Strona główna

Weronika Grzebalska, Anna K. Kłys i Włodzimierz Kalicki Autorzy książki historycznej gośćmi Literackiego Sopotu 2014


Pobieranie 17.86 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar17.86 Kb.





Weronika Grzebalska, Anna K. Kłys i Włodzimierz Kalicki
Autorzy książki historycznej gośćmi Literackiego Sopotu 2014

Po raz drugi w programie festiwalu Literacki Sopot 2014 znajdzie się panel poświęcony książce historycznej. Czytelnicy będą mieli okazję już w sierpniu 2014 do spotkania z autorami tegorocznych premier, ukazujących różne perspektywy polskiej historii. Do Sopotu zostali zaproszeni:



Weronika Grzebalska – „Płeć Powstania Warszawskiego”

Anna K. Kłys - „Brudne serca. Jak zafałszowaliśmy historię chłopców z lasu i ubeków”

Włodzimierz Kalicki – „Powrót do Sulejówka”

Weronika Grzebalska – „Płeć Powstania Warszawskiego”

Opierając się na dokumentach historycznych i materiałach biograficznych, Weronika Grzebalska bada politykę płci powstania warszawskiego. Próbuje odpowiedzieć na pytanie, jak to się stało, że określone pojęcia męskości i kobiecości używane były z jednej strony do mobilizowania zarówno mężczyzn, jak i kobiet do wojennego wysiłku, z drugiej zaś – do jednoczesnego podtrzymywania tradycyjnego obrazu walki jako projektu męskiego.


Choć kobiety stanowiły około 22% uczestników powstania warszawskiego i były zaangażowane niemal we wszystkie sfery podziemnej działalności, ich wysiłek wojenny nie został w pełni zintegrowany z głównonurtową historiografią zrywu. W podręcznikach szkolnych powstanki są całkowicie nieobecne, a w najważniejszych monografiach pojawiają się zazwyczaj w rolach drugoplanowych, niewymagających przywoływania szczegółowych danych biograficznych.
Książka "Płeć powstania warszawskiego" jest próbą przywrócenia kobietom należnego im miejsca w historii powstania warszawskiego, jednak nie tyle przez proste „dodanie” informacji o nich do ogólnie znanej narracji o zrywie, ile przez zmianę kategorii, w jakich jest on opisywany i analizowany.
Weronika Grzebalska – doktorantka w Szkole Nauk Społecznych Polskiej Akademii Nauk, absolwentka socjologii w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego i Podyplomowych Gender Studies im. Marii Konopnickiej i Marii Dulębianki w Instytucie Badań Literackich PAN. Interesuje się historią feministyczną, a przede wszystkim płciowymi aspektami wojen i przemocy politycznej. Za pracę magisterską poświęconą uczestnictwu kobiet w powstaniu warszawskim otrzymała pierwszą nagrodę w konkursie Gender Studies IBL PAN oraz wyróżnienie specjalne w konkursie im. J.J. Lipskiego organizowanym przez Stowarzyszenie „Otwarta Rzeczpospolita”.

Książka „Płeć powstania warszawskiego” ukazała się w ramach serii wydawniczej Lupa Obscura IBL PAN. Współwydawcami są Narodowe Centrum Kultury oraz Instytut Badań Literackich PAN.

Wywiad z autorką w ostatnim numerze Wysokich Obcasów - http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,114757,15849886,Czy_slowo__powstanka__brzmi_niepowaznie_.html

Anna K. Kłys - „Brudne serca. Jak zafałszowaliśmy historię chłopców z lasu i ubeków”

„Wstrząsająca lektura. Są w niej szok, łzy i cierpienie. I bardzo istotne pytania.

Czy prawda jest ważniejsza niż "święty spokój" najbliższych? Brudne serca to bezkompromisowa wyprawa w przeszłość, również własnej rodziny. Podziwiam autorkę – nie każdego stać na taką odwagę”. - Bogdan Rymanowski
„Jeśli wierzysz, że poznawanie przeszłości jest zajęciem przyjemnym i bezpiecznym, to ta książka z pewnością wyprowadzi Cię z błędu. Jeśli sądzisz, że od przeszłości można uciec, to powinieneś ją koniecznie przeczytać. Jeśli jednak szukasz lektury, która ma Cię wprowadzić w dobry nastrój – lepiej tego nie rób”. - prof. Antoni Dudek
Kiedy skończyła się II wojna światowa, w Polsce trwała inna wojna. Bratobójcza. Milicjant Stanisław Cichoszewski, dwudziestoparolatek, w obronie gwałconej dziewczyny zabił sowieckiego żołdaka. Tym czynem wydał na siebie wyrok, który został wykonany w podpoznańskim lesie. O losie Stacha decydował niewiele od niego starszy funkcjonariusz UB, Jan Młynarek. Wyroki wykonywał własnoręcznie, w ciemnościach lasu puszczając przed sobą więźniów, a potem strzelając im w głowę. W 1985 roku Młynarek został uznany kombatantem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, w pięć lat później umarł. Jego życie naznaczone było losami wielu innych straconych, ich pozostawionych żon, dzieci, rodziców. Na wielu błagalnych listach od matek i żon, wszechmocny Bolesław Bierut dopisywał „nie skorzystano z prawa łaski”.

55 lat później Anna Kłys próbuje odtworzyć tamte ponure czasy. Wykonuje tytaniczną pracę, sięgając do wszystkich możliwych źródeł, analizując setki dokumentów, przeprowadzając wielogodzinne rozmowy z uczestnikami i świadkami tamtych wydarzeń. „Pamięć narodowa jest sumą skleroz wszystkich obywateli” - pisze Anna Kłys. Ale sama nie godzi się na taki kształt zbiorowego wspomnienia. Nie chce, aby o historii decydowały mity, legendy, niedopowiedzenia albo po prostu kłamstwa. Rozprawiając się z nimi, nie bawi się w sentymenty – jej książka jest brutalna, bo brutalne są fakty. Swoisty collage, układanka narracyjna buduje niezwykłe napięcie. Autorka zaburza chronologię opowieści – opowiada „szarpane” historie tak, jak „poszarpane” są losy jej bohaterów.

Praca nad książką przyczynia się do odkrycia rodzinnej tajemnicy – ojciec Anny Kłys był oficerem SB. Powodem powrotu do tamtego świata jest nie tylko potrzeba poznania prawdy o losach narodu, którego się jest częścią. Dla Anny Kłys ta książka to także, a może przede wszystkim, dramatyczna konfrontacja z własną historią. Autorce zależy na pokazaniu relatywizmu sytuacji, chce dotrzeć do miejsca, w którym proste oceny są już niemożliwe. „Tak, to prawda. Ruscy zabijali Polaków, Niemców i Żydów, Polacy zabijali Ruskich, Niemców i Żydów, Niemcy zabijali Ruskich, Polaków i Żydów, a Żydzi zabijali Niemców, Ruskich i Polaków. I jeszcze Niemcy Niemców, Ruscy Ruskich, Polacy Polaków i Żydzi Żydów. Do tego dochodzą Ukraińcy, Białorusini i Litwini.” Rozliczenie

ze stalinowską Polską okazuje się rozliczeniem z całą komunistyczną przeszłością naszego kraju. Również z uproszczoną i zafałszowaną pamięcią o peerelu. Kłys odmalowała prawdziwy, często tragiczny obraz życia w Polsce powojennej. Bo „Brudne serca” to opowieść nie tylko o dwóch konkretnych chłopakach z końca lat 40. Pojedyncze losy ludzkie składają się tu na opowieść o wszystkich ludziach wmanipulowanych w system władzy. To „książka

o wszystkich Stachach i wszystkich Młynarkach”.
Anna Karolina Kłys - dziennikarka radiowa i telewizyjna. Od 1991 r. związana z pierwszą prywatną rozgłośnią w Poznaniu, Radiem S (obecnie Radio Eska). Pracowała jako prowadząca programy, reporterka i wydawca. Zaangażowana w sprawy społeczne (m.in. Amnesty International, Objector). Od 2003 roku zajmuje się fotografią. Opublikowała wywiad-rzekę z Bohdanem Smoleniem "Niestety wszyscy się znamy" (2011 r.).

Włodzimierz Kalicki – „Powrót do Sulejówka”

Jesienią 1885 roku osiemnastoletni Józef Piłsudski wyruszył końmi z Wilna do Charkowa. Zostawił mieszkanie ojca, opustoszałe po śmierci matki. Odtąd przez trzydzieści pięć lat – w Charkowie, na syberyjskim zesłaniu, w socjalistycznej i niepodległościowej konspiracji, w okopach wojny światowej, w celi twierdzy magdeburskiej, na frontach wojny bolszewickiej – był człowiekiem bezdomnym. Aż do 1921 roku nie zaznał rodzinnego szczęścia we własnych murach, pośród rodowych drobiazgów i pamiątek. Prawdziwy dom Józefa Piłsudzkiego zbudować mieli dopiero jego dawni żołnierze.

Wzniesiony w Sulejówku dworek „Milusin” w 1923 roku stał się dla Piłsudskiego miejscem odpoczynku po latach walki oraz azylem na czas politycznej emigracji. Tu hodował pszczoły, tu bawił się z córkami i tu odmawiał przyjęcia polskiej korony. Stąd wyruszył również, by dokonać politycznego przewrotu w maju 1926 roku.
„Zawsze pamiętajcie, że Belweder jest tylko hotelem. Prawdziwy dom macie w Sulejówku” - mówiła do jego córek Wandy i Jagody ich matka, Aleksandra Piłsudska.
„Powrót do Sulejówka” opowiada o wielu nieznanych epizodach z prywatnego życia Marszałka. Zawiera ponad sto fotografii ze zbiorów rodzinnych. Książkę zaprojektował profesor Maciej Buszewicz.

Włodzimierz Kalicki – polski pisarz i dziennikarz. Z wykształcenia inżynier cybernetyk. Od 1989 roku dziennikarz „Gazety Wyborczej”. Otrzymał m.in. nagrodę im. Jerzego Zielińskiego, Polsko-Niemiecką Nagrodę Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich oraz Grand Press.









Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego



Honorowy patronat Małżonki Prezydenta RP Pani Anny Komorowskiej



©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość