Strona główna

Symbole narodowe – flaga, godłO, hymn flaga państwowa Polski z godłem


Pobieranie 115 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar115 Kb.
SYMBOLE NARODOWE – FLAGA, GODŁO, HYMN



Flaga państwowa Polski Flaga państwowa Polski z godłem

Używana za granicą jako flaga

przedstawicielstw dyplomatycznych
(na morzu jako bandera handlowa).
Używana także przez Polonię amerykańską.

Wg Ustawy z 31 stycznia 1980 o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych flagą Polski jest prostokątny płat tkaniny o barwach Rzeczypospolitej Polskiej, umieszczony na maszcie. Wg art. 6 ust. 2 Ustawy za flagę Polski uważany jest wariant z godłem Polski, umieszczonym pośrodku białego pasa.



Barwy Rzeczypospolitej Polskiej stanowią składniki flagi państwowej Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa stanowi, że barwami Rzeczypospolitej Polskiej są kolory biały i czerwony.

Obowiązująca flaga Rzeczypospolitej Polskiej jest prostokątem o proporcjach 5:8 podzielonym na dwa poziome pasy: biały (u góry) i czerwony. Dopuszcza się także wieszanie flagi w formie pionowej wstęgi: wówczas barwa biała powinna znajdować się po lewej stronie lub przy drzewcu.




Biel i czerwień są od 1831 roku naszymi barwami narodowymi. Mają one jednak dużo starsze korzenie. Sięgają średniowiecza - już w XIII wieku biały orzeł umieszczony został przez książęta piastowskie w czerwonym polu tarczy herbowej. Od tej pory zmieniającemu się stale wizerunkowi orła zawsze towarzyszyły biel i czerwień. Z czasem kolory te uzyskały samodzielne znaczenie w symbolice narodowej.

Barwy biała i czerwona zostały uznane za narodowe po raz pierwszy 3 maja 1792. Podczas obchodów pierwszej rocznicy uchwalenia Ustawy Rządowej damy wystąpiły w białych sukniach przepasanych czerwoną wstęgą, a panowie nałożyli na siebie szarfy biało-czerwone. Nawiązano tą manifestacją do heraldyki Królestwa PolskiegoBiałego Orła na czerwonej tarczy herbowej.



Po raz pierwszy regulacja prawna polskiej flagi została przyjęta w uchwale Sejmu Królestwa Polskiego z 7 lutego 1831 roku:

Izba Senatorska i Izba Poselska po wysłuchaniu Wniosków Komisji Sejmowych, zważywszy potrzebę nadania jednostajnej oznaki, pod którą winni się łączyć Polacy, postanowiły i stanowią:

Artykuł 1.

Kokardę Narodową stanowić będą kolory herbu Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, to jest kolor biały z czerwonym.

Artykuł 2.

Wszyscy Polacy, a mianowicie Wojsko Polskie te kolory nosić mają w miejscu gdzie takowe oznaki dotąd noszonymi były.

Przyjęto na posiedzeniu Izby Poselskiej dnia 7 lutego 1831 roku.

Po odzyskaniu niepodległości barwy i kształt flagi uchwalił sejm odrodzonej Polski 1 sierpnia 1919 roku. W ustawie podano: "Za barwy Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się kolor biały i czerwony w podłużnych pasach równoległych, z których górny – biały, dolny zaś – czerwony."

Od 2004 roku 2 maja jest w Polsce oficjalnym Dniem Flagi Rzeczypospolitej Polskiej.

FLAGI HISTORYCZNE




POWSTANIE LISTOPADOWE (1830-1831)




Flaga Polski - ustanowiona przez Sejm w 1831 roku.
Flaga biało-amarantowa.

POWSTANIE STYCZNIOWE (1863-1864)





W powstaniu styczniowym używane były różne flagi (na pewno także biało-czerwone).
Stosowano też flagi biało-karmazynowo-granatowe jako flagi rewolucyjne i demokratyczne, których barwy nawiązywały do rewolucyjnych kolorów Francji, ale odcień czerwieni i koloru niebieskiego miał podkreślać narodowy charakter. Na flagach umieszczano herb Rzeczypospolitej ustanowiony przez władze powstańcze.

FLAGI HISTORYCZNE

II RZECZPOSPOLITA





Flaga Polski zatwierdzona przez Sejm 1 sierpnia 1919 roku.
Flaga i ustalone proporcje flagi (szerokość : długość jak 5 : 8) obowiązują do dzisiaj.
Urzędowa broszura z 1921 roku przedstawiała czerwień na fladze o odcieniu karmazynowym.






Flaga Polski zatwierdzona

przez Sejm 1 sierpnia 1919 roku.
Na lądzie - flaga poselstw i konsulatów

używana za granicą.


Na morzu - bandera handlowa.
Używana do 1930 roku.


Flaga poselstw i konsulatów za granicą z 1927 roku.
W grudniu 1927 roku zmieniono rysunek Orła Białego w herbie Polski i ustalono, że czerwień ma mieć odcień cynobru (dotyczy to także innych flag).
Flaga zniesiona przez komunistyczne władze po II wojnie światowej.
Używana przez Rząd na Uchodźstwie i przez Polonię amerykańską.


GODŁO POLSKI



Godło Polski jest określone w art. 28. ust. 1 Konstytucji z 1997 r.: Godłem Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek orła białego w koronie w czerwonym polu.

Jego aktualny, ustawowy wygląd (wg załącznika nr 1 ustawy o godle) to: biały, jednogłowy orzeł w złotej koronie, ze złotymi szponami i dziobem, zwrócony w prawo na tle czerwonej, lekko zwężającej się ku dołowi tarczy herbowej. Całość (orzeł i tarcza) stanowi herb Orzeł Biały.



ORZEŁ BIAŁY

Orzeł w koronie widnieje już na denarach Bolesława Chrobrego – to jego najwcześniejszy zachowany wizerunek.

Orzeł występował na monetach i pieczęciach książąt piastowskich, tarczach i chorągwiach od dwunastego wieku. Jako oficjalne godło całego państwa polskiego zaczął być używany od 1295 roku przez Przemysła II.

Forma graficzna orła zmieniała się przez wieki. Zmieniała się także cała tarcza – w Rzeczypospolitej Obojga Narodów tarcza stała się czwórdzielna, z naprzemiennymi wizerunkami polskiego Orła i litewskiej Pogoni.

Na godle z okresu powstania styczniowego widnieje, oprócz Orła i Pogoni, Archanioł – symbol Ukrainy.

Po odzyskaniu niepodległości Orzeł Biały został uprawomocniony jako godło państwowe uchwałą sejmową w 1919 roku. Oficjalny wizerunek godła przypominał orła Stanisława Poniatowskiego i był używany do 1927 r.



Nowy wizerunek orła został wprowadzony rozporządzeniem Prezydenta RP z 1927 roku; oparty na projekcie prof. Zygmunta Kamińskiego, wzorowany na godle z czasów Stefana Batorego o kształcie prawie identycznym z obowiązującym obecnie;

Po drugiej wojnie światowej, w roku 1945 władze PRL usunęły koronę z głowy orła, co przez ludność odebrane zostało jako okaleczenie symbolu narodowego. Usunięcie potwierdzono dodatkowo dekretem w roku 1955. Polski Rząd na Uchodźstwie w odpowiedzi umieścił na głowie orła zamkniętą koronę zwieńczoną krzyżem. Po obaleniu socjalizmu, w dniu 31 XII 1989 roku Sejm przywrócił koronę orłu,

Współcześnie jest to chroniony prawem symbol państwa polskiego. Jego wizerunek widnieje na budynkach administracji państwowej wszystkich szczebli. Jest obecny w szkołach oraz sądach. Ponadto jest reprezentowany na awersach polskich monet, a także koszulkach Reprezentacji Polski w piłce nożnej.

GALERIA POLSKICH ORŁÓW BIAŁYCH


Przemysła II



Kazimierza Wielkiego



Zygmunta Starego



Stanisława Poniatowskiego

GALERIA POLSKICH ORŁÓW BIAŁYCH


Rzeczpospolitej Obojga Narodów



Z lat 1919-1927



Godło Rzeczypospolitej wg wzoru z 1927 roku





Godło PRL


HYMN POLSKI

Mazurek Dąbrowskiego - Józef Wybicki

Aktualna treść

(na podstawie załącznika nr 4 do ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych –

Dz. U. z 2005 r. Nr 235, poz. 2000)



Pieśń Legionów Polskich we Włoszech

Tekst według pisowni rękopisu J. Wybickiego

(według: J.S. Kopczewski, O naszym hymnie narodowym, NK, Warszawa1988)


Jeszcze Polska nie zginęła,
Kiedy my żyjemy.
Co nam obca przemoc wzięła,
Szablą odbierzemy.

Marsz, marsz Dąbrowski,


Z ziemi włoskiej do Polski.
Za twoim przewodem
Złączym się z narodem.

Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,


Będziem Polakami.
Dał nam przykład Bonaparte,
Jak zwyciężać mamy.

Marsz, marsz...

Jak Czarniecki do Poznania
Po szwedzkim zaborze,
Dla ojczyzny ratowania
Wrócim się przez morze.

Marsz, marsz...

Już tam ojciec do swej Basi
Mówi zapłakany —
Słuchaj jeno, pono nasi
Biją w tarabany.

Marsz, marsz...




Jeszcze Polska nieumarła,
kiedy my żyjemy.
Co nam obca moc wydarła,
szablą odbijemy.

Marsz, marsz, Dąbrowski


do Polski zziemi włoski
za Twoim przewodem
złączem się z narodem.

Jak Czarnecki do Poznania


wracał się przez morze
dla oyczyzny ratowania
po Szwedzkim rozbiorze.
Marsz, marsz et.

Przeydziem Wisłę przeydziem Wartę


będziem Polakamy
dał nam przykład Bonaparte
jak zwyciężać mamy.
Marsz, marsz et.

Niemiec, Moskal nieosiędzie,


gdy iąwszy pałasza,
hasłem wszystkich zgoda będzie
y oyczyzna nasza.
Marsz, marsz et.

Już tam ociec do swey Basi


mówi zapłakany:
słuchay jeno, pono nasi
biią wtarabany.
Marsz, marsz et.

Na to wszystkich iedne głosy Dosyć tey niewoli Mamy Racławickie Kosy. Kościuszkę Bóg pozwoli.




Mazurek Dąbrowskiego

Słowa: Józef Wybicki

Autor melodii: nieznany
Hymn państwowy to tradycyjna pieśń patriotyczna, będąca symbolem jedności i odrębności narodowej.
Gdy w 1797 roku w Lombardii powstały Legiony Polskie, żołnierze skarżyli się na brak odpowiedniej pieśni bojowej, która wyrażałaby ówczesne dążenia Polaków. Tak było do lipca 1797 roku.

Wtedy to do głównej kwatery legionowej we włoskim miasteczku Reggio Emilia przybył Józef Wybicki, poeta, publicysta i gorący patriota. Ujrzawszy w odległej włoskiej krainie polskie wojsko, w narodowych mundurach i pod rodzimymi sztandarami, wzruszony napisał Pieśń Legionów Polskich we Włoszech. Jako podkład muzyczny zaproponował popularną w Polsce anonimową melodię przypominającą mazurka.


Pieśń została po raz pierwszy wykonana (prawdopodobnie przez samego autora) dla uświetnienia uroczystości pożegnania odchodzących z miasta legionistów.

Tekst ogłoszono w Mantui w lutym 1799 r. w gazetce Dekada Legionowa.


Swoją karierę - od okolicznościowej piosenki żołnierskiej do hymnu narodowego - zawdzięcza Mazurek Dąbrowskiego przede wszystkim zawartej w celnej formule wstępnego dwuwiersza myśli o trwaniu narodu mimo utraty bytu państwowego. Myśl ta stała się fundamentem świadomości narodowej czasu niewoli.
Pieśń od samego początku z aplauzem została przyjęta przez Legiony Dąbrowskiego. Z początkiem 1798 znana była również w kraju we wszystkich zaborach. Śpiewana była podczas powstania listopadowego (1830), styczniowego (1863), przez Polaków na Wielkiej Emigracji, w czasie rewolucji 1905, I i II wojny światowej.

Tekst Mazurka był tłumaczony przez poetów solidaryzujących się z walczącą Polską i znany był w 17 językach. Podczas Wiosny Ludów (1848) Mazurek Dąbrowskiego śpiewany był na ulicach Wiednia, Berlina i Pragi. Ryszard Wagner wykorzystał melodię Mazurka w uwerturze Polonia, skomponowanej po upadku powstania listopadowego. Grano ją pod okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej, gdy zabronione było granie polskiego hymnu.



Mazurek był pierwowzorem pieśni napisanej przez Samuela Tomašika (z niemal identyczną melodią), która stała się hymnem wszechsłowiańskim, przyjętym później jako oficjalny hymn Republiki Jugosławii.

W pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości żadna z pieśni patriotycznych nie została oficjalnie uznana za hymn państwowy.

Po dojściu do władzy eks-legionistów, uważających się za spadkobierców idei i czynów żołnierzy Dąbrowskiego, Mazurek Dąbrowskiego został zatwierdzony urzędowo jako narodowy hymn państwowy w 1926-27.

POLSKIE PIEŚNI HYMNICZNE
Gaude Mater Polonia

Pierwszym polskim hymnem była pieśń „ Gaude Mater Polonia ” (Raduj się, Matko Polsko), napisana w połowie XIII stulecia przez Wincentego z Kielc ku czci św. Stanisława Szczepanowskiego.


Jest to znakomity przykład polskiej poezji w języku łacińskim. Cały hymn liczy 11 zwrotek, w których opowiedziane jest męczeństwo Świętego oraz cuda, jakie miały miejsce za jego przyczyną.

Śpiewało ją rycerstwo polskie po odniesionym zwycięstwie. Później pieśń towarzyszyła uroczystościom narodowym.

Pierwsza zwrotka, w czterogłosowym opracowaniu Teofila Klonowskiego, jest obecnie śpiewana w czasie inauguracji roku akademickiego, zamiennie z pieśnią Gaudeamus igitur. Najczęściej śpiewa się zwrotki pierwszą i dziesiątą (Ergo felix Cracovia...).

Gaude Mater Polonia


O ciesz się, Matko-Polsko
(przekład Leopolda Staffa)


Gaude, Mater Polonia,
prole fecunda nobili.
Summi Regis magnalia
laude frequenta vigili.

Cuius benigna gratia
Stanislai Pontificis
passionis insignia
signis fulgent mirificis.


Hic certans pro iustitia,
Regis non cedit furiae;
Stat pro plebis iniuria
Christi miles in acie

O ciesz się, Matko-Polsko, w sławne
Potomstwo płodna! Króla królów
I najwyższego Pana wielkość
Uwielbiaj chwałą przynależną.

Albowiem z Jego łaskawości
Biskupa Stanisława męki
Niezmierne, jakie on wycierpiał,
Jaśnieją cudownymi znaki.

Potykał się za sprawiedliwość,
Przed gniewem króla nie ustąpił:
I staje żołnierz Chrystusowy
Za krzywdę ludu sam do walki.




POLSKIE PIEŚNI HYMNICZNE
Bogurodzica
Najstarszą zachowaną pieśnią polską, która w średniowieczu pełniła rolę hymnu narodowego, jest Bogurodzica.

Była ona śpiewana w czasie koronacji Jagiełły w 1386 r., przed bitwą pod Grunwaldem w 1410 r. i pod Nakłem w 1431 oraz pod Warną w 1444 roku, ale dokładny czas jej powstania nie jest znany. Legenda literacka głosi, że jej autorem był św. Wojciech, zamordowany w czasie chrystianizacji Prus. Na ogół jednak językoznawcy na podstawie analizy tekstu ustalają czas powstania na pierwszą połowę XIII wieku. Treścią Bogurodzicy są modlitewne prośby.




Bogurodzica, dziewica, Bogiem sławiena Maryja! Twego syna, Gospodzina, matko zwolena Maryja, Zyszczy nam, spuści nam. Kiryjelejzon.

Twego dziela krzciciela, Bożyce, Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze. Słysz modlitwę, jąż nosimy, A dać raczy, jegoż prosimy, A na świecie zbożny pobyt, Po żywocie rajski przebyt. Kiryjelejzon.

Nas dla wstał z martwych Syn Boży, Wierzyż w to człowiecze zbożny, Iż przez trud Bog swoj lud odjął diablej strożej.

Przydał nam zdrowia wiecznego, Starostę skował pkielnego, Śmierć podjął, wspominął człowieka pirwego.

Jenże trudy cirzpiał zawierne, Jeszcze był nie prześpiał zaśmierne, Aliż sam Bog z martwych wstał.

Adamie, ty Boży kmieciu, Ty siedzisz u Boga w wiecu, Domieściż twe dzieci, gdzie krolują anjeli.



Tegoż nas domieściż, Jezu Chryste miły, Bychom z Tobą byli, Gdzież się nam radują szwe niebieskie siły.

Była radość, była miłość, było widzienie Tworca anjelskie bez końca, Tuć się nam zwidziało diable potępienie.

Ni śrzebrzem, ni złotem Nas diabłu otkupił, Swą mocą zastąpił.

Ciebie dla, człowiecze, dał Bog przekłoć sobie Ręce, nodze obie. Kry święta szła z boka na zbawienie tobie.

Wierzyż w to, człowiecze, iż Jezu Kryst prawy, Cirzpiał za nas rany, Swą świętą krew przelał za nas, krześcijany.

O duszy o grzeszne sam Bog pieczą ima, Diabłu ją otyma, Gdzie to sam kroluje, k sob[ie] ją przy[i]ma.

Maryja dziewice, prośmy synka twego Króla niebieskiego, Aza nas uchowa ote wszego złego.

Amen... tako Bog Daj, Bychom szli szwyćcy w raj.





POLSKIE PIEŚNI HYMNICZNE


Hymn do miłości ojczyzny
Słowa: Ignacy Krasicki

Muzyka: Wojciech Sowiński


W roku 1774 na łamach Zabaw Przyjemnych i Pożytecznych biskup Ignacy Krasicki publikuje wiersz pt. Apostrofa do miłości ojczyzny, znany także – od pierwszych słów utworu – jako Święta miłości kochanej ojczyzny.
Napisany dwa lata po pierwszym rozbiorze Polski i tragicznie zakończonej konfederacji barskiej, wiąże „świętą miłość” ojczyzny z ofiarą i cierpieniem.

Utwór wszedł jako fragment w skład pieśni IX poematu heroikomicznego Myszeida.


Książę Adam Czartoryski włączył wiersz Krasickiego do Katechizmu moralnego dla uczniów Korpusu Kadetów, którzy odmawiali go co sobotę lub też śpiewali jako modlitwę (nie wiadomo na jaką melodię) jako Hymn Szkoły Rycerskiej.
Tekst drugiej części hymnu pochodzi z innego utworu Krasickiego

pt. Wojny chocimskie z roku 1780. W XIX wieku oba wiersze podawano

w śpiewnikach jako jeden Hymn do miłości ojczyzny.

Wielu twórców pisało muzykę do tego hymnu, jednak najpopularniejsza melodia, która przetrwała do dziś, pochodzi z roku 1831 i napisana jest przez Wojciecha Alberta Słowińskiego.





I część – 1774 rok


II część – 1780 rok


Święta miłości kochanej Ojczyzny,

Czują cię tylko umysły poczciwe!

Dla ciebie zjadłe smakują trucizny

Dla ciebie więzy, pęta niezelżywe.

Kształcisz kalectwo przez chwalebne blizny,

Gnieździsz w umyśle rozkosze prawdziwe,

Byle cię można wspomóc, byle wspierać,

Nie żal żyć w nędzy, nie żal i umierać.


Wolności! Której dobra nie docieka

Gmin jarzma zwykły, nikczemny i podły;

Cecho dusz wielkich, ozdobo człowieka,

Strumieniu boski, cnót zaszczycon źródły!

Tyś tarczą twoich Polaków od wieka,

Z ciebie się pasmem szczęścia nasze wiodły.

Większa nad przemoc! – a kto ciebie godny

Pokruszył jarzma, albo padł swobodny.





POLSKIE PIEŚNI HYMNICZNE
Boże, coś Polskę

Słowa: Alojzy Feliński, Antoni Górecki Muzyka: popularna melodia kościelna

W Królestwie Polskim w 1816 roku jako oficjalną pieśń ogłoszono Pieśń narodową za pomyślność króla. Autorem tekstu był Alojzy Feliński, melodię ułożył muzyk wojskowy Jan Nepomucen Kaszewski. Powstały na cześć cara Aleksandra I, narzucony Polakom, nigdy nie cieszył się popularnością.

W latach 18171819 do początkowych dwóch zwrotek dwie kolejne, zatytułowane Hymn do Boga o zachowanie wolności dodał Antoni Górecki. Jednocześnie pieśń zaczęto śpiewać na melodię Bądź pozdrowiona, Panienko Maryjo. W zaborze rosyjskim została zakazana w 1862 roku. W rok później towarzyszyła powstańcom i stąd nazwano ją Marsylianką 1863 roku.

Pierwotnie w refrenie pieśni Felińskiego padały słowa: Naszego króla zachowaj nam, Panie. Już w następnym roku nieoficjalnie zaczęto śpiewać w tym miejscu: Naszą ojczyznę racz nam wrócić, Panie, względnie Ojczyznę wolną racz nam wrócić, Panie. Po uzyskaniu niepodległości śpiewano już Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie, by w czasach okupacji hitlerowskiej oraz w PRL ponownie powrócić do wersji proszącej o przywrócenie wolności Ojczyźnie. Znana pod tytułem Boże, coś Polskę, po uzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku obok Mazurka Dąbrowskiego była poważną kandydatką do uzyskania rangi hymnu narodowego.

Boże, coś Polskę przez tak liczne wieki
Otaczał blaskiem potęg i chwały,
Coś ją osłaniał tarczą swej opieki
Od nieszczęść, które przygnębić ją miały.

Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:

Ojczyznę wolną racz nam wrócić, Panie!

Ty, któryś potem tknięty jej upadkiem


Wspierał walczących za najświętszą sprawę,
I chcąc świat cały mieć jej męstwa świadkiem
W nieszczęściach samych pomnażał jej sławę.

Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:

Ojczyznę wolną racz nam wrócić, Panie!


Wróć naszej Polsce świetność starożytną,
Użyźniaj pola, spustoszałe łany,
Niech szczęście, pokój, na zawsze zakwitną,
Przestań nas karać, Boże zagniewany.

Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:

Ojczyznę wolną racz nam wrócić, Panie!

Jedno Twe słowo, o wielki nasz Panie,


Zniszczyć i w prochy obrócić nas zdolne,
A gdy zasłużym na Twe ukaranie,
Obróć nas w prochy, ale w prochy wolne!

Przed Twe ołtarze zanosim błaganie:

Ojczyznę wolną racz nam wrócić, Panie!


POLSKIE PIEŚNI HYMNICZNE
Warszawianka 1831 roku

Słowa: Casimir Delavigne, Karol Sienkiewicz

Muzyka: Karol Kurpiński

Została napisana w języku francuskim przez narodowego poetę Francji Casimira François Delavigne'a pod wpływem wydarzeń powstania listopadowego. Autorem najbardziej znanego polskiego przekładu był poeta i historyk Karol Sienkiewicz, brat dziadka Henryka Sienkiewicza. Muzykę skomponował Karol Kurpiński.

Prapremiera pieśni miała miejsce 5 kwietnia 1831 roku w Teatrze Narodowym, w wolnej od Rosjan Warszawie. Orkiestrą dyrygował sam kompozytor. Pieśń od początku cieszyła się wielką popularnością. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku była jedną z kandydatek do miana hymnu państwowego.

1. Oto dziś dzień krwi i chwały,

Oby dniem wskrzeszenia był!

W gwiazdę Francji Orzeł Biały

Patrząc, lot swój w niebo wzbił;

Słońcem lipca podniecany,

Woła do nas z górnych stron:

- Powstań, Polsko, skrusz kajdany!

Dziś twój tryumf albo zgon!


Ref. Hej, kto Polak - na bagnety!

Żyj, swobodo, Polsko – żyj!

Takim hasłem cnej podniety,

Trąbo nasza, wrogom grzmij!


2. - Na koń - woła Kozak mściwy -

Karać bunty polskich rot,

Bez Bałkanów są ich niwy,

Wszystko jeden zgniecie lot.

Stój! Za Bałkan pierś ta stanie,

Car wasz marzy płonny łup,

Z wrogów naszych nie zostanie,

Na tej ziemi, chyba trup.


3. Droga Polsko! Dzieci Twoje,

Dziś szczęśliwszych doszły chwil,

Od tych sławnych, gdy ich boje,

Wieńczył Kremlin, Tybr i Nil.

Lat dwadzieścia nasze męże

Los po obcych ziemiach siał,

Dziś, o Matko, kto polęże,

Na Twem łonie będzie spał.




4. Wstań, Kościuszko! Ugodź w serca,

Co litością mamić śmią.

Znał-że litość ów morderca,

Który Pragę zalał krwią?

Niechaj krew tę krwią dziś spłaci,

Niech nią zrosi grunt, zły gość!

Laur męczeński naszej braci,

Bujniej będzie po niej rość.



5. Tocz, Polaku, bój zacięty,

Ulec musi dumny car,

Pokaż jemu pierścień święty,

Nieulękłych Polek dar.

Niech to godło ślubów drogich

Wrogom naszym wróży grób,

Niech krwią zlane w bojach srogich

Nasz z wolnością świadczy ślub.



6. Wy przynajmniej, coście legli,

W obcych krajach za kraj swój,

Bracia nasi z grobów zbiegli,

Błogosławcie bratni bój!

Lub zwyciężym, lub gotowi

Z trupów naszych tamę wznieść,

By krok spóźnić olbrzymowi,

Co chce światu pęta nieść.



7. Grzmijcie, bębny, ryczcie, działa,

Dalej! Dzieci, w gęsty szyk!

Wiedzie hufce Wolność, Chwała,

Tryumf błyska w ostrzu pik.

Leć, nasz orle, w górnym pędzie,

Sławie, Polsce, światu służ!

Kto przeżyje, wolnym będzie,

Kto umiera, wolnym już!



POLSKIE PIEŚNI HYMNICZNE
Rota
Słowa: Maria Konopnicka

Muzyka: Feliks Nowowiejski

W czasie powstania wielkopolskiego 19181919, powstań śląskich 19191921, plebiscytów po I wojnie światowej oraz bezpośrednio po II wojnie światowej bardzo popularną pieśnią była Rota Marii Konopnickiej.

Powstała w 1908 na znak protestu autorki przeciwko germanizacji ludności polskiej w zaborze pruskim. Muzykę skomponował w 1910 roku Feliks Nowowiejski.

Po raz pierwszy pieśń ta została odśpiewana w Krakowie 15 lipca 1910 roku na uroczystościach związanych z pięćsetną rocznicą bitwy pod Grunwaldem. Połączonymi chórami z całej Polski dyrygował kompozytor.

Od 1918 roku Rota była hymnem polskich harcerzy. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości była najpoważniejszym kontrkandydatem Mazurka Dąbrowskiego do określenia mianem hymnu narodowego.



Pieśń była również jedną z najpopularniejszych w czasie stanu wojennego w Polsce w latach 80. XX wieku, kiedy to jeden z fragmentów tekstu - krzyżacka zawierucha zamieniano na - sowiecka zawierucha.

Nie rzucim ziemi, skąd nasz ród,
Nie damy pogrześć mowy!
Polski my naród, polski ród,
Królewski szczep Piastowy,
Nie damy, by nas zgnębił wróg...
- Tak nam dopomóż Bóg! }bis

Do krwi ostatniej kropli z żył
Bronić będziemy Ducha,
Aż się rozpadnie w proch i w pył
Krzyżacka zawierucha.
Twierdzą nam będzie każdy próg...
- Tak nam dopomóż Bóg! }bis


Nie będzie Niemiec pluł nam w twarz
Ni dzieci nam germanił.
Orężny stanie hufiec nasz,
Duch będzie nam hetmanił,
Pójdziem, gdy zabrzmi złoty róg...
- Tak nam dopomóż Bóg! }bis

Nie damy miana Polski zgnieść
Nie pójdziem żywo w trumnę.
Na Polski imię, na jej cześć
Podnosim czoła dumne,
Odzyska ziemię dziadów wnuk...
- Tak nam dopomóż Bóg! }bis


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość