Strona główna

Wykład 10. 2010 I wojna światowa Przyczyny


Pobieranie 12.69 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar12.69 Kb.
Wykład 8.10.2010
I wojna światowa


  1. Przyczyny (i ich interpretacje):




    • polityczno-strategiczne

– załamanie porządku w Europie ustanawianego kolejno przy decydującym udziale Klemensa von Metternicha i Ottona von Bismarcka – powstanie Trójprzymierza i Trójporozumienia (1815 – 1848 – 1871 – 1879 – 1894 – 1904 – 1907)

- obsesja okrążenia Niemiec – polityka zbrojeń Wilhelma II – Weltpolitik – idea panowania na morzach świata – wyzwanie dla Wielkiej Brytanii

- interwencje Rosji przeciw Turcji i „cywilizacyjne” uprzedzenia Niemiec wobec Rosji

- awanturnicza polityka Austro-Węgier na Bałkanach (z obawy o przetrwanie wielonarodowego imperium, np. kryzys bośniacki 1908)

- wybór Wielkiej Brytanii: porzucenie splendid islolation na rzecz zawarcia entente cordiale z Francją i porozumienia z Rosją (co faktycznie doprowadziło do okrążenia Niemiec)

- konflikty kolonialne między państwami europejskimi



    • sztabowo-wojskowe:

- uznanie w traktatach sojuszniczych decyzji o ogłoszeniu mobilizacji za casus belli

    • plan wojny na dwa fronty von Schlieffena

- kulturowe i ideowe:

- apogeum nacjonalizmu:

XIX w. jako epoka „nacjonalizacji” ludności przez państwo (powszechna edukacja, służba wojskowa)

idea terytorium narodowego: konflikty o pogranicza (np. Alzacja/Lotaryngia)

walka o niepodległość w Europie Środ. i Wsch.

„zdrada” II Międzynarodówki

rozwój pan-ruchów (panslawizm, pangermanizm)

- napięcie między rozwojem nauki i techniki a „postępem moralnym” w Europie – teoria darwinizmu społecznego, zjawiska awangardy w sztuce



    • gospodarcze:

- rywalizacja na polu eksportu kapitałów przez państwa europejskie, polityka protekcjonizmu w stosunkach handlowych

- teoria imperializmu Johna Hobsona





  1. Wydarzenia od 28 VI do 6 VIII 1914 (tu proszę zanalizować decyzje podejmowane przez państwa europejskie krok po kroku):

Wpływ na bieg wydarzeń szefów sztabów Niemiec (von Moltke młodszy) i Austro-Węgier, ministra spraw zagranicznych Rosji Sazonowa (decyzja o powszechnej mobilizacji) oraz brytyjskiej Izby Gmin




  1. Strony walczące:

Państwa centralne: Niemcy, Austro-Węgry, Turcja i Bułgaria

Ententa: Francja, W. Brytania, Rosja, Serbia, Czarnogóra, Belgia, Japonia, Włochy, Rumunia, Grecja, USA.


  1. Fronty wojny:




    • zachodni

    • wschodni

    • bałkański

    • włoski

    • zakaukaski

    • bliskowschodni

    • walki w koloniach

    • wojna na morzu – „nieograniczona wojna podwodna”




  1. Przebieg [Uwaga: to tylko bardzo ogólny zarys! Tu trzeba naprawdę poczytać]




    • fiasko planów niemieckich w 1914 r.

    • próba rozstrzygnięcia wojny na wschodzie przez państwa centralne w 1915 r.

    • próba rozstrzygnięcia wojny na zachodzie przez Niemcy w 1916 r.

    • rewolucje rosyjskie w 1917 r. i zwycięstwo Niemiec na wschodzie

    • przystąpienie USA do wojny i decydująca batalia na zachodzie w 1918 r.




  1. Wojna totalna:




    • „demokratyzacja” i depersonalizacja wojny

    • stosunek potencjałów stron w wymiarze gospodarczym i ludnościowym:

- krótkoterminowe przewagi państw centralnych (niemiecka machina mobilizacyjna, niemiecka technika, efekt zaskoczenia, środkowe położenie tych państw w Europie)

- długoterminowe przewagi Ententy (olbrzymi potencjał przemysłowy i ludnościowy)



    • szybki rozwój przemysłu zbrojeniowego

    • zaangażowanie ludności cywilnej

    • zadłużenie państw Ententy w USA

    • użycie nowych rodzajów broni




  1. Wzrost roli państwa:

Militaryzacja gospodarki przez państwo – wzór zarządzania w Niemczech


Postacie: Klemens von Metternich, Napoleon III, Otto von Bismarck, Alfred von Schlieffen, Helmuth von Moltke jr, Wilhelm II, Gavrilo Princip, Paul von Hindenburg, Erich Ludendorf, Franciszek Józef I, Franciszek Ferdynand, Ferdinand Foch, Georges Clemenceau, David Lloyd George, Woodrow Wilson, gen. Pershing, Mikołaj II.

Bitwy/inne wydarzenia: Sarajewo, Marna (1914 i 1918), Tannenberg, Wlk. Jeziora Mazurskie, Przemyśl, Gorlice, Gallipoli, Ypres, Somma, Verdun, bitwa jutlandzka, Brześć Litewski, Compiegne.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość