Strona główna

Unii europejskiej


Pobieranie 2.73 Mb.
Strona41/41
Data17.06.2016
Rozmiar2.73 Mb.
1   ...   33   34   35   36   37   38   39   40   41

TYTUŁ V

PRAWA OBYWATELSKIE


ARTYKUŁ 39


Prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego
1. Każdy obywatel Unii ma prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Państwie Członkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, na takich samych warunkach jak obywatele tego państwa.
2. Członkowie Parlamentu Europejskiego są wybierani w powszechnych wyborach bezpośrednich, w głosowaniu wolnym i tajnym.

ARTYKUŁ 40


Prawo głosowania i kandydowania w wyborach lokalnych
Każdy obywatel Unii ma prawo głosowania i kandydowania w wyborach do władz lokalnych w Państwie Członkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, na takich samych warunkach jak obywatele tego państwa.

ARTYKUŁ 41


Prawo do dobrej administracji
1. Każdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.
2. Prawo to obejmuje:
a) prawo każdego do bycia wysłuchanym, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące negatywnie wpłynąć na jego sytuację;
b) prawo każdego do dostępu do akt jego sprawy, przy poszanowaniu uprawnionych interesów poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej;
c) obowiązek administracji uzasadniania swoich decyzji.
3. Każdy ma prawo domagania się od Unii naprawienia, zgodnie z zasadami ogólnymi wspólnymi dla praw Państw Członkowskich, szkody wyrządzonej przez instytucje lub ich pracowników przy wykonywaniu ich funkcji.
4. Każdy może zwrócić się pisemnie do instytucji Unii w jednym z języków Traktatów i musi otrzymać odpowiedź w tym samym języku.

ARTYKUŁ 42


Prawo dostępu do dokumentów
Każdy obywatel Unii i każda osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub statutową siedzibę w Państwie Członkowskim ma prawo dostępu do dokumentów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii, niezależnie od ich formy.

ARTYKUŁ 43


Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich
Każdy obywatel Unii i każda osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub statutową siedzibę w Państwie Członkowskim ma prawo zwracać się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w przypadkach niewłaściwego administrowania w działaniach instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii, z wyłączeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykonującego swoje funkcje sądowe.

ARTYKUŁ 44


Prawo petycji
Każdy obywatel Unii i każda osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub statutową siedzibę w Państwie Członkowskim ma prawo petycji do Parlamentu Europejskiego.

ARTYKUŁ 45


Swoboda przemieszczania się i pobytu
1. Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium Państw Członkowskich.
2. Swoboda przemieszczania się i pobytu może zostać przyznana, zgodnie z Traktatami, obywatelom państw trzecich przebywającym legalnie na terytorium Państwa Członkowskiego.

ARTYKUŁ 46


Opieka dyplomatyczna i konsularna
Każdy obywatel Unii korzysta na terytorium państwa trzeciego, w którym Państwo Członkowskie, którego jest obywatelem, nie ma swojego przedstawicielstwa, z ochrony dyplomatycznej i konsularnej każdego z pozostałych Państw Członkowskich na takich samych warunkach jak obywatele tego państwa.

TYTUŁ VI

WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI


ARTYKUŁ 47


Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu
Każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule.
Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy. Każdy ma możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obrońcy i przedstawiciela.
Pomoc prawna jest udzielana osobom, które nie posiadają wystarczających środków, w zakresie w jakim jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

ARTYKUŁ 48


Domniemanie niewinności i prawo do obrony
1. Każdego oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona zgodnie z prawem.
2. Każdemu oskarżonemu gwarantuje się poszanowanie prawa do obrony.

ARTYKUŁ 49


Zasady legalności oraz proporcjonalności kar do czynów zabronionych pod groźbą kary
1. Nikt nie może zostać skazany za popełnienie czynu polegającego na działaniu lub zaniechaniu, który według prawa krajowego lub prawa międzynarodowego nie stanowił czynu zabronionego pod groźbą kary w czasie jego popełnienia. Nie wymierza się również kary surowszej od tej, którą można było wymierzyć w czasie, gdy czyn zabroniony pod groźbą kary został popełniony. Jeśli ustawa, która weszła w życie po popełnieniu czynu zabronionego pod groźbą kary, przewiduje karę łagodniejszą, ta właśnie kara ma zastosowanie.
2. Niniejszy artykuł nie stanowi przeszkody w sądzeniu i karaniu osoby za działanie lub zaniechanie, które w czasie, gdy miało miejsce, stanowiło czyn zabroniony pod groźbą kary, zgodnie z ogólnymi zasadami uznanymi przez wspólnotę narodów.
3. Kary nie mogą być nieproporcjonalnie surowe w stosunku do czynu zabronionego pod groźbą kary.

ARTYKUŁ 50


Zakaz ponownego sądzenia lub karania w postępowaniu karnym
za ten sam czyn zabroniony pod groźbą kary
Nikt nie może być ponownie sądzony lub ukarany w postępowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony pod groźbą kary, w odniesieniu do którego zgodnie z ustawą został już uprzednio uniewinniony lub za który został już uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem na terytorium Unii.


TYTUŁ VII

POSTANOWIENIA OGÓLNE DOTYCZĄCE WYKŁADNI


I STOSOWANIA KARTY

ARTYKUŁ 51


Zakres zastosowania
1. Postanowienia niniejszej Karty mają zastosowanie do instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii przy poszanowaniu zasady pomocniczości oraz do Państw Członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii. Szanują one zatem prawa, przestrzegają zasad i popierają ich stosowanie zgodnie ze swymi odpowiednimi uprawnieniami i w poszanowaniu granic kompetencji Unii powierzonych jej w Traktatach.
2. Niniejsza Karta nie rozszerza zakresu zastosowania prawa Unii poza kompetencje Unii, nie ustanawia nowych kompetencji ani zadań Unii, ani też nie zmienia kompetencji i zadań określonych w Traktatach.

ARTYKUŁ 52


Zakres i wykładnia praw i zasad
1. Wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w niniejszej Karcie muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności. Z zastrzeżeniem zasady proporcjonalności, ograniczenia mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób.
2. Prawa uznane w niniejszej Karcie, które są przedmiotem postanowień Traktatów, są wykonywane na warunkach i w granicach w nich określonych.
3. W zakresie, w jakim niniejsza Karta zawiera prawa, które odpowiadają prawom zagwarantowanym w europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ich znaczenie i zakres są takie same jak praw przyznanych przez tę konwencję. Niniejsze postanowienie nie stanowi przeszkody, aby prawo Unii przyznawało szerszą ochronę.
4. W zakresie, w jakim niniejsza Karta uznaje prawa podstawowe wynikające ze wspólnych tradycji konstytucyjnych Państw Członkowskich, prawa te interpretuje się zgodnie z tymi tradycjami.
5. Postanowienia niniejszej Karty zawierające zasady mogą być wprowadzane w życie przez akty prawodawcze i wykonawcze przyjęte przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz przez akty Państw Członkowskich, gdy wykonują one prawo Unii, korzystając ze swoich odpowiednich uprawnień. Można się na nie powoływać w sądzie jedynie w celu wykładni tych aktów i kontroli ich legalności.
6. Ustawodawstwa i praktyki krajowe uwzględnia się w pełni, jak przewiduje to niniejsza Karta.
7. Wyjaśnienia sporządzone w celu wskazania wykładni niniejszej Karty są należycie uwzględniane przez sądy Unii i Państw Członkowskich.

ARTYKUŁ 53


Poziom ochrony
Żadne z postanowień niniejszej Karty nie będzie interpretowane jako ograniczające lub naruszające prawa człowieka i podstawowe wolności uznane, we właściwych im obszarach zastosowania, przez prawo Unii i prawo międzynarodowe oraz konwencje międzynarodowe, których Unia lub wszystkie Państwa Członkowskie są stronami, w szczególności przez europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz przez konstytucje Państw Członkowskich.

ARTYKUŁ 54


Zakaz nadużycia praw
Żadne z postanowień niniejszej Karty nie może być interpretowane jako przyznające prawo do podejmowania jakiejkolwiek działalności lub dokonywania jakiegokolwiek czynu zmierzającego do zniweczenia praw i wolności uznanych w niniejszej Karcie lub ich ograniczenia w większym stopniu, aniżeli jest to przewidziane w niniejszej Karcie.

*

* *



Powyższy tekst przejmuje, z dostosowaniami, Kartę proklamowaną dnia 7 grudnia 2000 r. i zastępuje ją od dnia wejścia w życie Traktatu z Lizbony.

1W międzyczasie Republika Bułgarii, Republika Czeska, Republika Estońska, Republika Cypryjska, Republika Łotewska, Republika Litewska, Republika Węgierska, Republika Malty, Republika Austrii, Rzeczpospolita Polska, Rumunia, Republika Słowenii, Republika Słowacka, Republika Finlandii i Królestwo Szwecji stały się członkami Unii Europejskiej.

1Niniejsze odesłanie ma charakter informacyjny. Dokładniejsze informacje znajdują się w tabelach ekwiwalencyjnych dotyczących dotychczasowej i nowej numeracji Traktatów.

1W międzyczasie Republika Bułgarii, Republika Czeska, Królestwo Danii, Republika Estońska, Irlandia, Republika Grecka, Królestwo Hiszpanii, Republika Cypryjska, Republika Łotewska, Republika Litewska, Republika Węgierska, Republika Malty, Republika Austrii, Rzeczpospolita Polska, Republika Portugalska, Rumunia, Republika Słowenii, Republika Słowacka, Republika Finlandii, Królestwo Szwecji i Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej stały się członkami Unii Europejskiej.

1Niniejsze odesłanie ma charakter informacyjny. Dokładniejsze informacje znajdują się w tabelach ekwiwalencyjnych dotyczących dotychczasowej i nowej numeracji Traktatów.

*Artykuł dodany decyzją 2008/79/WE, Euratom (Dz.U. L 24 z 29.1.2008, s. 42).

1„wynika (…), [że] prawu utworzonemu na podstawie traktatu, pochodzącemu z niezależnego źródła, nie można, ze względu na jego wynikającą stąd szczególną naturę, przeciwstawiać w postępowaniu sądowym jakiegokolwiek wewnętrznego aktu prawnego, gdyż oznaczałoby to utratę przez to prawo charakteru wspólnotowego i zakwestionowanie samych podstaw prawnych Wspólnoty”.

1Niniejsze dwie tabele stanowią wyciąg z tabel, o których mowa w artykule 5 Traktatu z Lizbony, z pominięciem środkowej kolumny, która wskazywała tymczasową numerację występującą w Traktacie z Lizbony.

1Treść zastąpiona artykułem 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwanego dalej „TFUE”) i artykułem 13 ustęp 1 oraz artykułem 21 ustęp 3 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (zwanego dalej „Traktatem UE”).

2Zastępuje artykuł 5 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (zwanego dalej „Traktatem WE”).

3Treść zastąpiona artykułem 15 Traktatu UE.

4Treść zastąpiona artykułem 13 ustęp 2 Traktatu UE.

5Artykuł 8 Traktatu EU, który obowiązywał przed wejściem w życie Traktatu z Lizbony (zwany dalej „dotychczasowym Traktatem UE”) zmieniającego Traktat WE. Zmiany te zostały włączone do ostatniego z wymienionych Traktatów, a artykuł 8 został uchylony. Jego oznaczenie zostało wykorzystane w celu dodania nowego postanowienia.

6Ustęp 4 zastępuje treść artykułu 191 akapit pierwszy Traktatu WE.

7Artykuł 9 dotychczasowego Traktatu UE wprowadzał zmiany do Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali. Traktat ten wygasł 23 lipca 2002 roku. Artykuł 9 został uchylony, a jego oznaczenie zostało wykorzystane w celu dodania nowego postanowienia.

8- Ustępy 1 i 2 zastępują treść artykułu 189 Traktatu WE,

- ustępy 1–3 zastępują treść artykułu 190 ustępy 1–3 Traktatu WE,

- ustęp 1 zastępuje treść artykułu 192 akapit pierwszy Traktatu WE,

- ustęp 4 zastępuje treść artykułu 197 akapit pierwszy Traktatu WE.



9Zastępuje treść artykułu 4.

10- Ustęp 1 zastępuje treść artykułu 202 tiret pierwsze i drugie Traktatu WE,

- ustępy 2 i 9 zastępują treść artykułu 203 Traktatu WE,

- ustępy 4 i 5 zastępują treść artykułu 205 ustępy 2 i 4 Traktatu WE.


1- Ustęp 1 zastępuje treść artykułu 211 Traktatu WE,

- ustępy 3 i 7 zastępują treść artykułu 214 Traktatu WE,

- ustęp 6 zastępuje treść artykułu 217 ustępy 1, 3 i 4 Traktatu WE.


2- Zastępuje treść artykułu 220 Traktatu WE,

- ustęp 2 akapit pierwszy zastępuje treść artykułu 221 akapit pierwszy Traktatu WE.



3Artykuł 10 dotychczasowego Traktatu UE wprowadzał zmiany do Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej. Zmiany te zostały włączone do ostatniego z wymienionych Traktatów, a artykuł 10 został uchylony. Jego oznaczenie zostało wykorzystane w celu dodania nowego postanowienia.

4Zastępuje również artykuły 11 i 11a Traktatu WE.

1Artykuły 27a–27e dotychczasowego Traktatu UE dotyczące wzmocnionej współpracy zostają także zastąpione artykułami 326–334 TFUE.

2Postanowienia tytułu VI dotychczasowego Traktatu UE dotyczące współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych zostają zastąpione postanowieniami części trzeciej tytuł V rozdziały 1, 4 i 5 TFUE.

3Zastąpiony artykułem 67 TFUE.

4Zastąpiony artykułami 87 i 88 TFUE.

1Zastąpiony artykułami 82, 83 i 85 TFUE.

2Zastąpiony artykułem 89 TFUE.

3Zastąpiony artykułem 72 TFUE.

4Zastąpiony artykułem 71 TFUE.

5Artykuły 40–40b dotychczasowego Traktatu UE dotyczące wzmocnionej współpracy zostają także zastąpione artykułami 326–334 TFUE.

6Artykuły 43–45 oraz tytuł VII dotychczasowego Traktatu UE dotyczące wzmocnionej współpracy zostają także zastąpione artykułami 326–334 TFUE.

1Treść zastąpiona artykułem 3 Traktatu UE.

2Treść zastąpiona artykułami 3–6 TFUE.

3Treść zastąpiona artykułem 5 Traktatu UE.

4Dodanie postanowienia Protokołu w sprawie dobrostanu zwierząt.

5Treść zastąpiona artykułem 13 Traktatu UE.

6Treść zastąpiona artykułem 9 Traktatu UE oraz artykułem 282 ustęp 1 TFUE.

7Treść zastąpiona artykułem 4 ustęp 3 Traktatu UE.

8Zastąpiony także artykułem 20 Traktatu UE.

1Zastępuje także artykuł 29 dotychczasowego Traktatu UE.

2Zastępuje także artykuł 36 dotychczasowego Traktatu UE.

3Zastępuje także artykuł 33 dotychczasowego Traktatu UE.

1Artykuł 63 punkty 1 i 2 Traktatu WE zostaje zastąpiony artykułem 78 ustępy 1 i 2 TFUE, a artykuł 64 ustęp 2 zostaje zastąpiony artykułem 78 ustęp 3 TFUE.

2Zastępuje artykuł 31 dotychczasowego Traktatu UE.

3Zastępuje artykuł 30 dotychczasowego Traktatu UE.

4Zastępuje artykuł 32 dotychczasowego Traktatu UE.

1- Artykuł 140 ustęp 1 przejmuje artykuł 121 ustęp 1,

- artykuł 140 ustęp 2 przejmuje artykuł 122 ustęp 2 zdanie drugie,

- artykuł 140 ustęp 3 przejmuje artykuł 123 ustęp 5.


2- Artykuł 141 ustęp 1 przejmuje artykuł 123 ustęp 3,

- artykuł 141 ustęp 2 przejmuje artykuł 117 ustęp 2 pięć pierwszych tiret.



1Treść zastąpiona artykułem 208 ustęp 1 akapit drugi zdanie drugie TFUE.

2Ustęp 1 akapit drugi zdanie drugie zastępuje treść artykułu 178 Traktatu WE.

1Treść zastąpiona artykułem 14 ustępy 1 i 2 Traktatu UE.

2Treść zastąpiona artykułem 14 ustępy 1–3 Traktatu UE.

1Treść zastąpiona artykułem 11 ustęp 4 Traktatu UE.

2Treść zastąpiona artykułem 14 ustęp 1 Traktatu UE.

3Treść zastąpiona artykułem 14 ustęp 4 Traktatu UE.

4Treść zastąpiona artykułem 16 ustęp 1 Traktatu UE oraz artykułami 290 i 291 TFUE.

5Treść zastąpiona artykułem 16 ustępy 2 i 9 Traktatu UE.

6Treść zastąpiona artykułem 16 ustępy 4 i 5 Traktatu UE.

7Treść zastąpiona artykułem 17 ustęp 1 Traktatu UE.

8Treść zastąpiona artykułem 17 ustępy 3 i 7 Traktatu UE.

1Treść zastąpiona artykułem 17 ustęp 6 Traktatu UE.

2Treść zastąpiona artykułem 295 TFUE.

3Treść zastąpiona artykułem 19 Traktatu UE.

4Treść zastąpiona artykułem 19 ustęp 2 akapit pierwszy Traktatu UE.

5Treść akapitu pierwszego zdanie pierwsze zostaje zastąpiona artykułem 19 ustęp 2 akapit drugi Traktatu UE.

1Zastępuje treść artykułu 202 tiret trzecie Traktatu WE.

2Treść zastąpiona artykułem 300 ustęp 2 TFUE.

1Treść zastąpiona artykułem 300 ustęp 4 TFUE.

2Treść zastąpiona artykułem 300 ustępy 3 i 4 TFUE.

3Treść zastąpiona artykułem 300 ustęp 4 TFUE.

1Zastępuje także treść artykułów 27a–27e, 40–40b oraz 43–45 dotychczasowego Traktatu UE.

2Treść zastąpiona artykułem 47 Traktatu UE.

3Treść zastąpiona artykułem 52 Traktatu UE.

1Treść zastąpiona artykułem 51 Traktatu UE.

2Treść zastąpiona artykułem 55 Traktatu UE.

6655/2/08 REV 2 PAW/jaw

JUR  PL


1   ...   33   34   35   36   37   38   39   40   41


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość