Strona główna

Trzy obozy Gra terenowa dla gimnazjalistów


Pobieranie 37.83 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar37.83 Kb.
Elżbieta Żurek

Sławomir Jacek Żurek

Trzy obozy

Gra terenowa dla gimnazjalistów




Działania przygotowawcze


a) Zespół klasowy ma być podzielony na trzy zespoły (każdy pod kierunkiem jednego nauczyciela) reprezentujące trzy grupy narodowościowe, obozujące w Lublinie w czasie obrad sejmu przygotowującego Unię Lubelską od stycznia do lipca 1569 r.: szlachtę ruską, litewską i polską.

b) Zajęcia mają w pewnym zakresie formę dramy i będą się rozpoczynać w różnych punktach miasta – symbolicznych obozach poszczególnych narodów: aleja Unii Lubelskiej (szlachta ruska; opiekun – np. nauczyciel historii), plac Wolności przy Liceum im. Unii Lubelskiej (szlachta polska; opiekun – np. nauczyciel wiedzy o społeczeństwie), pomnik Unii Lubelskiej (szlachta litewska; opiekun – nauczyciel sztuki).

c) Finałowy punkt zajęć odbędzie się w Ośrodku „Brama Grodzka –Teatr NN”, gdzie zostaną wykorzystane ciekawe materiały edukacyjne placówki dotyczące Unii Lubelskiej (ponieważ jest ich dużo, lepiej dla całości zajęć ograniczyć się do interaktywnego planu XVI-wiecznego miasta, interaktywnego aktu unii i interaktywnego obrazu Unia Lubelska) . W tym celu należy wcześniej umówić się (np. telefonicznie), żeby zarezerwować salę, potrzebny sprzęt i pomoc osoby odpowiedzialnej za ten dział.

adres ośrodka: ul. Grodzka 21, tel. (081) 532 58 67, e-mail – teatrnn@tnn.lublin.pl

d) Proponuje się, aby któryś z nauczycieli, korzystając z bardzo ciekawej i prostej w obsłudze prezentacji obrazu Unia Lubelska na stronie

http://www.lublin.eu/unia_lubelska/prezentacja_pl.swf, wybrał elementy malowidła (postaci oraz przedmioty) na które zwróci uwagę uczniów przy oglądaniu jego interaktywnej wersji w Ośrodku.

e) Przed rozpoczęciem gry należy podać uczniom jej cel – poznanie miejsc związanych z Unią Lubelską 1 lipca 1569 r. podpisaną w naszym mieście i zaprzysiężoną przez króla Zygmunta Augusta, odtąd monarchy Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

d) Opiekunowie poszczególnych grup w opisanych niżej miejscach wręczają uczniom koperty (zalakowane lub zaklejone) z zadaniami (a później towarzyszą w wyprawie) oraz schematyczny plan trasy do przebycia.

f) Na każdym etapie grupy po otrzymaniu kopert odczytują polecenie i wyznaczają reprezentanta /reprezentantów, który/rzy przedstawi/ą treści dotyczące historii danego miejsca (podane przy zadaniu), wchodząc w role. Po chwili przygotowania następuje realizacja scenek, po czym uczniowie przechodzą do następnego, wskazanego w poleceniu miejsca.

g) Dobrze by było przygotować dla uczniów znaczki identyfikacyjne, odróżniające współczesnych Lublinian od szlachty (ruskiej, polskiej lub litewskiej, w zależności od grupy) z czasów podpisania Unii Lubelskiej.

W scenariuszu wykorzystano strony internetowe:


http://www.tnn.pl/Unia_Lubelska,2904.html#stron;

http://www.tnn.pl/Lublin_1475_-_1569,2261.html;

http://tnn.pl/pm,483.html;


http://tnn.pl/unialubelska/e_lekcja/unia_lubelska_materiały_edukacyjne.swf;

http://lublin.gazeta.pl/lublin/1,35638,4690697.html;

http://www.lublin.eu/unia;

http://tnn.pl/Przedstawienia_Unii_Lubelskiej_w_sztuce,3189.html.


Wymagania szczegółowe


Uczeń:

  • realizuje zadania dotyczące Unii Lubelskiej w miejscach z nią związanych;

  • wchodzi w przydzielone role i odgrywa scenki na temat faktów z historii przygotowywania unii;

  • objaśnia wielokulturowy charakter fresków z Kaplicy Trójcy Świętej na Zamku oraz technikę tworzenia tych malowideł;

  • przedstawia posłów ruskich uczestniczących w sejmie 1959 r. uwiecznionych na obrazie Unia Lubelska Jana Matejki;

  • charakteryzuje przedmioty z czasów unii wykorzystane na obrazie;

  • identyfikuje kościół p.w. Nawrócenia św. Pawła – miejsce modlitw dziękczynnych po zakończeniu obrad;

  • opisuje jeden z przekazów dotyczących miejsca podpisania unii;

  • ogląda zabytkowy krzyż namalowany przez Matejkę na obrazie Unia Lubelska

  • przywołuje sposoby, jakimi w Lublinie jest upamiętniona unia;

  • przedstawia historię pomnika Unii Lubelskiej i wyjaśnia jego symbolikę;

  • porównuje przedstawienie unii na pomniku i na frontonie Trybunału Koronnego;

  • identyfikuje plac Po Farze jako miejsce, gdzie stał kościół, w którym odbywały się nabożeństwa z udziałem posłów i mieszkańców Lublina w intencji prac nad unią;

  • rozpoznaje na planie interaktywnym Lublina z czasów podpisania unii miejsca obozowania szlachty polskiej, ruskiej i litewskiej;

  • ogląda interaktywny akt unii polsko-litewskiej;

  • na interaktywnym obrazie Unia Lubelska Jana Matejki identyfikuje najważniejsze postacie oraz elementy.



Środki dydaktyczne


  • plan trasy dla każdej z grup

  • zalakowane (lub zaklejone) koperty z zadaniami

  • znaczki identyfikacyjne


Przebieg zajęć

  1. Grupy udają się pod opieką nauczyciela na wyznaczone miejsce, skąd rozpoczynają trasę (trasa i zadania dla grupy pierwszej w załączniku nr 1, dla grupy drugiej w załączniku nr 2, dla grupy trzeciej w załączniku nr 3).

  2. Na kolejnych etapach trasy realizują zadania, wchodząc w przydzielone role.

  3. Wszyscy spotykają się na placu Po Farze, gdzie jeden z nauczycieli wyjaśnia funkcję, jaką nieistniejący już kościół odgrywał podczas trwania obrad nad unią (przez wiele lat najważniejsza, największa i najwyższa świątynia w Lublinie – jej wieżę widać było w odległości 35 kilometrów, stała się miejscem modlitw posłów obradujących nad unią i lublinian w intencji powodzenia tych prac).

  4. Następnie uczniowie wraz z nauczycielami przechodzą do pobliskiego Ośrodka „Brama Grodzka –Teatr NN”, w którym zapoznają się z planem interaktywnym Lublina z czasów podpisania unii miejsca, na którym identyfikują miejsca obozowania szlachty polskiej, ruskiej i litewskiej podczas trwania sejmu, oglądają interaktywny akt podpisania unii oraz interaktywny obraz Unia Lubelska Jana Matejki (wystawiony w Muzeum na Zamku), poznając znaczące postacie, w tym przedstawicieli szlachty polskiej, litewskiej i ruskiej oraz przedmioty uwiecznione przez malarza.

  5. W ramach posumowania zajęć uczniowie w domu przygotowują plakaty odzwierciedlające (do wyboru):

  1. szlak Unii Lubelskiej

  2. wybrane miejsce/a związane z Unią Lubelską.

Załącznik nr 1

Trasa i zadania dla grupy pierwszej

al. Unii Lubelskiej → okolice Kaplicy Trójcy Świętej na Zamku → wejście do Zamku → plac Po Farze → Ośrodek „Brama Grodzka –Teatr NN”




  1. Aleja Unii Lubelskiej vis a vis Kaplicy Trójcy Świętej na Zamku

Zadanie I (jedna koperta dla wszystkich)

Do wykonania waszego zadania potrzebna jest wyobraźnia, wymaga ono bowiem wędrówki w czasie – przenosicie się do obozu szlachty ruskiej, która na zaproszenie króla Zygmunta Augusta przybyła w styczniu 1569 r. do Lublina, by uczestniczyć w obradach sejmu (w sprawach także ich dotyczących) i w tej okolicy stacjonowała.



  • Podzielcie się na dwie grupy: gości i przedstawicieli mieszkańców Lublina oddelegowanych przez króla Zygmunta Augusta do opiekowania się nimi i pomocy w poruszaniu się po mieście. Przypnijcie sobie znaczki identyfikacyjne.

  • Wyruszcie do Zamku, gdzie odbywają się posiedzenia sejmu, po drodze zatrzymując się przy Kaplicy (tak zwanej Kaplicy Zamkowej)

  1. Kaplica Trójcy Świętej (Zamkowa)

Zadanie II (dwie koperty: Adla gospodarzy, B – dla gości)

  1. Objaśnijcie gościom, że Kaplica Trójcy Świętej to unikalny zabytek, w którym stykają się dwie kultury – sama kaplica ma gotycką architekturę i reprezentuje chrześcijaństwo Zachodnie, natomiast wypełniające ją całą freski bizantyńsko-ruskie ( namalowane przez mnichów prawosławnych zaproszonych tu kiedyś przez króla Władysława Jagiełłę, rozmiłowanego w sztuce wschodniej) – reprezentuje chrześcijaństwo Wschodnie). Powiedzcie też, że będą mogli tu zaglądać w wolnych chwilach między obradami sejmu.

  2. Jako przedstawiciele prawosławia, znający się na sztuce swojego kręgu kulturowego, wyjaśnijcie lublinianom, na czym polega technika malowania fresków bizantyńsko-ruskich, którą musieli się posługiwać mnisi zatrudnieni do ozdobienia kaplicy. Na pewno byli wierni przepisom technologicznym, a według nich najpierw robiono zaprawę z wapna i mieszano z nią pocięte źdźbła słomy i lnu, potem rozprowadzano to na ścianie i na taką mokrą zaprawę nanoszono rozmieszane z wodą naturalne barwniki: czarne, białe, czerwone, zielone itd. Na samym końcu robiono złocenia, dużo złoceń.

  1. Wejście na Zamek Królewski

Zadanie III (dwie koperty: A – dla gospodarzy, B – dla gości)

  1. Poinformujcie posłów ruskich, że obrady sejmu na które przyjechali, będą się odbywały na tym zamku, więc blisko ich obozu, że przybędą tu także posłowie litewscy i polscy (którzy obozują w innych miejscach), przedstawiciele innych narodów, najważniejszą zaś osobą będzie polski król Zygmunt August, który po zjednoczeniu Polski i Litwy będzie władał Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Zapytajcie, dlaczego znaleźli się na sejmie mającym uchwalić unię polsko-litewską.

B. Wyjaśnijcie gospodarzom, że mimo iż dużo Rusinów zamieszkuje Wielkie Księstwo Litewskie, to czują się tam pokrzywdzeni, bo Litwini się z nimi nie liczą, nie powalając im, prawosławnym, np. zajmować urzędów. Tymczasem w Polsce mają prawo żyć obok siebie różne narody, wyznające różną religię, a król Zygmunt August już kilka lat temu wziął ich, Rusinów, w obronę i doprowadził do zniesienia krzywdzącego ich zakazu. Dlatego chcą poprzeć zjednoczenie Polski z Litwą, ufając, że to będzie dla nich korzystne. Ponadto mieszkańcy niektórych ziemi ruskich także chcą przyłączenia ich do tak dużego państwa.
Załącznik nr 2

Trasa i zadania dla grupy drugiej

plac Wolności → kościół p.w. Nawrócenia św. Pawła i okolice III LO im. Unii Lubelskiej → Bazylika oo. Dominikanów → plac Po Farze → Ośrodek „Brama Grodzka –Teatr NN”



  1. Plac Wolności

Zadanie I (jedna koperta dla wszystkich)

Do wykonania tego zadania potrzebna jest wyobraźnia, wymaga ono bowiem wędrówki w czasie. Znajdujecie się w miejscu, gdzie od stycznia do lipca 1569 r. znajdował się obóz szlachty polskiej, przybyłej do Lublina na zaproszenie króla Zygmunta Augusta, by uczestniczyć w obradach sejmu zwołanego tu w sprawie zawarcia unii polsko-litewskiej.



  • Podzielcie się na dwie grupy: współczesnych mieszkańców Lublina i posłów sprzed wieków, których oprowadzacie po miejscach związanych z unią polsko-litewską. Przypnijcie sobie znaczki identyfikacyjne.

  • Przejdźcie w pobliże kościoła p.w. Nawrócenia św. Pawła.

  1. Kościół p.w. Nawrócenia św. Pawła i okolice III LO im. Unii Lubelskiej

Zadanie II (dwie koperty: A – dla gospodarzy, B – dla gości)

B. Jako posłowie polscy biorący udział w obradach sejmu ustalającego warunki powstania Rzeczpospolitej Obojga Narodów, powiedzcie współczesnym lublinianom, że gdy po trudnych, burzliwych obradach, trwających od stycznia do końca czerwca 1569 roku, wreszcie doszli do porozumienia i 29 czerwca ukończyli prace, wraz z królem, który miał zostać władcą nowopowstałego państwa, entuzjastycznie udali się na nabożeństwo dziękczynne właśnie do tego kościoła. Gromko też odśpiewali pieśń wielbiącą Boga Te Deum Laudamus [Ciebie, Boga, wychwalamy].

A. Pokażcie posłom budynek III Liceum Ogólnokształcącego, który w pobliżu kościoła p.w. Nawrócenia św. Pawła i powiedzcie, że nosi ono imię uchwalonej m.in. przez nich Unii Lubelskiej. Powiedzcie też są i inne miejsca, które upamiętniają po latach to ważne wydarzenie: plac Litewski (upamiętniający miejsce obozowania posłów z Litwy czasie trwania sejmu), pomnik Unii Lubelskiej znajdujący się na tym placu, obraz Unia Lubelska znajdujący się na Zamku, a więc tam, gdzie odbywały się obrady (namalowany 300 lat po podpisaniu unii przez znakomitego polskiego malarza Jana Matejkę, na obchody tej rocznicy), symboliczna płaskorzeźba na szczycie frontowej ściany Trybunału Koronnego, a także nazwa dużej ulicy przebiegającej w pobliżu zamku – aleja Unii Lubelskiej.

  1. Bazylika oo. Dominikanów

Zadanie III (dwie koperty: A – dla gospodarzy, B – dla gości)

  1. Opowiedzcie, że historycy mają problem z ustaleniem, miejsca podpisania unii. W dostępnych przekazach napotyka się dwie różne wersje tego zdarzenia. Jedna wskazuje na dominikański klasztor, a ściślej refektarz, czyli salę jadalną zakonników. Według drugiej odbyło się to na Zamku, a więc w miejscu obrad sejmu, z którego król zaraz po tym fakcie, mimo ulewnego deszczu wskoczył na konia i przyjechał do dominikanów, żeby podziękować Bogu za powstanie Rzeczpospolitej Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego – w tym celu zaintonował wcześniej odśpiewane w kościele p.w. Nawrócenia św. Pawła Te Deum Laudamus, po czym w podniosłej atmosferze obecni pomodlili się za króla i nowe królestwo. Możecie zapytać gości, jak było naprawdę. Pokażcie też im zachowany do tej pory krzyż, na który najprawdopodobniej zaprzysięgano unię ( wiszący po prawej stronie w kruchcie kościoła)

  2. Odnośnie do pytania o miejsce podpisania Unii Lubelskiej, wymyślcie jakiś powód powstania dwóch wersji i podajcie waszą – „właściwą” lub w ogóle zasłońcie się brakiem pamięci. Powiedzcie też, że najważniejszy w tym wszystkim jest nie obiekt, lecz sam fakt doprowadzenia tak trudnych negocjacji do oczekiwanego przez wszystkich (poza możnowładcami litewskimi, którzy obawiali się zmniejszenia ich wpływów i dlatego utrudniali podejmowanie uchwał, a w marcu wręcz doprowadzili do zaprzepaszczenia dotychczasowej pracy, potajemnie opuszczając Lublin na ponad dwa miesiące) ustanowienia unii. Podkreślcie, że uczestnicy sejmu (nieraz wespół z mieszkańcami Lublina) wielokrotnie w różnych świątyniach lubelskich modlili się o pomyślność obrad, a jednym z takich miejsc była przepiękna Kaplica Trójcy Świętej na Zamku, która na długo przed unią, jak nigdzie indziej, łączyła w sobie elementy chrześcijaństwa Zachodniego i Wschodniego – katolicka budowla wypełniona malowidłami wykonanymi przez mnichów prawosławnych (ufundowanymi przez króla Władysława Jagiełłę).


Załącznik nr 3

Trasa i zadania dla grupy trzeciej

plac Litewski → pomnik Unii Lubelskiej → przed wejściem do Trybunału Koronnego → plac Po Farze → Ośrodek „Brama Grodzka –Teatr NN”



  1. Plac Litewski

Zadanie I (jedna koperta dla wszystkich)

Do wykonania tego zadania potrzebna jest wyobraźnia, wymaga ono bowiem wędrówki w czasie.



  • Podzielcie się na dwie grupy: współczesnych mieszkańców Lublina i szlachtę litewską, która w 1569 roku, w czasie sejmu uchwalającego unię polsko-litewską w tym miejscu obozowała, a teraz została przeniesiona do współczesności. Przypnijcie sobie znaczki identyfikacyjne.

  • Przejdźcie pod pomnik Unii Lubelskiej.

  1. Pomnik Unii Lubelskiej

Zadanie II (dwie koperty: A –dla gospodarzy, B – dla gości)

  1. Najpierw uświadomcie gościom z przeszłości, że na tym placu pięć wieków temu mieli swój obóz, w którym mieszkali przez kilka miesięcy uchwalania aktu zjednoczenia Polski i Litwy. Powiedzcie im też, że na pamiątkę ich obecności to miejsce nosi nazwę plac Litewski. Następnie pokażcie im pomnik Unii Lubelskiej, powstały dla uczczenia tego doniosłego wydarzenia, jakim było podpisanie unii i stworzenie jednego potężnego państwa. Objaśnijcie symbolikę płaskorzeźby znajdującej się na obelisku: dwie postacie kobiece podające sobie ręce. Kobieta w koronie królewskiej, ubrana w rzymską togę (szatę układaną w fałdy, jednym bokiem zarzucaną na lewe ramię), to Polska, a ta w mitrze książęcej, ubrana w chiton (starogrecką szatę spinaną na ramionach) – to Litwa. U ich stóp po lewej stronie jest tarcza z godłem polskim – piastowskim orłem, a po prawej tarcza z litewską Pogonią (uzbrojony jeździec na wspiętym koniu, trzymający w jednej ręce miecz, a w drugiej tarczę z krzyżem litewskim).

  2. Opowiedzcie współczesnym Lublinianom o waszej roli w zawarciu unii – o tym, że zjednoczenie obu państw dawało wam szansę na polepszenie sytuacji, mogliście liczyć na prawa i przywileje, których na Litwie nie mieliście. Wspomnijcie też, że litewscy możnowładcy przeszkadzali w obradach sejmu, nie chcąc, żeby wam się polepszyło. I udało im się przerwać obrady, bo posłowie litewscy pod wodzą księcia Mikołaja Radziwiłła potajemnie opuścili Lublin. Ich spisek ostatecznie się nie udał, ale zrobił wiele szkody i przedłużył prace nad stworzeniem Rzeczpospolitej Obojga Narodów.



  1. Przed wejściem do Trybunału Koronnego

Zadanie III (trzy koperty: dwie A – dla gospodarzy, jedna B – dla gości)

A. Powiedzcie gościom, jak jeszcze jest upamiętniona Unia Lubelska w naszym mieście: nazwa dużej ulicy – aleja Unii Lubelskiej, imię szkoły – LO im. Unii Lubelskiej, a także płaskorzeźby na budynkach. Jedną z nich odszukajcie na szczytowej części frontonu Trybunału Koronnego, przed którym stoicie, i opowiedzcie, co przedstawia – dwie półleżące postacie kobiece podtrzymujące z dwóch stron kartusz (rodzaj obramowania) godła Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Godło to składa się z czterech pól, na których naprzemiennie umieszczono herb Polski – Orzeł Biały, i Litwy – Pogoń.

B. Zwróćcie uwagę gospodarzom na to, że celem unii było stworzenie z Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego jednego silnego militarnie i gospodarczo państwa. Przy czym obydwa kraje pozostawiły sobie oddzielne wojsko, sądy, urzędy, skarb, język, za to miały jednego króla i wspólną politykę zagraniczną, co pozwalało im skutecznie bronić się przed wrogami. Zapytajcie współczesnych, jak zamierzenia się udały.

A. Potwierdźcie, że rzeczywiście, przez ponad sto lat Rzeczpospolita Obojga Narodów była jednym z najpotężniejszych krajów w Europie. Skutecznie broniła się przed zewnętrznymi wrogami. Jednocześnie stała się „spichlerzem Europy”, bo bardzo wzrosła w niej produkcja żywności. Ponadto występujące tu niespotykane dotąd na tak dużą skalę przenikanie się kultur Wschodu i Zachodu wpłynęło na wyjątkowość kulturową państwa.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość