Strona główna

Wykonawca: Biuro Ekspertyz Ekologicznych „Eko-opinia” mgr Wiesław Tomaszewski


Pobieranie 0.84 Mb.
Strona6/15
Data19.06.2016
Rozmiar0.84 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

Klasyfikacja jakości zwykłych wód podziemnych w latach 1996 – 2002


na terenie powiatu wąbrzeskiego








Ilość wyników w poszczególnych klasach




pkt




Wskaźniki nietoksyczne

Wskaźniki toksyczne

Uwagi




Rok

Ia

Ib

II

III

Ia

Ib

II

III







1996

19

2

3 PE

Fe, Mn,


0

8

3

0

0




Czyst-ochleb

II

1996


15

4

2

Mn,PE


1

Fe


5

4

0

0







1997

16

2

3 Fe

PE, Mn,


0

7

0

0

d ,Pb

Ponadnormatywna zawartość kadmu i ołowiu




II

1997


14

4

2

PE, Mn


1

Fe


7

2

0










1998

12

2

2

PE, Mn


1

Fe


3

3

0

0







1999

12

3

3 Fe,

PE, Mn


0

4

2

0










2000

17

6

2

PE, Mn


1

Mt


7

4

0

0







2001

15

8

2

PE, TW


1

HCO3



9

2

0

0







2002

14

9

2

E, TW


1

HCO3



7

4

0

0







I

1996


13

7

HCO3,

n, PE


1

Fe


7

4

0

0




Niedź-

wiedź


II

1996


5

1

2

4 Fe, Mn,

HCO, PE


6

3

0

0







I

1997


9

8

HCO3

E, Mn,


1

Fe


9

0

0

0







II

1997


9

7

HCO3

tl, Mn,


2

PE, Fe


6

2

0

0




Wąb-

Rrzeźno


2000

3

8

3

2 Fe,

t


7

4

0

0

Fe - 5,3 mg/dm3 - poza klasą




2001


1

10

3

2 Fe,

Mt


9

2

0

0

Fe - 5,4 mg/dm3 - poza klasą




2002

3




2

2 Fe,

Mt


9

2

0

0

Fe - 5,9 mg/dm3 - poza klasą
3.5 Powietrze atmosferyczne

3.5.1 Monitoring powietrza atmosferycznego
Na terenie powiatu wąbrzeskiego, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy (Delegatura w Toruniu) prowadził w latach 1996 - 2003 r. następujące badania zanieczyszczenia powietrza:

  • dwutlenku siarki i dwutlenku azotu metodą pasywną w 9 punktach pomiarowych z miesięczną ekspozycją próbników,

  • pomiary przy użyciu stacji mobilnej (pomiary ciągłe 30-minutowe) w 2001 roku w Wąbrzeźnie przy ul. Kętrzyńskiego 3, na terenie należącym do Miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji; badania prowadzono w dwóch pięciotygodniowych sesjach: w sezonie letnim (od 29 czerwca do 8 sierpnia) oraz w sezonie grzewczym (od 4 do 31 grudnia; badania kontynuowano w styczniu 2002 roku – trwały do 28 stycznia); zakres badań: dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, ozon, tlenek węgla, pył zawieszony PM10, dwutlenek węgla oraz pomiary warunków meteorologicznych (prędkość i kierunek wiatru),

  • pomiary przy użyciu stacji mobilnej (pomiary ciągłe 1-godzinne) w 2003 roku w Wąbrzeźnie przy ul. Kętrzyńskiego 3 w dwóch sesjach pomiarowych: od 7 kwietnia do 12 maja oraz od 22 września do 24 października.

W roku 1996 rozpoczęto badania zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem siarki i dwutlenkiem azotu metodą pasywną w gęstej sieci pomiarowej na terenie całego powiatu. Zastosowana metoda analityczna wykorzystuje pasywne pobieranie próbek. Polega ono na ekspozycji w badanym powietrzu próbnika pasywnego o średnicy 25 mm i głębokości 10 mm. Próbnik wykonany jest z barwionego na czarno polietylenu w celu wyeliminowania wpływu światła słonecznego.

W tabeli 9 przedstawiono stężenia średnie roczne z lat 1996-2003.

Na podstawie uzyskanych wyników z lat 1996-2003 można stwierdzić, że pod względem zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem siarki stan czystości powietrza w powiecie kształtuje się na średnim poziomie. Najwyższe stężenia średnie roczne dwutlenku siarki zanotowano w 2000/2001 r. w Wąbrzeźnie przy ul. Górnej - 26,6 µg/m3, w 1997 r. w Wąbrzeźnie przy dworcu PKP - 24,3 µg/m3 oraz w 1997 r. w gminie Wąbrzeźno (punkt przy granicy miasta przy drodze z Radzynia Chełmińskiego) - 22,7 µg/m3.



Nie zanotowano żadnego przypadku przekroczenia stężeń dopuszczalnych. Obserwacja wieloletnia wyników pomiarów SO2 metodą pasywną wskazuje na korzystną tendencję zmian.

Szczegółowej analizie poddano najnowsze wyniki pomiarów – z kampanii pomiarowej 2002/2003 r.


Ryc.1

W rocznym (II półrocze 2002 r. – I półrocze 2003 r.) przebiegu stężeń miesięcznych SO2 zaznacza się dominacja sezonu zimowego nad letnim (Ryc.1), co należy wiązać z emisją energetyczną mierzonych zanieczyszczeń. Dominacja sezonu grzewczego jest znacznie wyraźniejsza w centrum Wąbrzeźna niż w terenie rolniczym (punkt Osieczek). W Wąbrzeźnie w 2002/2003 r. najniższe stężenie miesięczne dwutlenku siarki odnotowano w sierpniu – 1,0 µg/m3, a najwyższe w grudniu – 54,3 µg/m3, natomiast w Osieczku najniższe wyniosło 1,0 µg/m3 w lipcu i sierpniu, a najwyższe 12,7 µg/m3 w styczniu.

W przypadku wyników badań dwutlenku azotu z lat 1996 – 2003 we wszystkich punktach pomiarowych, rejestrowane stężenia utrzymują się na tym samym poziomie lub wykazują powolną tendencję rosnącą, do czego niewątpliwie przyczynia się rosnąca z roku na rok ilość pojazdów poruszających się po drogach (emisja komunikacyjna).

Wśród wszystkich punktów pomiarowych na terenie powiatu wąbrzeskiego, najwyższe stężenia średnie roczne dwutlenku azotu zanotowano w Wąbrzeźnie w punkcie przy ul. Górnej: 20,5 µg/m3 w kampanii pomiarowej 2000-2001 r. W latach 1996 – 1997, najwyższe notowane stężenia średnie roczne nie przekraczały 14 µg/m3.



W żadnym punkcie pomiarowym na terenie powiatu nie zanotowano przekroczenia dopuszczalnego stężenia NO2, które w latach 1996 - 1997 wynosiło 50 µg/m3, a od 1998 roku 40 µg/m3.

W rocznym (II półrocze 2002 r. – I półrocze 2003 r.) przebiegu stężeń miesięcznych NO2 zaznacza się dominacja sezonu zimowego nad letnim (Ryc.2). Fakt takiej sezonowości stężeń dwutlenku azotu wskazuje na dominującą emisję tego zanieczyszczenia ze źródeł energetycznych. Zarówno w centrum Wąbrzeźna, jak i w terenie rolniczym (punkt Osieczek) dominacja sezonu grzewczego jest wyraźna, chociaż poziom rejestrowanych stężeń jest znacznie niższy w obszarze pozamiejskim. W Wąbrzeźnie w 2002/2003 r. najniższe stężenie miesięczne dwutlenku azotu odnotowano w lipcu – 10,7 µg/m3, a najwyższe w grudniu – 31,7 µg/m3, natomiast w Osieczku najniższe wyniosło 3,7 µg/m3 w lipcu, a najwyższe 16,0 µg/m3 w grudniu.


Ryc.2



Na bazie wszystkich uzyskanych wyników z lat 1996-2003 obliczono średnie stężenia dla poszczególnych gmin (Ryc.5). Najwyższe średnie stężenia dwutlenku siarki uzyskano w: mieście Wąbrzeźnie, w gminie Wąbrzeźno oraz w gminie Płużnica, natomiast najniższe w gminie Książki. W przypadku dwutlenku azotu najgorzej wypadło miasto Wąbrzeźno i gmina Wąbrzeźno, a najlepiej gmina Książki.

Natomiast na Rycinach 4 i 5 przedstawiono stężenia średnie roczne dla poszczególnych punktów pomiarowych w całym okresie badawczym.

Analiza wyników pomiarów pasywnych w kampanii pomiarowej 2002/2003 wykazała, że zanieczyszczenie powietrza dwutlenkiem siarki okazało się wyższe na terenie mniejszych miast w porównaniu z największymi miastami województwa. W centrum mniejszych miast, często o zwartej kilku kondygnacyjnej zabudowie, niska emisja energetyczna z palenisk domowych jest przyczyną rejestrowanych podwyższonych stężeń dwutlenku siarki. Wszelkie działania zmierzające do likwidacji źródeł niskiej emisji dają pozytywne efekty w postaci poprawy stanu czystości powietrza atmosferycznego. Dobrym przykładem, potwierdzającym tę tezę jest miasto Wąbrzeźno, gdzie zrealizowano (ostatni IV etap zakończono w 2002 r) zadanie pn. „Gazyfikacja Miasta Wąbrzeźna”. Inwestycja ta pozwoliła na wyłączenie z eksploatacji kotłowni lokalnych opalanych węglem i zamianę systemu ogrzewania na gazowy z wykorzystaniem gazu ziemnego wysokometanowego. Efektem działań jest zmniejszenie emisji zanieczyszczeń, a w konsekwencji obniżenie stężeń SO2, co wykazały badania pasywne. W Wąbrzeźnie w punkcie pomiarowym przy ul. Górnej w ciągu ostatnich dwóch lat nastąpił spadek stężenia średniego rocznego SO2 o 7,9 µg/m3, a stężenia średniego SO2 dla półrocza zimowego aż o 9,0 µg/m3.


Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, Delegatura w Toruniu prowadził na terenie powiatu wąbrzeskiego także badania zanieczyszczenia powietrza przy użyciu stacji mobilnej. Wyniki pomiarów porównano z dopuszczalnymi stężeniami, obowiązującymi w okresie wykonywania pomiarów. Badania wykonywano w 2001 roku oraz w roku 2003.

Mobilna stacja pomiarowa zlokalizowana była przy ul. Kętrzyńskiego 3, na terenie Miejskich Zakładów Energetyki Cieplnej Wodociągów i Kanalizacji.

W roku 2001 badania prowadzono w dwóch sesjach pomiarowych: w sezonie letnim (od 29 czerwca do 8 sierpnia) oraz w sezonie grzewczym (od 4 do 31 grudnia). Badania kontynuowano w styczniu 2002 roku (dalszy ciąg zimowej sesji pomiarowej – od 1 do 28 stycznia 2002 r.). Łącznie badania trwały 93 dni: 37 dni w sezonie letnim i 56 dni w sezonie grzewczym.

Zakres badań był następujący: dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, ozon, tlenek węgla, pył zawieszony PM10, dwutlenek węgla. Równolegle z pomiarami imisyjnymi zanieczyszczeń powietrza wykonywano pomiary warunków meteorologicznych (prędkość i kierunek wiatru).

Na podstawie przeprowadzonych pomiarów i uzyskanych wyników z obu serii pomiarowych z 2001 r. nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnych stężeń 30-minutowych. Wystąpiły natomiast przekroczenia dopuszczalnych stężeń 24-godzinnych dwutlenku azotu (98 percentyl obliczony ze stężeń 24-h osiągnął 104 % wartości dopuszczalnej) i tlenku węgla (98 percentyl obliczony ze stężeń 24-h osiągnął 132 % wartości dopuszczalnej). W przypadku ozonu norma 8-godzinna została przekroczona 23 razy w trakcie badań sesji letniej (26 % wszystkich pomiarów z obu sesji pomiarowych). Najwyższe zarejestrowane stężenie 8-godzinne (jako średnia z ośmiu godzinnych wartości stężenia pomiędzy godzinami 10.00 i 18.00) – 186 µg/m3 stanowiło 169 % wartości dopuszczalnej.
W roku 2003 pomiary przy użyciu stacji mobilnej wykonywano w dwóch seriach pomiarowych: od 7 kwietnia do 12 maja oraz od 22 września do 24 października. Zakres badań był następujący: SO2, NO, NO2, CO, CH4, NMHC, O3, pył PM10, Pb w pyle PM10, benzen. Wyniki z tej kampanii pomiarowej nie wykazały żadnego przypadku przekroczenia poziomów dopuszczalnych mierzonych zanieczyszczeń, zarówno średnich rocznych, jak i 24-godzinnych oraz 1-godzinnych i 8-godzinnych (norma dla O3 i CO).


Tab. 9 Poniżej zestawiono stężenia średnie roczne uzyskane na podstawie pomiarów stacją mobilną z lat 2001 i 2003.


nazwa substancji

stężenie średnie roczne (µg/m3)

2001 r.

2003 r.

Dwutlenek siarki

29,5

10,3

Dwutlenek azotu

44,9

31,8

tlenek węgla

1477,7

532,5

pył zawieszony PM10

33,4

26,0

Ozon

56,0

55,9

Benzen

-

1,5

ołów w pyle zawieszonym

-

0,025

Dwutlenek węgla

497,7

-

Porównanie wyników z pomiarów stacją mobilną w Wąbrzeźnie z roku 2001 z wynikami z roku 2003, wskazuje na znaczną poprawę stanu czystości powietrza w mieście. Znacznemu obniżeniu uległ poziom stężeń następujących zanieczyszczeń: dwutlenku siarki (o 65 %), dwutlenku azotu (o 29 %), tlenku węgla (o 64 %), pyłu zawieszonego PM10 (o 22 %). Jedynie stężenie ozonu pozostało na podobnym poziomie. Pojedyncze przekroczenia dopuszczalnych stężeń rejestrowano jedynie w roku 2001.

W Wąbrzeźnie zaobserwowano zjawisko sezonowości w przebiegu stężeń. W przypadku ozonu znacznie wyższe stężenia notowane są w okresie letnim niż w okresie zimowym. Ozon jest zanieczyszczeniem wtórnym i nie jest w znaczących ilościach emitowany do atmosfery ze źródeł antropogennych. Powstawaniu ozonu sprzyja wysoka temperatura powietrza, duża wilgotność oraz duża intensywność promieniowania słonecznego. Stwierdzono występowanie sezonowości stężenia ozonu. Szczególnie w miesiącach ciepłych, przy sprzyjających warunkach meteorologicznych, w obszarach gdzie występują tlenki azotu i węglowodory (zanieczyszczenia komunikacyjne) w odpowiednich stężeniach, stężenie ozonu może przekraczać wartości dopuszczalne. Natomiast w przypadku dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i pyłu zawieszonego dominuje sezon zimowy. Ma to niewątpliwy związek ze zwiększoną emisją zanieczyszczeń energetycznych w sezonie grzewczym.
3.4.2 Ocena wstępna jakości powietrza za lata 1997-2001
W województwie kujawsko – pomorskim dokonano klasyfikacji stref na potrzeby ustalenia odpowiedniego systemu oceny jakości powietrza w poszczególnych strefach za okres 5-letni (1997-2001), odrębnie pod kątem poziomu każdej substancji. Pod pojęciem strefy kryją się aglomeracje o liczbie mieszkańców większej niż 250 tysięcy oraz obszary powiatów nie wchodzące w skład aglomeracji. Klasyfikacja ta dotyczy porównania uzyskanych stężeń poszczególnych zanieczyszczeń z poziomami dopuszczalnymi, górnymi progami oszacowania i dolnymi progami oszacowania. Klasyfikację tę wykonuje się odrębnie ze względu na ochronę zdrowia ludzi i odrębnie ze względu na ochronę roślin. Ustalenie odpowiedniego systemu oceny jakości powietrza, będące efektem końcowym oceny 5-letniej, pociąga za sobą konieczność przeprowadzenia modernizacji systemu monitoringu jakości powietrza i w konsekwencji zakupy aparatury pomiarowej oraz dostosowanie aparatury laboratoryjnej do spełnienia wymagań metod referencyjnych (załącznik nr 6 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie oceny poziomów substancji w powietrzu, Dz. U. Nr 87, poz.798).

Powiat wąbrzeski jest jedną z 23 stref województwa kujawsko – pomorskiego, dla których dokonano oceny wstępnej jakości powietrza atmosferycznego ze względu na ochronę zdrowia i jedną z 19 stref ze względu na ochronę roślin. Klasyfikacji dokonano dla każdego zanieczyszczenia oddzielnie, na podstawie najwyższych stężeń (tzn. występujących w najbardziej zanieczyszczonych rejonach) na obszarze poszczególnych stref (oddzielnie ze względu na zdrowie i na rośliny).

W efekcie oceny wstępnej 5-letniej jakości powietrza atmosferycznego za lata 1997-2001 określonej dla ochrony zdrowia powiat wąbrzeski znalazł się w niekorzystnej klasie I ze względu na pył zawieszony i ozon, w klasie II ze względu na dwutlenek siarki i benzen i w klasie najkorzystniejszej III b ze względu na dwutlenek azotu, ołów i tlenek węgla,. Natomiast w klasyfikacji określonej ze względu na ochronę roślin: w klasie I ze względu na ozon i w klasie III b ze względu na dwutlenek siarki i tlenki azotu.

Klasyfikację powiatu wąbrzeskiego na tle podsumowania wojewódzkiego zawiera tabela 10.


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość