Uwagi wstępne



Pobieranie 15.85 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar15.85 Kb.


Nadużycie prawa w czasie trwania stosunku pracy

Uwagi wstępne

W czasie trwania stosunku pracy możliwe jest nadużycie prawa zarówno przez podmiot zatrudniający, jak i przez pracownika. Jednakże możliwość nadu­życia prawa przez pracownika jest mniejsza, a to z uwagi na rządzącą w stosunku pracy silniejszą pozycję pracodawcy.


Autor rozważa problematykę nadużycia prawa w czterech aspektach:

  1. przy wykonywaniu uprawnień dyrektywnych,

  2. w zakresie tak zwanego „swobodnego uznania",

  3. przy korzystaniu z upływu terminów dawności,

  4. miarkowania odszkodowania należnego od pracow­nika.



Odnośnie nadużycia prawa w zakresie uprawnień dyrektywnych Andrzej Malanowski sądzi, że prawidłowy przebieg procesu pracy jest nie do pomyślenia bez podporządkowania pracownika kierownictwu podmiotu zatrudniającego. Podporządkowanie z uwagi na cel stosunku pracy doty­czy: czasu, miejsca i sposobu wykonywania pracy.


Pracownik zobowiązany jest stosować się do poleceń kierownictwa w zakresie wynikającym z umowy o pra­cę oraz przepisów bezwzględnie obowiązujących.

Wobec tego pracodawcy przysługuje:


  1. okre­ślona swoboda rozkładu czasu pracy przez określanie godzin rozpoczynania i kończenia pracy,

  2. swoboda określania długości czasu pracy przez zarządzanie pracy w godzinach nad­liczbowych,

  3. swoboda określania miejsca świadczenia pracy, którym może być stała siedziba zakładu pracy lub też inne miejsce w razie zlecenia wykonywania określonych czynności poza zakładem pracy (np. w razie podróży służbowej),

  4. prawo do wydawanie poleceń dotyczących spraw techniki, technologii i organizacji pracy.

Nadużycie prawa przy korzystaniu z uprawnień dyrektywnych polega na wydawaniu poleceń narusza­jących uzasadniony interes konkretnego pracownika, mimo że pracodawcy wiadomo, iż wydanie ta­kiego polecenia konkretnemu pracownikowi narusza jego interesy, a właściwy przebieg pracy mógłby być w pełni zrealizowany w inny sposób lub przez wydanie określonych poleceń innemu pracownikowi.


Jeśli chodzi o naduży­wania prawa w zakresie określania miejsca i czasu pracy, autor rozważył ten problem w oparciu o:

  1. pracę w godzinach nadliczbo­wych oraz

  2. polece­nia wyjazdu służbowego.

Podsta­wowym obowiązkiem z zakresu dyscypliny pracy jest obowiązek przestrzegania czasu pracy. Jego przestrzeganie sprowadza się nie tylko do „wykonywania pracy w czasie ustawo­wo” określonym, lecz również w czasie wykraczającym poza przewidzianą normę.


Pracownik w zasadzie nie może odmówić pracy w godzinach nadliczbowych do granic określonych ustawowo. Odmowa pracy w godzinach nadlicz­bowych stanowi naruszenie podstawowego obowiązku pracownika i może powodować normalne sankcje dys­cyplinarne, a pracownik nie jest upoważniony do bada­nia zasadności i legalności stosowania godzin nadliczbowych.
Zdarzyć się może, iż z uwagi na szczególny interes konkretnego pracownika, zarządzenie o pracy nadliczbowej nie powinno nastąpić. W grę tu mogą wchodzić okoliczności związane z sytuacją ro­dzinną pracownika, które wymagają jego obecności w domu, czy konieczności załatwienia ważnych spraw, których nie załatwienie spowoduje nieprzewidywalną stratę.

W danych przypadkach praca w godzinach nadliczbowych jest sprzeczne z art. 5 k.c. i stanowi nadużycie prawa.


Natomiast jeśli chodzi o polecenie wyjazdu w podróż służbową, to można w zasadzie powtórzyć wszystkie argumenty, które zostały zaprezentowane w zakresie czasu pracy.
Można jedynie dodać, iż polecenie udania się w podróż służbową może w jeszcze większym stopniu naruszać uzasadniony interes pracownika niż w przypadku za­rządzenia pracy w godzinach nadliczbowych, gdyż wią­że się to często z dłuższą czasowo zmianą normalnego czasu pracy.
Sama treść i zakres wymienionych uprawnień okre­ślane są klauzulami zasad współżycia społecznego i społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa. Uprawnie­nia te nie mogą być wykorzystywane w sposób zupełnie dowolny, aczkolwiek podmiot zatrudniający jest w za­sadzie kompetentny dla oceny celowości podejmowa­nych decyzji w omawianym zakresie.

Nadużycie prawa w związku z korzystaniem z upływu terminów dawności

W prawie pracy istnieją dwa typy dawności, to znaczy:



  • przedawnienie oraz

  • prekluzja

Przedawnienie jest instytucją pozwa­lającą temu, przeciwko komu roszczenie służy, uchylić się od zaspokojenia roszczenia. Natomiast prekluzja jest to dawność uwzględniana z urzędu i powodująca ex legę wygaśnięcie roszczenia


Zarówno przedawnienie, jak i prekluzja są potrak­towane przez ustawodawcę jako instrumenty zabez­pieczające pewność obrotu prawnego i stałość prawa przez możliwość usankcjonowania pewnych sta­nów faktycznych trwających powyżej określonych w odpowiednich przepisach okresów.
W prawie pracy występuje cały szereg terminów dawności, podstawowym terminem ogólnym jest trzy­letnie przedawnienia z art. 291 k.c.
Andrzej Malanowski stawia pytanie: czy kon­strukcja nadużycia prawa może być stosowana dla uchylenia skutków upływu terminów dawności? Od­powiedź na to pytanie nie może być jednoznaczna, co wynika z zachowania dla prawa pracy dwu różnych typów dawności.
Niewątpliwie konstrukcja nadużycia prawa nie ma zastosowania co do terminów prekluzyjnych, które same wyraźnie przewidują możliwość uwzględnienia spóźnionego zgło­szenia roszczenia przez sąd czy komisję rozjemczą.
Jednocześnie nie ma żad­nych argumentów, ani teoretycznych, ani praktycz­nych, przemawiających przeciwko nieuwzględnieniu upływu przedawnienia na podstawie art. 5 k.c., z tym że nadużycie prawa jest tylko jedną z przesłanek, dla których sąd może postąpić zgodnie z dyspozycją art. 117 § 3 k.c.

Zgodnie z tym zgłoszenie zarzutu przedawnienia mie­ści się w pojęciu czynienia użytku z prawa i w określonych warunkach może być sprze­czne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem pra­wa i zasadami współżycia społecznego.



Szukasz gotowej pracy ?

To pewna droga do poważnych kłopotów.

Plagiat jest przestępstwem !

Nie ryzykuj ! Nie warto !



Powierz swoje sprawy profesjonalistom.







©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy