Strona główna

System podatkowy


Pobieranie 206.65 Kb.
Strona1/4
Data19.06.2016
Rozmiar206.65 Kb.
  1   2   3   4


SYSTEM PODATKOWY

W POLSCE

WSTĘP


Podstawą funkcjonowania każdego państwa jest nowoczesny system podatkowy. System podatkowy to zestaw podatków obowiązujących w danym czasie i państwie. Istnienie systemu wiąże się z dwoma warunkami, tj. występowanie większej liczby podatków niż jeden oraz przyjęcie pewnych zasad porządkujących całość.

System podatkowy powinien spełniać kryterium neutralności, który dotyczy zarówno całego systemu poszczególnych podatków jak i instrumentów funkcjonujących w ramach poszczególnych tytułów podatkowych. Zasada neutralności stanowi, że podatek, system podatkowy nie powinny zakłócać działania mechanizmu rynkowego, tzn. nie powinny kształtować wyboru podmiotów dokonujących decyzji rynkowych.

Zasada ma znaczenie w sferze działalności gospodarczej, gdzie jej nieprzestrzeganie może prowadzić do poważnych zakłóceń w skali całego kraju.

W sferze społecznej neutralność systemu podatkowego nie musi być tak rygorystycznie przestrzegana.

Według literatury podatek to przymusowe, powszechne, bezzwrotne i nieodpłatne świadczenie na rzecz państwa lub gminy. Powszechność oznacza, że każdy, kto znajdzie się w określonej sytuacji prawnej objętej podatkiem obowiązany jest go płacić. Przymusowy charakter podatku oznacza, iż każdy obowiązany jest płacić, a każdemu, kto nie uiszcza w ustalonych terminach, grożą sankcje karne. Bez zwrotność wiąże się z tym, że raz zapłacony podatek nie podlega zwrotowi. Nieodpłatny charakter wiąże się z tym, że w zamian za podatek nie stosuje się żadnych świadczeń wzajemnych zarówno ze strony podatnika jak również państwa.

Funkcje podatku:


  • Fiskalna - a więc nakładanie takich podatków, które najwydajniej zasilają budżet, gdyż są one głównym źródłem dochodów budżetowych,

  • regulacyjna - ściśle związana z fiskalną, gdyż stanowi narzędzie do regulowania podziału dochodów i majątku w warunkach gospodarki rynkowej (podatek polega na kształtowaniu dochodu i majątku, które są w dyspozycji podatników),

  • stymulacyjna - polega na kształtowaniu określonych reakcji podatników ich zachowań działań oraz procesów społeczno gospodarczych zachodzących w gospodarce.

Nierozerwalnie z funkcjami jakie pełni podatek wiążą się cele jakie ma do spełnienia. Właściwie najważniejszym wynikającym już z funkcji pełnionej przez podatek jest cel fiskalny inaczej finansowy. Zgodnie z tym pojawia się stwierdzenie, że w systemie podatkowym powinny występować tylko podatki wydajne fiskalnie czyli zapewniające budżetowi jak największe dochody przy minimalnych kosztach ich poboru, nie powodujące ujemnych skutków w sferze gospodarczej i społecznej. Podatkami można posługiwać się również dla celów gospodarczych, społecznych i politycznych.

Z początkiem lat 90. XX w., dotychczasowy system podatkowy został zastąpiony nowym, zbliżonym do rozwiązań stosowanych w krajach Unii Europejskiej.

 

Reforma podatkowa przeprowadzona w latach 1991-1992 zlikwidowała m.in. podatek od wynagrodzeń, wyrównawczy, od płac, dochodowy od działalności gospodarczej, rolny z działów specjalnych produkcji rolnej oraz odrębne opodatkowanie podatkiem dochodowym osób prawnych z sektora gospodarki uspołecznionej i nieuspołecznionej (wprowadzając w styczniu 1989 r. jednolity podatek dochodowy od osób prawnych).



 

Zgodnie z Konstytucją RP z 1997 r. nakładanie podatków i innych danin publicznych może następować wyłącznie w drodze ustawy.

 

Polski system podatkowy dzieli się na podatki bezpośrednie, czyli takie, których skutków nie można przerzucić na inny podmiot i są to:



  • podatek dochodowy od osób fizycznych,

  • podatek dochodowy od osób prawnych,

  • podatek od spadków i darowizn,

  • podatek od czynności cywilnoprawnych,

  • podatek rolny,

  • podatek leśny,

  • podatek od nieruchomości,

  • podatek od środków transportowych,

  • podatek od posiadania psów,

oraz podatki pośrednie pośrednie, tj. takie, których skutki można przerzucić na inny podmiot:

  • podatek od towarów i usług (VAT)

  • podatek akcyzowy,

  • podatek od gier

 Podatek dochodowy ma charakter powszechny i jest to bezpośredni podatek płacony od dochodów uzyskiwanych przez osoby fizyczne, wynikających ze stosunku pracy, emerytur, rent, zasiłków, twórczości naukowej i artystycznej, kapitałów i autorskich praw majątkowych. Podstawą jego naliczania jest dochód, będący różnicą między przychodem a kosztami jego uzyskania. Jest on podatkiem progresywnym, podzielonym na trzy waloryzowane co roku progi opodatkowania. Stawki podatkowe wynoszą obecnie: 19%, 30% i 40%. Podatek dochodowy naliczany jest w momencie uzyskiwania dochodu i rozliczany przez pracodawcę lub podatnika po upływie roku podatkowego.

 

Oddzielnie opodatkowane są osoby prawne. W roku 2002 stawka podatku wynosi 28%, w 2003 wyniesie 24%, a w 2004 r. - 22%.



 

Podatek VAT (Value Added Tax) to rodzaj podatku obrotowego. Obowiązuje w większości krajów, a w Polsce od 1993 r. Nazywa się go również podatkiem od wartości dodanej lub podatkiem od towarów i usług. Obowiązek płacenia VAT-u mają osoby prawne i jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej, sprzedające towary lub usługi. Podstawą jego naliczania są faktury i dokumenty celne. Podatek ten ma charakter liniowy o dwóch stawkach podatkowych. Dla zdecydowanej większości towarów i usług stawkę podatku VAT ustalono na 22%. Energia i surowce energetyczne opodatkowane są w wysokości 7%, a dla towarów eksportowych stawka wynosi 0%.

 

W 2001 r. w urzędach skarbowych rozliczyło się około 18 milionów podatników. Do budżetu państwa wpłynęło ponad 36 miliardów zł z tytułu zaliczek podatkowych. Ponad 11 milionów podatników skorzystało z możliwości odliczenia różnego rodzaju ulg, których wartość wyniosła 7,5 miliarda zł. W 357 urzędach skarbowych w Polsce pracuje 51 tysięcy urzędników.



 

Zbliżający się termin wejścia Polski do Unii Europejskiej spowodował konieczność opracowania i przyjęcia przez rząd strategii modernizacji administracji podatkowej do 2004 r. Głównym celem jest usprawnienie systemu skarbowego oraz zwiększenie wpływów budżetowych z tytułu ceł i podatków.



Minister gospodarki, pracy i polityki społecznej Jerzy Hausner podziela pogląd wicepremiera Grzegorza Kołodki, że system podatkowy powinien być uproszczony, gdyż jak podkreślił, jest nadmierna ilość różnego rodzaju ulg i zwolnień. Zaznaczył jednak, że opowiada się przeciwko automatycznej likwidacji ulg. Dodał, że ulgi, których nie można zlikwidować dotyczą na przykład ustawy o organizacjach pożytku publicznego i wolontariacie.

Minister zapewnił, że podpisana w tym tygodniu przez prezydenta ustawa, która ma służyć wzmocnieniu organizacji pozarządowych, zajmujących się działalnością społeczną, nie zostanie znowelizowana.


Ustawa daje organizacjom pozarządowym wiele uprawnień fiskalnych, na przykład zwolnienia z podatku od zysku od kapitału. Podatnikom natomiast ustawa daje ulgę podatkową od darowizn na rzecz organizacji pozarządowych i prawo przekazywania takim organizacjom jednego procenta swego podatku.
Jerzy Hausner powiedział także, iż lepszym i prostszym rozwiązaniem niż proponowana przez ministra finansów dodatkowa stawka 17-procentowego podatku dla najuboższych byłoby podwyższenie kwoty wolnej od podatku z dzisiejszych 530 do 800 złotych.
Według ministra Hausnera, wprowadzenie proponowanej przez wicepremiera Kołodkę czwartej stawki podatkowej skomplikowałoby system podatkowy. Podwyższenie zaś kwoty wolnej od podatku przyczyni się, według ministra Hausnera do zwiększenia popytu, co korzystnie wpłynęłoby na rynek pracy. Minister Hausner opowiada się też za nieopodatkowywaniem zysków z giełdy.
  1   2   3   4


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość