Strona główna

Wykonawca: Biuro Ekspertyz Ekologicznych „Eko-opinia” mgr Wiesław Tomaszewski


Pobieranie 0.84 Mb.
Strona1/15
Data19.06.2016
Rozmiar0.84 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


ZARZĄD POWIATU WĄBRZESKIEGO

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA

POWIATU WĄBRZESKIEGO

na lata 2004 – 2007

z perspektywą na lata 2008 - 2016

Wykonawca: Biuro Ekspertyz Ekologicznych „Eko-opinia” mgr Wiesław Tomaszewski

Mała Nieszawka ul.Słoneczna 2, 87-103 Toruń 5, tel. 678-71-22






grudzień 2003 r.

Spis treści


Część I Diagnoza stanu środowiska powiatu

1. Wstęp......................................................................................................................... 4



    1. Podstawa prawna i cel sporządzenia programu ............................................ 4

    2. Zakres i metoda opracowania ....................................................................... 4

    3. Struktura i zawartość programu .................................................................... 5

    4. Baza informacyjna, materiały wyjściowe ..................................................... 6

    5. Korelacja z dokumentami programowymi szczebla wojewódzkiego krajowego ...................................................................................................... 7

2. Ogólna charakterystyka powiatu 10

2.1 położenie, podział adm.demografia, komunikacja, gospodarka ..................10

2.2 ogólna charakterystyka środowiska .............................................................13

2.3 zasoby surowców naturalnych .................................................................... 17

2.4 ochrona przyrody i krajobrazu .................................................................... 18

3. Ocena stanu środowiska powiatu .............................................................................21

3.1 wprowadzenie ..............................................................................................21

3.2 zagrożenie degradacją gleb ..........................................................................22

3.3 stan czystości wód .......................................................................................23

3.4 jakość wód podziemnych ............................................................................28

3.5 powietrze atmosferyczne .............................................................................32

4. Zagrożenia środowiska .......................................................................................... 42

4.1 hałas komunikacyjny i przemysłowy ..........................................................42

4.2 promieniowanie elektromagnetyczne ......................................................... 45

4.3 gospodarka odpadami ................................................................................. 46

4.4 gospodarka wodno-ściekowa ...................................................................... 48

5. Najważniejsze problemy ekologiczne powiatu .................................................... 50
Część II Program działań


  1. Założenia wstępne .............................................................................................54

  2. Uwarunkowania wynikające ze Strategii rozwoju społeczno-gospodarczego powiatu ............................................................................................................. 55

  3. Cele ekologiczne założone w Programie ......................................................... 56

  4. Obszary priorytetowe ...................................................................................... 57

  5. Wskaźniki i limity racjonalnego wykorzystania zasobów oraz poprawy stanu środowiska ........................................................................................................ 58

  6. Program działań dla ochrony środowiska na lata 20044 – 2007 z perspektywą

na lata 2008 – 2016 ........................................................................................... 60

    1. W zakresie ochrony i racjonalnego użytkowania zasobów ........................ 60

    2. W zakresie poprawy jakości środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego..67

  1. Strategia realizacji Programu ............................................................................74

    1. Założenia ......................................................................................................74

    2. Instrumenty realizacji ...................................................................................75

    3. Uspołecznienie Programu, edukacja ekologiczna ........................................80

    4. Harmonogram wdrażania .............................................................................81

  2. Zarządzanie Programem ...................................................................................82

    1. Instytucje odpowiedzialne ...........................................................................82

    2. Monitoring ...................................................................................................83

  3. Przewidywane koszty realizacji Programu ....................................................... 88

10. Załączniki .......................................................................................................... 90














Część I Diagnoza stanu środowiska powiatu




  1. Wstęp




    1. Podstawa prawna i cel sporządzenia programu

Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska organy wykonawcze powiatów, w celu realizacji polityki ekologicznej państwa, sporządzają powiatowe programy ochrony środowiska. Programy te określają w szczególności:



  • cele ekologiczne,

  • priorytety ekologiczne,

  • rodzaj i harmonogram przedsięwzięć ekologicznych,

  • środki niezbędne do osiągnięcia celów, w tym mechanizmy prawno-ekonomiczne i środki finansowe.

Uchwalony przez radę powiatu na podstawie art. 18 ww. ustawy, program ochrony środowiska jest podstawą działań zarządu powiatu w kierunku stworzenia warunków niezbędnych do realizacji ochrony środowiska, w tym realizacji wybranych programów branżowych oraz stanowi podstawę do formułowania wytycznych do gminnych programów ochrony środowiska. Programy ochrony środowiska, zgodnie z art. 14 ww. ustawy, przyjmuje się na 4 lata z tym, że przewidziane w niej perspektywiczne działania obejmują kolejne 4 lata. Z wykonania programu zarząd powiatu sporządza co 2 lata raporty, które przedstawia radzie powiatu.

1.2 Zakres i metoda opracowania

Spełniając wymogi ustawowe Zarząd Powiatu Wąbrzeskiego przystąpił do opracowania Programu ochrony środowiska powiatu wąbrzeskiego wraz z planem gospodarki odpadami. Przyjęto, że Program powinien zawierać m.in. określenie celów ekologicznych na lata 2004-2007 i 2008-2016. Obejmie więc szerszy horyzont czasowy niż Polityka ekologiczna państwa, Krajowy plan gospodarki odpadami i Program ochrony środowiska województwa kujawsko-pomorskiego.

Prace nad pierwszym etapem opracowania, na które składa się przegląd dokumentów i opracowań strategicznych, programowych i planistycznych na szczeblu krajowym i wojewódzkim oraz ocena stanu środowiska powiatu wąbrzeskiego zostały wykonane do końca listopada 2003 r. Ocena stanu środowiska w powiecie zawiera analizę stanu środowiska na obszarze powiatu w zakresie poszczególnych komponentów przyrodniczych oraz identyfikację i rejonizację zagrożeń środowiska w kontekście polityki ekologicznej państwa i województwa, a także w kontekście wymagań i standardów Unii Europejskiej. Ocena stanu środowiska składa się z części opisowej w postaci elaboratu tekstowego oraz części graficznej w postaci mapy w skali 1: 50 000.
Drugi etap prac, który został wykonany do 10 grudnia 2003 r. zawiera określenie celów i priorytetów ekologicznych, wykaz zadań i harmonogram przedsięwzięć ekologicznych na terenie powiatu oraz ich szacunkowe koszty, źródła finansowania i monitoring realizacji programu.

Program ochrony środowiska powiatu wąbrzeskiego z planem gospodarki odpadami zawiera kierunki działań i wykazy zadań do realizacji w założonym horyzoncie czasowym, z podziałem na zadania własne, wynikające z kompetencji powiatu, oraz zadania koordynowane lub inicjowane przez samorząd powiatowy. Dokument zawiera także wskazania i propozycje do programów gminnych.

Projekt Programu, zaakceptowany przez Zarząd Powiatu, zostanie przedstawiony do zaopiniowania Zarządowi Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Jednocześnie projekt zostanie udostępniony do wglądu gminom wchodzącym w skład powiatu oraz wszystkim zainteresowanym. Po rozpatrzeniu wszystkich wniesionych uwag, wniosków i propozycji projekt Programu zostanie przedstawiony właściwym komisjom Rady Powiatu i przekazany do uchwalenia Radzie Powiatu Wąbrzeskiego.

1.3 Struktura i zawartość Programu

Program ochrony środowiska powiatu wąbrzeskiego składa się z dwóch zasadniczych części:

I – Diagnoza stanu środowiska

II – Program ochrony środowiska

Część I składa się z pięciu rozdziałów, w tym:


  • Rozdz. 1 - zawiera podstawę prawną, zakres i metodykę opracowania, określa z jakich materiałów wyjściowych korzystano, nawiązuje do dokumentów programowych szczebla krajowego i wojewódzkiego;

  • Rozdz. 2 - zawiera ogólną charakterystykę powiatu, w tym położenie, podział administracyjny, dane demograficzne, opis zasobów środowiska geograficzno-przyrodniczego oraz położenia na tle obszarów chronionych;

  • Rozdz. 3 - zawiera ocenę aktualnego stanu środowiska powiatu w poszczególnych komponentach ,

  • Rozdz. 4 - zawiera ocenę zagrożeń (hałas, promieniowanie elektromagnetyczne, gospodarka odpadami, gospodarka ściekowa) i ich rejonizację;

  • Rozdz. 5 - zawiera wnioski z oceny stanu środowiska i określa najważniejsze problemy ekologiczne powiatu.

Część II – programowa składa się z siedmiu głównych rozdziałów, w tym:



  • Rozdz. 1 - nawiązuje do Polityki ekologicznej państwa, Programu ochrony środowiska województwa kujawsko-pomorskiego i określa limity wynikające z w/w dokumentów;

  • Rozdz.2 – określa uwarunkowania wynikające ze strategii rozwoju powiatu;

  • Rozdz. 3 - zawiera cele ekologiczne założone w programie,

  • Rozdz. 4 – określa program działań w poszczególnych komponentach środowiska;

  • Rozdz. 5 – zawiera ustalenia dotyczące strategii realizacji programu, w tym instrumenty prawne, źródła finansowania oraz udział społeczeństwa i znaczenie edukacji ekologicznej;

  • Rozdz. 6 – określa zarządzanie programem, w tym instytucje odpowiedzialne, harmonogram i monitoring;

  • Rozdz. 7 - zawiera szacunkowe koszty realizacji programu.



W skład opracowania wchodzą ponadto załączniki: mapa powiatu w skali 1 : 50 000 ilustrująca przestrzennie najważniejsze elementy diagnozy i programu oraz wykaz literatury i materiałów źródłowych.

1.4 Baza informacyjna, materiały wyjściowe

Podstawę do sporządzenia programu ochrony środowiska powiatu wąbrzeskiego stanowiły materiały Starostwa Powiatowego w Wąbrzeźnie i jego jednostek organizacyjnych (służb, inspekcji i jednostek sfery komunalnej), a także materiały i informacje uzyskane z gmin wchodzących w skład powiatu. W pracach nad Programem wykorzystano ponadto wszelkie dostępne materiały i opracowania, w tym: Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy, Urzędu Marszałkowskiego w Toruniu, Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu oraz Nadleśnictw Golub-Dobrzyń i Jamy, Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku, Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we Włocławku, Urzędu Statystycznego w Bydgoszczy i innych.

Szczegółowy wykaz materiałów wykorzystanych w Programie znajduje się w końcowej części opracowania.

Przyjęto, że Program ochrony środowiska powiatu wąbrzeskiego będzie nawiązywał zarówno do Strategii Rozwoju Powiatu Wąbrzeskiego, jak i do opracowanych na szczeblu krajowym i wojewódzkim dokumentów przedmiotowych w zakresie ochrony środowiska, w tym w szczególności: Polityki ekologicznej państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010, Krajowego planu gospodarki odpadami, Strategii Rozwoju Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Programu ochrony środowiska województwa kujawsko-pomorskiego z planem gospodarki odpadami i Planu zagospodarowania przestrzennego województwa kujawsko-pomorskiego.



1.5 Korelacja z dokumentami programowymi szczebla wojewódzkiego i krajowego

Podstawowym dokumentem krajowym w zakresie ochrony środowiska jest „Polityka ekologiczna państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010”, opracowana przez Radę Ministrów i przyjęta uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 maja 2003 r. (Monitor Polski Nr 33, poz. 433). Jest ona uszczegółowieniem i aktualizacją „II Polityki ekologicznej państwa”. Dokument określa cele i zadania o charakterze systemowym, ważnych dla stworzenia warunków do wykonywania ochrony środowiska. Jako podstawowy warunek skutecznej realizacji polityki ekologicznej państwa wymienia respektowanie zasady zrównoważonego rozwoju w strategiach i politykach w poszczególnych dziedzinach gospodarowania. Określa zasady i sposoby ochrony dziedzictwa przyrodniczego i racjonalne użytkowania zasobów przyrody. Wskazuje na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego państwa, w tym przez znaczny wzrost lesistości, utworzenie europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000, ochronę terenów wodno-błotnych i poprawę stanu czystości wód powierzchniowych. Obliguje do zrównoważonego wykorzystywania surowców, materiałów, wody i energii oraz do coraz większego rozwoju energetyki odnawialnej, nakazuje kształtowanie stosunków wodnych i ochronę przed powodzią. Jednym z celów polityki ekologicznej jest zapobieganie zagrożeniom zdrowia w środowisku i ograniczenie ryzyka dla zdrowia wynikające z narażenia na szkodliwe dla człowieka czynniki środowiskowe. Polityka ekologiczna wskazuje na konieczność poprawy jakości powietrza atmosferycznego oraz klimatu akustycznego, ochronę przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych i poważnymi awariami przemysłowymi, przeciwdziałanie zmianom klimatu oraz uporządkowanie gospodarowania odpadami. Określa nakłady na realizację działań objętych polityką oraz źródła jej finansowania.

Na poziomie wojewódzkim podstawowymi dokumentami, które wyznaczają kierunki rozwoju oraz zasady ochrony środowiska regionu, są: Strategia Rozwoju Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz Program ochrony województwa kujawsko-pomorskiego.

Według Strategii Rozwoju Województwa Kujawsko-Pomorskiego, zatwierdzonej uchwałą nr 439/2000 z dnia 20 czerwca 2000 r., celem nadrzędnym rozwoju województwa jest poprawa konkurencyjności regionu i podniesienie poziomu życia mieszkańców przy respektowaniu zasad zrównoważonego rozwoju.

Strategia zakłada w szczególności zachowanie wysokich walorów środowiska przyrodniczego regionu, co umożliwi poprawę szeroko rozumianego poziomu życia ludności oraz zapewni bazę dla działalności gospodarczej w warunkach gospodarki wolnorynkowej i przy respektowaniu zasad zrównoważonego rozwoju.

Według Programu ochrony środowiska województwa kujawsko-pomorskiego, zatwierdzonego uchwałą Nr XV/180/03 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 17 listopada 2003 r., podstawowym celem polityki ekologicznej na obszarze województwa jest zachowanie wysokich walorów środowiska przyrodniczego regionu w celu poprawy jakości życia mieszkańców oraz zwiększenia atrakcyjności i konkurencyjności województwa. Realizacja tego celu jest możliwa pod warunkiem przyjęcia jako powszechnie obowiązującej zasady zrównoważonego rozwoju, identyfikacji określonych priorytetów ochrony środowiska oraz realizacji celów cząstkowych, do których należą:



  • dalsza poprawa jakości wód powierzchniowych, zwłaszcza jezior,

  • zachowanie jakości wód podziemnych i ich ochrona przed degradacją,

  • dalsza poprawa jakości powietrza atmosferycznego,

  • poprawa warunków klimatu akustycznego,

  • wdrożenie nowoczesnego systemu gospodarowania odpadami,

  • zachowanie i kształtowanie różnorodności biologicznej regionu, z ograniczeniem po­pulacji obcych gatunków roślin i zwierząt,

  • zwiększenie lesistości województwa,

  • ochrona gruntów przed erozją i przeciwdziałanie degradacji gleb,

  • ochrona złóż kopalin przed nieracjonalną eksploatacją,

  • kształtowanie systemu obszarów chronionych i dostosowanie go do nowych uwarun­kowań prawnych,

  • przeciwdziałanie poważnym awariom.

Priorytetem ekologicznym województwa do 2010 r. jest zachowanie bezpieczeństwa ekologicznego ludzi i środowiska. W tym celu konieczne jest likwidowanie i przeciwdziałanie powstawaniu bezpośrednich zagrożeń dla zdrowia i życia ludzi oraz jakości środowiska, przeciwdziałanie postępującej degradacji zasobów przyrodniczych oraz pogarszaniu jakości życia mieszkańców, zapobieganie możliwości wystąpienia klęsk żywiołowych, w szczególności powodzi.

Według Planu zagospodarowania przestrzennego województwa kujawsko-pomorskiego, przyjętego uchwałą nr XI/135/03 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 czerwca 2003 r., obszar powiatu wąbrzeskiego położony jest w obrębie jednej strefy polityki przestrzennej, tzw. „jednostki wschodniej”.

Jednostka ta obejmuje północno-wschodnią część województwa, położoną na północ i wschód od doliny Wisły. Strefa zajmuje powierzchnię 4620 km2, co stanowi 25,7% ogólnej powierzchni województwa. Użytki rolne zajmują tu 73,3%, a lasy 15,3% powierzchni strefy. Strefę zamieszkuje 334 141 osób (15,9% ogółu ludności województwa), z czego tylko 35,1% stanowi ludność miejska. Gęstość zaludnienia wynosi 72,3 osób/km2 (wskaźnik dla województwa – 116,9).

W zakresie ochrony i kształtowania środowiska Plan przewiduje m.in. gospodarowanie z zachowaniem zasady zrównoważonego rozwoju, zachowanie terenów korytarzy ekologicznych, w tym doliny Drwęcy, poprawę czystości wód cieków i jezior, w tym na Pojezierzu Chełmińsko-Dobrzyńskim, przestrzeganie zasad ochrony w wyznaczonych strefach ochronnych ujęć wody, ograniczenie zabudowy na terenach zagrożonych powodzią, eliminację czynników zagrożenia gleb i naruszania stosunków wodnych, rozbudowę i odbudowę obiektów małej retencji wód, w tym w zlewni rzeki Drwęcy i modernizację systemów melioracyjnych, w szczególności na Pojezierzu Chełmińskim, zalesianie gleb nieprzydatnych rolniczo oraz wprowadzanie zadrzewień.

W zakresie ochrony środowiska kulturowego przewiduje się rewaloryzację historycznych układów urbanistycznych miast, w tym Wąbrzeźna, utworzenie parków kulturowych, w tym Ryńskiego Parku Kulturowego.

Realizacja polityki przestrzennej w strefie spowoduje intensyfikację gospodarki rolnej oraz politykę rozwoju wielokierunkowego obejmującego gospodarkę rolną, leśną i turystyczną. Kierunki zagospodarowania koncentrują się na: powiązaniu strefy ze stolicami województwa, rozwoju rolnictwa, przetwórstwa rolnego (w tym ekologicznego), rozwoju wypoczynku i rekreacji, a także agroturystyki. Ważne będą działania na rzecz poprawy środowiska przyrodniczego i wyposażenia infrastrukturalnego tej niedoinwestowanej strefy. Efektem kumulatywnym powinno być znaczne podniesienie jakości życia mieszkańców strefy i wyrównanie poziomu wyposażenia infrastrukturalnego.

W zakresie rozwoju komunikacji Plan przewiduje m.in. budowę autostrady A-1 przez zachodni fragment powiatu (teren gminy Płużnica) z węzłem „Lisewo”, przebudowę drogi krajowej nr 15 do klasy technicznej GP (główna ruchu przyspieszonego 2/2), docelowo jako drogi ekspresowej z dobudową drugiej jezdni, przebudowę drogi wojewódzkiej nr 534 z budową obwodnicy Wąbrzeźna oraz przebudowę dróg wojewódzkich nr 543,548, 551 i 554 (w zakresie modernizacji nawierzchni).



  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość