Wychowanie należy do rzeczywistości społecznej. To zjawisko rzeczywistości społecznej jest kontynuowane. Jest to rzeczywistość konstruowana na różnych szczeblach. Michael de B.> filozof



Pobieranie 48.17 Kb.
Data19.06.2016
Rozmiar48.17 Kb.
Wychowanie należy do rzeczywistości społecznej. To zjawisko rzeczywistości społecznej jest kontynuowane. Jest to rzeczywistość konstruowana na różnych szczeblach.

Michael de B. -> filozof; uważał, że wychowanie stanowi najważniejszy szkopuł wiedzy

Karl Poper -> XXw. filozof; pedagogika jest nauką praktyczną

Teoria wychowania:

- nie jest jednolitym i wewnętrznie spójnym systemem twierdzeń dotyczącym wychowania

- jedna z podstawowych dyscyplin pedagogicznych; nie jest teorią a teoriami. Nauka praktyczna

- zajmuje się także ogólną intelektualną operacjonalizacją. Interpretacja informatyczna- stan rzeczy (wskaźniki, które stanowią rzeczywistość)



Treści analizowanej klasycznej teorii wychowania:

- ideał wychowania (postulat teoretyczny, naczelny cel wychowania organizuje cały proces wychowawczy ze stanu wartości, które miałyby być osiągnięte, abstrakcja, naczelnym jest wychowanie człowieka mądrego, dobrego)

- cele wychowania

- metody wychowania

- formy i środki wychowania

- dziedziny wychowania -> analiza potencjału wychowawczego w określonych dziedzinach działalności człowieka



Socjalizacja-> socjologia-> wprowadzenie w kulturę, nauka reguł grupy

Wychowanie-> psychologia-> kategoryzacje wartości (Abiwalencje,Relatywizm);rozumiejący wgląd w zachowanie, system chrześcijański, system liberalny, antypedagogika

Tożsamość->psychologia->przedmiotowość, partnerstwo, istota „ja”, człowiek jako istota społeczna.

Ideał wychowania-postulat teoretyczny, stanowi zbiór powiązanych wartości, które same w sobie stanowią treść powziętych przez wychowawcę zamiarów wychowawczych, mają jednak charakter postulatywny i nie są ucieleśnieniem jakiejś koncepcji człowieka.

Socjalizacja-> nieuświadomione wychowanie.

Pedagogika musi być interdyscyplinarna.

Wychowujemy po to by nasz wychowanek wiedział, kim jest.

Teoria Wychowania (cele i przedmiot)

Przedmiotem teorii wychowania są wszelkie świadome akty wychowawcze, jak uwarunkowania, przebieg i skutki.

Poza gromadzeniem i systematyzacją wiedzy na temat dotychczasowych osiągnięć w zakresie wąsko pojętego wychowania, TW stawia sobie cel:

1)formułowanie celów, jakie mogłyby lub jakie powinny być realizowane w procesie wychowawczym i ukazywaniem związanych z nimi wartością zwłaszcza różnego rodzaju powinności jak normy, ideały, dezyderaty moralne głoszone w filozofii, religii, aksjologii i etyce.

2)projektowanie działalności wychowawczej, czyli sposoby umożliwiające realizacje określonych celów wychowania jak również ułatwiającym wychowankom samoaktualizację własnych szans rozwojowych w sferze pozytywnych cech osobowości.

3)różne czynniki-zwłaszcza psychospołeczne-waruknujące powodzenie lub niepowodzenie zaprojektowanej działalności wychowawczej.

Teoria wychowania opisuje i wyjaśnia badane zjawiska(funkcja deskryptywna, diagnostyczna),następnie podaje owe zjawiska ocenie z punktu widzenia systemu wartości obowiązujących w danym kręgu społecznym(funkcja oceniająca, ewaluatywna ),a także prognozuje kierunki rozwoju rzeczywistości i na ich podstawie konstruuje projekty działań edukacyjnych(funkcja prognostyczna, projektująca).

Wąski zakres wychowania (wiadome, celowe i specyficzne świadome działanie osób)->wpływ osób na jednostkę w sferach społecznych, kulturowych i duchowych.

W procesie wychowania mamy 2 źródła:

- socjalizacja

- wychowanie -> świadome i celowe działanie pedagogiczne zmierzające do osiągnięcia względnie stałych skutków (zmian osobowości wychowanka)

3 konteksty wychowania:

- kulturowy kontekst wychowania

- społeczny kontekst wychowania

- rozwojowy kontekst wychowania



1)Kulturowy kontekst wychowania

- u podstaw tego procesu leżą przekazy kulturowe

- mierzenie efektywności wychowania jest oparte o kulturę, w której to wychowanie się dzieje, pedagogika jest uwikłana w kulturę

KULTURA


3 elementy konstytutywne kultury:

- wyuczona -> jest efektem zbiorowej komunikacji, relacji, przekazu, nie jest biologiczna, źródłem jest społeczeństwo

- podzielana -> podmiotem kultury jest zawsze jakaś zbiorowość a nie jednostka funkcjonuje na poziomie stereotypu

- jest systemem -> działa jak system, wszystkie elementy wchodzące w skład kultury są ze sobą powiązane, jeżeli umiemy jeden element to umiemy szereg elementów – więc kultura będzie zmieniana

Kultura hoduje się w swoich jednostkach.

Procesy przekazu kulturowego interferują w procesy wychowania (np. efektem jest pojawienie się edukacji kulturowej)

1.porządek – materialny kultury

2.poziom sensów i znaczeń (kinetyczny i psychologiczny) – kultura reprezentująca jest poprzez wiedzę postawy

3.porządek wartości i norm – jest absolutnie nieprzekazywalna pokoleniowo. Nie można przekazać ani nauczyć nikogo norm i wartości

Procesy sposobu w jaki kultura reprodukuje się z pokolenia na pokolenia:



3 sposoby przekazu kultury:

I. Formalny poziom

II. Nieformalny poziom

III. Techniczny poziom  wiedza przekazywana jest jednokierunkowo ustnie lub pisemnie i formułowana w sposób wyraźny, poprzedza ją często analiza logiczna, a proces nauczania ma jasną spójną formę. Stanowi całościowy układ:



Poziom formalny  człowiek uczy się dzięki akomodacji

Poziom nieformalny  opieramy się na modelu(często odbywane poprzez uczestnictwo)

Przekaz kulturowy Nie jest świadomy ani celowy; celem jego jest dopasowanie kultury do czasów współczesnych

2. Społeczny kontekst wychowania (Robert Morton)

Wychowanie odbywa się na poziomie świata społecznego

Społeczeństwo ma do czynienia z selekcja społeczeństwa.

Organizacje stwarzają pewne struktury, państwo ingeruje w nie dokonując dystrybucji dóbr.

Rozróżnienie miedzy systemem kulturowym a społecznym.

3. Kontekst rozwojowy

nagradzanie lub karanie; co to znaczy wychować do rozwoju (sterować wychowaniem czy podążać)



Ambiwalencja, decentracja, tożsamość pojęcia, wokół których TW analizuje współczesne zagadnienia rozwoju

Ambiwalencja (Lech Witkowski) – akceptacja stanu niejednoznaczności, wielość oscyluje między różno imiennymi wartościami.

Decentracja (Jean Piaget) – może być ukazywane w wymiarze zarówno w wymiarze jednostki jak i procesów makrokulturowych podmiotem może być jednostka jak i całe społeczeństwo.

Piaget napisał – „decentracja jednostki jest przeciwieństwem jej egocentryzmu, jest umiejętnością rezygnacji z własnego (centralnego) punktu widzenia z przyjęciem punktu widzenia innej osoby czy też kilku osób. Łączy je z umiejętnością odwracania znaczeń nadawanych obserwowanym faktom czy wyznaczonym wartościom” Jest to pewna kompetencja, której potrzebujemy w świecie. Przy decentracji mówimy o zmianach jakościowych.

Zbyszko Melosik – działania pedagoga rozumiane jako NEGOCJOWANIE znaczeń odmiennych wersji wartości i sposobów zachowania się różnych , bo pochodzących od nauczyciela i uczniów wizji zmian rozwojowych jakie mogą być skutkiem wychowania.

Tożsamość – jest jednym z najważniejszych celów wychowawczych, jest wyzwaniem wychowawczym; to odpowiedź na pytanie „kim jestem?”
TOŻSAMOŚĆ jest dynamicznym procesem, ale musi być strukturą. Tożsamość używa symboli – te symbole ułożone są w nieprzewidywalne wzory.
2 podejścia psychologiczne do tożsamości:
- teorie strukturalno-funkcjonalne (rozwój psychiki i jej strony intelektualnej, emocjonalnej, wolicjonalnej – ta psychika konstruuje osobowość)
- teorie humanistyczne
TOŻSAMOŚĆ – zintegrowane źródło doświadczeń i działań jednostki uważane za jej specyficzne, lecz jednocześnie osadzone w porządku świata społecznego; tożsamość jest to rdzeń, który decyduje jak jednostka myśli, zachowuje się, działa.
Wychowanie rozważa się jako urabianie, kształtowanie psychiki i osób według społecznych i kulturowo akceptowanych wzorców.
Teorie humanistyczne akcentują takie pojęcia jak: samorealizacja (kształtowanie potencjalności lub inaczej jako zdolności jednostki), podmiotowość („płynny”, ciągle przekształcający się stan doświadczania jednostki w ramach relacji społecznych)
TH analizują tożsamość od strony procesu.
Jeżeli tożsamość jest niejasna to wychowanie sprowadza się do podania warunków potrzebnych do zaktualizowania zadatków tkwiących w jednostce.
Wychowanie (w tym kontekście) – dostarczenie szerokiego spektrum zdolności i umiejętności, aby mogli się porównywać.
TOŻSAMOŚĆ (wg Lecha Witkowski) należy rozumieć w kategoriach gromadzenia coraz to nowych doświadczeń i kontekstów ról pozwalających na opanowanie i różnicowanie rodzajów interakcji typowych dla różnych kultur.

Kultura narodowa – przynależność do kultury odbywa się przez symbole. W takich kulturach występuje zjawisko adolescencji.
Jednostka rozwija swoją indywidualność, więc zmienia system kultury.
Rozwój społeczny – młody człowiek rozumie system społeczny, co blokuje ten rozwój (nauczyciel)
Najgorzej może zrobić wychowawca, który temu zaprzecza
Ludzie znajdują się między nakazem realizowania celu kulturowego a systemem społecznym, który organizuje ten proces – Merton nazywa to anomią, a jednostkę w tym stanie dewiantem.
5 strategii radzenia sobie:
1)KONFORMIZM – najbardziej rozpowszechniony rodzaj adaptacji; w tym modelu jednostka akceptuje cele kulturowe i zinstytucjonalizowane środki służące realizacji tych celów (gr.os. nie wchodzi w stan autonomii)

Cele kulturowe Cele społeczne

KONFORMIZM + +

INNOWACJA + -

RYTUALIZM - + -

WYCOFANIE - -

BUNT + -

Konformista najlepiej czuje się w środku systemu. Pewne rzeczy są nie do osiągnięcia ale inne osiąga łatwo. Najtrudniej być konformistą na dole systemu.

Konformista w szkole-nie wychyla się, odnosi się do standardu.

2)Strategia INNOWACJI- akceptowanie przez jednostkę celów kulturowych ale poszukiwanie nieakceptowanych środków na realizację tego celu. Jednostka akceptuje cele kulturowe systemu społecznego, nie pozwala na łatwe realizowanie tych celów.

Wychowanek innowator- ten kto ściąga dokonuje niedozwolonych zabiegów ale nie buntuje się.

3)RYTUALIZM- nie rozumie sensu kulturowego nie zastanawia się lub neguje cele kulturowe lecz potrzebuje przynależności kompulsywnie trzyma się zasad społecznych tzw. biurokrata. W szkole uczy się na pamięć aby zaliczyć lecz nie rozumie czego się uczy

4)WYCOFANIE-osoba która reprezentuje cel kulturowy jak i wypisuje się z systemu społecznego, nie widzi sensu w realizowaniu celów kulturowów oraz wypada z systemu społecznego. Nie są to ludzie agresywni. Są to ludzie którzy się po prostu z tego systemu wycofują .

w systemie szkolnym- nie będzie chodził do szkoły

5)BUNT- nie może być zrealizowana poprzez działanie jednostek lecz poprzez działanie grupy. Proponowane są nowe cele. Grupa kwestionuje cele kulturowe i system społeczny ale proponuje nowe cele.

ORGANIZOWANIE PROCESÓW Z PUNKTU WIDZENIA KONCEPCJI PSYCHOLOGICZNYCH

Uwarunkowania psycholog.-indywidualne uwarunkowania rozwoju jednostki w relacji wychowawca-wychowanek

3 rodzaje psychologii:

- koncepcja behawioralna

- koncepcja poznawcza

- koncepcja humanistyczna



Proces wychowania-ciąg działań podejmowanych przez wychowawcę w sytuacjach wychowawczych pod wpływem których zachodzą zmiany psychiczne wychowanka prowadzące do osiągnięcia określonego celu wychowania. Proces wychowania zachodzi w wyniku interakcji wychowawcy z wychowankiem.

Interakcje – zgeneralizowany proces komunikowania; ustalone stosunki między wychowawcą a wychowankiem, np. autorytet.

Sytuacja wychowawcza – jest podstawowym elementem procesu wychowania i rozumiana jest jako chwilowy układ warunków przestrzenno – czasowych. Z sytuacją wychowawczą mamy do czynienia tylko wtedy gdy istnieje interakcja.

Wyróżniamy 4 elementy konstruujące sytuację wychowania:

1.wychowanie (podmiot wychowania; sytuacja wychowawcza)

2.wychowawca (informacja od wychowawcy; wychowawca nie musi być obecny w sytuacji wychowawczej)

3.otoczenie społeczne (grupa, która może modyfikować zadania wychowawcy; skuteczność wychowawcy)

4.stosunki materialne – całokształt materialnego otoczenia wychowanka.

Oprócz wychowania jest zawsze proces socjalizacji.



Struktura procesów wychowania (3 elementy):

1.rodzaj wspomagania

2.dostarczanie informacji wychowankowi (uczeń powinien być zaktywizowany. Musi być zmotywowany).

3.wsparcie emocjonalne (osiągamy cel na jakiś treściach)



ZADANIA ROZWOJOWE

Wychowanie odbywa się przez zadania rozwojowe. Mechanizmem wychowania jest zadanie rozwojowe.

Zadania rozwojowe nie są jednakowe, pochodzą z 3 źródeł:

1.prawidłowości rozwoju jednostki

2.oczekiwań społecznych

3.przyswojonych przez jednostkę wewnętrznych standardów nazywanych aspiracjami.

W pewnych okresach życia dziecka łatwiej albo trudniej jest wychowywać. Jedno źródło może być bardziej aktywne niż inne.

Wychowanie wczesnoszkolne – okres względnego spokoju, harmonii rozwojowej dziecka; wsparcie ze strony rodziców; 3 źródła aktywne są jednocześnie; dziecko maksymalnie rozwija swoje osiągnięcia; dzieci mają potrzebę do spełniania się społecznego, społecznych oczekiwań; aspiracje – źródło najmniej uaktywnione.

Okres gimnazjum – najlepszy sport – pływanie; najgorszy okres wychowawczy; oczekiwania społeczne – niestabilna sfera, młodzież kontestuje oczekiwania społeczne, uaktywnienie tego źródła wymaga ogromnej pracy wychowawców.

Źródło jest najbardziej aktywne w okresie liceum. Uczenie się, zdobywanie wiedzy bazuje na wewnętrznych potrzebach jednostki, aspiracji.



Wychowanie z perspektywy psychologicznych koncepcji rozwoju człowieka:

1.Koncepcja behawiorystyczna w wychowaniu

2.Koncepcja poznawcza

3.Koncepcja humanistyczna



Koncepcja behawiorystyczna-koncepcja ta nie zajmuje się procesami wewnętrznymi. Istotą natury człowieka są jego zachowania, człowiek to czarna skrzynka, która działa (nie interesuje nas co jest w środku w skrzynce, interesuje nas bodziec i reakcja).

Doświadczenie- związek między bodźcem a reakcją.

Koncepcja behawiorystyczna stosowana jest do określenia wieku i standardów wychowania. Od wychowanków możemy oczekiwać ponawiania wrażeń bądź ich unikania.



Wychowanie-tworzenie określonych sytuacji, wprowadzanie wychowanka w dane sytuacje i jego stymulacje. Podstawową metodą wychowania ma być karanie i nagradzanie(nie odwołujemy się do rozumienia)

Koncepcja poznawcza-(poprzez zmysły) człowiek jest jednostką autonomiczną, samodzielną. Naturalna potrzeba człowieka to dążenie do poznania otaczającego go świata.

Doświadczenie-to wszelkie ślady w pamięci psych. powstające w wyniku kontaktu ze światem. Doświadczenie ma miejsce kiedy człowiek zda sobie sprawę z tego co się stało-znaczenie wrażeń. Doświadczenie jest podstawowym materiałem powstawania i budowania osobowości.

Struktury poznawcze-całościowy układ jednostki. Każda jednostka porządkuje doświadczenie i organizuje je.

Wychowanie-ukierunkowywanie doświadczenia wychowanka Wychowawca powinien się nauczyć jak wygląda rozwój społeczny.

Koncepcja humanistyczna-jednostka wyucza się poprzez doświadczenie, które zapisuje w strukturach poznawczych oraz ma jeszcze serce.(zakorzeniona w filozofii)

Człowiek rozwija się w trzech sferach(harmonijny, holistyczny):

-duchowej, fizycznej, cielesnej

Człowiek poznaje świat w sposób indywidualny -subiektywizm oczekiwania świata .Podstawowy mechanizm napędzający rozwój to kreowanie własnej osoby. Człowiek poznaje świat poprzez interakcje z innymi ludźmi.

U podstaw psychologii humanistycznej leżą zasady filozofii personalistycznej. Traktuje człowieka w sposób integralny. Używa się określenia osoby nie jednostki.

Człowiek realizuje swój potencjał przez interakcje z innymi ludźmi, ci z kolei tez potrzebują interakcji by się aktualizować.



Wychowanie humanistyczne( elitarne)

FIZYCZNOŚĆ – używamy ciała by rozwijać się psychicznie , duchowo, uczy determinacji, obowiązkowości by się nie poddawać .

CIELESNOŚĆ – popędy, to co jest zapisane w biologii człowieka; uczymy się pokory, cielesność tez buduję osobę

DUCHOWOŚĆ – obszar naszej wiedzy zawsze połączony z podstawami dobroci; rozwój umysłowy jednostki oraz rozwój moralny jednostki.



Wychowanie humanistyczne– stwarzanie warunków do indywidualnego rozwoju człowieka oraz w sposób naturalny ( jednostkowy)

Cele wychowania:

- cel w procesie wychowania to pewien postulowany stan. Który chcemy osiągnąć w wyniku oddziaływań wychowawczych

- cel wychowania jest osiągalny w przyszłości by można było osiągnąć cel musi być on rozpisany precyzyjnie.

Istniejące w społeczeństwie standardy wychowania zaczynają nadawać sens naczelnych celów wychowania

ODWOŁANIE SIĘ DO OKREŚLONEGO POZIOMU. CO CZŁOWIEK MUSI WIEDZIEĆ BY POSTEPOWAC JAK CZŁOWIEK DOBRY

Poziom motywacji – emocji – w jakich warunkach człowiek powinien przeżywać jakie emocje.

Cele wychowania ułożone w strukturę. U góry tej struktury leży ideał wychowania czyli tzw. Naczelne cele wychowania. Naczelne cele wychowania przybierają postać wartości nastawionych na:

- cele kierunkowe – kształtowanie

- cele etapowe – zadania wychowania stawiamy wg. Standardów rozwojowych.

- cele operacyjne – polegają na uaktywnianiu ucznia



Wychowanie nie jest procesem statycznym. Układ celów Może być postrzegany z perspektywy interakcyjnej.

Wolfang Brezinka – w konstruowaniu celów wychowawczych musimy odnieść się do szeroko rozumianej kultury społecznej( tradycji). Cele wychowania powinny być w zgodzie z tradycja. Wychowaniem nie wolno dowolnie konstruować celów wychowawczych. Nie wolno manipulować ludźmi. Cele wychowania powinny tez uwzględniać ZMIANĘ. Wychowanie powinno zdążyć za ta zmianą.

Postęp to nie jest zmianą. Są takie zmiany, które nie prowadza do postępu tych zmian. Powinna występować MĄDRA ZMIANA



W.Brezinka – nie mówi o celach wychowania a o wychowaniu do wartości, które skupia wszystkie cele ze starej struktury. Nowy zwrot do wyrażania zawsze tradycyjnych i aktualnych celów wychowawczych. Ich celem jest kształtowanie w wychowankach dobrych przywiązań. Brezinka to wymyślił dla nazwania miłości do określonych elementów kultury, które uważa się za szczególnie wartościowe.

Bardzo silne reakcje w stosunku do określonych ideałów. Jednostka widząc potrzebę zmian pozostaje wierna w stosunku do określonych ideałów, pozostaje pozytywna relacja do ideału.

Cele wychowania da się podzielić na 3 grupy a ideał wychowania nazywa dzielnością życiową przestaje nazywać go ideałem a zaczyna sensem wychowania.

Sens wychowania zawiera się w pojęciu dzielności życiowej. Nabycie takich cech osobowości, które uzdalniają jednostkę do samodzielnego życia i do odpowiedzialności w społeczeństwie.



3 grupy celu wychowania:

- zespół dyspozycji – ideał formalnego kształcenia sił umysłowych (człowiek ma być wykształcony, musi posiadać wiedzę z różnych dyscyplin). Jest to na poziomie dyspozycji. Siły umysłowe pomagają jednostce w orientacji i działaniu



- samodyscyplina – rozumiana jako zdolność i gotowość do samodyscypliny. Najważniejsza jest świadomość ludzka, podstawą tej świadomości jest samodyscyplina.

- zdolności społeczne – kompetencje w dziedzinie społeczeństwa i zdolności do prospołecznych zachowań




©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy