Strona główna

Uwarunkowania oporu psychologicznego w terapii osób uzależnionych */ 2 Stulecie narkotyków 36 Kokaina w Holandii 39 Heroina silniejsza od rozumu 54 Rzuć palenie


Pobieranie 0.49 Mb.
Strona6/11
Data18.06.2016
Rozmiar0.49 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Rzuć palenie razem z nami


(nikotynizm drogą do innych uzależnień)
Jest to ogólnopolska kampania antynikotynowa, której podsumowanie odbywa się zawsze w trzeci czwartek listopada. W Polsce organizowana jest od 1991 r. przez lidera ruchu antynikotynowego prof. Witolda Zatońskiego z Instytutu Onkologii w Warszawie, prezesa fundacji „Promocja Zdrowia”. Akcja ta ma ciekawą historię: w 1973 r. wydawca lokalnej gazety w niewielkim miasteczku w USA w stanie Minesota zaproponował czytelnikom swojego pisma, żeby na jeden dzień, właśnie w trzeci czwartek listopada, powstrzymali się na 24 godziny od palenia tytoniu. Propozycja ta wzbudziła duże zainteresowanie. W trzy miesiące później okazało się, że z wszystkich osób, które wzięły udział w tej akcji 10% nadal nie pali.
Idea została podchwycona przez Amerykańskie Towarzystwo Walki z Rakiem. Następnie formy tego działania przejmowały inne państwa kontynentu amerykańskiego, później liczne kraje Europy, w tym Polska w 1991 roku. Honorowy patronat objął wtedy i sprawuje do dziś kardynał Józef Glemp, a w skład komitetu wchodzą wybitne osobistości życia politycznego i autorytety moralne. W akcji uczestniczą liczne instytucje, organizacje społeczne, towarzystwa lekarskie, kościoły, środki masowego przekazu oraz tysiące wolontariuszy ze swoimi programami promocji zdrowia i przeciwdziałania nikotynizmowi.

O dużej randze kampanii świadczy fakt, że reprezentanci osób, które rzuciły palenie w ostatnim roku, zawsze przyjmowane są na specjalnej audiencji przez Ojca Świętego Jana Pawła II.

Obecnie nie ma żadnej wątpliwości, że palenie papierosów jest głównym czynnikiem ryzyka poważnych chorób i przedwczesnej śmierci.

Tytoń jest przyczyną 40% nowotworów złośliwych oraz nieswoistych chorób dróg oddechowych. Udowodniły to dziesiątki tysięcy badań laboratoryjnych i epidemiologicznych.

Palenie jest nonsensem biologicznym, ponieważ organizm człowieka nie potrzebuje nikotyny, ani żadnego innego składnika dymu nikotynowego. Charakterystyczne, że 100% palących są to osoby uzależnione w przeciwieństwie do ludzi pijących alkohol, z których tylko kilka procent się uzależnia. Skutki palenia są oddalone w czasie. Występują po 20-30 latach palenia, co palących uspokaja i nie odczuwają zagrożenia. Choroba pojawia się najczęściej już w zaawansowanym stanie.

Dym tytoniowy zawiera około 4 tys. toksycznych składników. Jak powszechnie wiadomo, uzależnia tylko nikotyna i jest to bardzo głębokie uzależnienie, porównywalne z nałogiem heroinowym. Niestety, prawie wszyscy uzależnieni od opiatów palą papierosy. Prawdopodobnie dlatego, że receptory opiatowe są podobne do nikotynowych i znajdują się w mózgu blisko siebie. Niewątpliwie palenie tytoniu jest współuzależnieniem, które stanowi dodatkowe poważne zagrożenie zdrowotne dla osób przyjmujących różne substancje psychotropowe. Warto przypomnieć że w USA w czasie prezydentury B. Clintona, nikotyna została uznana za uzależniający narkotyk i podjęto także działania zmierzające do ograniczenia palenia tytoniu wśród młodzieży.

Nikotyna szybko przedostaje się do mózgu, pobudza receptory nerwowe uwalniające różne neurohormony (dopamina, acetylocholina, wezopresyna, serotonina, endorfina), które przez krótki okres (około 30 min.) powodują pobudzenie, poprawę nastroju, uczucie przyjemności i uspokojenia.. Jest to tzw. „pułapka nikotynowa”. Po ustąpieniu tych przyjemnych dla palacza doznań, zapala następnego papierosa, żeby je podtrzymać.

Nikotyna działa także pobudzająco na czynność serca, powoduje obkurczenie naczyń wieńcowych i niedotlenienie mięśnia sercowego.

Następna grupa substancji toksycznych dymu tytoniowego to:


  • gazy duszące, np. tlenek węgla blokujący hemoglobinę zmniejszając ilość tlenu przenoszonego do tkanek, cyjanowodór, siarkowodór;

  • gazy drażniące, np. amoniak, formaldechyd, chlorowodór, fenol, tlenki azotu;

  • metale ciężkie, np. kadm,. ołów, cez, chrom;

  • pierwiastki radioaktywne, np. polon, węgiel, fosfor;

  • smoły i substancje rakotwórcze – benzoapiren, benzoantracen, naftalen, hryzen, arsen.

  • Udowodniono, że benzoapiren odpowiedzialny jest za procesy nowotworowe w układzie oddechowym.

  • Na podstawie dotychczasowej wiedzy medycznej wiadomo, że palenie tytoniu powoduje trzy grupy schorzeń:

  • choroby nowotworowe – jamy ustnej, gardła, przełyku, krtani, płuc, nerek, trzustki i pęcherza moczowego

  • choroby układu sercowo-naczyniowego – choroba wieńcowa, zawał serca, nadciśnienie tętnicze, udary mózgu (szybki rozwój miażdżycy)

  • przewlekłe zapalenie dróg oddechowych – powodujące obturacyjną chorobę płuc, prowadzącą szybko do niewydolności oddechowej.

Ostatnio udowodniono, że młode dziewczęta, które zaczynają palenie w okresie pokwitania i palą około 5 lat, mają większą skłonność do zachorowania na raka piersi w przyszłości.

Szkodliwe dla zdrowia jest także przebywanie w środowisku palących. „Bierni palacze” wdychają szkodliwe substancje w takiej ilości, jakby wypalali 1/3 papierosów wypalonych w pomieszczeniach. Wiadomo także, że kobiety palące w czasie ciąży, rodzą dzieci o niskiej wadze, z zagrożeniem zachorowania na białaczkę i nowotwory mózgu.

Efekty kampanii antynikotynowej „Rzuć palenie razem z nami” prowadzonej przez okres ponad 10 lat:


  • przestało palić około 2 milionów osób

  • nie ma już mody na palenie, wręcz przeciwnie - palacze krępują się swego nałogu

  • zmniejszyła się ilość zachorowań na raka płuc

  • spadła sprzedaż papierosów o około 10%

  • nie przyrasta ilość palących, szczególnie w grupie kobiet w wieku rozrodczym

  • powstała pierwsza w Polsce ustawa antynikotynowa, która chroni osoby niepalące

  • stopniowo zmniejsza się ilość palących lekarzy.

Leczenie uzależnienia od nikotyny jest bardzo trudne. Metod i leków jest coraz więcej, lecz najważniejsza jest decyzja osoby uzależnionej i silna wola. W tym zakresie należy podjąć szereg prostych działań: nie palić przed pierwszym posiłkiem, nie palić przy kawie i herbacie, zmienić gatunek papierosów, odkładać w czasie zapalenie papierosa o 5 do 30 minut, nie palić w pomieszczeniach (wychodzić na świeże powietrze) itp.

Pomocniczymi sposobami uwolnienia się od nałogu mogą być:



  • nikotynowa terapia zastępcza – to jest okresowe podawanie organizmowi nikotyny, która dostępna jest w różnych postaciach (plastry, guma do żucia, inhalatory oraz woda do picia z nikotyną (NICO Water));

  • Zyban (chlorowodorek bupropionu) – działający na centralny układ nerwowy, powoduje wzrost poziomu dopaminy, zmniejszając ochotę na zapalenie papierosa i łagodzi objawy abstynencji;

  • akupunktura – wkłuwanie igieł w określone miejsca w uchu, ma to na celu poprawić nastrój po odstawieniu nikotyny;

  • hipnoza – wprowadzenie pacjenta w lekki trans ma wzmocnić silną wolę w zerwaniu z nałogiem;

  • homeopatia – leki ziołowe, uspokajające, ale mało skuteczne.

Ostatnio w USA został zarejestrowany nowy lek ułatwiający wyjście z nałogu. Jest to vareniclina zawierająca czynną substancje cytozynę z liści drzewa złotokapu zwyczajnego. Stwierdzono, że cytozyna, podobnie jak nikotyna, wpływa na wydzielanie dopaminy i stopniowo zmniejsza uzależnienie fizyczne i psychiczne od nikotyny.

Prowadzone są także badania nad szczepionką antynikotynową. Alkaoid nikotyny połączony z odpowiednim białkiem ma wytwarzać przeciwciała wiążące nikotynę.

W tym roku kampania antynikotynowa prowadzona jest pod hasłem „Tytoń a bieda”. Rzeczywiście palenie może w niektórych rodzinach pogłębić biedę. Jednocześnie łatwo obliczyć, że za dwie paczki papierosów można się ostrzyc u fryzjera, za 20 paczek można kupić dżinsy, za 100 paczek rower górski, a za 2.400 paczek używany samochód itp.

Kampania „Rzuć palenie razem z nami” jest pożyteczna, ponieważ informuje, uczy i pomaga, ale jej powodzenie zależy od osoby mającej problem i jej gotowością do walki z nałogiem.

W tym kontekście warto zastanowić się nad znanym powiedzeniem: „Kto myśli – nie pali, a kto pali – nie myśli”.

Tegoroczna kampania antynikotynowa miała sympatyczne akcenty zielonogórskie: „Lumel” jako jedyny zakład produkcyjny w Polsce otrzymał nagrodę „Białego Kruka” za zwalczanie papierosowego nałogu. Natomiast za promocję życia bez dymu tytoniowego, identyczną nagrodzę otrzymał autor tego artykułu. Nagrody i dyplomy osobiście wręczał przewodniczący Komitetu Honorowego „Rzuć palenie razem z nami” Prymas Polski Kardynał Józef Glemp. w Pałacu Prymasowskim 18 października 2004 r. w Warszawie



1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość