Strona główna

Treści nauczania (temat lekcji)


Pobieranie 162.05 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar162.05 Kb.


L
Propozycja rozkładu materiału nauczania
p.


Treści nauczania

(temat lekcji)


Liczba godzin na realizację

Umiejętności – wymagania szczegółowe


(pismem półgrubym zostały zaznaczone wymagania obowiązujące na egzaminie gimnazjalnym)

Doświadczenia/pokazy

/przykłady/zadania

Wprowadzane pojęcia


Węgiel i jego związki z wodorem (10 godzin lekcyjnych) Uczeń:

71.

Poznajemy naturalne źródła węglowodorów


1


  • wyjaśnia pojęcia związki organiczne i związki nieorganiczne

  • podaje przykłady nieorganicznych związków węgla

  • definiuje pojęcie węglowodory

  • wymienia naturalne źródła węglowodorów

  • opisuje właściwości i zastosowania ropy naftowejW

  • wyjaśnia, na czym polega destylacja frakcyjna ropy naftowej i jakie są jej produktyW

  • opisuje właściwości i zastosowania gazu ziemnego

  • opisuje właściwości i zastosowania gazu świetlnego

Doświadczenie 61. Wykrywanie węgla w substancji organicznejW


  • związki organiczne

  • związki nieorganiczne

  • węglowodory

  • ropa naftowa

  • gaz ziemny (CNG)

  • gaz świetlny

  • gaz rafineryjnyW

  • gaz płynny (LPG)W




72.

Szereg homologiczny alkanów


1


  • definiuje pojęcie węglowodory nasycone

  • wyjaśnia, co to są alkany i tworzy ich szereg homologiczny

  • tworzy wzór ogólny szeregu homologicznego alkanów (na podstawie wzorów trzech kolejnych alkanów)

  • układa wzór sumaryczny alkanu o podanej liczbie atomów węgla

  • zapisuje wzory strukturalne i półstrukturalne alkanów

  • wyjaśnia, na czym polega izomeria łańcuchowa i podaje przykłady izomerówW

  • przedstawia budowę cząsteczek związków chemicznych za pomocą modeli czaszowych i pręcikowo-kulkowych

Ustalanie wzoru sumarycznego alkanu o podanej liczbie atomów węgla w cząsteczce:

Przykład 48. Ustalanie wzoru sumarycznego alkanu o trzech atomach węgla w cząsteczce: n = 3

Przykład 49. Ustalanie wzoru sumarycznego alkanu o trzydziestu czterech atomach wodoru w cząsteczce


  • związki nasycone

  • węglowodory nasycone

  • metan

  • etan

  • alkany

  • szereg homologiczny

  • izomeria łańcuchowaW

  • izomerW

  • model czaszowy cząsteczki

  • model pręcikowo- kulkowy cząsteczki

73.

Metan i etan


1


  • podaje miejsca występowania metanu

  • opisuje właściwości fizyczne i chemiczne (reakcje spalania) metanu i etanu

  • definiuje pojęcie spalaniaP

  • wyjaśnia, jaka jest różnica między spalaniem całkowitym a niecałkowitym

  • zapisuje równania reakcji spalania całkowitego i niecałkowitego metanu oraz etanu

  • planuje doświadczenie umożliwiające zbadanie rodzajów produktów spalania metanu

  • wymienia zastosowania metanu i etanu

  • wyjaśnia pojęcia: gaz błotny, mieszanina wybuchowa, czadW

Doświadczenie 62. Badanie rodzajów produktów spalania metanu

  • spalanie całkowite

  • spalanie niecałkowite

  • gaz błotnyW

  • mieszanina wybuchowaW

  • czadW




74.

Właściwości i zastosowanie alkanów


1


  • wyjaśnia zależność między długością łańcucha węglowego a stanem skupienia, lotnością i palnością alkanów

  • zapisuje równania reakcji spalania całkowitego i niecałkowitego alkanów

  • określa właściwości i zastosowania produktów destylacji ropy naftowejW

  • projektuje i opisuje doświadczenie badające właściwości benzyny

  • podaje przykłady zastosowań alkanów

  • wyjaśnia pojęcie krakingW

  • wyjaśnia pojęcie katalizatorW

Doświadczenie 63. Obserwacja procesu spalania gazu z zapalniczki (butanu)

Doświadczenie 64. Badanie właściwości benzyny



  • benzyna

  • krakingW

  • katalizatorW




75.

Szeregi homologiczne alkenów i alkinów


1


  • definiuje pojęcie węglowodory nienasycone

  • wyjaśnia budowę cząsteczek alkenów oraz alkinów i na tej podstawie klasyfikuje je jako węglowodory nienasycone

  • tworzy szeregi homologiczne alkenów i alkinów

  • podaje wzory ogólne szeregów homologicznych alkenów i alkinów

  • podaje zasady tworzenia nazw alkenów i alkinów na podstawie nazw alkanów

  • zapisuje wzory strukturalne i półstrukturalne alkenów i alkinów

  • wyjaśnia pojęcie izomeria położeniowaW




  • związki nienasycone

  • węglowodory nienasycone

  • alkeny

  • eten (etylen)

  • alkiny

  • etyn (acetylen)

  • wiązanie wielokrotne

  • izomeria położeniowaW




76.

Eten i etyn

1

  • projektuje doświadczenia, w których wyniku można otrzymać eten lub etyn

  • zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny oraz podaje nazwę zwyczajową węglika wapnia

  • opisuje właściwości (spalanie, przyłączanie bromu i wodoru) etenu i etynu

  • zapisuje równania reakcji spalania całkowitego i niecałkowitego etenu i etynu

  • projektuje doświadczenie umożliwiające odróżnienie węglowodorów nasyconych od nienasyconych

  • zapisuje równania reakcji przyłączania bromu, chlorowodoru i wodoru do etenu i etynu

  • opisuje zastosowania etenu i etynu

  • wyjaśnia pojęcie reakcja substytucjiW

  • wyjaśnia, na czym polega reakcja polimeryzacji

  • zapisuje równanie reakcji polimeryzacji etenu

  • opisuje właściwości i zastosowania polietylenu

  • definiuje pojęcia: polimer, monomer, katalizator

  • wyjaśnia, na czym polega piroliza metanuW

Doświadczenie 65. Otrzymywanie etenu i badanie jego właściwości

Doświadczenie 66. Otrzymywanie etynu i badanie jego właściwości



  • reakcja przyłączania (addycji)

  • reakcja substytucjiW

  • reakcja polimeryzacji

  • polimer

  • monomer

  • katalizator

  • polietylen

  • karbid (węglik wapnia)

  • piroliza metanuW




77.

Właściwości alkenów i alkinów

1

  • określa właściwości alkenów i alkinów

  • wyjaśnia, jaką rolę w przyrodzie odgrywają węglowodory nienasycone







78. W

Tworzywa sztuczneW

1

  • charakteryzuje tworzywa sztuczneW

  • wymienia rodzaje polimerów (naturalne, sztuczne i syntetyczne)W

  • wyjaśnia pojęcia: tworzywa biodegradowalne, wulkanizacjaW

  • podaje właściwości i zastosowania wybranych tworzyw sztucznychW




  • tworzywa sztuczneW

  • polimery naturalne, sztuczne i syntetyczneW

  • tworzywa biodegradowalneW

  • wulkanizacjaW

79.

Podsumowanie wiadomości o węglowodorach

1










80.

Sprawdzian wiadomości z działu Węgiel i jego związki z wodorem

1










Pochodne węglowodorów (13 godzin lekcyjnych) Uczeń:

81.

Szereg homologiczny alkoholi


1


  • opisuje budowę cząsteczki alkoholu

  • wskazuje grupę funkcyjną alkoholi i podaje jej nazwę

  • wyjaśnia, co to znaczy, że alkohole są pochodnymi węglowodorów

  • tworzy nazwy prostych alkoholi

  • zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne prostych alkoholi

  • tworzy szereg homologiczny alkoholi na podstawie szeregu homologicznego alkanów

  • zapisuje wzór ogólny szeregu homologicznego alkoholi

  • wyjaśnia pojęcie tiolW




  • alkohole (alkanole)

  • grupa funkcyjna

  • grupa hydroksylowa

  • alkil

  • metanol (alkohol metylowy)

  • etanol (alkohol etylowy)

  • tiole (merkaptany)W

82.

Metanol i etanol

1


  • opisuje właściwości i zastosowania metanolu oraz etanolu

  • zapisuje równania reakcji spalania metanolu i etanolu

  • wyjaśnia pojęcia formalina, spirytus drzewnyW

  • projektuje doświadczenie umożliwiające zbadanie właściwości etanolu

  • bada właściwości etanolu

  • opisuje negatywne skutki działania etanolu na organizm ludzki

  • wyjaśnia pojęcia: fermentacja alkoholowa, enzym, kontrakcja

  • definiuje pojęcie fermentacja mlekowa

  • określa wpływ etanolu na białko

  • projektuje doświadczenie, w którego wyniku można wykryć obecność etanolu w roztworze

Doświadczenie 67. Badanie właściwości etanolu

Doświadczenie 68. Wykrywanie obecności etanolu



  • formalinaW

  • spirytus drzewnyW

  • fermentacja alkoholowa

  • enzym (biokatalizator)

  • fermentacja mlekowa

  • kontrakcja

  • spirytus

  • alkoholizm

83.

Glicerol jako przykład alkoholu polihydroksylowego



1


  • wyjaśnia różnicę w budowie alkoholi monohydroksylowych i polihydroksylowych

  • zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny glicerolu

  • wyjaśnia znaczenie nazwy systematycznej glicerolu (propanotriol)

  • projektuje doświadczenie umożliwiające zbadanie właściwości glicerolu

  • zapisuje równania reakcji spalania glicerolu

  • bada i opisuje właściwości glicerolu

  • wymienia zastosowania glicerolu

  • zapisuje wzór sumaryczny i strukturalny etanodioluW

  • wyjaśnia pojęcie nitroglicerynaW

Doświadczenie 69. Badanie właściwości glicerolu

  • alkohole monohydroksylowe

  • alkohole polihydroksylowe

  • glicerol (gliceryna, propanotriol)

  • etanodiolW

  • nitroglicerynaW




84.

Właściwości alkoholi

1

  • wyjaśnia zależność między długością łańcucha węglowego a stanem skupienia i reaktywnością chemiczną alkoholi

  • zapisuje równania reakcji spalania alkoholi







85.

Szereg homologiczny kwasów karboksylowych


1


  • podaje przykłady kwasów organicznych występujących w przyrodzie i wymienia ich zastosowania

  • opisuje budowę kwasów karboksylowych

  • wskazuje grupę funkcyjną kwasów karboksylowych i podaje jej nazwę

  • wyjaśnia, co to znaczy, że kwasy karboksylowe są pochodnymi węglowodorów

  • tworzy szereg homologiczny kwasów karboksylowych na podstawie szeregu homologicznego alkanów

  • zapisuje wzór ogólny szeregu homologicznego kwasów karboksylowych

  • tworzy nazwy prostych kwasów karboksylowych i zapisuje ich wzory sumaryczne oraz strukturalne

  • podaje nazwy zwyczajowe i systematyczne kwasów karboksylowych

  • wyjaśnia pojęcie kwasy dikarboksylowe i podaje przykłady takich kwasówW




  • kwas metanowy (mrówkowy)

  • kwas etanowy (octowy)

  • kwas dikarboksylowyW



86.

Kwas metanowy i kwas etanowy jako przykłady kwasów karboksylowych


2


  • bada i opisuje właściwości oraz zastosowania kwasów: metanowego (mrówkowego) i etanowego (octowego)

  • wyjaśnia pojęcia: dysocjacja jonowa kwasów, reakcja zobojętnianiaP

  • projektuje doświadczenie umożliwiające zbadanie właściwości kwasu etanowego (reakcja spalania, reakcja dysocjacji elektrolitycznej, reakcje z: zasadami, metalami i tlenkami metali)

  • zapisuje równania reakcji spalania, dysocjacji jonowej (elektrolitycznej), reakcji z: zasadami, metalami i tlenkami metali kwasów metanowego i etanowego (octowego)

  • wyjaśnia pojęcie fermentacja octowa

Doświadczenie 70. Badanie właściwości kwasu octowego

Doświadczenie 71. Reakcja kwasu octowego z magnezem

Doświadczenie 72. Reakcja kwasu octowego z zasadą sodową

Doświadczenie 73. Reakcja kwasu octowego z tlenkiem miedzi(II)

Doświadczenie 74. Badanie palności kwasu octowego


  • dysocjacja jonowa kwasówP

  • reakcja zobojętnianiaP

  • fermentacja octowa

  • sól kwasu karboksylowego

87.

Wyższe kwasy karboksylowe


1


  • wyjaśnia budowę cząsteczek wyższych kwasów karboksylowych

  • podaje nazwy wyższych kwasów karboksylowych nasyconych (palmitynowy, stearynowy) i nienasyconych (oleinowy)

  • zapisuje wzory sumaryczne i półstrukturalne kwasów palmitynowego, stearynowego i oleinowego

  • opisuje właściwości długołańcuchowych kwasów karboksylowych

  • projektuje doświadczenie umożliwiające zbadanie właściwości wyższych kwasów karboksylowych (właściwości fizyczne, spalanie, reakcja z zasadą sodową)

  • zapisuje równania reakcji spalania wyższych kwasów karboksylowych oraz równania reakcji z zasadą sodową

  • projektuje doświadczenie umożliwiające odróżnienie kwasu oleinowego od palmitynowego lub stearynowego

  • wymienia zastosowania wyższych kwasów karboksylowych

Doświadczenie 75. Badanie właściwości wyższych kwasów karboksylowych

Doświadczenie 76. Reakcja kwasu stearynowego z zasadą sodową



  • wyższe kwasy karboksylowe

  • kwasy tłuszczowe

  • kwas palmitynowy

  • kwas stearynowy

  • kwas oleinowy

  • stearyna

  • mydło

  • stearynian sodu




88.

Właściwości kwasów karboksylowych

1

  • wyjaśnia zależność między długością łańcucha węglowego a stanem skupienia i reaktywnością chemiczną kwasów karboksylowych

  • wymienia podobieństwa i różnice w budowie oraz właściwościach niższych i wyższych kwasów karboksylowych

  • wyjaśnia pojęcia hydroksykwasy, kwas askorbowy (askorbinowy)W




  • hydroksykwasyW

  • kwas askorbowy (askorbinowy)W

89.

Estry


1


  • wyjaśnia, na czym polega reakcja estryfikacji

  • zapisuje ogólne równanie reakcji estryfikacji

  • zapisuje równania reakcji prostych kwasów karboksylowych z alkoholami monohydroksylowymi

  • wskazuje grupę funkcyjną we wzorze estru i podaje jej nazwę

  • zapisuje wzór ogólny estrów

  • tworzy nazwy estrów pochodzących od podanych nazw kwasów i alkoholi

  • projektuje doświadczenie umożliwiające otrzymanie estru o podanej nazwie

  • opisuje właściwości estrów w aspekcie ich zastosowań

  • wymienia miejsca występowania estrów w przyrodzie

  • wyjaśnia, na czym polega hydroliza estrówW

  • zapisuje równania reakcji hydrolizy estrówW

Doświadczenie 77. Reakcja etanolu z kwasem octowym

Przykład 50. Hydroliza metanianu propyluW



  • estry

  • reakcja estryfikacji

  • grupa estrowa

  • hydrolizaW

  • hydroliza estrówW




90.

Aminy i aminokwasy  pochodne węglowodorów zawierające azot


1


  • opisuje budowę amin na przykładzie metyloaminy

  • wskazuje grupę funkcyjną amin i podaje jej nazwę

  • wyjaśnia, co to znaczy, że aminy są pochodnymi węglowodorów

  • opisuje właściwości fizyczne i chemiczne amin na przykładzie metyloaminy

  • wyjaśnia pojęcia: amina pierwszorzędowa, amina drugorzędowa i amina trzeciorzędowaW

  • określa zastosowania amin

  • opisuje budowę aminokwasów na przykładzie glicyny

  • wskazuje grupy funkcyjne aminokwasów i podaje ich nazwy

  • wyjaśnia mechanizm powstawania wiązania peptydowego

  • opisuje właściwości fizyczne i chemiczne aminokwasów na przykładzie glicyny

  • wyjaśnia pojęcia: peptydy, wiązanie peptydowe, białka

  • wyjaśnia pojęcie aminokwasy białkoweW




  • aminy

  • grupa aminowa

  • metyloamina

  • zasady organiczne

  • amina pierwszorzędowaW

  • amina drugorzędowaW

  • amina trzeciorzędowaW

  • aminokwasy

  • glicyna

  • peptydy

  • wiązanie peptydowe

  • białka

  • aminokwasy białkoweW




91.

Podsumowanie wiadomości o pochodnych węglowodorów

1










92.

Sprawdzian wiadomości z działu Pochodne węglowodorów

1










Substancje o znaczeniu biologicznym (10 godzin lekcyjnych) Uczeń:

93.P

Poznajemy składniki żywnościP

2

  • wymienia składniki chemiczne żywności oraz przykłady ich występowaniaP

  • wyjaśnia rolę składników żywności w prawidłowym funkcjonowaniu organizmuP

  • definiuje pojęcia: makroelementy, mikroelementy, sole mineralne, witaminyP




  • składniki żywnościP

  • makroelementyP

  • mikroelementyP

  • sole mineralneP

  • witaminyP

94.

Tłuszcze
– otrzymywanie, właściwości i rodzaje





  • wyjaśnia charakter chemiczny tłuszczów

  • klasyfikuje tłuszcze ze względu na pochodzenie, stan skupienia i charakter chemiczny

  • opisuje właściwości fizyczne tłuszczów

  • projektuje doświadczenie umożliwiające odróżnienie tłuszczu nienasyconego od nasyconego

  • wyjaśnia, na czym polega utwardzanie tłuszczówW

  • opisuje, na czym polega próba akroleinowaW

  • zapisuje równanie reakcji otrzymywania tłuszczu w wyniku estryfikacji glicerolu z wyższym kwasem tłuszczowymW

  • zapisuje równanie reakcji zmydlania tłuszczówW

  • opisuje, na czym polega metaboliczna przemiana tłuszczówW

  • wyjaśnia pojęcie lipazyW

Przykład 51. Otrzymywanie tłuszczu – tristearynianu

glicerolu

Doświadczenie 78. Badanie rozpuszczalności tłuszczów

Doświadczenie 79. Odróżnianie tłuszczów roślinnych od zwierzęcych

Doświadczenie 80. Odróżnianie tłuszczu od substancji tłustejW

Doświadczenie 81.

Reakcja zmydlania tłuszczówW

Przykład 52. Otrzymywanie mydła – stearynianu soduW



  • tłuszcze

  • cząsteczka tłuszczu

  • tłuszcze zwierzęce

  • tłuszcze roślinne

  • tłuszcze nasycone

  • tłuszcze nienasycone

  • emulgatorW

  • utwardzanie tłuszczówW

  • akroleinaW

  • próba akroleinowaW

  • zmydlanie tłuszczówW

  • hydroliza tłuszczówW

  • lipazyW




95.

Białka

– występowanie, budowa i właściwości




2


  • definiuje białka jako związki chemiczne powstające z aminokwasów

  • wyjaśnia pojęcia białka proste, białka złożone

  • planuje doświadczenie umożliwiające zbadanie składu pierwiastkowego białekW

  • wymienia pierwiastki chemiczne, których atomy wchodzą w skład cząsteczek białek

  • bada zachowanie się białka pod wpływem ogrzewania, stężonego roztworu etanolu, kwasów i zasad, soli metali ciężkich (np. CuSO4) oraz soli kuchennej

  • wyjaśnia, na czym polega reakcja ksantoproteinowaP

  • definiuje pojęcie reakcja biuretowa

  • opisuje właściwości białek

  • planuje doświadczenie umożliwiające zbadanie właściwości białek

  • opisuje różnice w przebiegu denaturacji i koagulacji białek

  • wylicza czynniki, które wywołują procesy denaturacji i koagulacji białek

  • wykrywa obecność białka w różnych produktach spożywczych

  • opisuje, na czym polega efekt TyndallaW

Doświadczenie 82. Badanie składu pierwiastkowego białekW

Doświadczenie 83. Reakcje charakterystyczne białek

Doświadczenie 84. Wykrywanie białek w różnych substancjach

Doświadczenie 85. Badanie właściwości białek



  • białka (proteiny)

  • białka proste

  • białka złożone

  • reakcja ksantoproteinowaP

  • insulinaW

  • reakcja biuretowa

  • koagulacja

  • denaturacja

  • wysalanie białka

  • zol

  • żel

  • peptyzacja

  • efekt TyndallaW




96.

Skład pierwiastkowy i rodzaje sacharydów. Monosacharydy


1


  • wymienia pierwiastki chemiczne, których atomy wchodzą w skład cząsteczek sacharydów (cukrów)

  • dokonuje podziału sacharydów na: monosacharydy, oligosacharydy i polisacharydy (cukry proste i złożone)

  • zapisuje wzory ogólne cukrów prostych i złożonych

  • podaje wzór sumaryczny monosacharydów: glukozy i fruktozy

  • definiuje pojęcie izomer

  • wyjaśnia, na czym polega proces fotosyntezy

  • planuje doświadczalne badanie właściwości fizycznych glukozy

  • bada i opisuje właściwości fizyczne, występowanie oraz zastosowania glukozy

  • planuje doświadczenie umożliwiające zbadanie składu pierwiastkowego sacharydów

  • przeprowadza reakcje charakterystyczne glukozy: próbę Trommera i próbę TollensaW

  • wyjaśnia pojęcia hipoglikemiaW, hiperglikemiaW

Doświadczenie 86. Badanie składu pierwiastkowego sacharydów

Doświadczenie 87. Badanie właściwości glukozy

Doświadczenie 88. Próba TrommeraW

Doświadczenie 89. Próba Tollensa (próba lustra srebrnego) W



  • cukry (sacharydy, węglowodany)

  • cukry proste (monosacharydy)

  • cukry złożone (oligosacharydy, polisacharydy)

  • glukoza

  • fruktoza

  • izomery

  • fotosynteza

  • galaktozaW

  • biozyW

  • triozyW

  • tetrozyW

  • pentozyW

  • heksozyW

  • próba TrommeraW

  • próba TollensaW

  • hipoglikemiaW

  • hiperglikemiaW

97.

Disacharydy


1


  • podaje wzór sumaryczny sacharozy

  • bada i opisuje właściwości fizyczne, występowanie i zastosowania sacharozy

  • wyjaśnia, na czym polega reakcja hydrolizy sacharozy i jakie jest jej znaczenie w organizmie podczas trawienia

  • zapisuje równanie reakcji sacharozy z wodą za pomocą wzorów sumarycznych

  • wyjaśnia pojęcia: maltoza, laktozaW

Doświadczenie 90. Badanie właściwości sacharozy

  • dwucukry (disacharydy)

  • sacharoza (cukier trzcinowy, cukier buraczany)

  • maltozaW

  • laktozaW




98.

Polisacharydy


1

  • opisuje miejsca występowania skrobi i celulozy w przyrodzie

  • podaje wzory sumaryczne skrobi i celulozy

  • opisuje właściwości fizyczne skrobi i celulozy oraz wymienia różnice w tych właściwościach

  • wykrywa obecność skrobi w różnych produktach spożywczych

  • bada doświadczalnie właściwości skrobi

  • opisuje znaczenie oraz zastosowania skrobi i celulozy

  • zapisuje schemat reakcji hydrolizy skrobi

  • wyjaśnia pojęcie glikogenW

Doświadczenie 91. Badanie właściwości skrobi

Doświadczenie 92. Wykrywanie obecności skrobi



  • cukry złożone (polisacharydy)

  • skrobia

  • glikogenW

  • kleik skrobiowy

  • reakcja charakterystyczna skrobi

  • celuloza (błonnik)

  • dekstryny

99.W

Substancje silnie działające na organizm człowiekaW

1


  • wymienia rodzaje uzależnieńW

  • opisuje substancje powodujące uzależnieniaW

  • wyjaśnia, jakie są skutki uzależnieńW




  • farmakologiaW

  • uzależnienieW

  • lekozależnośćW

  • nikotynizm, nikotyna, bierni palaczeW

  • narkomania, narkotyki (kokaina, morfina, heroina, amfetamina)W

  • placeboW

  • kofeinaW

100.

Podsumowanie wiadomości o substancjach i ich znaczeniu biologicznym

1








101.

Sprawdzian wiadomości z działu Substancje o znaczeniu biologicznym

1













©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość