Strona główna

Wykonawca: Biuro Ekspertyz Ekologicznych „Eko-opinia” mgr Wiesław Tomaszewski


Pobieranie 0.84 Mb.
Strona14/15
Data19.06.2016
Rozmiar0.84 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15

Ponieważ „Krajowy program zwiększania lesistości” i „Program zwiększania lesistości i zadrzewień” województwa kujawsko-pomorskiego jest opracowany na lata 2001-2020, podaje się dalej zalesienia wykonane na obszarze powiatu wąbrzeskiego w latach 2001-2003.


Zalesienia wykonane w latach 2001 – 2003







Powierzchnia zalesień w ha


Lp

Gmina


Rok 2001

Rok 2002

Rok 2003

R a z e m

1

M. Wąbrzeźno

-

-

-

-

2

Dębowa Łąka

13

7

1

21

3

Książki

-

6

9

15

4

Płużnica

1

7

6

14

5

Wąbrzeźno

9

22

37

68




R a z e m

23

42

53

118

Przy wykonywaniu zalesień należy zwrócić szczególną uwagę na dostosowanie składu gatunkowego do możliwości produkcyjnych siedlisk i wprowadzanie gatunków biocenotycznych. Będzie to miało na celu zwiększenie bioróżnorodności i naturalnej odporności przyszłych drzewostanów. Ponieważ zalesiane będą grunty słabej jakości, przewidywane potencjalne typy siedliskowe to przede wszystkim bór świeży, bór mieszany świeży i sporadycznie na glebach podmokłych ols.



Zadrzewienia


Ponieważ nie będzie się wprowadzać zalesień na żyznych terenach powiatu, należy tam zakładać i uzupełniać zadrzewienia. Spełniają one wielorakie funkcje, urozmaicają krajobraz i wprowadzają elementy bioróżnorodności na nasze pola. Agroekosystem bez zadrzewień jest pozbawiony prawie zupełnie polnej fauny i jest mało stabilny. Na obszarze powiatu występują zadrzewienia i zakrzewienia powierzchniowe, jest ich obecnie 329 ha. Według gmin przedstawia się to następująco: miasto Wąbrzeźno – 10 ha, gmina Dębowa Łąka – 24 ha, gmina Książki - 64 ha, gmina Płużnica - 51 ha, gmina Wąbrzeźno – 204 ha.

Na początku programowych działań dobrze byłoby uzupełnić powycinane


w ostatnim okresie zadrzewienia, a przede wszystkim bardzo już ażurowe zadrzewienia przydrożne oraz propagować kilkurzędowe zadrzewienia wiatrochronne i glebochronne, które zaczęto już wprowadzać na terenie gminy Dębowa Łąka.

Zadrzewienia zadeklarowane przez gminy i ujęte w „Programie zwiększania lesistości i zadrzewień w latach 2000-2020” byłego województwa toruńskiego oraz obecne założenia programu powiatowego przedstawiają poniższe tabele.



Program w zakresie zadrzewień na lata 2004-2007


Lp


Gmina

Program byłego województwa toruńskiego

Założenia programu









Drzewka

Krzewy

Drzewka

Krzewy

1

M. Wąbrzeźno

4.000

4.000

2.400

2.400

2

Dębowa Łąka

2.000

400

1.200

4 00

3

Książki

6.000

6.000

3.600

3.600

4

Płużnica

2.000

2.000

1.200

1.200

5

Wąbrzeźno

2.000

4.000

1.200

2.400




R a z e m

16.000

16.400

9.600

10.000


Program zadrzewień na lata 2008-2016


Lp


Gmina

Program byłego województwa toruńskiego

Założenia programu









Drzewka

Krzewy

Drzewka

Krzewy

1

M. Wąbrzeźno

9.000

9.000

3.600

3.600

2

Dębowa Łąka

4.500

900

2.700

900

3

Książki

13.500

13.500

3.600

2.700

4

Płużnica

4.500

4.500

2.700

2.700

5

Wąbrzeźno

4.500

9.000

2.700

4.900




R a z e m

36.000

36.900

15.300

14.800



4.1.3 Ochrona przyrody i krajobrazu

Głównym celem ochrony zasobów przyrodniczych na terenie powiatu wąbrzeskiego jest zachowanie, właściwe wykorzystanie oraz odnawianie i przewracanie do stanu właściwego jej składników, w szczególności ekosystemów zachowanych w stanie naturalnym lub zbliżonym do naturalnego. Ochrona najcenniejszych przyrodniczo ekosystemów i siedlisk powinna być realizowana poprzez obejmowanie ich ochroną prawną m.in. jako użytki ekologiczne, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe. W tym cele niezbędne jest podjęcie działań w kierunku szczegółowego rozpoznania walorów przyrodniczych powiatu przez wykonanie inwentaryzacji przyrodniczej. Szczegółowe rozpoznanie zasobów przyrodniczych powiatu pozwoli na wytypowanie i objęcie ochroną kolejnych pomników przyrody i użytków ekologicznych, w tym również poza terenami Lasów Państwowych. Pozwoli to także na utworzenie na terenie powiatu form ochronnych dotychczas nie występujących tj. zespołów przyrodniczo-krajobrazowych i stanowisk dokumentacyjnych przyrody nieożywionej.

Ze względu na położenia znacznej części powiatu w systemie obszarów chronionych regionu bardzo istotne jest przestrzeganie i wdrażanie zasad gospodarowania (zakazów i ograniczeń) obowiązujących w odpowiednich aktach prawnych. System ekologiczny powiatu stanowi rezerwat przyrody („Wronie”) oraz fragmenty trzech obszarów chronionego krajobrazu. Na terenie powiatu nie przewiduje się utworzenia kolejnych rezerwatów przyrody. Niezbędne jest opracowanie planu ochrony dla rezerwatu „Wronie” (zadanie wojewody). Nie planuje się także utworzenia kolejnych obszarów chronionego krajobrazu. Możliwe są niewielkie korekty granic tych obszarów. Na terenie powiatu wąbrzeskiego nie występują obszary typowane do europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000.

Niezbędne jest podjęcie aktywnej ochrony gatunkowej roślin i zwierząt w celu zabezpieczenia przed wyginięciem dziko występujących roślin i zwierząt. Pozwoli to na zachowanie różnorodności biologicznej powiatu. Należy maksymalnie ograniczać zmiany sposobu użytkowania obszarów leśnych, wykluczyć likwidacje śródpolnych zadrzewień, remiz, śródpolnych i śródleśnych oczek wodnych, a prze realizacji obiektów małej retencji wykonać odpowiednie przepławki dla ryb.

W zakresie ochrony zasobów przyrody nieożywionej podstawowych działaniem jest ochrona rzeźby terenu przez ograniczenie do minimum trwałe przekształcanie powierzchni ziemi.

Konieczne jest przestrzeganie wszystkich reżimów ochronnych obowiązujących na terenach chronionych prawnie jako obszary chronionego krajobrazu. Ochrony przed degradacją i zmianą rzeźby terenu wymagają także wszystkie strefy krawędziowe dolin i rynien polodowcowych.

Podstawowe kierunki działań w zakresie ochrony zasobów przyrodniczych obejmują:


  • przeprowadzenie inwentaryzacji przyrodniczej w celu szczegółowego rozpoznania i udokumentowania zasobów przyrodniczych powiatu,

  • działanie na rzecz utrzymania różnorodności biologicznej na obszarze powiatu,

  • kształtowanie systemu powiązań ekologicznych,

  • uznawanie kolejnych pomników przyrody, użytków ekologicznych, zespołów przyrodniczo-krajobrazowych i stanowisk dokumentacyjnych przyrody nieożywionej,

  • zwiększenie lesistości powiatu o co najmniej 800 ha do 2016 r.,

  • rewaloryzacja parków podworskich, w szczególności zabytkowych,

  • wprowadzanie zadrzewień i rozwój terenów zielonych,

  • ograniczenie trwałych zmian rzeźby terenu.

Program działań w zakresie ochrony przyrody na lata 2004 – 2007

Kierunki działań/zadania

Rola samorządu powiatowego

Źródła finansowania

Jednostki realizujące

Przeprowadzenie inwentaryzacji przyrodniczej w celu szczegółowego rozpoznania i udokumentowania zasobów przyrodniczych gmin powiatu,

  • opracowanie i wydanie publikacji o walorach przyrodniczych powiatu



Wspieranie, inicjowanie





Budżety gmin, budżet powiatu

Samorządy gmin

Samorząd powiatowy



Objęcie ochroną udokumentowanych (w wyniku inwentaryzacji przyrodniczej) obiektów i terenów, w tym m.in.

  • uznanie za pomniki przyrody okazałych i unikalnych tworów przyrody

wspieranie, opiniowanie

wnioskowanie o wpisanie do rejestru



Budżet państwa

WKP (Wojewódzki Konserwator Przyrody)



  • WKP lub samorząd gminy

Wprowadzanie zadrzewień śródpolnych i rozwój terenów zielonych

Wspieranie, inicjowanie

Budżet państwa, fundusze celowe, budżety gmin, środki własne

Samorządy gmin, użytkownicy gruntów

Rewaloryzacja parków podworskich w Zaskoczu (gm. Książki), Józefkowie (gm. Płużnica)

Wspieranie, inicjowanie

Budżet państwa, środki własne właścicieli

Właściciele obiektów

Ograniczenie trwałych zmian rzeźby terenu

Opiniowanie w ramach planowanych inwestycji

-

Samorządy gmin



    1. Program działań w zakresie poprawy jakości środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego




      1. Ochrona wód powierzchniowych i podziemnych

Na terenie powiatu wody powierzchniowe charakteryzują się nadmiernym zanieczyszczeniem. Dotyczy to w szczególności wód płynących (rzek i mniejszych cieków), z których jedynie Kanał Zgniłka posiada III klasę czystości. Największa rzeka przepływająca przez teren powiatu –Struga Wąbrzeska prowadzi wody pozaklasowe - n.o.n (nie odpowiadającej normom), a jej dopływ Wawrzonka klasyfikuje się podobnie niekorzystnie (n.o.n.). Z badanych jezior jedynie Wieczno Południowe posiada wody w II klasie czystości. Z pozostałych akwenów trzy jeziora są w III klasie (Blizno, Wieczno Północne, Zamkowe), a cztery są pozaklasowe (Frydek, Płużnickie, Sitno, Wieldządzkie). Znacznie lepsza jest sytuacja w zakresie stanu czystości wód podziemnych, aczkolwiek i tutaj obserwuje się niepokojące sygnały wskazujące na rosnące zanieczyszczenie w niektórych obszarach.

Stan czystości wód powierzchniowych zależy w głównej mierze od czterech grup czynników, z których jedna ma charakter uwarunkowań naturalnych i trzy charakter antropopresji. Uwarunkowania o cechach naturalnych to w przypadku wód płynących: charakter zalewni (np. rolnicza, leśna) i zdolność rzeki do samooczyszczania (wielkość przepływu, spadek, natlenienie itp.), a w przypadku jezior zaawansowanie procesu naturalnej eutrofizacji, czyli „starzenia” się jezior. Czynniki antropopresji to głównie: gospodarka ściekowa (komunalna), rolnictwo, przemysł.

Planowane działania w zakresie gospodarki ściekowej w sektorze komunalnym

Na terenie powiatu wąbrzeskiego problem gospodarki wodno-ściekowej, a więc zaopatrzenie w wodę i oczyszczanie ścieków, należy od wielu lat do priorytetów rozwoju gospodarczego regionu. Główny ośrodek miejski regionu – Wąbrzeźno posiada nowoczesną oczyszczalnię ścieków z dużą rezerwą przepustowości. Także niektóre gminy powiatu (gm.Wąbrzeźno, Płużnica, Książki) przystąpiły do porządkowania gospodarki ściekowej w oparciu o zbiorcze systemy kanalizacyjne powiązane z centralnie położoną oczyszczalnią w Wąbrzeźnie. Oznacza to, że miasto Wąbrzeźno już obecnie spełnia wymogi wynikające z ustaleń polityki ekologicznej państwa, krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, zobowiązań międzynarodowych Polski (Dyrektywa 91/271/EWG), a także Programu Ochrony środowiska województwa Kujawsko-Pomorskiego, w zakresie obowiązku budowy oczyszczalni w aglomeracjach o liczbie mieszkańców RLM 2 000 – 15 000.

Ponieważ jednak obecną gospodarkę wodno-ściekową na terenie powiatu ocenia się jako niezrównoważoną Program pełnego uporządkowania gospodarki ściekowej w sferze komunalnej obejmuje następujące kierunki działań:


  • rozwój sieci kanalizacji sanitarnej

  • budowa oczyszczalni ścieków (Dębowa Łąka),

  • modernizacja oczyszczalni w Wąbrzeźnie w zakresie systemu zrzutu ścieków do odbiornika,

  • budowa przyzagrodowych oczyszczalni ścieków w terenach nie przewidzianych do skanalizowania.


Program działań w zakresie ochrony wód na lata 2004 – 2007 (sektor komunalny)

Kierunki działań/zadania

Rola samorządu powiatowego

Źródła finansowania

Jednostki realizujące

1. rozwój sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach objętych programem sanitacji (gm.Płużnica, Książki, Wąbrzeźno, Dębowa Łąka)

wspieranie gmin

Budżety gmin, fundusze celowe

Samorządy gmin

2. budowa przyzagrodowych oczyszczalni ścieków w terenach nie przewidzianych do skanalizowania

Inicjowanie programów budowy, wspieranie

środki własne, fundusze celowe

Właściciele gospodarstw

3. eliminacja lub modernizacja wylotów burzowych do cieków i jezior

Inicjowanie, wspieranie

Środki własne gmin / firm komunalnych

Samorządy gmin, firmy komunalne



Planowane działania w sferze gospodarki wodno-ściekowej w rolnictwie

Gospodarka rolna należy do znaczących źródeł zanieczyszczenia wód. W wyniku intensyfikacji i koncentracji produkcji rolnej następuje wzrost zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych w wyniku m.in. spływów powierzchniowych i przenikania do gruntu związków azotu i fosforu z nawozów oraz zanieczyszczeń chemicznych ze stosowanych środków ochrony roślin. Kierunki działań Programu w rolnictwie do roku 2016 w zakresie ochrony wód obejmują:



  • ograniczenie spływów powierzchniowych z pól,

  • racjonalizacja nawożenia, z ukierunkowaniem na nawożenie naturalne,

  • ochrona (wyłączenie z uprawy) stref brzegowych rzek i jezior,

  • wyposażenie gospodarstw w płyty obornikowe i zbiorniki na gnojówkę,

  • wdrożenie zasad dobrej praktyki rolniczej

  • ochrona cieków zasilających w wodę stawy rybne.


Program działań w zakresie ochrony wód na lata 2004 – 2007 (rolnictwo)

Kierunki działań /zadania

Rola samorządu powiatowego

Źródła finansowania

Jednostki realizujące

  1. ograniczenie spływów powierzchniowych z pól:

  • upowszechnienie przeciwerozyjnych zabiegów agrotechnicznych

  • wprowadzanie fitomelioracji

Inicjowanie programów szkoleniowych i edukacyjnych



Fundusze celowe, środki własne





Użytkownicy gruntów



2. racjonalizacja nawożenia, z ukierunkowaniem na nawożenie naturalne

-

-

Użytkownicy gruntów

  1. ochrona stref brzegowych rzek i jezior:

  • wyłączenie z uprawy stref brzegowych o szerokości co najmniej 5 m

  • wprowadzanie pasów zieleni ochronnej

Inicjowanie programów szkoleniowych i edukacyjnych





Fundusze celowe, środki własne użytkowników



Użytkownicy gruntów

4. wyposażenie gospodarstw w płyty obornikowe i zbiorniki na gnojówkę

Inicjowanie, promocja nowoczesnych rozwiązań technicznych

Fundusze celowa, fundusze pomocowe, środki własne

Właściciele gospodarstw

5. wdrożenie zasad dobrej praktyki rolniczej

Inicjowanie programów szkoleniowych i edukacyjnych

Fundusze celowe

Właściciele gospodarstw

6. ochrona cieków zasilających w wodę stawy rybne

Określanie warunków pozwoleń wodnoprawnych i ich kontrola

-

Starostwo powiatowe

Użytkownicy stawów rybnych



7. odbudowa systemu małej retencji wodnej w gminach - kontynuacja programu z lat 90-tych

Inicjowanie, wspomaganie, koordynowanie

Budżety gmin, fundusze celowe

Gminy, użytkownicy gruntów


Planowane działania w sferze przemysłu

Na terenie powiatu nie ma rozbudowanego przemysłu, którego ścieki stwarzały by zagrożenie dla wód powierzchniowych lub podziemnych. Ścieki przemysłowe z największych zakładów z terenu miasta Wąbrzeźna trafiają do oczyszczalni komunalnej. Problemem wymagającym rozwiązania jest zrzut wód pochłodniczych z zakładów „Ergis” do jeziora Sitno.


4.2.2 Ochrona przed hałasem
Na terenie powiatu wąbrzeskiego głównym źródłem hałasu jest ruch komunikacyjny. Wyniki prowadzonych przez Inspekcję Ochrony Środowiska pomiarów hałasu w ramach tzw. monitoringu szczególnych uciążliwości akustycznych wzdłuż dróg powiatu wykazały, że we wszystkich punktach pomiarowych przekroczony został dopuszczalny poziom dźwięku dla poszczególnych typów przyległych do drogi terenów. Do szczególnie uciążliwych pod względem akustycznym tras należy droga nr 15 Toruń – Olsztyn oraz drogi wojewódzkie z węzłem drogowym w Wąbrzeźnie. Skala przestrzenna zjawiska zagrożenia hałasem przemysłowym jest zdecydowanie mniejsza niż hałasu komunikacyjnego. Największe uciążliwości powoduje działalność kotłowni na terenie zakładów „Ergis”S.A.

Podstawowym kierunkiem działań do roku 2016 w zakresie ochrony przed hałasem na terenie powiatu wąbrzeskiego jest poprawa warunków akustycznych i zmniejszenie skali narażenia mieszkańców na ponadnormatywny poziom hałasu komunikacyjnego w strefach jego oddziaływania. Poprawę warunków akustycznych i zmniejszenie skali narażenia mieszkańców na ponadnormatywny hałas komunikacyjny można uzyskać poprzez m.in: zamiany w organizacji ruchu, budowę obwodnic, ulepszenie nawierzchni dróg, budowę ekranów dźwiękochłonnych, wymianę stolarki okiennej. Z wymienionych działań na terenie powiatu wąbrzeskiego celowe wydaje się zastosowanie:

  • działań skierowanych na poprawę nawierzchni dróg,

  • wprowadzenie zmian w organizacji ruchu dla ograniczenia obciążenia odcinków dróg przebiegających przez centra zabudowy mieszkaniowej; realizacja planowanej obwodnicy Wąbrzeźna,

  • projektowanie dróg (przebudowy dróg) z uwzględnieniem pasa zieleni buforowej,

  • w przypadkach kolizyjnych, tam gdzie nie można wyeliminować przekroczeń wymienionymi wyżej metodami, należy zastosować wymianę stolarki okiennej i inne działania techniczne.

Ponadto w sferze planowania przestrzennego należy, w przypadkach koniecznych, wyznaczyć obszary ograniczonego użytkowania i w wydawanych decyzjach określać odpowiednie do tego warunki użytkowania i zagospodarowania terenu.

Program działań w zakresie ochrony przed hałasem na lata 2004 – 2007


Kierunki działań/zadania

Rola samorządu powiatowego

Źródła finansowania

Jednostki realizujące

Poprawa nawierzchni dróg

Wnioskowanie (drogi krajowe i wojewódzkie), zadanie własne (drogi powiatowe)

Budżet państwa, budżet powiatu

Zarządy dróg

Zmiany w organizacji ruchu


Wnioskowanie (drogi krajowe i wojewódzkie), planowanie

Budżet państwa, budżet powiatu

Zarządy dróg

Budowa obwodnica Wąbrzeźna

Wniosek o wykonanie koncepcji

Budżet państwa

Zarząd powiatu, ZDWoj.

Monitoring hałasu drogowego

  • opracowanie mapy akustycznej powiatu

Wniosek do WIOŚ Bydgoszcz



Budżet państwa

WIOŚ Bydgoszcz



      1. Ochrona powietrza atmosferycznego

Na terenie powiatu wąbrzeskiego poziom zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego ocenia się jako dobry. Według przeprowadzonej klasyfikacji, w dwóch kategoriach - ze względu na ochronę zdrowia oraz ze względu na ochronę roślin, powiat wąbrzeski znalazł się w najkorzystniejszej klasie A. Dotyczy to zarówno klasyfikacji ogólnej, jak też klasyfikacji w poszczególnych wskaźnikach zanieczyszczeń. Oznacza to, że dla powiatu wąbrzeskiego nie ma potrzeby wykonania programu ochrony powietrza, co przewiduje art. 91,ust.1 ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz.U.Nr.62.poz.627, z późniejszymi zmianami) dla stref (powiatów) gdzie wystąpiły przekroczenia poziomu dopuszczalnego w co najmniej jednym wskaźniku. Łączna emisja zanieczyszczeń z wszystkich źródeł zlokalizowanych na terenie powiatu wynosi: pyły – 3,3 Mg/rok, gazy – 28,0 Mg/rok. Stawia to powiat wąbrzeski na pierwszym miejscu wśród powiatów ziemskich województwa pod względem najmniejszej emisji zanieczyszczeń do powietrza. Problem nadmiernej okresowo lub uciążliwej emisji zanieczyszczeń do powietrza występuje tylko lokalnie, w obszarach zwartej zabudowy jednorodzinnej (tzw. niska emisja, zadymienie), w rejonie lokalnych kotłowni osiedlowych, głównie w Wąbrzeźnie, a także w rejonie lokalizacji niektórych zakładów przemysłowych: „Ergis”S.A., „Hydro-Vacuum”, ZPP Elewator zbożowy w Wąbrzeźnie.



Celem kierunkowym Programu (do roku 2016) w zakresie ochrony powietrza jest utrzymanie jakości powietrza na obecnym poziomie (klasa A) , a celem średniookresowym (do roku 2007) zminimalizowanie istniejących lokalnie uciążliwości związanych z emisją niską i zanieczyszczeniami przemysłowymi.
Program działań w zakresie ochrony powietrza na lata 2004 – 2007

Kierunki działań/zadania

Rola samorządu powiatowego

Źródła finansowania

Jednostki realizujące

Ograniczenie emisji niskiej:

  • rozwój sieci zasilania gazu ziemnego (gm.Książki, Płużnica, Wąbrzeźno, Dębowa Łąka)

  • rozwój sieci c.o.

Inicjowanie, wspomaganie


Pomorska Spółka Gazownictwa Sp. z o. o., mieszkańcy zainteresowani przyłączeniem do sieci,


Podmiot wiodący zadania



Ograniczenie emisji zanieczyszczeń przemysłowych - egzekwowanie warunków decyzji o dopuszczalnej emisji

Inicjowanie kontroli odpowiednich służb

środki własne firm

podmioty gospodarcze,

WIOŚ


Ograniczenie emisji ze źródeł komunikacyjnych – budowa obwodnicy

Inicjowanie, wspieranie, realizacja

Budżet powiatu, miasta Wąbrzeźna i gminy Wąbrzeźno (koncepcja),

Budżet państwa, środki UE (realizacja)


Zarząd.Powiatu,






      1. Program ochrony przed polami elektromagnetycznymi

Źródłami promieniowania elektromagnetycznego na terenie powiatu wąbrzeskiego są:



  • linie i stacje elektroenergetyczne o napięciu 110 kV i wyższym,

oddziaływanie pola elektromagnetycznego od tych obiektów mieści się w granicach 10 - 30 m po obu stronach linii, a w przypadku trafostacji w granicach działki.

  • instalacje radiokomunikacyjne, w tym stacje bazowe telefonii komórkowej.

Z wymienionych źródeł promieniowania na terenie powiatu występują: 2 linie 220 kV i 4 linie 110 kV oraz 1 stacja transformatorowa, a z instalacji radiokomunikacyjnych – 5 stacji bazowych telefonii komórkowej (2 stacje CENTERTEL, 2 stacje POLKOMTEL, 1 stacja PTC).

Z badań prowadzonych przez służby pomiarowe Państwowej Inspekcji Sanitarnej w roku 2002, na terenie powiatu wąbrzeskiego nie stwierdzono przypadków przekroczeń norm dopuszczalnych w zakresie promieniowania elektromagnetycznego.

Brak stwierdzonych przekroczeń norm dopuszczalnych pól promieniowania elektromagnetycznego nie zwalnia instytucji odpowiedzialnych za stan środowiska w powiecie od działań ochronnych, a zwłaszcza zapobiegawczych w tym zakresie. Podstawowym działaniem kierunkowym Programu (do roku 2016) jest w tej sytuacji:



  • zapewnienie nadzoru i kontroli istniejących źródeł promieniowania,

  • sprawdzenie dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, w oparciu o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30.10.2003 r.

  • uwzględnienie w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym problemu lokalizacji źródeł promieniowania i potencjalnych stref ich oddziaływania.


4.2.5 Ochrona środowiska przed odpadami
Prowadzoną na terenie powiatu wąbrzeskiego gospodarkę odpadami komunalnymi oceniono jako niewystarczającą ze względu na:

  • brak zorganizowanego systemu zbiórki surowców wtórnych „u źródła” w większości gmin,

  • brak zorganizowanego systemu zbiórki odpadów niebezpiecznych od mieszkańców.

Z bilansu gospodarki odpadami komunalnymi wynika, że znaczna część (ok.39%) odpadów wytwarzanych przez mieszkańców powiatu trafia nielegalnie do środowiska (spalanie odpadów, dzikie wysypiska). Celem kierunkowym Programu w zakresie ochrony środowiska przed odpadami jest uporządkowanie gospodarki odpadami komunalnymi na terenie powiatu przez objęcie wszystkich miejscowości zorganizowaną zbiórką i scentralizowanym unieszkodliwianiem na istniejącym jedynym wyspecjalizowanym składowisku ze stacją segregacji (w Niedźwiedziu). Szczegóły rozwiązań w tym zakresie zawiera Plan gospodarki odpadami stanowiący wydzieloną część opracowania.




      1. Minimalizacja ryzyka wystąpienia poważnych awarii

Powiat wąbrzeski należy do rejonów o stosunkowo małym ryzyku wystąpienia nadzwyczajnych zagrożeń środowiska, określanych w ustawie – Prawo ochrony środowiska poważnymi awariami i poważnymi awariami przemysłowymi. Na terenie powiatu brak jest zakładów przemysłowych zaliczanych do kategorii obiektów o zwiększonym lub dużym ryzyku poważnej awarii przemysłowej. Mogą natomiast wystąpić zdarzenia o charakterze poważnych awarii, związanych m.in. z:



  • transportem drogowym i kolejowym substancji niebezpiecznych,

  • magazynowaniem i stosowaniem w instalacjach technologicznych substancji niebezpiecznych,

  • magazynowaniem i dystrybucją produktów ropopochodnych,

  • przesyłem gazu ziemnego,

  • niewłaściwym postępowaniem z odpadami zawierającymi substancje niebezpieczne.

Według danych zawartych w programie wojewódzkim najwięcej zdarzeń o znamionach poważnych awarii związanych było z transportem substancji niebezpiecznych (transport drogowy i rurociągowy substancji niebezpiecznych). Natomiast zdarzenia o znamionach poważnych awarii w zakładach stosujących substancje niebezpieczne były stosunkowo rzadkie. Na terenie powiatu wąbrzeskiego takich zdarzeń w ostatnich latach nie zanotowano.


Celem kierunkowym Programu jest minimalizacja zagrożenia dla mieszkańców powiatu i środowiska z powodu zdarzeń o charakterze poważnych awarii.

Do działań średniookresowych (2004 – 2007) zaliczyć należy:



  • kontrola przewozu substancji niebezpiecznych (współdziałanie z Inspekcją Transportu Drogowego),

  • działalność profilaktyczno-kontrolną w zakładach przemysłowych,

  • przygotowanie tymczasowego miejsca składowania substancji niebezpiecznych pochodzących ze zdarzeń awaryjnych w ruchu komunikacyjnym na terenie powiatu (rozlane chemikalia, paliwa, zużyty sorbent, zanieczyszczona ziemia itp.); do tego celu wskazana jest kwatera na składowisku w Niedźwiedziu.

Rolą samorządu powiatu jest w tym względzie jedynie inicjowanie działań kontrolnych oraz przygotowanie organizacyjne podległych służb na wypadek awarii.

5. Strategia realizacji programu


    1. Założenia

Program ochrony środowiska powiatu wąbrzeskiego realizowany będzie w dwóch horyzontach czasowych:



  • w okresie średniookresowym obejmującym lata 2004 – 2007

  • w okresie perspektywicznym do roku 2016

W okresie 4-lecia 2004 – 2007 zaplanowano działania najpilniejsze, zmierzające do wyeliminowania bądź ograniczenia zagrożeń o skali ponadnormatywnej lub uciążliwych dla mieszkańców i środowiska powiatu.

W okresie perspektywicznym (2016) uwzględniono kierunki działań zmierzających do:



  • zapewnienia zrównoważonego kierunku społeczno-gospodarczego rozwoju powiatu,

  • utrzymania dobrego stanu i poprawy różnorodności biologicznej środowiska przyrodniczego regionu.




    1. Instrumenty realizacji programu

Realizacji polityki ekologicznej państwa i programów ochrony środowiska w ujęciu regionalnym służy szereg instrumentów, z których najważniejszymi są: podstawy prawne, źródła i mechanizmy finansowania oraz udział społeczeństwa.




      1. Podstawy prawne

Podstawę prawną opracowania i wdrożenia powiatowego programu ochrony środowiska stanowi ustawa - Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz.U.Nr 62,poz.627, z późniejszymi zmianami). Zgodnie z art. 14 ustawy program ochrony środowiska powinien określać cele i priorytety ekologiczne, rodzaj i harmonogram działań proekologicznych oraz środki niezbędne do osiągnięcia zamierzonych celów.

Powiatowy program ochrony środowiska, zgodnie z przepisami ustawy zatwierdza rada powiatu.



Zgodnie z ustawą z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz.U. Nr 142/2001 r., poz. 1592 ze zmianami) do kompetencji samorządu powiatowego należy:

W zakresie zadań wynikających z ustawy - Prawo ochrony środowiska:

  • wydawanie pozwoleń zintegrowanych oraz pozwoleń na: wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, emitowanie hałasu do środowiska i emitowanie pól elektromagnetycznych, w tym dla przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska,

  • uzgadnianie planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których decyzje wydaje wojewoda,

  • zatwierdzanie projektów rocznych przychodów i rozchodów Powiatowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

W zakresie leśnictwa:

  • sprawowanie nadzoru nad gospodarką leśną w lasach nie stanowiących własności skarbu państwa,

  • cechowanie drewna pozyskanego w lasach objętych nadzorem.

W zakresie geologii:

  • udzielanie koncesji na wydobycie kopalin pospolitych na powierzchni do 2 ha i o rocznym wydobyciu do 20 tys. m3,

  • zatwierdzanie projektów prac geologicznych,

  • przyjmowanie dokumentacji geologicznych i hydrogeologicznych.

W zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych:

  • wydawanie decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej,

  • prowadzenie spraw dotyczących rekultywacji gruntów rolnych i leśnych.

W zakresie gospodarki odpadami:

  • wydawanie pozwoleń na wytwarzanie odpadów przez podmioty prowadzące instalacje wytwarzające rocznie powyżej 1 tony odpadów niebezpiecznych bądź powyżej 5 tysięcy ton odpadów innych niż niebezpieczne,

  • wydawanie decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi przez podmioty prowadzące instalacje wytwarzające do l tony odpadów niebezpiecznych rocznie,

  • zbieranie informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobie gospodarowania nimi przez podmioty prowadzące instalacje od 5 do 5 tysięcy ton rocznie odpadów innych niż niebezpieczne,

  • wydawanie decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi dla podmiotów nie prowadzących instalacji wytwarzające rocznie powyżej 100 kg odpadów niebezpiecznych,

  • zbieranie informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobie gospodarowania nimi dla podmiotów nie prowadzących instalacji do 100 kg odpadów niebezpiecznych lub powyżej 5 ton odpadów innych niż niebezpieczne,

  • wydawanie zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie odzysku, unieszkodliwiania, zbierania i transportu odpadów,

  • wydawanie zezwoleń na składowanie odpadów niebezpiecznych na wydzielonych częściach innych składowisk.


W zakresie rybactwa śródlądowego:

  • zezwalanie na przegradzanie sieciami więcej niż połowy łożyska rzeki płynącej na wodach innych niż żeglowne,

  • wydawanie kart wędkarskich,

  • rejestracja sprzętu pływającego,

  • ustanawianie strażników Społecznej Straży Rybackiej.

W zakresie gospodarki wodnej:

  • wydawanie pozwoleń wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód w tym na:

  • pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych;

  • wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi,

  • piętrzenie oraz retencjonowanie śródlądowych wód powierzchniowych;

  • korzystanie z wód do celów energetycznych;

  • wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu, jeżeli roboty te nie są związane z utrzymywaniem wód oraz remontem urządzeń wodnych.

  • wydawanie pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie, odbudowę, przebudowę lub rozbiórkę urządzeń wodnych w tym:

  • budowli piętrzących, upustowych, kanałów i rowów;

  • obiektów zbiorników i stopni wodnych;

  • stawów;

  • obiektów służących do ujmowania wód powierzchniowych oraz podziemnych,

  • obiektów energetyki wodnej;

  • murów oporowych, pomostów, przystani i kąpielisk;

  • urządzeń melioracji wodnych nie zaliczonych do urządzeń wodnych;

  • stałych urządzeń służących do połowu ryb lub do pozyskiwania innych
    organizmów wodnych;

  • prowadzonych przez wody oraz wały powodziowe obiektów mostowych, rurociągów, linii energetycznych, linii telekomunikacyjnych oraz innych urządzeń;

  • wylotów urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wód.

  • wydawanie pozwoleń wodnoprawnych na regulację wód oraz zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wody,

  • wydawanie pozwoleń wodnoprawnych na rolnicze wykorzystanie ścieków w zakresie nieobjętym zwykłym korzystaniem z wód,

  • wydawanie pozwoleń wodnoprawnych na długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej,

  • wydawanie pozwoleń wodnoprawnych na odwodnienie obiektów lub wykopów budowlanych, jeżeli zasięg leja depresji wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem,

  • wydawanie pozwoleń wodnoprawnych na nawadnianie gruntów lub upraw wodą podziemną za pomocą deszczowni,

  • wydawanie pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego,

  • wydawanie decyzji ustanawiającej strefę ochronną ujęcia wody składającą się wyłącznie z terenu ochrony bezpośredniej ujęcia wody,

  • opiniowanie projektów korzystania z wód dorzecza,

  • nadzór nad działalnością spółek wodnych,

  • nadzór nad utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych.

W zakresie łowiectwa:

  • wydzierżawianie obwodów łowieckich polnych,

  • wydawanie decyzji o odłowie lub odstrzale redukcyjnym zwierzyny,

  • wydawanie decyzji zezwalającej na posiadanie i hodowanie lub utrzymywanie chartów lub ich mieszańców.

W zakresie zalesiania gruntów rolnych:

  • wydawanie decyzji o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia,

  • wydawanie decyzji stwierdzającej prowadzenie uprawy leśnej oraz określenie wysokości przysługującego z tego tytułu ekwiwalentu.

Wyszczególnione kompetencje prawne samorządu powiatowego wzmocnione są ponadto udziałem powiatu w opiniowaniu zadań realizowanych na szczeblu gmin, a dotyczących planowania przestrzennego i warunków realizacji inwestycji.




      1. Źródła i mechanizmy finansowania

Finansowanie przewidzianych w Programie zadań z zakresu ochrony środowiska może odbywać się z trzech zasadniczych źródeł:



  • środków własnych podmiotów gospodarczych zobowiązanych ustawowo do przestrzegania określonych wymogów i norm ochrony środowiska,

  • środków budżetu państwa w zakresie określonym ustawami (m.in monitoring środowiska, gospodarka leśna, gospodarka wodna, ochrona przyrody),

  • funduszy celowych (NFOŚiGW, WFOŚiGW, powiatowe i gminne fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej)

Ponadto na zadania programu można pozyskiwać środki z funduszy Unii Europejskiej kierowane na zadania ponadregionalne, kredyty bankowe oraz dotacje z różnych fundacji.

Jednym z podstawowych źródeł finansowania inwestycji służących ochronie środowiska są fundusze celowe, tworzone z opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz kar za przekroczenia dopuszczalnych warunków tego korzystania.

Możliwości pozyskiwania środków z funduszy celowych dla inwestycji proekologicznych realizowanych na obszarze powiatu wąbrzeskiego istnieją poprzez dotacje i pożyczki z: Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu, własnego Powiatowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz funduszy poszczególnych gmin.

Fundusze ochrony środowiska funkcjonują na podstawie ustawy - Prawo ochrony środowiska. Narodowy i wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej mają osobowość prawną. Po­wiatowe i gminne fundusze ochrony środowiska nie mają osobowości prawnej, a środkami funduszy gospodarują jednostki samorządu terytorialnego.

Na zadania inwestycyjne Programu można ubiegać się też o kredyty bankowe, w tym kredyty preferencyjne. Większość banków ma w swojej ofercie kredyty inwestycyjne, w tym również na przedsięwzięcia proekologiczne. Znaczący udział w kredytowaniu inwestycji w za­kresie ochrony środowiska o znaczeniu ponadregionalnym ma Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju. Finansuje on inwestycje wymagające znacznych nakładów, realizowane głównie przez jednostki samorządu terytorialnego. Liderem w zakresie kredytowania w formach preferencyjnych jest Bank Ochrony Środowiska S.A. oferujący kredyty preferencyjne, z dopłatami funduszy celowych.

Przedsięwzięcia proekologiczne finansowane są także przez fundacje i agencje np. Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej ,,Counterpart Fund”, który środki przeznacza na m.in. na inwestycje z zakresu ochrony środowi­ska na obszarach wiejskich, Fundacja Wspomagająca Zaopatrzenie Wsi w Wodę, której podstawowym ce­lem jest wspieranie budowy obiektów zaopatrzenia wsi w wodę oraz gospo­darki ściekowej, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która finansuje, głównie w formie dotacji, przedsięwzięcia proekologiczne realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego na terenach wiejskich, Ekofundusz – wspiera w formie dotacji przedsięwzięcia w zakresie ochrony przyrody i środowiska, ułatwia transfer na polski rynek najlepszych technologii i stymuluje rozwój polskiego przemysłu ochrony śro­dowiska, Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej, która udziela dotacji m.in. na pro­jekty infrastrukturalne w zakresie ochrony środowiska. Przy realizacji ko­nieczna jest współpraca z partnerem niemieckim.

Projekty realizowane przez podmioty gospodarcze, tj. podmioty nastawione na osiąganie zysku, otrzymują wsparcie najczęściej w postaci niskooprocentowanych kredytów (kredytów preferencyjnych), rzadziej dotacji. Środki własne tych pod­miotów są więc głównym źródłem finansowania inwestycji w zakresie ochrony środowiska.

Spośród środków pomocy zagranicznej wyróżniają się fundusze przedakcesyjne. Poprzez nie Unia Europejska uruchomiła pomoc w finansowaniu ochrony środowiska w postaci następują­cych programów: Phare – finansuje szeroki wachlarz przedsięwzięć inwestycyjnych i tzw. „projektów miękkich”, program ISPA – środki przeznaczone są głównie na inwestycje związane z jakością powietrza, zaopatrzeniem w wodę pitną, oczyszczaniem ścieków oraz gospodarką odpadami, program SAPARD – wspiera modernizację rolnictwa i rozwój obszarów wiej­skich.




    1. Uspołecznienie programu, edukacja ekologiczna

Jedną z podstawowych zasad realizacji polityki państwa w zakresie ekologii jest uspołecznienie procesów planowania, programowania i podejmowania decyzji dotyczących sfery ochrony środowiska. Zgodnie z art. 40 - 43 ustawy – Prawo ochrony środowiska wszelkie programy i plany o charakterze strategicznym, dotyczące m.in. planowania przestrzennego, strategii rozwoju gospodarczego a także gospodarki wodnej, gospodarki leśnej, gospodarki odpadami, rolnictwa, komunikacji, turystyki itp. podlegają procedurze postępowania w sprawie oceny oddziaływania tych planów i programów na środowisko z udziałem społeczeństwa. Program ochrony środowiska jest z założenia proekologiczny, stąd procedura oceny oddziaływania na środowisko dotyczy jedynie Planu gospodarki odpadami.

Tworząc program ochrony środowiska dla powiatu wąbrzeskiego założono, że projekt dokumentu konsultowany będzie z samorządem powiatowym, samorządami gmin oraz z wytypowanymi jednostkami i organizacjami, wskazanymi przez Zamawiającego tj. Starostwo Powiatowe, a także opublikowany w internecie. Zebrane tą drogą uwagi i wnioski poddane zostaną analizie i społecznej dyskusji. Na każdy wniosek lub postulat autorzy Programu udzielą odpowiedzi, a propozycje uzasadnione włączone zostaną do dokumentu końcowego.

Niezwykle ważnym elementem strategii realizacji Programu jest upowszechnienie jego ustaleń wśród społeczności powiatu oraz prowadzenie możliwie szerokiej akcji edukacyjnej. Edukacja ekologiczna dotyczyć powinna z jednej strony podstawowych zasad ochrony środowiska, z drugiej natomiast popularyzowania walorów środowiska przyrodniczego własnej „małej ojczyzny”. Adresatami Programu są nie tylko ci którzy zanieczyszczają środowisko i mają określone zadania do wykonania, ale także całe społeczeństwo, w szczególności młodzież. Program powinien być upowszechniony w szkołach powiatu, a młodzież mogłaby włączyć się do społecznej akcji monitorowania zmian w środowisku.




    1. Harmonogram wdrażania programu

Z ustawy – Prawo ochrony środowiska (POŚ) wynika, że powiatowy program ochrony środowiska powinien zostać opracowany do 31 grudnia 2003 r. Konstruując harmonogram wdrażania Programu ochrony środowiska powiatu wąbrzeskiego datę tę przyjęto jako początkową dla określenia terminów i przedziałów czasowych dla realizacji wyszczególnionych zadań.




Lp.

Określenie działania / odpowiedzialny

Termin/okres realizacji

1.

Opracowanie Programu / Zarząd Powiatu

31.12.2003 r.

2.

Uchwalenie programu / Rada Powiatu

do 30.06.2004 r.

3.

Powołanie komitetu sterującego / Rada Powiatu

do 30.09.2004 r.

4.

Przekazanie ustaleń programu wykonawcom / Zarząd Powiatu

II półrocze 2004 r.

5.

Upowszechnienie treści programu wśród społeczeństwa powiatu /Zarząd Powiatu

  • Organizacja cyklu spotkań (organizacje pozarządowe, szkoły)

  • Wydanie broszury zawierającej skrót

  • Publikacja w Internecie

II półrocze 2004 r.

6.

Monitoring realizacji Programu / sekretariat Programu/:

  • Ocena w oparciu o mierniki efektywności

  • Ocena realizacji listy przedsięwzięć

  • Raporty z realizacji programu




  • 2007 (2016)

  • co 2 lata

  • co 2 lata

7.

Monitoring stanu środowiska / uprawnione instytucje kontroli

stały nadzór wg harmonogramów instytucji kontrolnych

8.

Aktualizacja programu / Zarząd Powiatu

co 2 lata, wg potrzeb



6. Zarządzanie programem


    1. Instytucje odpowiedzialne

Podstawowym organem, który jest odpowiedzialny za realizację programu ochrony środowiska jest zarząd powiatu. Ustawa przewiduje, że z realizacji programu zarząd co 2 lata składać będzie radzie powiatu stosowne sprawozdanie. Ponieważ powiaty w obecnym kształcie terytorialnym istnieją dopiero od kilku lat, projektowany Program będzie jednym z pierwszych testów skuteczności działania administracji samorządowej na tym szczeblu w zakresie ochrony środowiska i wprowadzania w życie zasady zrównoważonego rozwoju.

Podstawową zasadą skutecznej realizacji programu ochrony środowiska jest właściwe adresowanie poszczególnych zadań i świadome ich przyjęcie przez wykonawców. Z punktu widzenia miejsca w strukturze zarządzania Programem wyróżnić można:


  • jednostki realizujące określone w Programie zadania (podmioty gospodarcze, zarząd powiatu, inne jednostki zarządzania szczebla powiatowego np. zarząd dróg powiatowych, zarządy gmin, nadleśnictwa),

  • instytucje finansujące (budżet państwa - Wojewoda, budżety samorządowe, fundusze celowe) i wsparcia finansowego (banki, fundusze UE),

  • instytucje nadzoru i kontroli oraz monitorowania efektów (WIOŚ,PSSE).

Organizacją i zarządzaniem Programem powinien zająć się komitet sterujący wyłoniony spośród Rady i Zarządu Powiatu, gmin wchodzących w skład powiatu, reprezentacji podmiotów gospodarczych oraz partnerów społecznych. Do zadań komitetu sterującego należeć powinno m.in.:



  • czuwanie nad prawidłową realizacja programu,

  • opracowywanie wniosków do instytucji finansowych o środki na realizację zadań ujętych w programie,

  • zapewnienie korelacji z programem wojewódzkim, programami sąsiednich powiatów oraz programami gmin

  • dostosowanie programu do ukazujących się nowych regulacji prawnych,

  • promocja i popularyzacja programu.

Funkcje wykonawcze i sekretariat Programu winien być powierzony Wydziałowi Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego.


6.2 Monitoring

Najważniejszym procesem wdrażania Programu jest kontrola realizacji założonych w nim celów, poprzez monitorowanie stanu środowiska. Działania te wraz z oceną stopnia realizacji zadań określonych celami niniejszego opracowania dostarczą podstawowych in­formacji o stopniu wdrożenia i efektach realizacji Programu.

W celu zwiększenia efektywności działań na rzecz ochrony środowiska oraz skuteczności realizowanego Programu prowadzony jest przez organy administracji system po­miarów, ocen i prognoz stanu środowiska zwany państwowym monitoringiem środowiska, którego podstawowym zadaniem jest dostarczanie informacji o:



  • aktualnym stanie środowiska i stopniu zanieczyszczenia jego poszczególnych komponentów,

  • ładunkach zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska,

  • dynamice antropogenicznych przemian środowiska przyrodniczego,

  • przewidywanych skutkach korzystania ze środowiska.

Państwowy monitoring środowiska w obszarze swojego działania obejmuje podsystemy:



  • monitoringu powietrza atmosferycznego, hałasu i promieniowania niejonizującego,

  • monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych,

  • monitoringu powierzchni ziemi, gleb i odpadów,

  • monitoringu przyrody ożywionej,

  • monitoringu zintegrowanego,

  • działania w zakresie ochrony przed poważnymi awariami.

System państwowego monitoringu środowiska umożliwia realizacją obowiązków wynikających z ratyfikowania międzynarodowych konwencji oraz zalecenia obowiązujące w Unii Europejskiej.

Przyjęty główny cel ochrony środowiska powiatu wąbrzeskiego to kształtowanie wysokich walorów środowiska przyrodniczego powiatu w celu zwiększenia jego atrakcyjności i możliwości rozwoju gospodarczego powiatu oraz poprawy jakości życia mieszkańców.

Realizacja celu głównego jest możliwa pod warunkiem zachowania bezpieczeństwa ekologicznego na terenie powiatu, przestrzegania zasady zrównoważonego rozwoju oraz realizacji założonych celów cząstkowych, którymi są:



  • zachowanie i kształtowanie różnorodności biologicznej,

  • ochrona gruntów przed erozją i przeciwdziałanie degradacji gleb,

  • dalsza poprawa jakości wód powierzchniowych, zwłaszcza jezior,

  • zachowanie jakości wód podziemnych i ich ochrona przed degradacją,

  • dalsza poprawa jakości powietrza atmosferycznego,

  • poprawa warunków klimatu akustycznego,

  • wdrożenie nowoczesnego systemu gospodarki odpadami,

  • zwiększenie lesistości powiatu,

  • kształtowanie systemu obszarów chronionych.

Narzędziem oceny skuteczności realizacji celów ochrony środowiska na obszarze powiatu będzie system nadzoru i kontroli wdrażania Programu, który będzie polegał na:

  • składanie co 2 lata Radzie Powiatu przez Zarząd oceny realizacji Programu,

  • dokonywaniu oceny realizacji programów naprawczych poszczególnych komponen­tów środowiska.

Miernikami skuteczności realizacji polityki ekologicznej państwa są m.in.:



  • stopień zmniejszenia różnicy (w %) między faktycznym zanieczyszczeniem środowi­ska (np. depozycją lub koncentracją poszczególnych zanieczyszczeń w po­wietrzu, wodzie, glebie), a naukowo uzasadnionym zanieczyszczeniem dopuszczal­nym (ładunkiem krytycznym),

  • ilość zużywanej energii, materiałów, wody oraz ilość wytwarzanych odpadów i emito­wanych zanieczyszczeń na terenie powiatu w przeliczeniu na jednostkę wielkości produkcji (wyrażoną w jednostkach fizycznych lub wartością sprzedaną),

  • stosunek kosztów do uzyskiwanych efektów ekologicznych (dla oceny programów i projektów inwestycyjnych w ochronie środowiska),

  • techniczno-ekologiczne charakterystyki materiałów, urządzeń, produktów (np. zawar­tość ołowiu w benzynie, zawartość rtęci w bateriach, jednostkowa emisja wę­glowodorów przy eksploatacji samochodu, poziom hałasu w czasie pracy samo­chodu itp.); zgodnie z zasadą dostępu do informacji dane te powinny być ujawniane na met­kach lub w dokumentach technicznych produktów.

Dla oceny realizacji programu ochrony środowiska w układzie powiatu będą stosowane wskaźniki społeczno-ekonomiczne, wskaźniki presji na śro­dowisko i stanu środowiska oraz wskaźniki oceny społecznej, a mianowicie:



I. Wskaźniki społeczno-ekonomiczne:

  • poprawa stanu zdrowia ludności powiatu, mierzona przy pomocy takich mierników jak dłu­gość życia, spadek umieralności niemowląt, spadek zachorowalności na choroby „cywilizacyjne”,

  • zmniejszenie zużycia energii, surowców (np.wody) i materiałów na jednostkę produkcji oraz zmniejszenie całkowitych przepływów materiałowych w gospodarce,

  • zmniejszenie tempa przyrostu obszarów wyłączanych z rolniczego i leśnego użytko­wania dla potrzeb innych sektorów produkcji i usług materialnych;

  • coroczny przyrost netto miejsc pracy w powiecie w wyniku realizacji przedsięwzięć ochrony środowiska;



II. Wskaźniki stanu środowiska i zmiany presji na środowisko:

  • zmniejszenie ładunku zanieczyszczeń odprowadzanych do wód, poprawę jakości wód płynących, stojących i wód podziemnych, poprawę jakości wody do picia oraz spełnienie przez wszystkie te rodzaje wód wymagań jakościowych obowiązujących w Unii Europejskiej;

  • poprawa jakości powietrza poprzez zmniejszenie emisji zanieczyszczeń powietrza, zwłaszcza zanieczyszczeń szczególnie szkodliwych dla zdrowia i zanieczyszczeń wywierających najbardziej niekorzystny wpływ na ekosystemy,

  • zmniejszenie uciążliwości hałasu, przede wszystkim poziomu hałasu na granicy wła­sności wokół obiektów przemysłowych, hałasu ulicznego w miastach oraz ha­łasu wzdłuż tras komunikacyjnych,

  • zmniejszenie ilości wytwarzanych i składowanych odpadów, rozszerzenie zakresu ich gospodarczego wykorzystania oraz ograniczenie zagrożeń dla środowiska ze strony odpadów niebezpiecznych,

  • ograniczenie degradacji gleb, zmniejszenie powierzchni obszarów zdegradowanych na terenach poprzemysłowych, w tym likwidacja mogilników i „dzikich” składowisk odpadów, zwiększenie skali przywracania ob­szarów bezpośrednio lub pośrednio zdegradowanych przez działalność gospodarczą do stanu równowagi ekologicznej, ograniczenie pogarszania się jakości środowiska w jednostkach osadniczych,

  • wzrost lesistości powiatu, a także wzrost poziomu różnorodności biologicz­nej ekosystemów leśnych i poprawa stanu zdrowotności lasów będących pod wpływem zanieczyszczeń powietrza, wody lub gleby,

  • zahamowanie zaniku gatunków roślin i zwierząt oraz zaniku ich naturalnych siedlisk, a także pomyślne reintrodukcje gatunków,

  • zmniejszenie negatywnej ingerencji w krajobrazie oraz kształtowanie estetycznego krajobrazu zharmonizowanego z otaczającą przyrodą.

III. Wskaźniki aktywności władz powiatu i społeczeństwa:

  • sprawność i poprawność merytoryczna wydawanych decyzji administracyjnych,

  • spójność i efekty działań w zakresie monitoringu i kontroli,

  • zakres i efekty działań edukacyjnych oraz stopień udziału społeczeństwa w proce­sach decyzyjnych,

  • opracowywanie i realizowanie przez samorządy, ich związki, grupy i organizacje pozarządowe projektów na rzecz ochrony środowiska.

Realizacja programu ochrony środowiska powiatu wymagać będzie regularnej, wg założonych etapów i okresów, oceny wykonania. Zakres monitoringu obejmować powinien:



  • ocenę zgodności realizacji z przyjętym harmonogramem

  • ocenę wykonania poszczególnych przedsięwzięć,

  • ocenę zaawansowania realizacji przyjętych celów, w tym obserwacja efektów ekologicznych

  • analizę powstałych problemów.

Zgodnie z wymogami ustawy – Prawo ochrony środowiska Zarząd Powiatu składać będzie co 2 lata Radzie Powiatu sprawozdanie z wykonania Programu. Prowadzenie monitoringu w zaproponowanym zakresie będzie pomocne w sporządzaniu okresowych raportów, a przede wszystkim pozwoli na efektywny nadzór i ewentualne korygowanie (aktualizowanie) Programu w miarę zaawansowania prac i pojawiających się zmian uwarunkowań zewnętrznych (np. prawnych). Okresowa ocena będzie potrzebna dla ewentualnej korekty założonych celów i strategii ich wykonania. Szczególnie ważne jest stopniowe, w miarę zaawansowania Programu, ustalanie kolejnych zadań i przedsięwzięć w okresach np. 2-letnich. Najważniejszym zadaniem systemu monitorowania Programu jest jednak, nie kontrola sprawności systemu zarządzania Programem, a obserwacja uzyskanych w efektów ekologicznych, w tym poprawy stanu środowiska.


W tabeli poniżej podano proponowane wskaźniki monitorowania wymiernych efektów ekologicznych:


Lp.

Wskaźnik

Stan początkowy

2002


Okres realizacji

2004

2005

2006

2007

2008 - 2016

1.

Jakość wód powierzchniowych:

  • udział % rzek wg klas czystości

  • jeziora badane wg klas czystości

III-0,5%, non-99,5%

II-1, III-3,non-4

















2.

Jakość wód podziemnych

  • klasyfikacja jakości wód podziemnych

  • ilość ujęć nie odpowiadających wymogom sanitarnym

Ib

20


















3.

Pobór wody:

  • stopień zwodociągowania miasta

  • stopień zwodociągowania gmin

98

75-98


















4.

Ilość ścieków oczyszczanych

95

35


















5.

Klasyfikacja stanu powietrza atmosfer.

A
















6.

Wielkość emisji zanieczyszczeń

  • pyłowych

  • gazowych

3,3


28,0
















7.

Ilość wytwarzanych odpadów komunalnych

Mg/rok
















8.

Ilość odpadów przemysłowych

Mg/rok
















9.

Wskaźnik liczby mieszkańców objętych zbiórka odpadów:

  • w mieście

  • w gminach

















9.

Wskaźnik lesistości powiatu

  • powierzchnia nowych zalesień

7,7

















10.

Wskaźniki ochrony przyrody:

  • ilość rezerwatów/pomników przyrody

  • powierzchnia użytków ekologicznych

  • % powierzchni objętej ochroną prawną

1 / 36


ha

22,4%



















1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość