WspóŁczesne formy uzależnień Co to jest uzależnienie? Uzależnieniem



Pobieranie 32.36 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar32.36 Kb.
WSPÓŁCZESNE FORMY UZALEŻNIEŃ

Co to jest uzależnienie?


Uzależnieniem nazywa się zespół różnych zjawisk, występujących na poziomie psychiki, biochemii oraz fizjologii. Przejawia się to nałogowym przyjmowaniem pewnych substancji, lub przymusem uporczywego wykonywania danych czynności, będące wynikiem pokusy nie do odparcia. Współcześnie wiemy, że stymulacja mózgu jest źródłem wzmocnienia wtedy, gdy obejmuje aksony wydzielające dopaminę- czyli neuroprzekaźnik, związek chemiczny uwalniany przez neuron w synapsie i wpływający na działanie innych neuronów ( Wise, 1996). Prawie wszystkie substancje uzależniające powodują zwiększenie wydzielania dopaminy w jądrze półleżącym. Można również zaobserwować wydzielanie dopaminy u nałogowych hazardzistów, graczy, kibiców sportowych itp. źródło: Kalat W. J.(2006) Biologiczne podstawy zachowania, PWN, s.452-454)

Nowe uzależnienianew addictions – to wszelkie istniejące obecnie uzależnienia, w których substancje chemiczne nie odgrywają żadnej roli. W ostatnich latach obserwuje się wzrost tego rodzaju uzależnień. Czynności te są najczęściej wkomponowane w codzienne życie, czasem jednak mogą przyjmować formy patologiczne i powodować groźne skutki.

Alonso-Fernandez (1999) sklasyfikował je jako:

1) uzależnienia społeczne lub legalne – są to uzależnienia od używek legalnych (nikotyna, alkohol, leki itd.) oraz działań społecznie akceptowanych (jedzenie, praca, robienie zakupów, gra, oglądanie telewizji).

2) uzależnienia antyspołeczne lub nielegalne - od narkotyków i zachowań nielegalnych (np. od substancji pochodnych od opium i kokainy, od kradzieży, podpalania, gwałtu itd.)

  Alonso-Fernandez twierdzi, iż nowe formy uzależnień legalnych pojawiły się dzięki postępowi technologicznemu i charakterowi nowej cywilizacji, która z jednej strony naraża na stres, pustkę i nudę, a z drugiej — wzmacnia dążenie do natychmiastowego zaspokojenia pragnień, dostarczając do tego niezbędnych środków. Jest zatem możliwe, że postęp technologiczny zmienił nie tylko ludzkie przyzwyczajenia, ale również sposób, w jaki dochodzą do głosu patologie. 



Pośród nowych form uzależnienia wymienia się:

  • uzależnienie od gier hazardowych,

  • Internetu,

  • zakupów,

  • pracy,

  • seksu,

  • pożywienia,

  • więzi emocjonalnych

HAZARD

Istnieje wiele rodzajów gier hazardowych: ruletka, poker, Blackjack, loterie, gry liczbowe,



wyścigi konne, zakłady bukmacherskie, automaty losowe, zdrapki.

Kryteria diagnostyczne patologicznego hazardu według DSM -IV:

Co najmniej pięć z przedstawionych poniżej uporczywych i nawracających zachowań związanych z hazardem:

  1. zaabsorbowanie hazardem bądź zarabianiem pieniędzy na hazard;

  2. zwiększanie ilości czasu i pieniędzy przeznaczonych na granie, by osiągnąć ten sam pożądany poziom satysfakcji;

  3. podejmowanie powtarzających się, bezowocnych wysiłków w celu ograniczenia lub zaprzestania uprawiania hazardu;

  4. odczuwanie niepokoju lub irytacji przy próbach ograniczenia lub przerwania gry;

  5. traktowanie gry jako sposobu ucieczki od problemów lub jako środka na uśmierzenie poczucia bezradności, winy lęku, depresji itp.;

  6. odgrywanie się, czyli próby odzyskania utraconych w czasie gry pieniędzy;

  7. okłamywanie innych np. rodziny czy terapeutów w celu ukrycia rozmiarów aktywności;

  8. podejmowanie nielegalnych działań takich jak np. fałszerstwo, oszustwo, kradzież w celu zdobycia pieniędzy na grę;

  9. narażanie na szwank lub utrata ważnych związków interpersonalnych, pracy, możliwości edukacyjnych z powodu zaangażowania w hazard;

  10. szukanie u innych pomocy w zdobyciu pieniędzy na poprawę niekorzystnej sytuacji finansowej spowodowanej przez granie.

Sygnały ostrzegawcze !!!

  • Pogorszenie stopni w szkole

  • Nie mówi, gdzie spędza czas wolny

  • Później wraca do domu

  • Zmiany nastroju: zły humor, poirytowanie, niepokój, drażliwość, wybuchowość

  • Brak pieniędzy, pożyczanie

  • Kradzieże, podbieranie pieniędzy

  • Sprzedawanie rzeczy

  • Głód (pieniądze na bułki poszły na granie)

  • Utrata zainteresowań, na niczym mu nie zależy

  • Brak koncentracji

  • Odchodzenie od przyjaciół

  • Niedbałość o higienę

  • Kłamstwa

Skutki uzależnienia od hazardu:

Szkody somatyczne:

  • Destrukcyjny styl życia graczy - nieprzespane noce, zaniedbania prawidłowej diety, choroba wieńcowa, owrzodzenie żołądka, zaburzenia rytmu pracy serca, dysfunkcje somatyczne, zaburzenia czynnościowe (dysfunkcje różnych narządów organizmu), problemy zdrowotne wynikają również z zaniedbań.

Szkody psychiczne:

  • Zaburzenia emocjonalne, podejrzliwość i nieufność, utrata poczucia własnej wartości, próby samobójcze, stany depresyjne

Zapobieganie nawrotom:

  • Unikanie hazardu

  • Dbałość o dobre samopoczucie

  • Rozwój zainteresowań

  • Budowanie relacji z ludźmi

  • Ograniczenie roli pieniądza

  • Zmiana reakcji na stres

  • Koncentrowanie się na dzisiejszym dniu

  • Zapisywanie dni wolnych od hazardu

  • Nagradzanie się

  • Uczciwość

UZALEŻNIENIA OD MEDIÓW

Telewizja, Internet, gry komputerowe, automaty, telefony, seks przez telefon



Gry- symptomy uzależnień:

  • Kradzież, by kupować nowe gry,

  • Kupowanie gier za pieniądze na obiady

  • Wagarowanie, by grać

  • Złe oceny

  • Zaniedbanie znajomych

  • Rozdrażnienie, gdy nie można grać

  • Wzrost agresji

  • Granie dłużej niż zaplanowano

Gry- Co mogą zrobić rodzice?

  • Sprawdzić gry, wybrać odpowiednie

  • Rozmowa o treści gry,by dzieci rozumiały różnicę między światem rzeczywistym a wirtualnym

  • Zniechęcanie do gry w pojedynkę

  • Troska, by gra nie stała się obsesją

  • Zapewnienie wielu innych zajęć

  • Wprowadzać limity czasu

  • Stosować się do zaleceń producenta

  • Zabrać komputer, gdy uwagi nie skutkują

PYTANIA do rodzica.

  • Czy dziecko gra codziennie?

  • Czy gra ponad 3 godziny bez przerwy?

  • Czy gra dla dreszczyku emocji?

  • Czy się irytuje, gdy nie może grać?

  • Czy zaniedbuje znajomych, zainteresowania?

  • Czy gra zamiast się uczyć?

  • Czy ogranicza granie lecz mu się to nie udaje?

INTERNETOHOLIZM

Zaburzenia związane z korzystaniem z Internetu to zaburzenia kontroli impulsów, co wywołuje u osób nimi dotkniętych napięcie oraz wzrost intensywności pobudzenia fizjologicznego i behawioralnego organizmu.



ZAKUPOHOLIZM

Kompulsywne kupowanie wykazuje wiele cech wspólnych z uzależnieniami od substancji:

  • Tolerancja, niemożność kontrolowania impulsów, abstynencja, następuje intensywne wydzielanie dopaminy po dokonaniu zakupów.

Rodzaje uzależnienia od zakupów - Sorrentino (2001):

  1. Zbieracze - interesują się tylko kilkoma wybranymi przedmiotami,

  1. „Wszystkożercy” - kupują wszystko bez różnicy,

  2. Łowcy promocji - kupują wszelkiego rodzaju produkty byle po korzystnej cenie,

  1. Wirtualni nabywcy - poświęcają dużo czasu na surfowanie w Sieci i robienie zakupów w Internecie, preferują kupowanie czegoś, co można „ściągnąć” z Sieci, z których skorzystać od razu.

UZALEŻNIENIE OD TELEFONU KOMÓRKOWEGO

Osoba uzależniona od telefonu komórkowego:

  • Pragnie posiadać telefon komórkowy za wszelką cenę („fanatycy”),

  • Nie odkłada go ani na chwilę,

  • Z telefonu czyni najważniejsze narzędzie codziennych kontaktów z innymi,

  • Odczuwa głęboki dyskomfort, gdy nie ma naładowanego aparatu,

  • Kieruje się motywami innymi niż praktyczne, korzystając z telefonu – czynniki natury emocjonalnej i społecznej:

  • Usprawiedliwia swoje zachowanie – wygoda i bezpieczeństwo,



Rodzaje uzależnień od telefonów:

  • Uzależnieni od SMS-ów

Odczuwają przymus otrzymywania i wysyłania SMS-ów, mają odcisk na kciuku, klawiatura ich aparatu jest bardzo zużyta, korzystają z systemu szybkiego pisania T9, ich nastrój zależy od ilości otrzymanych SMS-ów, wysyłają wiadomości również do siebie samych (z komputera do telefonu) lub do osób znajdujących się w pobliżu.

  • Komórkowi ekshibicjoniści”

– przywiązują wielką wagę do koloru, stylistyki i ceny aparatu, niemal zawsze trzymają aparat w ręku, pokazują innym funkcje, w jakie telefon jest wyposażony, telefonując, mówią bardzo głośno, długo nie odbierają telefonu – chcą, by obecni go usłyszeli, czasem celowo ustawiają funkcję dzwonienia i udają, że rozmawiają.

  • Gracze

– są nadmiernie zainteresowani grami w telefonach, aparat staje się konsolą do gry, oddają się tej rozrywce niezwykle często i nie przestają grać, dopóki nie pobiją nowego rekordu.

  • Uzależnieni od nowych modeli

– nabywają coraz to nowe modele aparatów komórkowych, wydają wielkie sumy, aby posiadać model wyposażony w szczególne funkcje, w zależności od grupy społecznej, kupują nowy aparat co kilka m-cy.

  • SWT – syndrom włączonego telefonu

– osoby obawiają się wyłączyć swój aparat, zawsze mają przy sobie zapasową naładowaną baterię, by nie pozbawić się nagle możliwości korzystania z telefonu, często nie wyłączają aparatu również na noc.

Skutki uzależnienia od telefonu:

  • Osoba stopniowo wycofuje się z relacji ze światem,

  • Spędza wiele czasu samotnie,

  • Łagodzi samotność, zajmując się grą (np. w gry interaktywne) i bez przerwy wysyła SMS-y),

  • Odrywa się od rzeczywistego świata,

  • Traci umiejętność wchodzenia w bezpośrednie relacje,

  • Traci nawyk spontanicznego nawiązywania komunikacji

  • Ubożeją jej zdolności wyrażania emocji.

Inne możliwe konsekwencje, to:

- zanik zainteresowań (np. sport i inne dające satysfakcję rozrywki), zaburzenia snu i odżywiania, nadużywanie leków i narkotyków, popadnięcie w długi z tytułu nadmiernie wysokich rachunków telefonicznych, konflikty z bliskimi (w relacjach ze współmałżonkiem),



UZALEŻNIENIE OD PRACY

etyka pracy – osoba poświęcająca życie pracy nie robi wrażenia kogoś chorego, praca zapewnia prestiż, władzę i pieniądze, uzależniony od pracy produkuje dobra, zarabia, osiąga sukces, jego uzależnienie jest akceptowane i promowane jako społecznie użyteczne, efekty pracy wzmacniają przekonanie o posiadanych zdolnościach i sile przebicia, osoba jest zdania, że lepiej uzależnić się od niej niż od czegokolwiek innego: „Przecież nie piję ani nie narkotyzuję się, nie bawię się całymi dniami ani nie siedzę z założonymi rękami. Ja pracuję!”.



Wniosek: Granica między pracowitością a nałogiem bywa bardzo subtelna

  • Uzależnienie rozwija się podstępnie, a jego rozpoznanie bywa trudne, gdyż praca sama w sobie jest wartością ważną i pozytywną, stanowi niejako miarę wartości człowieka,

Symptomy uzależnienia od pracy:

  • Utrata kontroli nad czasem spędzanym w pracy,

  • Niedotrzymywanie obietnic dawanych najbliższym,

  • Praca zaczyna im się zlewać z życiem osobistym, w pewnym momencie całkowicie je zastępując i pochłaniając całą energię,

  • Etapem zaawansowanego pracoholizmu jest wystąpienie przymusu wykonywania czynności związanych z pracą oraz wystąpienie niepokoju przy próbach przerwania lub ograniczenia jej,

  • Czynności zawodowe i myśli o nich są dla pracoholika jak narkotyk. Jak każdy uzależniający środek, wymaga ciągłego zwiększania dawek.

KONTRAKT Z OSOBĄ UZALEŻNIONĄ

Kontrakt powinien zawierać zapisy dotyczące takich kwestii jak:

- przywileje, jakie traci dziecko w domu, rodzinie i w szkole w związku z tym, że używał substancji psychoaktywnych czy robił inne niedozwolone rzeczy;

- szczegółowe zasady służące sprawowaniu większej kontroli nad zachowaniem dziecka w szkole i w domu;

- konsekwencje ponoszone przez dziecko zarówno w szkole jak i w domu w przypadku nieprzestrzegania tych zasad;

- podjęcie leczenia przez dziecko i najbliższą rodzinę;

- zobowiązanie dziecka do powstrzymywania się od używania np. substancji psychoaktywnych i przestrzegania ustalonych zasad;

- zgodę dziecka na poniesienie konsekwencji w przypadku złamania warunków umowy;

- określenie zasad odzyskiwania przywilejów.



Opracowała: Ewa Neumann- Bernaciak

(na podstawie materiałów ze szkolenia



„Profilaktyka uzależnień od komputera, Internetu i konsol do gier”)


: doc
doc -> Lista dyscyplin sportu, w których osiągnięcia kandydatów punktowane są w procesie rekrutacji do szkół ponadgimnazjalnych
doc -> Dyrektywa komisji / /we z dnia […] r zmieniająca dyrektywę 98/8/we parlamentu Europejskiego I Rady w celu włączenia akroleiny jako substancji czynnej do załącznika I do tej dyrektywy
doc -> Urząd miasta rybnika 44-200 rybnik ul. Bolesława chrobrego 2 tel. (0 32) 4392000 fax (0 32) 42 24 124
doc -> Logo podręcznik, cz. 1 Gimnazjum nr 26 w Gdańsku I. Podstawowe polecenia
doc -> Więcej o akcji „Godzina dla Ziemi”
doc -> 1. Genem warunkującym płeć męską zarodka jest
doc -> Zbiorcze zestawienie ofert/ofert wstępnych/wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu
doc -> Zbiorcze zestawienie ofert/ofert wstępnych/wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu
doc -> Dj vadim w finałowym koncercie Sacrum Profanum




©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy