Strona główna

Załącznik Klimat w Polsce oraz analiza programów działań pod kątem zmian klimatu do 2015 r


Pobieranie 382.91 Kb.
Strona1/3
Data19.06.2016
Rozmiar382.91 Kb.
  1   2   3

    załącznik 4. Klimat w Polsce oraz analiza programów działań pod kątem zmian klimatu do 2015 r.

W poniższym rozdziale omówiono zmiany klimatu na przestrzeni wielolecia 1971 – 2005.

Na obszarze Polski występuje klimat umiarkowany o charakterze przejściowym pomiędzy klimatem lądowym i morskim, co jest efektem ścierania się mas wilgotnego powietrza znad Atlantyku z suchym powietrzem z głębi kontynentu euroazjatyckiego. Wynikiem tego klimat Polski charakteryzuje się dużą kapryśnością pogody i znacznymi wahaniami przebiegu pór roku w następujących po sobie latach. Zimy są wilgotne, typu oceanicznego, rzadziej pogodne, typu kontynentalnego. Pogoda kształtowana jest głównie przez stałe układy baryczne: niż islandzki, silniejszy zimą, i wyż azorski, aktywniejszy latem oraz sezonowo zmieniające się ciśnienia baryczne znad Azji: zimowy wyż wschodnioazjatycki i letni niż południowoazjatycki. Obszar Polski leży w strefie przeważających wiatrów zachodnich wynoszących 60% wszystkich dni wietrznych, które wieją głównie od Czech po Norwegię i Szwecję. We wschodniej części obszaru Polski zwiększa się odsetek wiatrów wschodnich, a w górach – południowych. Wiatry zachodnie przeważają latem, tj. od lipca do września, natomiast zimą, zwłaszcza w grudniu i styczniu ich przewaga się zmniejsza, zaczynają wiać wiatry wschodnie. Widocznymi efektami ścierania się mas powietrza nad Polską jest zachmurzenie, które sięga 60 – 70% dni. Największe zachmurzenie ma miejsce w listopadzie natomiast najmniejsze w sierpniu i wrześniu. Średnia liczba dni pochmurnych, czyli takich gdy zachmurzenie jest powyżej 80%, wynosi 120 – 160 dni w roku, dni pogodnych (zachmurzenie poniżej 20%) jest 30 – 50.

Zróżnicowanie przestrzenne oraz zmienność opadów atmosferycznych na obszarze Polski

Na obszarze Polski roczna suma opadów jest zróżnicowana w granicach 500 – 700 mm. Opady poniżej 500 mm występują tylko na stosunkowo niewielkim obszarze dorzecza. Jest to obszar ciągnący się od Pojezierza Wielkopolskiego i Niziny Wielkopolskiej poprzez Nizinę Mazowiecką i pas środkowej Polski. Podwyższone sumy w granicach 600 – 700 mm i większe zaznaczają się na obszarze Pojezierza Pomorskiego i w środkowej części Pobrzeża Słowińskiego oraz zachodniej i południowej części Pojezierza Mazurskiego. W obrębie Karpat daje się zauważyć wyraźne zmniejszenie się rocznych sum opadów z zachodu ku wschodowi, a więc od Beskidu Śląskiego do Beskidu Sądeckiego i w Beskidzie Niskim, gdzie wynoszą one zaledwie 850 – 900 mm. Ponowny wzrost do 1000 – 1300 mm zaznacza się w Bieszczadach (Paszyński, Niedźwiedź 1991).

Rozkład średnich miesięcznych i rocznych sum opadów atmosferycznych (mm) dla wybranych miast na obszarze Polski przedstawia poniższa tabela.

Tabela 1. Średnie miesięczne i roczne sumy opadów atmosferycznych (mm) na obszarze Polski (1971-2000)



Lp.

Stacja

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

Rok

1

Białystok

29

24

31

39

52

71

86

63

57

46

40

39

577

2

Chojnice

34

25

36

32

50

69

70

57

51

43

42

41

550

3

Jelenia Góra

34

30

41

50

63

88

107

80

61

42

43

39

678

4

Katowice

39

36

42

53

77

90

103

79

63

53

49

48

732

5

Kielce

34

29

35

39

53

71

81

77

56

42

40

44

601

6

Koszalin

47

34

43

38

53

83

87

71

77

64

62

57

716

7

Kraków

35

30

35

50

74

94

81

76

60

50

40

38

663

8

Lublin

27

27

30

43

56

71

75

68

59

43

37

37

573

9

Łódź

29

27

34

36

51

68

88

61

51

40

41

46

572

10

Mława

28

23

31

35

47

77

71

60

55

39

39

39

544

11

Nowy Sącz

32

28

33

54

81

104

101

86

66

41

35

36

697

12

Olsztyn

38

27

37

40

52

83

75

64

61

52

49

50

628

13

Opole

32

29

33

41

60

78

91

76

60

43

40

39

622

14

Poznań

30

23

33

31

47

62

74

55

44

35

33

39

506

15

Rzeszów

29

26

31

47

72

82

91

68

62

48

35

39

630

16

Suwałki

35

25

35

37

49

74

83

63

53

49

46

44

593

17

Szczecin

37

29

36

35

48

62

64

53

44

37

40

44

529

18

Terespol

23

22

26

37

52

65

71

62

53

38

34

33

516

19

Toruń

26

23

28

29

48

72

80

62

52

37

35

39

531

20

Warszawa

22

22

28

35

51

71

73

59

49

38

36

35

519

21

Wrocław

28

24

31

37

57

79

91

64

51

38

37

34

571

22

Zielona Góra

36

31

38

41

51

59

77

68

43

39

41

48

572

Źródło: Dekadowy Biuletyn Agrometeorologiczny 2001-2 i Biuletyn Państwowej Służby Hydrologiczno-Meteorologicznej 2003-2007, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa

W 30-leciu 1971 – 2000 uśredniona roczna suma opadów atmosferycznych na obszarze Polski obliczona na podstawie 22 stacji meteorologicznych, przedstawionych w tabeli powyżej, wynosiła 596 mm. Najniższe średnie opady wystąpiły w lutym (27 mm), gdzie najniższe średnie miesięczne odnotowano na stacjach w Terespolu i Warszawie (22 mm). Miesiącem najobfitszym w opady był lipiec ze średnią 83 mm, gdzie najwyższe średnie odnotowano w Jeleniej Górze. Na poniższym rysunku przedstawiono rozkład wysokości średnich rocznych opadów atmosferycznych w wieloleciu 1971-2000.



Rysunek 1. Opady atmosferyczne - wysokości średnie roczne (mm) – 1971-2000



Źródło: Atlas klimatu Polski pod redakcją Haliny Lorenc, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa 2005

Ze względu na wysokość opadów notowaną w poszczególnych latach na obszarze Polski wyróżnić można obszary charakteryzujące się trendem: rosnącym, malejącym oraz obszary nie wykazujące się wyraźnymi zmianami. Obszary trendów rosnących znajdują się w północnej części obszaru Polski, aż po Białystok, Mławę i Poznań. Malejącymi trendami wykazuje się środkowy obszar Polski od Płocka poprzez Siedlce, Kalisz, Wrocław aż po Częstochowę. Południowa część obszaru Polski wraz z Opolem, Krakowem i Lublinem to tereny gdzie nie zaobserwowano żadnego wyraźnego trendu. Zmienność tą przedstawia poniższy rysunek.

Rysunek 2. Trendy rocznych sum opadów atmosferycznych na obszarze Polski w okresie 1891-2000

Źródło: Zawora T., Ziernicka A. 2003. Precipitation variability in time in Poland in the light of multi-annual mean values (1891-2000). Studia Geograficzne 75 Acta Universitatis Wratislaviensis No 2542, Wrocław 2003,
123-128.

Jednakże Żmudzka (2002) oraz Kożuchowski (2004) uważają, iż wysokość opadów na obszarze dorzecza w drugiej połowie XX wieku nie wykazuje określonego kierunku (istotnego trendu) zmian. Wzrasta natomiast zmienność opadów wyrażona współczynnikiem zmienności będącym stosunkiem odchylenia standardowego do wartości średniej, co jest dowodem postępującej niestabilności naszego klimatu, a w praktyce przejawia się zwiększeniem częstości występowania zarówno okresów z niedostatkiem jak i nadmiarem opadów. Poniżej przedstawiono wielkość opadów na przestrzeni lat 1971 – 2005 dla 23 wybranych stacji meteorologicznych znajdujących się na obszarze Polski.



Tabela 2. Roczne średnie sumy opadów atmosferycznych (mm) na obszarze Polski

Lp.

Stacja

1971 - 2000

1991 - 2000

2001 - 2005

1

Białystok

577

573

555

2

Bielsko-Biała

942

879

1007

3

Chojnice

547

574

664

4

Częstochowa

617

660

652

5

Gorzów Wielkopolski

531

541

553

6

Hel

578

590

582

7

Jelenia Góra

678

686

710

8

Kalisz

507

505

492

9

Katowice

729

728

724

10

Kielce

600

626

670

11

Koszalin

717

740

766

12

Kraków

662

669

685

13

Lublin

572

590

575

14

Łeba

632

638

681

15

Łódź

571

565

582

16

Mława

543

573

538

17

Nowy Sącz

696

703

768

18

Poznań

507

555

507

19

Rzeszów

629

666

695

20

Szczecin

530

572

530

21

Śnieżka

1150

1101

1111

22

Terespol

512

527

483

23

Toruń

528

526

558

24

Warszawa

519

532

529

25

Włodawa

515

518

502

26

Zakopane

1107

992

1198

Źródło: Mały rocznik statystyczny Polski 2009, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa
  1   2   3


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość