprzyjaciela z zasadzki. Wielu dowódców powstańczych nie miało doświadczenia wojskowego. Często nie znali nawet terenu, na którym walczyli. Po kilku miesiącach walk stało się oczywiste, że powstanie nie ma szans powodzenia. Nie wyzwolono żadnych terenów, a wiele oddziałów zostało rozbitych przez Rosjan lub rozeszło się. Ich członkowie byli zniechęcenie brakiem sukcesów. Władze powstańcze podejmowały nadal próby podtrzymywania walki. W tej sytuacji Rząd Narodowy przekazał władzę dyktatorską Romualdowi Trauguttowi. Zreorganizował on wojska powstańcze i wydał dekrety dotyczące uwłaszczenia chłopów. Jego energia i poświęcenie nie były jednak w stanie zmienić tragicznego biegu wypadków. Chociaż losy powstania były już przesądzone, to jednak Traugutt pozostał na swoim stanowisku do końca. W kwietniu 1864r. Został aresztowany i powieszony, wraz z innymi członkami Rządu Narodowego na stokach Cytadeli w Warszawie. Powstanie styczniowe dogorywało, a jego uczestnicy i sympatycy jęczeli w kajdanach.

Recytator 1:
Branka! Branka! Gdzie syn w domu,

Gdzie jedynak, gdzie brat drogi,

Tam ich nocą ma wyłapać

Moskwa – co do nogi.


Tam ich postrzyc ma w rekruty,

Dać karabin ciężki w rękę

I za Ural pognać roty

Na śmierć i na mękę.


O nim hańby tej doczeka

Młodzież nasza, kwiat narodu,

Prędzej z bronią pójdzie w lasy,

Bronić swego rodu!



Recytator 2:
Polak nie sługa, nie zna co to pany,

Nie da się okuć przemocą w kajdany,

Wolnością żyje, do wolności wzdycha,

Bez niej jak kwiatek bez wody usycha


Tak więc rodacy! Wolności nam trzeba

Zamiarom naszym sprzyjać będą nieba-

Nadejdzie chwila, chwila pożądana,

Że zegną wrogi przed Polską kolana.



Recytator 3:
To było w styczniu,

w dzień dwudziesty drugi,

Powstał Naród w całym kraju

Jak szeroki, długi.


Lud wypędzać chciał Moskala

Z swej rodzinnej ziemi.

Niech ojczyzny nam nie kala-

Przez mongolskie plemię.


Szli panowie, szedł lud miejski

W krwawy bój, w męczeństwo.

Szli duchowni i chłop wiejski,

Wierzyli w zwycięstwo.



Recytator 4:

Nadszedł tak bardzo pamiętny rok 1863.

Wpatrz się i wysłuchaj! ...

Oto polska idzie,

żywcem w męczeńskiej pogrzebana trumnie,

i zmartwychwstanie królestwo dumnie,

po bólach zbrodni i gwałtów ohydzie

by, jak ongi, z wielkopańskim gestem

zająć swe miejsce i zawołać:

-Jestem!
Pieśń ,,Warszawianka''


Był taki rok, rok 63

Gdy garść Polaków pełna męstwa mocy,

Silna nie liczbą, ale wolą ducha,

Chciała powalić olbrzyma północy,

Zerwać kajdany niewoli łańcucha.

Śnieżył się styczeń,

Poszli niepomni przestrogi, obliczeń,

Poszli, by walczyć najgodniej, najprościej,

Życie położyć przy budowie dzieła,

Które się zwało wskrzeszeniem wolności,

I krzyknąć światu – Polska nie zginęła!

Lasy ich skryły.



Recytator 5:
Kto patrzył w lice styczniowe Polski,

Gdy nad tłumami gorzał sztandar krwawy,

A w oczach geniusz ...

Ten nie zapomni ciebie, Krwawy Roku.

A potem okryły ich ciemne mogiły.

Lochy kazamat pełne mocy kiru,

Dni męki krwawej i poczucia klęski.

Tajgi śnieżyste i lody Sybiru ...

Lecz w sercach nie zgasł

Znicz Polski zwycięskiej.

Bój beznadziejny, odwaga bez miary,

Przez krew, przez zgliszcza, łzy droga mozolna.

Był przedostatni etap, próba wiary,

Aby w nas dzisiaj żyła Polska wolna!



Chór śpiewa ,,Rotę” Marii Konopnickiej
Recytator 6: (odpowiadają wszyscy)
...wiatr prędki już nie płakał [...] roztoczył

skrzydła latawca – olbrzyma, na cały las rzucając

okrzyk:

-Gloria victis!


I zerwał się z mogiły [...] szlakiem powietrznym dotarł do ciemnego nieba

i gwiazd mrugających, do srebrzystych gór mlecznych zawołał:

-Gloria victis!
A potem znowu ku ziemi spłynął [...] nad polami, nad wodami, nad lasami,

nad miastami i wioskami [...] na całe sklepienie niebieskie zawołał:

-Gloria victis!
[...] wiatr prędki od nieznanej, bezimiennej, wielkiej mogiły leśnej leciał i leciał,

niosąc w przestrzeń, w czas, w pamięć, w serca, w przyszłość świata triumfem

dalekiej przyszłości rozbrzmiewający okrzyk:

-Gloria victis!



Recytator 7:
Jest w duszy polskiej ukryty zakątek,

Gdzie błądzą ciche lat umarłych cienie,

Leży tam kamień grobowych pamiątek,

A pod kamieniem krwawi się Wspomnienie.

A kiedy bliska zbierze się drużyna

I drzwi zamknięte i okna zawarte,

To Polak – kamień duszy swej odklina

I wydobywając tę krwawiącą kartę ...


To co przeżyło jedno pokolenie,

Drugie przerabia w sercu i w pamięci:

I tak pochodem idą cienie ... cienie ...

Aż się następne znów na krew poświęci!

Wspomnienie dziadów pieśnią jest dla synów,

I znów przez wnuków grzmi piorunem czynów ...

Pieśń ... czyn ... wspomnienie – to jedno

-to Polska!

Kładą tablicę na samotnym grobie,

Może ją kładą w blaskach słońca

Wschodu,

Ale, mogiło, zawsze stal przy tobie,

Zawsze pamiętał – wieczny duch

Narodu.


On jest skarbnikiem uczuć, które

Biegną.


I nie zapomni z grobów tych żadnego,

Co nic nie mają ... prócz pamięci naszej



Recytator 8:
... Myślałem nieraz: czyli to podobna,

By sprawiedliwość zmarła dogrobna ?

By po tej ziemi, krwią polską zbroczonej,

Deptały prochy moskiewskie szwadrony ?

By konie dońców darń z mogiły darły,

Pod którą leży za Moskwę umarły ?

I a aby rwały Moskwy dzikie syny

Krople krwi polskiej, zastygły w maliny?


... Aż przyszła pomsta, w skrytych snach chłopięca,

Tajnie ćwiczona do twardego cięcia.

Hej, jakże gasło bezsławie i krwawo

moskiewskie słońce w Wiśle pod Warszawą!

Jakże cierń malin boleśnie umierał.

Gdy w gąszczu ranny wróg się poniewierał,

Własną posoką brocząc leśne ziele!-

... Z powstańczych mogił powstali mściciele.


Narrator:
Za udział w powstaniu tysiące ludzi zapłaciły wysoką cenę.

Ich gromady gnano po śniegu i mrozie na zesłanie na Sybir.

Trasę strasznych pochodów znaczyły liczne groby.

Około 10 tysięcy ludzi udało się na emigrację do Europy Zachodniej.

Wielu Polaków nigdy nie wróciło do rodzinnych stron.

Moskale skonfiskowali wiele majątków. Wykonano dużo wyroków śmierci.

Trwałym osiągnięciem powstania było uwłaszczenie około 5 milionów chłopów, którzy

dzięki temu stali się pełnoprawnymi gospodarzami. Mimo klęski, wzmocnione zostało

poczucie narodowej solidarności wśród Polaków, w tym także na ziemiach

utraconych przed wiekami – Śląsku, Warmii i Mazurach.



Hymn narodowy

KONIEC




©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy