Strona główna

Uwarunkowania oporu psychologicznego w terapii osób uzależnionych */ 2 Stulecie narkotyków 36 Kokaina w Holandii 39 Heroina silniejsza od rozumu 54 Rzuć palenie


Pobieranie 0.49 Mb.
Strona10/11
Data18.06.2016
Rozmiar0.49 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Rola systemu społecznego i rodzinnego w ograniczaniu ryzyka uzależnienia dziecka


(Sympozjum w Ciechocinku – 14-16.X.2004)
W Ciechocinku w dniach 14-16 października 2004 odbyło się sympozjum zorganizowane przez Kujawsko-Pomorski Oddział Towarzystwa Rodzin i Przyjaciół Dzieci Uzależnionych „Powrót z U". Merytorycznie i fmansowo wsparł je Zarząd „Powrotu z U” Województwa Kujawsko­Pomorskiego, oraz Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii. Obrady prowadził przewodniczący Zarządu Oddziału Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu mgr Henryk Kasprzycki. Celem spotkania była większa integracja i pobudzanie rodzin związanych z „Powrotem z U" do intensywnego działania. Ważna jest także wymiana doświadczeń i prezentacja skutecznych metod terapeutycznych przez specjalistów pracujących w Poradniach Towarzystwa na terenie całego kraju, promujących rodzinę jako najważniejszą instytucję w zapobieganiu uzależnieniom. Tym bardziej jest to ważne, że coraz więcej członków Towarzystwa poszerza swoją wiedzę i doskonali warsztat pracy. Wprowadzenia do ogólnej dyskusji i zajęć warsztatowych dokonali w swoich wystąpieniach zaproszeni goście. W sympozjum wzięło udział około 70 osób, członków Towarzystwa „Powrót z U" z dwudziestu Oddziałów z całego kraju, oraz zaproszeni goście.

Piotr Jabłoński – dyrektor Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii – omówił aktualną sytuację w zakresie narkomanii w kraju oraz przedstawił działania Biura. Pokreślił w swoim wystąpieniu, że narkomania to problem nie tylko osobisty, ale także społeczny i kryminalny, ponieważ związane są z nim handel narkotykami, korupcja i często groźne przestępstwa. W tworzącym się społeczeństwie obywatelskim należy dać szanse na skuteczniejsze rozwiązywanie problemów wynikających z uzależnień od narkotyków przy dużym udziale samorządów. Zgodnie z zasadą subsydiarności (pomocniczości) problemy te powinny być załatwiane na najniższym poziomie działania (gmina/powiat) ponieważ społeczność lokalna najlepiej zna sytuację w tym zakresie.

Z badań wynika, od kilku lat zdecydowanie zmniejsza się domowe wytwarzanie tzw. kompotu czyli polskiej heroiny, natomiast wzrasta używanie, substancji syntetycznych (amfetamina, ekstazy).

Uzależnieni sięgają także do legalnych środków, np. leków w składzie których znajdują się substancje uzależniające. Aktualnie szacuje się, że w Polsce jest 30-70 tys. uzależnionych, ale jest duże zróżnicowanie w poszczególnych regionach kraju. Na 100 tys. mieszkańców wskaźnik uzależnionych w Polsce wynosi 180 osób, a w Europie 220.

Obecnie dominują trzy kierunki działań:


  • ograniczenie podaży czyli walka z ryzykiem narkotykowym;

  • ograniczenie popytu, to znaczy oddziaływanie na świadomość ludzi, żeby nie sięgali po narkotyki;

  • ograniczenie szkód w grupie osób uzależnionych.

Zdaniem dyrektora Biura środki finansowe pochodzące ze sprzedaży alkoholu powinny być w większej ilości kierowane także na zwalczanie innych uzależnień. Całokształt działań w tym zakresie jest w gestii samorządów lokalnych. Aktualnie działania Biura będą nakierowane na:

  • osoby, które weszły w konflikt z prawem, ale nie są uzależnione, oraz na

  • działania postrehabilitacyjne.

Nawiązując do obowiązującej od 3 lat, znowelizowanej Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stwierdził, że skuteczność postępowania przeciw dilerom wzrosło tylko o 17%, a wobec używających o 600%. Jednak policja obecnie łatwiej zdobywa informacje o dilerach.

Rozważa się obecnie pewne skorygowanie penalizacji. Są propozycje, aby postępowanie przeciw posiadającym narkotyki (nie dilerom) zakończyć na poziomie działań prokuratorskich, a osoby uzależnione kierować do odpowiednich placówek leczniczych. Sądy wtedy nie będą rozpatrywały takich spraw.

Członek Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego Teresa Marmucka-Lalka w swym wystąpieniu podkreśliła, że rodzina jest dla człowieka jedną z najważniejszych wartości. Przynależność do niej powinna dawać poczucie bezpieczeństwa. Podstawowym zadaniem rodziny jest jej rola wychowawcza, przekazywanie wartości, norm moralnych oraz prawidłowych wzorców zachowań. Rodzina powinna także umieć nauczyć dzieci podejmowania prawidłowych decyzji i odpowiedzialności za nie, a także umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Pogratulowała pomysłodawcom oraz podziękowała współorganizatorom tego sympozjum. Wyraziła także uznanie dla działalności Grzegorza Kasprzyckiego -Pełnomocnika Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego ds. Profilaktyki i Przeciwdziałania Uzależnieniom oraz HIV/AIDS.

Pełnomocnik Grzegorz Kasprzycki zabierając głos omówił działania systemowe w zakresie profilaktyki uzależnień. Na uwagę zasługuje Zintegrowane przeciwdziałanie współistniejących uzależnień – narkomanii, alkoholizmu i palenia tytoniu, a także problematyka HIV/AIDS. W działaniu agend specjalistycznych uwzględniona jest także edukacja prozdrowotna jak również ekologiczna. W województwie Kujawsko-Pomorskim aktywnie włączono się np. do Krajowej Kampanii „Narkotyki ­najlepsze wyjście – nie wchodzić".

Realizowany jest też program edukacji publicznej dotyczący uzależnień, skierowany do szerokiej populacji w celu promowania zdrowego stylu życia i opóźnienia ewentualnych inicjacji różnych uzależnień. Daje to szansę na zmniejszenie w przyszłości ryzykownych zachowań wśród młodzieży (profilaktyka pierwszorzędowa). Priorytetowo traktowana jest młodzież w wieku 14-21lat, będąca po inicjacji różnych substancji uzależniających (narkotyki, substancje zmieniające świadomość, alkohol, papierosy).

W działalności profilaktycznej organizowane są w województwie różne formy, np. seminaria szkoleniowe, sesje informacyjno-edukacyjne dla dzieci, młodzieży oraz rodziców, panele dyskusyjne, konkursy literackie i plastyczne, szkolenie dla różnych grup zawodowych (nauczyciele, policjanci), uliczne punkty konsultacyjne, bilboardy oraz happeningi.

Na dyskotekach popularyzuje się wolne od ryzykownych zachowań zabawy. Te problemy podejmują często media, pomagając dotrzeć do zainteresowanych. Wojewódzkie Biuro Pełnomocnika redaguje także portal internetowy „Zdrowa młodzież – zdrowe środowisko", który odwiedza dziennie kilkuset internautów.

Prowadzony jest także telefon dla ofiar przemocy w województwie „Niebieska linia". Wśród zgłoszonych spraw dotyczących przemocy 70% miało związek z nadużyciem alkoholu, a 15% z używaniem narkotyków i innych uzależnień np. hazardem.

Policja realizuje natomiast program „Bezpieczny region", w zakresie rozwiązywania następstw używania alkoholu i narkotyków.

Trwają także przygotowania do pierwszego w województwie kujawsko-pomorskim programu metadonowego w Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym w Świeciu.

W ciekawym wystąpieniu pracownik naukowy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, dr Jan A. Malinowski przedstawił problem rodziny w mediach w kontekście uzależnień.

Nasza rodzina w mediach przedstawiana jest najczęściej jako „szara", przeciętna w przeciwieństwie do innych krajów, np. w USA pokazywana jest jako radosna, ale niekiedy także jako bardzo „czarna". Młodzież sięga po narkotyki m.in. dlatego, że zanikają tradycyjne więzi społeczne, zwłaszcza w rodzinie, co osłabia funkcje wychowawcze. Dotyczy to także szkoły. Wiadomo, że obszar edukacyjny młodego człowieka obejmuje wiele płaszczyzn, ale najważniejsze są dwie instytucje: rodzina i szkoła.

Pomimo następujących korzystnych przeobrażeń w stosunkach rodziny i szkoły w okresie obecnej transformacji, ich funkcje wychowawcze często rozpatrywane są oddzielnie. Jest to niewątpliwie ze szkodą dla procesu wychowawczego młodzieży. Pewną winę za niektóre uzależnienia ponoszą także media reklamując w formie łatwej do identyfikowania np. wódkę i piwo. Media powinny być przyjazne młodzieży i rodzinie.

Mają to być programy przekazujące wzory pozytywne, postawy prospołeczne, uczące przyjmowania odpowiedzialności za postępowanie młodych ludzi. Błędem rodziny jest to, że rzadko kontroluje korzystanie przez dziecko z mediów, a w szczególności z Internetu.

W kontekście tego autora warto zaznaczyć, że obecnie za granicą a także już w naszym kraju opisuje się tzw. społeczeństwo Y. w przeciwieństwie do pokolenia X cechującego się małą wrażliwością na otaczający świat (charakterystyczny "tumiwisizm"). Społeczeństwo Y to osoby urodzone w latach 1980-1995. Te roczniki najczęściej korzystają z mediów. Są one dla nich jakby naturalnym środowiskiem. Rzadko czytają książki, bo nie mają cierpliwości. Uczą się, rozmawiają przez telefon, "surfują" po Internecie, potrzebują ciągłych zmian i bodźców. Internet, jak wynika z wielu ocen, zawiera 90% bardzo dobrych treści edukacyjnych, ale 10% to są tzw. "śmiecie" o różnej tematyce, szkodliwe dla dorastającej młodzieży.

Problematykę przeciwdziałania narkomanii przez policję omówił Komendant Policji w Ciechocinku Mariusz Puzdrowski.

Policja działa zgodnie z zapisami w Ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, włączona jest do pracy w programach prewencyjnych, a gdy istnieje potrzeba wykonuje badania diagnostyczne (walizkowe narkotesty), oraz działania represyjne, głównie w stosunku do dilerów.

Narkotesty są łatwe w stosowaniu. Wystarczy przyłożyć je do języka lub skóry (np. czoło), a wykaże czy kierowca jest pod wpływem substancji psychotropowych. Stwierdzenie takiego stanu jest karane identycznie jak jazda pod wpływem alkoholu.

Z zasadniczych tematów omawianych na sesjach plenerowych i warsztatach należy wymienić:


  • tradycje oddziaływań w rodzinach w ujęciu historycznym;

  • metodę pracy terapeutycznej z rodziną (psychoterapia, terapia systemowa, terapia skoncentrowana na rozwiązywaniu aktualnych problemów);

  • uwarunkowania współczesnej narkomanii (przyczyny makro- i mikrostrukturalne, rodzinne i indywidualne);

  • kultura masowa a wzorce duchowe;

  • kreowanie modelu rodziny w mediach i ich rola w promowaniu działań skierowanych do rodzin z problemem uzależnień.

Akcentowano szczególnie promowanie działań wychowawczych wobec dziecka celem zapewnienia więzi i zdrowych relacji w rodzinie.

W okresie dorastania należy zwrócić uwagę na tzw. zespół nadpobudliwości ruchowej (ADHD), występujący u około 3-4% dzieci w wieku szkolnym. Rozpoznanie tego zespołu wymaga stwierdzenia u dziecka zaburzeń uwagi, wzmożonej ruchliwości, impulsywności oraz labilności emocjonalnej. Wiadomo, że ADHD zwiększa znacznie ryzyko wystąpienia u osoby dorastającej lub później jeszcze innych zaburzeń, np. agresji, uzależnienie od substancji psychoaktywnych, a także różnych wykroczeń i przestępstw. Warto podkreślić, że około miliona dzieci potrzebuje pomocy psychologicznej, a okres oczekiwania jest zbyt długi.

W dyskusji wiele ciekawych inicjatyw przedstawił przewodniczący Polskiego Towarzystwa Zapobiegania Narkomanii Oddział w Bydgoszczy Robert Rejniak.

Należy tu wymienić ogólnopolskie imprezy – „Herkules bez sterydów", Sympozjum Profilaktyki Leczenia PTZN „Piwo i marihuana" – prolog do uzależnienia, konkurs na scenariusz sztuki i esej „Doceń życie", wybory Najpiękniejszej Dziewczyny Polski pod hasłem „Piękno, zdrowie, sporty – narkotykom nie", happeningi „Narkotyki – najlepsze wyjście – nie wchodzić", czy kartki dobroczynne „Razem ­młodzież dla młodzieży" – jako formę włączenia do pracy w organizacjach pozarządowych wolontariuszy. Jest to działalność godna naśladowania ponieważ mobilizuje środowisko i uczy, jak przeciwdziałać uzależnieniom.

Zabierając głos w dyskusji autor tego tekst (lekarz epidemiolog) przypomniał, że profilaktyka i ograniczenie narkomanii to zadania jednocześnie dla wielu instytucji:



  • rodzina – musi nauczyć się rozpoznawania początkowego okresu eksperymentowania swoich dzieci i działać zdecydowanie;

  • szkoła – powinna dobrze znać sytuację w tym zakresie wśród przebywającej tam kilka godzin dziennie młodzieży;

  • policja – ma zadanie prewencyjne, a także represyjne wobec dilerów i producentów;

  • placówki ochrony zdrowia, „sanepid", lekarze rodzinni, pielęgniarki – mają obowiązek prowadzenia edukacji;

  • organizacje pozarządowe, przy wsparciu samorządów – powinny realizować odpowiednie programy profilaktyczne;

  • liderzy młodzieżowi, dobrze przygotowani, mogą prowadzić tzw. edukację rówieśniczą, która często jest bardzo skuteczna.

Uzależnienie nie następuje natychmiast, z dnia na dzień. Proces przebiega w kilku fazach, które należy rodzinie przybliżyć. Pierwsza faza eksperymentowania (poznawania stanu odurzenia) nie jest długa w czasie – albo akceptacja, albo odrzucenie narkotyku. Często zaczyna się od alkoholu i papierosów („brama do narkotyków"). Mało jest objawów żeby szybko rozpoznać – należy obserwować dziecko po powrotach z „prywatek".

W fazie drugiej przyjmowanie narkotyku czy substancji zmieniających świadomość jest krótkotrwałą przyjemnością. Występuje już brak koncentracji i zainteresowania nauką. Trzecia faza – to codziennie przyjmowanie narkotyków, kłamstwa, kradzieże, porzucenie szkoły. Często jest to dopiero pierwsza informacja dla rodziny. W fazie czwartej uzależnienia następuje degradacja fizyczna, psychiczna i społeczna. Oczywiście najlepsze efekty osiąga się przy przeciwdziałaniu w pierwszej, a najpóźniej w drugiej fazie uzależnienia.

Także w dyskusji wybrane oddziały „Powrót z U" (toruński, łódzki, warszawski i szczeciński) prezentowały najciekawsze elementy programów w zakresie terapii rodzin prowadzonych przez poradnie. Doświadczenia i formy pracy są różnorodne w zależności od sytuacji epidemiologicznej narkomanii i wynikającej z niej potrzeb.

Przewodniczący Zarządu Głównego „Powrót z U" Janusz Zimak omówił aktualne problemy Towarzystwa w kontekście zadań wynikających ze statusu organizacji pożytku publicznego w zakresie pomocy rodzinie w procesie wychowawczym, a w szczególności w zapobieganiu uzależnieniom.

Sympozjum umożliwiło bliższe nawiązanie i wzmocnienie kontaktów między poradniami prowadzonymi przez Towarzystwo. Stworzyło możliwość wymiany cennych doświadczeń w pracy z osobą uzależnioną i jej rodziną w terapii ambulatoryjnej, pozwoliło zapoznać się z pracą i osiągnięciami Oddziałów w tym zakresie.

Powinno to przyczynić się do polepszenia pracy Poradni prowadzonych przez „Powrót z U", tworzenia kompleksowych programów terapeutycznych uwzględniających szczególną rolę i sposób w wychowywaniu dziecka, stawiających główny cel – ochrona przed uzależnieniem.

Należy podkreślić dobrą organizację sympozjum, doskonałe warunki pobytu w hotelu „Amazonka" i atrakcyjne zwiedzanie Ciechocinka „tramwajem konnym".

Wszyscy uczestnicy otrzymali zaświadczenie o uczestnictwie w Sympozjum z wpisaną sentencją do dalszego działania:

„Świat jest naszym wspólnym domem i cały rodzaj ludzki stanowi jedność. Zapomnijmy o tak bezużytecznych różnicach, jak podział na „mnie" i „innych". Krzywdzenie innych oznacza krzywdzenie samego siebie. Pomaganie innym jest pomaganiem samemu sobie. Traktuj chorych tak, jakby byli tobą i oddawaj przysługi cierpiącym jak najlepiej potrafisz. Z czystym sercem pomagajmy sobie nawzajem i obdarzajmy zaufaniem. Szanujmy jedni drugich i miłujmy. Stwórzmy harmonijną jedność".

Oby tak było w codziennej rzeczywistości.

Piotr Bakuła

Terapia Uzależnień

Przychodnia terapii uzależnienia

SPZZOZ Ostrów Mazowiecki

1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość