Strona główna

Umaszczenie jest to barwa sierści skóry I jej wytworów (rogi, kopyta, cz. śluzowe). Jest uwarunkowana genetycznie. Może być cecha rasową lub nie. Dotyczy to bydła świń owcy kozy drobiu


Pobieranie 45.51 Kb.
Data17.06.2016
Rozmiar45.51 Kb.
Umaszczenie jest to barwa sierści skóry i jej wytworów (rogi, kopyta, cz. śluzowe). Jest uwarunkowana genetycznie. Może być cecha rasową lub nie. Dotyczy to bydła świń owcy kozy drobiu. A u koni nie jest Cecha rasową to cecha zapisana we wzorcu.

- jednolite – całe ciało pokryte jednakowym włosem


- niejednolite – ciało pokryte różnym ubarwieniem: mieszane: włosy określonej barwy pomieszane z inną barwą np. białą. Odmiany umaszczenia: spowodowane zmianami, w obrębie umaszczenia wyróżnia się ODCIENIE (jasno, ciemno) w obrębie umaszczenia wyróżnia się cechę dodatkową: pręgowatość, czaplakowatość, Wyróżnia się oznaki białe – niepigmentowane miejsca na głowie.

Rasa dzielimy na grupy: ze względu na ceche i inne kryteria:

- rozmieszczenie geograficzne – górskie nizinne,

- pochodzenie – tur mały, polska czerwona, tarpan od konia

- wygląd zewnętrzny – u Świn: uszy – ostrouche i zwisłouche, owce: krótko, długo i tłustoogoniaste, konie: lekkie, ciężkie, kuce

- stopień udoskonalenia: pierwotne – takie, które maja cechy przystosowane do określonych warunków lokalnych USZLACHETNIONE – czarno-czerwono-biale, koza biała uszlachetniona, świnie uszlachetnione inną rasą szlachetne – najwyższy poziom usz;achetnienia konie arabskie, czy pełnej krwi angielskiej UŻYTKOWANIA – najczęstsze kryteria

- typ użytkowy – grupa zwierząt tego samego gat. Które cechują się zespołem cech warunkujących określony kierunek użytkowania.



- rasa – grupa zwierząt tego samego gat. Która ma wspólne pochodzenie cechy charakterystyczne dziedziczące się z pokol. Na pokolenie rasa musi być zatwierdzona urządowo Grupa dostatecznei liczna.

Ras w świecie: bydło 700, konie 380, owce 920, kozy 410, świnie 440, osły 77


TYP UŻYTKOWY

BYDŁA


- mleczny rasa: jersey, holsztyńsko-fryzyjska

  • mięsny – charolaise, błękitna belgijska, Limousin, hereford,

- kombinowany – czarno-biała, czerwono-biała, czarnobiala I czerwonobiała niemiecka, czerwonobiała holenderska,

- wszechstronny – simentalska, brunatna, szwajcarska, czeska


Bydło mleczne: słabo umięśnione, głowa mała, szyja wąska mleka 10-15 wiecej niż ważą duże wymiona miskowate holsztyńsko-fryzyjska, czarno-biała

Bydło mięsne – typ stary i współczesny, Mała głowa, duża głęboka szeroka szyja dobrze umięśniona kończyny krótkie, tułów olbrzymi umięśniony, wydajność rzeźna Hereford, charlaise – białe, szkockie górskie, budlo amerykańskie difmaster.

KONIE


- wierzkowy – czysta krew arabska, pelna krew angielska, trakeńska

- pospieszno-roboczy – kłusak amerykański, francuski,

- wszechstronny – wielkopolska, małopolska, Śląsk, oldenburski,

- pociągowy – sir, bulońska, bretońska, ardeńska, reńska, barbansówska, sztumska.



  • juczny – kuce, fiording, heflinger, mur-insulan, kuc, szetlandzki, walijski.


Czysta krew arabska – konie o lekkiej sylwetce, długich liniach głowy, szyi, nóg, łopatek. W tulowie kwadrat, konie o żywym temperamencie, glęboka klatka piersiowa, podkasany brzuch, krótki włos, przez skórę widoczne zarysy mięśni i naczyń krwionośnych, 60km/h szybkość. Pelna krew angielska- podkasane, konie sportowe, Kłusaki – konie służą do lekkich prac pociągowych konie sportowe tory wyścigowe. Sire – 1200 kg 180 cm do ziemi 250 obwód klatki piersiowej, największa rasa, konie masywne, duża głowa, duża szeroka umięśniona szyja, zad ścięty rozłupanynogi dlugie o dużym obrocie, szczotki pęcinowe.

Najmniejsza rasa koni falabella – 25-40 kg wagi, przeciętnie 12 kg


OWCE


- Wełnisty – merynosy, meryna polska, meryna australijska, nowozelandzki, południowo-afrykański,

  • mięsny –suffolt, ile de France, Telex, southoowni,

- wszechstronny – na wełne mięso skóry mleko, polska owca górska, cakiel, szkocka czarnogłówka, cyryjska

- korzuchowy – Romanowska fińska, wrzosówka

- mleczny – fryzyjska, śląska

- smuszkowy – karakuł

- kurdiuczny – giserska, edelbajewska

ŚWINIE


- mięsny – wielka biała polska, biała zwisłoucha, wielka biała angielska, niemiecka krajowa, szwedzka krajowa, piętrzane duroe.

- tłuszczowo – mięsny – średnia biała angielska, berkshire, esice, puławska

- słoninowy – mangalica

- tłuszczowy – chińska, wietnamska

Typ mięsny to takie, które charakteryzują się późnym dojrzewaniem Szybko rosną dobowy przyrost 600-900 gramów Sylwetka wydłużona głowa mala szyja krótka tułów długi plytki ale szeroki osadzony na krótkich nogach bardzo dobrze umięśnione 200-350 kg dorosłe 90-120 ubija się Lochy 10-12 prosiąt.

KURY


- nieśny – leghorn, minorka

- ogólnoużytkowy – zielononóżka, kuropatwiana, newhampshire, plamounth,

- mięsny – cochin, Brahma, cornish

- bojowy – bojowiec indyjski, bojowiec indonezyjski, malezyjski

- ozdobny – specyficzne ułożenie piór.

Leghorn – kóry drobne, 20 tyg. Masa ciała 1,8-2,5 kg, lekkie, dają 270 jaj kury.


Podstawy rozrodu zwierząt gospodarskich


Płodność – jest to zdolność zwierząt do rozrodu. U samców oznacza zdolność do zapłodnienia komórek jajowych, produkcja plemników, zdolność do spięcia się na samicę i zdolność wprowadzenia do dróg rodnych samice. U samicy płodność to zdolność do wytworzenia komórek rozrodczych jajowych prawidłowych, do zachodzenia w ciążę, noszenia płodu, urodzenia zdrowego potomstwa i odchowanie potomstwa.

Plenność – to liczba młodych w miocie lub liczba młodych urodzona w danym roku dot. samic. Samice są plemne gdy samica rodzi: KROWA, KOŃ – 1, LOCHA 20, OWCA do 3, w ciągu roku.

ROZRÓD – dojrzałością płciową nazywamy pojawienie się u samca pierwszej ejakulacji, a u samic cyklu rodnego, RUJA połączona z owulacją.




krowa

klacz

owca

locha

Dojrzał.płc.

6-8m-cy

12-18

6-9

4-6

Dojrzał.rozrod

15-18

24-26

12-18

9-11

Cykl rojowy

19-20dni

21dn

116-17dn

21dn

Pierwszy dzień danej RUI a ostatni dzień przed następną do CYKL rojowy. RUJA – okres szczególnej aktywności układu rozrodczego samic ssaków U ptaków nie ma.

Długośc rui: godz. krowa-10-36, klacz2-10 dni, owca 24-36, locha 48-72


Cechy rui: samice są niespokojne oglądają się za siebie, zwracają uwagę na samice. Obskakują inne samice lub dają się obskakiwać innym. Wykazują odruch tolerancji – ucisk w okolicy lędźwi to stoi nieruchoma. Wyginają grzbiet, srom obrzęknięty, zaczerwieniony, wycieka gęsty śluz. Wydawane charakterystyczne dźwięki.

U bydła latowanie (ruja), u koni palenie(ruja), u owiec ruja bekanie, u świń ruja hukanie

W czasie rui następuje owulacja. Kilka godzin po rozpoczęciu rui






krowa

klacz

owca

locha

Moment owulacji

14 godz po zak riu

2 dni przed końc. rui

18-24 godz od rozpocz riu

36-54 godz od rozpocz rui

Dł. Życia jaja godz.

20

4

24

24

Dł. Ciąży dni

280

340

150

113

l. urodzonych młodych

1

1

1-3

8-12

Czas krycia po porodzie dni

50-80

9

50 lub 210

12-56

Metody krycia:

1. Krycie naturalne

Akt płciowy bezpośredni

- krycie dzikie – u zwierząt dzikich, lub u zwierząt które są na pastwiskach samce nadmiernie się eksploatują nieznany ojciec hodowca nie ingeruje nie ma pracy

- krycie wolne – samce przebywają z samicami przez krótki okres

- krycie haremowe – jednemu samcowi przydziela się określoną liczbę samiec

- krycie z ręki Hodowca obserwuje akt krycia w określonym otoczeniu na punkcie kopulacyjnym U bydła 1 buhaj pokrywa 100-150 samic\, knur 40-60 loch, ogier 120-150 klaczy w ciągu roku.

Metody sztucznego unasieniania:


1. Pobieranie nasienia od samca, 2 ocena mikro i makroskopowa nasienia, 3 rozrzedzenie i konserwacja porcji nasienia 4 Transport na punkty unasienienia 5 Unasienienie samic

1 – nasienie można pobierać kilkoma metodami: do sztucznej pochwy od buhaja knura i tryka i ogiera, elektroejakulacja – od buhaja ogiera i samców ptaków, masaż banieczek nasieniowodowych, masaż podbrzusza.

2 – ocenia się wartość cech nasienia: barwę, zapach, konsystencję, objętość, gęstość, koncentrację plemników liczbę plemników w ruchu postępowym, przeżywalność, zmiany w ich budowie.

3,4 – odpowiednimi rozrzedzeniami porcjowanie i opisywanie zamraża się po czym rozsyła na punkty inseminacyjne.

5 – inseminator dokonuje unasienienia samicy lub lekarz weterynarii.

ZALETY: 10 tys krów w ciągu roku można tak unasiennić ogiera jeden typ tryka 600-800 maciorek i knura 400-800 loch. Znacznie więcej samic niż przy naturalnym kryciu.

Możliwośc zmniejszenia liczby potrzebnych samców co przyczynia się do reprodukowania wśród nich więcej selekcji.

Wskaźnik płodności – okres międzywycieleniowy okres między dwoma kolejnymi wcieleniami optymalny 356-370 dni, okres międzyciążowy – okres między wycieleniem a dalszym pokryciem optymalny 60-90 dni, liczba zabiegów inseminacyjnych – kryć na 1 skuteczne może być liczny dla stada. 1= liczba zabiegow ogółem/liczba krow unasienionych x 100% Wskaźnik niepowtarzalności rui WNP = liczba krów niepowtarzajacych do do 60 dnia po unasienieniu/liczbe krow unasienionych x 100% Powinien wynosić 75%

- wskaźnik wcieleń – jest to procentowy udział urodzonych cieląt w odniesieniu do 1 krowy i roku. Powinien wynosić 85-90 Wo = liczba cieląt urodzonych w roku/ liczba krów w roku x 100%



Użytkowość zwierzat – to zdolność zwierząt do wytwarzania określonych produktów lub pracy z których człowiek korzysta.

Cechy użytkowe – mleczne rzeźne uwarunkowana genetycznie a limitowana przez środowisko.

Rodzaje użytkowości : rozpłodowa, mleczna, mięsna, nośna, wełnista, robocza, miodowa, jedwabnicza, futrzarska

Wpływ czynników na użytkowość rozpłodu – cz. genetyczne – genotyp danego osobnika, rasa, cz. fizjologiczne – wiek, dł. Laktacji, ST. Utłuszczenie, środowiskowe – żywienie pora roku obsługa atmosferyczne makro i mikro. Odziedziczalność – wynika z czynników pozagenetycznych i jest niska 0,0 – 0,2 Bastawy interseksy

Im krótsza laktacja tym liczba prosiąt następnej ciąży jest mniejsza. W niektórych porach nasilenie riu jest większe czerwiec lipiec w okresie zimowym intensywność objawów rui jest mniejsza.

Mleczność – to cecha złozona związana z płcią samiczną ssaków.!!!! Mleko tworzy się w gruczołach mlekowych które zbudowane są z wymion. Mleko wytwarza samica po urodzeniu potomka samica ssaków !!!!!!!!!!! Mleko pozyskuje się od bydła bawołów jaków bantengi kozy owiec wielbłądowatych lama i wielbłądy. Okres wydzielania i wydalania mleka u samic ssaków nazywamy laktacją Długośc laktacji:

samica

Dł. Laktacji dni

Wydajność mleka kg

Zaw. Tłuszcz%

Zawart bialak %

Klacz

180

1000-3000

1,6

2,5

Krowa

300

600-8000

4,0

3,4

Owca

150

200-1200

6,2

5,1

Koza

270

200-1400

4,3

5,8

locha

56

100-300

7,0

5,5



Czynniki warunkujące wydajnośc mleka:


1. Genetyczne: rasa, genotyp krowy,

2. Cz. Fizjologiczne: ruja ciaza okres zasuszenia, okres międzywycieleniowy, miesiąc ociekania, stadium laktacji, kolejnośc laktacji, wielkość krowy, wiek przy pierwszym ocieleniu, częstośc doju w ciągu dnia, stan zdrowia

3. Cz. środowiskowe: żywienie, pielęgnacja, opieka hodowcy, mikroklimat.

Wraz z wiekiem wydajność mleka wzrasta Utrzymuje się na poziomie i spada !!!!!!! KRZYWA LAKTACJI !!

STADIUM LAKTACJI: miesiąc ocielenie: sezon ocielenie, krowy SA poliestryczne mogą się cielić w każdej porze roku. Okres jesienno zimowy najlepszy Bo wzrost wydajności mleka, Krowy powinny ocielić się regularnie. Częstośc doju – 3krotnie więcej dojenie wiecej mleka, Żywienie – ilośc i jakośc paszy

Użytkowość mięsna:


Cechuje się wiele gatunków najwyższe świnie bydło drób kozy owce króliki i konie. Mięsnośc to cecha złożona wynika ze zdolności zwierząt do odkładnia tkanki mięsnej i tłuszczu. Mięso jest pełnowartościowym produktem które to zawiera określoną ilośc białka i energii oraz Wit B1 B2 i A a tłuszcz zawiera Wit ADEK i F Mięso jest pełnowart. Prod. Dla człowieka.

OPASA się bydło konie owcy kozy.

Parametry zdolności opasowej: okres opasu tuczu do określonej masy ciała

Parametry wartości rzeźnej: wydajnośc rzeźna, udział poszczególnych wyrębów w tuszy, stosunek tłuszcz-białkowej

Przyrosty dobowe w okresie tuczy i opasu:


Budło 700-1300kg, konie 800-900kg, świnie 600-800, owce kozy 200-300, drób 45-50

WYDAJNOŚĆ RZEŹNA to procentowy udział masy tuszy do masy zwierzęcia przed ubojem Tusza – to ciało bitego zwierzęcia ale bez zawartości jamy brzusznej klatki piersiowej narządu rodnego Tusza może być ze skórą – świnie, drób, bez skóry – konie owce kozy króliki bydło Z nogami świnie drób, bez końców nog – konie owce króliki. Z głową świnie króliki drób bez głowy bydło konie owce kozy.

STOSUNEK WYDAJNOSCI RZEŹNEJ – bydło 50-70%, konie 50-55, owce 50-6-, świnie 60-80 kury 70-75

Mięsień najdłuższy grzbietu stosunek tłuszczu do mięsa użytkowość wełnista Wełna ma zdolność do przędzenia spilśniania wodochłonności i termochłonności

Cechy wełny – długość, grubość wytrzymałość na zerwanie rozciągliwość połysk barwa

WYDAJNOŚĆ NIEŚNA – cecha ograniczona do płci żeńskiej, Jest to zdolność do znoszenia jaj. Kury 80-330 jaj/rok Indyki 80-150, gęsi 20-70, kaczki 100-250, perlice 50-100 przepiórki ponad 330

UŻYTKOWOŚĆ ROBOCZA, FUTRZARSKA- skóra wraz z włosami,

UŻYTKOWOŚĆ MIODOWA cecha pszczół Pozyskiwanie miodu mleczka pszczelego wosku propolisu jadu i pyłku kwiatowego, Ilość pozyskiwanego miodu zależy od liczby robotnic w ulu. 40-100 kg miodu Aby uzyskać 1 kg miodu to pszczoła musza go zużyć 8 kg Odległość na przelot max 1,5 km

Użytkowość jedwabnicza – zdolność do wytwarzania nici jedwabniczej przez owady jedwabniki morowy

KONTROLA UŻYTKOWOŚCI

Polega na określeniu wartości cech istotnych w danej użytkowości które podlegają doskonaleniu



METODY IDENTYFIKACJI zw gospodarskich: cechy osobnicze: opis umaszczenia, odmiana znaki szczególne sylwetkowanie fotografowanie badania grupy krwi.

KONTROLA UŻYTKOWOŚCI ROZPŁODOWEJ: podlegają samice i samce, W stacji unasienienia lek wet określa ogólny stan zdrowia

KONTROLA UŻYTKOWOŚCI MLECZNEJ – ilośc i skład mleka w trakcje laktacji

KONTROLA UŻYTKOWOSCI WEŁNISTEJ ROBOOCZEJ MIĘSNEJ NIEŚNEJ.

KRYTERIA WYBORU ZWIERZĄT DO HODOWLI


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość