Strona główna

Wprowadzenie do analizy behawioralnej


Pobieranie 29.28 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar29.28 Kb.
mgr Jacek Kozłowski

Instytut Psychologii U.G.

Zakład Psychologii Zdrowia i Psychologii Klinicznej

Rok akademicki 2004/2005

WPROWADZENIE DO ANALIZY BEHAWIORALNEJ
Kontakt: psyjk@univ.gda.pl (konsultacje: środy 12.00-13.00, czwartki 10.00-11.00, pok. 104)

Materiały do zajęć są dostępne w czytelni oraz w punkcie ksero.

Sylabus, teksty oznaczone w sylabusie gwiazdką (*) oraz kopie folii są dostępne na stronie internetowej: http://www.ptab.univ.gda.pl
Treści programowe:


  1. Zajęcia organizacyjne (06.10.04)

  2. Analiza behawioralna (behavior analysis) – charakterystyka podejścia (13.10.04)

Geneza, przedmiot, podstawy filozoficzne i podstawowe założenia analizy behawioralnej. Charakterystyka głównych działów analizy behawioralnej: eksperymentalnej analizy zachowania, analizy behawioralnej stosowanej i konceptualnej analizy zachowania (filozofii radykalnego behawioryzmu).

Literatura:

Hall, C. S., Lindzey, G. (1990). Teorie osobowości. Warszawa: PWN. Str.: 583-594, 610-620.

Zimbardo, P. G. (1999). Psychologia i życie. Warszawa: PWN. Str.: 312-314.

* Ostaszewski, P. (2001). ABC analizy behawioralnej. Charaktery, 3 (50). Str.: 58-59.

* Sloane, H. (1992). What is behavior analysis?

* Kozłowski, J. (1999). Analiza behawioralna stosowana.

* Tekst Behavior Analysis and Radical Behaviorism.




  1. / 4. Analiza behawioralna – podstawowe pojęcia (20/27.10.04)

Zachowanie a etykieta. Behawioralny a medyczny model diagnozy i terapii. Zachowania reaktywne i warunkowanie klasyczne. Warunkowanie klasyczne w realnym świecie. Zachowania sprawcze i warunkowanie sprawcze. Konsekwencje zachowań (bodźce wzmacniające i bodźce karzące, wygaszanie). Pierwotne i warunkowe bodźce wzmacniające i karzące. Bodźce dyskryminacyjne. Zależność trójczłonowa (three-term contingency). Złożoność zachowania człowieka.

Literatura do ćwiczeń nr 3 i 4:

Hall, C. S., Lindzey, G. (1990). Teorie osobowości. Warszawa: PWN. Str.: 594-610.

Tavris, C., Wade, C. (1999). Psychologia. Podejścia i koncepcje. Poznań: Zysk i S-ka. Str.: 179-194.

Zimbardo, P. G. (1999). Psychologia i życie. Warszawa: PWN. Str.: 314-321, 325-331.

* Kozłowski, J. (1999). Zachowanie a etykieta.


5. / 6. Film: Reese, E. P. (1965). Behavior theory in practice. New York: Filmed by Charter Oak Studios, Produced by Appleton-Century-Crofts (3/10.11.04).


  1. Wzmocnienie sprawcze (operant reinforcement) (24.11.04)

Rola wyposażenia genetycznego. Definicja wzmocnienia sprawczego. Wzmocnienie pozytywne. Właściwości bodźców (czynników) wzmacniających. Wzmocnienie negatywne. Ucieczka i unikanie. Rodzaje potencjalnych wzmocnień: wzmocnienia pierwotne i wtórne (warunkowe), preferowane czynności jako bodźce wzmacniające (zasada Premacka), wzmocnienia społeczne. Wybór potencjalnych wzmocnień. Czynniki wpływające na efektywność wzmocnień. Rozkłady wzmocnień.

Referat:


Cooper, J. O., Heron, T. E., Heward, W. L. (1987). Applied behavior analysis. Merrill Publishing Company:

Rozdz. 11. Operant reinforcement (str. 254-274) – kserokopia dostępna w czytelni i w punkcie ksero.

Literatura:

Anderson, J. R. (1998). Uczenie się i pamięć. Integracja zagadnień. Warszawa: WSiP. Str.: 143-150, 155-181.

* Ostaszewski, P. (2002). Jak rozpoznać wzmocnienie. Charaktery, 12 (59). Str.: 53-54.

Tavris, C., Wade, C. (1999). Psychologia. Podejścia i koncepcje. Poznań: Zysk i S-ka. Str.: 196-198.

Zimbardo, P. G. (1999). Psychologia i życie. Warszawa: PWN. Str.: 331-333, 334-336.
8. Kontrola bodźcowa (stimulus control) (01.12.04)

Bodźce dyskryminacyjne (różnicujące). Kontrola bodźcowa. Generalizacja i różnicowanie bodźców. Rozwój kontroli bodźcowej poprzez wzmacnianie różnicujące (trening różnicowania). Formowanie pojęć (concept formation). Czynniki wpływające na rozwój kontroli bodźcowej. Podpowiedzi. Przeniesienie kontroli bodźcowej.

Referat:

Cooper, J. O., Heron, T. E., Heward, W. L. (1987). Applied behavior analysis. Merrill Publishing Company:

Rozdz. 13. Stimulus control (str. 298-326) – kserokopia dostępna w czytelni i w punkcie ksero.

Literatura:

Anderson, J. R. (1998). Uczenie się i pamięć. Integracja zagadnień. Warszawa: WSiP. Str.: 107-111, 114-119.

Tavris, C., Wade, C. (1999). Psychologia. Podejścia i koncepcje. Poznań: Zysk i S-ka. Str.: 195-196.



9. / 10. Rozwijanie nowych zachowań (8/15.12.04)

Kształtowanie (shaping) nowych zachowań. Zróżnicowane wzmacnianie (differential reinforcement) stopniowych przybliżeń do reakcji pożądanej. Wiązanie (chaining) reakcji. Naśladowanie – uczenie się przez obserwację. Uczenie się reguł.

Referaty:

Cooper, J. O., Heron, T. E., Heward, W. L. (1987). Applied behavior analysis. Merrill Publishing Company:

(1) Rozdz. 14. Behavioral shaping (str. 328-338) – kserokopia dostępna w czytelni i w punkcie ksero.

(2) Rozdz. 16. Imitation (str. 365-376) – kserokopia dostępna w czytelni i w punkcie ksero.

Literatura:

Tavris, C., Wade, C. (1999). Psychologia. Podejścia i koncepcje. Poznań: Zysk i S-ka. Str.: 198-200.

Zimbardo, P. G. (1999). Psychologia i życie. Warszawa: PWN. Str.: 333-334, 341-343.

* Kozłowski, J. (2003). Zastosowanie teorii uczenia się w terapii małych dzieci z autyzmem na przykładzie Projektu Wczesnej Interwencji O. I. Lovaasa. W: D. Danielewicz, E. Pisula (red.) Terapia i edukacja osób z autyzmem. Wybrane zagadnienia. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.



11. / 12. Redukowanie zachowań – procedury nieawersyjne (22.12/05.01.05)

Analiza funkcjonalna zachowania. Wygaszanie zachowań podtrzymywanych przez wzmocnienie pozytywne. Wygaszanie zachowań podtrzymywanych przez wzmocnienie negatywne. Charakterystyczne efekty wygaszania. Czynniki wpływające na efektywność wygaszania. Wybiórcze wzmacnianie zachowań niekompatybilnych (DRI) i zachowań alternatywnych (DRA). Wybiórcze wzmacnianie innych zachowań (DRO). Wybiórcze wzmacnianie niskiego tempa reagowania (DRL).

Referaty:

Cooper, J. O., Heron, T. E., Heward, W. L. (1987). Applied behavior analysis. Merrill Publishing Company:

(1) Rozdz. 17. Extinction (str. 378-390) – kserokopia dostępna w czytelni i w punkcie ksero.

(2) Rozdz. 18. Decreasing behavior with differential reinforcement (str. 391-407) – kserokopia dostępna w czytelni i w punkcie ksero.

Literatura:

* Kozłowski, J. (2003). Zastosowanie teorii uczenia się w terapii małych dzieci z autyzmem na przykładzie Projektu Wczesnej Interwencji O. I. Lovaasa. W: D. Danielewicz, E. Pisula (red.) Terapia i edukacja osób z autyzmem. Wybrane zagadnienia. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.


13. Redukowanie zachowań – procedury awersyjne. Generalizowanie i utrzymywanie zmian zachowania. Podsumowanie. (12.01.05)

Karanie poprzez prezentację bodźców awersyjnych. Bezwarunkowe i warunkowe bodźce awersyjne. Karanie poprzez wycofanie pozytywnych konsekwencji: wykluczenie (time-out), koszt reakcji (respons cost). Konsekwencje karzące oparte na wysiłku: hiperkorekcja i inne. Racjonalne podstawy użycia kary. Czynniki wpływające na efektywność kary. Niekorzystne efekty uboczne karania. Zagadnienia etyczne i prawne.

Referat:

Cooper, J. O., Heron, T. E., Heward, W. L. (1987). Applied behavior analysis. Merrill Publishing Company:

Rozdz. 19. Punishment by contingent presentation of a stimulus (str. 410-426) – kserokopia dostępna w czytelni i w punkcie ksero.

Literatura:

Anderson, J. R. (1998). Uczenie się i pamięć. Integracja zagadnień. Warszawa: WSiP. Str.: 151-155.

Tavris, C., Wade, C. (1999). Psychologia. Podejścia i koncepcje. Poznań: Zysk i S-ka. Str.: 200-203.

* Kozłowski, J. (2003). Zastosowanie teorii uczenia się w terapii małych dzieci z autyzmem na przykładzie Projektu Wczesnej Interwencji O. I. Lovaasa. W: D. Danielewicz, E. Pisula (red.) Terapia i edukacja osób z autyzmem. Wybrane zagadnienia. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
13. Podsumowanie. Kolokwium (19.01.05)
Ciekawe strony internetowe związane z tematem kursu:

Behavior Analysis and Learning (zbiór ciekawych linków): http://psych.athabascau.ca/html/aupr/ba.shtml

Behavior Analytic Theories in Psychology: http://www.psychology.org/links/Paradigms_and_Theories/Behavior_Analysis

Behavior Analysis and Therapy: http://www.behavior-analysis.org

Behavior Analysis Resources: http://www.fyinow.com/threshold/aba.htm

Cambridge Center for Behavioral Studies: http://www.behavior.org

Glossary of Terms for the Experimental Analysis of Behavior: http://www.psychology.uiowa.edu/Faculty/wasserman/Glossary/homepage.html

Journal of Applied Behavior Analysis: http://www.envmed.rochester.edu/wwwrap/behavior/jaba/jabahome.htm

Los Horcones – Walden Two Community: http://www.loshorcones.org.mx

Moore, J. (1999). Behaviorism Tutorial. Athabasca University: http://server.bmod.athabascau.ca/html/Behaviorism



Positive Reinforcement: A Self-Instructional Exercise (1996). Athabasca University: http://server.bmod.athabascau.ca/html/prtut/reinpair.htm

Task list and knowledge, skills, and abilities statements for applied behavior analysis – 2nd ed. (1997). Department of children and famielies. Developmental Services Program (Tallahassee, Florida): http://www.bacb.com/TaskList/tasklist.html


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość