Strona główna

Uzasadnienie


Pobieranie 36.82 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar36.82 Kb.
UZASADNIENIE

Wojciech Kilar - pianista , znakomity kompozytor muzyki poważnej, twórca muzyki filmowej.

Wojciech Kilar urodził się 17 lipca 1932 roku we Lwowie, jest mieszkańcem naszego miasta Katowice. Gry na fortepianie uczył się w Państwowej Średniej Szkole Muzycznej w Rzeszowie. Jako pianista zadebiutował w 1947 roku na konkursie Młodych Talentów, wykonując własne Dwie miniatury dziecięce. W latach 1947-48 uczęszczał do Państwowego Liceum Muzycznego w Krakowie, zaś w latach 1948-1950 do Państwowego Liceum Muzycznego w Katowicach. Po ukończeniu szkoły średniej rozpoczął studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach. Studiował u Władysławy Markiewiczówny (fortepian), u Artura Malawskiego (teoria muzyki) i u Bolesława Woytowicza (fortepian i kompozycja). Dyplom ukończenia studiów z najwyższym odznaczeniem uzyskał w 1955 roku. Był stypendystą rządu francuskiego kształcił się pod kierunkiem Nadii Boulanger w Paryżu.

Rozpoczął karierę w końcu lat pięćdziesiątych na pierwszych edycjach festiwalu Warszawska Jesień. Początkowo jego twórczość pozostawała pod wpływem polskiego i europejskiego neoklasycyzmu. Kompozytor sięgał do klasycznych form i gatunków (Mała uwertura, I i II Symfonia, Sonata na róg i fortepian), także do klasycznej melodyki, orkiestry i brzmienia. Czerpał z twórczości Béli Bartóka, Igora Strawińskiego, Dymitra Szostakowicza, Siergieja Prokofiewa. W 1960 roku za odę Béla Bartók in memoriam otrzymał nagrodę fundacji L. Boulanger w Bostonie.

Od początku lat sześćdziesiątych współtworzył wraz z Krzysztofem Pendereckim i Henrykiem Mikołajem Góreckim nową, polską szkołę awangardową oraz nowy kierunek we współczesnej muzyce zwany sonoryzmem, nawiązywał do serializmu i dodekafonii. Ważne utwory z tego okresu to: oparty na wierszu Rilkego Herbsttag, jazzujący Riff 62, Générique (1963), Diphtongos (1964) na chór mieszany i orkiestrę, dodekafoniczny Springfield Sonnet oraz Training 68 na klarnet, puzon, wiolonczelę i fortepian, minimalistyczno-sonorystyczne Upstairs-Downstairs na dwa chóry dziecięce i orkiestrę.

W połowie lat siedemdziesiątych Kilar zaczął nawiązywać do tradycji, szukał inspiracji ludowej i religijnej - można tu mówić o próbie odnowienia stylu narodowego w polskiej muzyce. Punktem zwrotnym był Krzesany (1974). Ważne dzieła z tego okresu to: Przygrywka i kolęda (1972) na cztery oboje i smyczki, Bogurodzica (1975) na chór mieszany i orkiestrę, Kościelec 1909 (1976) - poemat symfoniczny napisany na 75-lecie Filharmonii Narodowej, nawiązujący do tragicznej śmierci Mieczysława Karłowicza, Siwa mgła (1979) na baryton i orkiestrę, Exodus (1980), Victoria (1983) prawykonanie utworu w Katedrze Chrystusa Króla w czasie wizyty Papieża Jana Pawła II w Katowicach, Angelus (1984) na sopran, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną, Orawa (1986) na orkiestrę kameralną, Preludium chorałowe (1988).

Z okazji przypadającego Jubileuszu 100-lecia Filharmonii Warszawskiej, na zamówienie dyrektora Filharmonii Narodowej Kazimierza Korda, Wojciech Kilar skomponował mszę w intencji pokoju na nowe tysiąclecie: Missa pro pace (A. D. 2000). Światowe prawykonanie miało miejsce 12 stycznia 2001 roku w Filharmonii Narodowej w Warszawie. Dzieło przyjęto z wielkim entuzjazmem.

Kilar napisał muzykę do ponad 130 filmów. Jego związki z filmem zaczęły się już w 1958 r., kiedy napisał muzykę do "Narciarzy" N. Brzozowskiej. Współpracował z wieloma reżyserami: Andrzejem Wajdą, Kazimierzem Kutzem, Krzysztofem Zanussim (począwszy od "Struktury kryształu" stworzył muzykę do niemal wszystkich filmów tego reżysera), Krzysztofem Kieślowskim, Stanisławem Różewiczem, Wojciechem Hasem, Tadeuszem Konwickim, Markiem Piwowskim, Romanem Polańskim, Francisem Fordem Coppolą, Jane Campion.

Kompozytor otrzymał wiele prestiżowych nagród artystycznych polskich i międzynarodowych, m.in. wspomnianą wyżej nagrodę kompozytorską im. L. Boulanger, nagrodę fundacji A. Jurzykowskiego, nagrodę Lux ex Silesia (1995), nagrodę Złotego berła (2000). Za muzykę do filmu "Pan Tadeusz" otrzymał Złotą Kaczkę oraz "Platynową Płytę" za 20 tysięcy sprzedanych egzemplarzy.

Za ścieżkę muzyczną do filmu "Dracula" Kilar otrzymał nagrodę Stowarzyszenia Kompozytorów Amerykańskich.

W 1998 r. Wojciech Kilar został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. 16 października 1998 r. na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi odsłonięto jego gwiazdę w Alei Gwiazd. W dowód uznania dla jego twórczości otrzymał 10 marca 1999 r. tytuł doctora honoris causa Uniwersytetu Opolskiego. 9 marca 2001 roku został laureatem Nagrody Wielkiej Fundacji Kultury za wybitne osiągnięcia w dziedzinie kultury.

Jest także Laureatem Nagrody Prezydenta Miasta Katowice w dziedzinie kultury , którą otrzymał w 1992 roku.

W 1998 roku za wybitne osiągnięcia twórcze rozsławiające Katowice, Wojciech Kilar otrzymał „Honorową Odznakę Miasta Katowice”.



Kompozycje Kilara wykonywane są przez najsłynniejsze orkiestry świata, m.in. z Filadelfii, Cleveland i Nowego Jorku.

Ważniejsze dzieła:


  • Mała uwertura na orkiestrę, 1955

  • Symfonia nr 1 na smyczki, 1955

  • Oda Béla Bartók in memoriam, 1956

  • Symfonia nr 2 Sinfonia Concertante, 1956

  • Koncert na dwa fortepiany i orkiestrę perkusyjna, 1958

  • Riff 62, 1962

  • Générique, 1963

  • Diphtongos, 1964

  • Springfield Sonnet, 1965

  • Training 68, 1968

  • Upstairs-Downstairs, 1971

  • Przygrywka i kolęda, 1972

  • Krzesany, 1974

  • Bogurodzica, 1975

  • Kościelec 1909, 1976

  • Siwa mgła, 1979

  • Exodus, 1980

  • Victoria, 1983

  • Angelus, 1984

  • Orawa na orkiestrę smyczkową, 1986

  • Preludium chorałowe na orkiestrę smyczkową, 1988

  • Koncert na fortepian i orkiestrę, 1996

  • Missa pro pace (A. D. 2000), 2001

  • September Symphony, 2003 - hołd ofiarom 9/11

  • Sinfonia de motu, 2005

Wybrana filmografia:


  • Narciarze, 1958

  • Lunatycy, 1959

  • Nikt nie woła, 1960

  • Giuseppe w Warszawie, 1964

  • Salto, 1965

  • Czterej pancerni i pies, 1966

  • Marysia i Napoleon, 1966

  • Sami swoi, 1967

  • Westerplatte, 1967

  • Człowiek z M-3, 1968

  • Lalka, 1968

  • Samotność we dwoje, 1968

  • Sól ziemi czarnej, 1969

  • Struktura kryształu, 1969

  • Rejs, 1970

  • Perła w koronie, 1971

  • Ziemia obiecana, 1974

  • Barwy ochronne, 1976

  • Trędowata, 1976

  • Przypadek, 1981

  • Kronika wypadków miłosnych, 1985

  • Dracula (Bram Stoker's Dracula), 1992

  • Śmierć i dziewczyna (Death and the Maiden), 1994

  • Śmierć jak kromka chleba, 1994

  • Cwał, 1996

  • Portret damy (The Portrait of a Lady), 1996

  • Brat naszego Boga, 1997

  • Miasto Aniołów (City of Angels), 1998

  • Dziewiąte wrota (The Ninth Gate), 1999

  • Pan Tadeusz, 1999

  • Tydzień z życia mężczyzny, 1999

  • Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową, 2000

  • Suplement, 2001

  • Pianista, 2002

  • Zemsta, 2002







©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość