Strona główna

Zielona księga w sprawie europejskiej strategii dotyczącej odpadów z tworzyw sztucznych w środowisku


Pobieranie 147.49 Kb.
Strona1/3
Data19.06.2016
Rozmiar147.49 Kb.
  1   2   3




SPIS TREŚCI

ZIELONA KSIĘGA w sprawie europejskiej strategii dotyczącej odpadów z tworzyw sztucznych w środowisku Error: Reference source not found

1. Odpady z tworzyw sztucznych – opis narastającego problemu Error: Reference source not found

2. Przepisy dotyczące odpadów z tworzyw sztucznych w Europie Error: Reference source not found

3. Gospodarowanie odpadami z tworzyw sztucznych i oszczędność zasobów Error: Reference source not found

4. Wymiar międzynarodowy Error: Reference source not found

5. Warianty polityki poprawy gospodarowania odpadami z tworzyw sztucznych w Europie Error: Reference source not found

5.1. Zastosowanie hierarchii postępowania z odpadami do gospodarowania odpadami z tworzyw sztucznych Error: Reference source not found

5.2. Osiąganie celów, recykling tworzyw sztucznych i dobrowolne inicjatywy Error: Reference source not found

5.3. Ukierunkowanie zachowań konsumentów Error: Reference source not found

5.4. Dążenie do bardziej zrównoważonej produkcji tworzyw sztucznych Error: Reference source not found

5.5. Trwałość tworzyw sztucznych i produktów z tworzyw sztucznych Error: Reference source not found

5.6. Propagowanie tworzyw sztucznych ulegających biodegradacji i opartych na biotechnologii Error: Reference source not found

5.7. Inicjatywy UE w zakresie odpadów morskich, w tym odpadów z tworzyw sztucznych Error: Reference source not found

5.8. Działania międzynarodowe Error: Reference source not found

ZIELONA KSIĘGA

w sprawie europejskiej strategii dotyczącej odpadów z tworzyw sztucznych w środowisku

Celem niniejszej zielonej księgi jest zapoczątkowanie głębokiej refleksji na temat możliwych sposobów rozwiązania problemów w polityce publicznej, powodowanych przez odpady z tworzyw sztucznych, do tej pory nieuwzględnionych w przepisach Unii dotyczących odpadów. Działania następcze podjęte w związku z zieloną księgą będą stanowić integralną część szerzej zakrojonego przeglądu przepisów dotyczących odpadów, który zakończy się w 2014 r. W ramach tego przeglądu przeanalizowane zostaną obecne cele w zakresie odzysku i składowania odpadów, a także dokonana ocena ex post pięciu dyrektyw obejmujących różne strumienie odpadów.

Właściwości tworzyw sztucznych powodują specyficzne problemy w zakresie gospodarki ich odpadami. Tworzywa sztuczne są stosunkowo tanie i uniwersalne – nadają się do wielu zastosowań przemysłowych, co spowodowało gwałtowny wzrost ich produkcji w minionym stuleciu; tendencja ta będzie się utrzymywać. Po drugie tworzywa sztuczne są bardzo wytrzymałym materiałem, który może przetrwać dłużej niż wykonane z niego produkty. W związku z tym na świecie pojawia się coraz więcej odpadów z tworzyw sztucznych. Ze względu na trwałość tworzyw sztucznych ich niekontrolowane usuwanie jest problematyczne, gdyż tworzywa sztuczne pozostają w środowisku przez bardzo długi czas. Potrzeba dalszych starań na rzecz zmniejszenia ilości i oddziaływania odpadów z tworzyw sztucznych w środowisku morskim została szczególnie podkreślona podczas szczytu Rio+20.

Lepsza gospodarka odpadami z tworzyw sztucznych to nie tylko wyzwanie, lecz również źródło nowych możliwości. Mimo że tworzywa sztuczne są w pełni przetwarzalne, obecnie recyklingowi poddaje się zaledwie ułamek odpadów z tych tworzyw. Zwiększony recykling przyczyniłby się do realizacji celów Planu działania na rzecz zasobooszczędnej Europy przyjętego w 2011 r.1 i pomógłby zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych oraz przywóz surowców i paliw kopalnych. Właściwie zaprojektowane środki w zakresie przetwarzania tworzyw sztucznych mogą również podnieść konkurencyjność oraz pomóc w rozwoju nowej działalności gospodarczej i tworzeniu miejsc pracy.

Niniejsza zielona księga pomaga ponownie ocenić zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzkiego, jakie powodują tworzywa sztuczne, gdy stają się odpadami; porusza ona kwestię ich ekologicznego projektowania zarówno pod względem funkcjonalnym, jak i chemicznym, oraz otwiera proces refleksji na temat sposobów rozwiązania problemu niekontrolowanego usuwania odpadów z tworzyw sztucznych oraz odpadów morskich. Powinna ona również pomóc w posunięciu naprzód refleksji na temat uwzględniania wpływu cyklu życia – od wydobycia surowców po końcową fazę życia – w kosztach produktów z tworzyw sztucznych.

Komisja rozpoczyna tę konsultację w celu zgromadzenia faktów, dokonania oceny ryzyka i poznania poglądów wszystkich zainteresowanych podmiotów na temat tego wielowymiarowego zjawiska.

Komisja oczekuje na uwagi dotyczące wszystkich lub wybranych aspektów dokumentu. Szczegółowe pytania umieszczono po każdej sekcji dotyczącej wariantów polityki.

O przekazanie uwag dotyczących propozycji zawartych w niniejszej zielonej księdze prosi się państwa członkowskie, Parlament Europejski, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny oraz wszystkie inne zainteresowane strony. Uwagi należy przesłać na podany poniżej adres, tak aby wpłynęły do Komisji do dnia 7 czerwca 2013 r.: http://ec.europa.eu/environment/consultations/plastic_waste_en.htm.

Należy zauważyć, że większość odniesień w niniejszym tekście opiera się na oficjalnych statystykach Eurostatu i Europejskiej Agencji Środowiska (EEA).

1. Odpady z tworzyw sztucznych – opis narastającego problemu

Produkcja z tworzyw sztucznych

Tworzywa sztuczne to stosunkowo nowy materiał, który wprowadzono do produkcji przemysłowej dopiero w 1907 r.2. W dzisiejszych czasach są one wszechobecne w produktach przemysłowych i konsumpcyjnych, i trudno sobie wyobrazić bez nich nowoczesne życie. Jednakże te same właściwości, które sprawiają, że tworzywa sztuczne są tak przydatne, czyli trwałość, lekkość i niskie koszty, sprawiają, że ich usuwanie staje się kwestią problematyczną3.

Światowa produkcja tworzyw sztucznych wzrosła z 1,5 mln ton (Mt) rocznie w 1950 r. do 245 Mt w 2008 r., w tym 60 Mt4 w samej Europie. Wielkość produkcji z ostatnich 10 lat była równa łącznej produkcji na przestrzeni całego XX wieku5. Szacuje się (w ramach dotychczasowego scenariusza postępowania), że w 2020 r. do obrotu w UE zostanie wprowadzonych 66,5 Mt6 tworzyw sztucznych, a do 2050 r. ich światowa produkcja wzrośnie trzykrotnie7.

Odpady z tworzyw sztucznych

Szacuje się, że w Unii Europejskiej (UE 27) w 2008 r. wytworzono około 25 Mt odpadów z tworzyw sztucznych. Z tego 12,1 Mt (48,7 %) było składowanych, natomiast 12,8 Mt (51,3 %) skierowano do odzysku8 a tylko 5,3 Mt (21,3 %) zostało poddanych recyklingowi9. Chociaż według prognozy na okres do 2015 r. poziom recyklingu mechanicznego wzrośnie o 30 % (z 5,3 Mt do 6,9 Mt), to składowanie i spalanie z odzyskiwaniem energii10 prawdopodobnie pozostaną dominującymi metodami gospodarki odpadami11.

Produkcja tworzyw sztucznych wzrasta wraz z PKB12, a powiązany ogólny wzrost wytwarzania odpadów z tworzyw sztucznych w latach 2008 –2015 ma wynieść 5,7 Mt (23 %)13. Wynika to w dużym stopniu z 24-procentowego wzrostu sektora opakowań i stanowi część nieprzerwanej tendencji do zwiększania ilości odpadów z tworzyw sztucznych w Europie. Bez ulepszonych metod projektowania produktów i lepszych środków w zakresie gospodarki odpadami, ilość odpadów z tworzyw sztucznych będzie rosnąć w UE wraz ze wzrostem produkcji.

Tendencje zaobserwowane w UE będą prawdopodobnie silniejsze w szybko rosnących gospodarkach, takich jak Indie, Chiny, Brazylia i Indonezja, lecz także w krajach rozwijających się. Według prognoz liczba ludności świata ma rosnąć o 790 mln w każdej dekadzie i do 2050 r. może sięgnąć 9 mld, z czego ok. 2 mld ma stanowić nowa klasa średnia14. Może to spowodować wzrost popytu na tworzywa sztuczne i zwiększenie ilości odpadów z tworzyw sztucznych na całym świecie.



Przemysł tworzyw sztucznych

Przemysł tworzyw sztucznych odgrywa ważną rolę gospodarczą w Europie, gdyż zatrudnia łącznie około 1,45 mln ludzi w ponad 59 000 przedsiębiorstw i generuje obrót w regionie wynoszący około 300 mld EUR rocznie. Sektor produkcji zapewnia 167 000, a przetwórstwo – 1,23 mln miejsc pracy (UE 27, 2005-2011, Eurostat) głównie w MŚP15.

Od strony gospodarki odpadami natomiast zbiórka i sortowanie odpadów pochodzących z zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE) i z tworzyw sztucznych dają największe możliwości zatrudnienia – tworzy się odpowiednio 40 i 15,6 miejsc pracy na każde 1 000 ton przetworzonego materiału. Sam już recycling tworzyw sztucznych może doprowadzić do stworzenia 162 018 miejsc pracy w UE 27, jeżeli do 2020 r. współczynnik recyklingu wzrośnie do poziomu 70 %16.

Tworzywa sztuczne wykorzystuje się głównie w opakowaniach: są to tanie jednorazowe produkty, których najczęściej nie można ponownie wykorzystać i które nie są przeznaczone do ponownego użytku. Rynek przetwórstwa tworzyw sztucznych jest zdominowany przez sektor opakowań (40,1 %) i sektor budowlany (20,4 %). W przemyśle tworzyw sztucznych przewiduje się długoterminowy globalny wzrost w wysokości około 4 %, czyli o wiele wyższy niż przewidywany globalny wzrost PKB17. Europa nadal jest eksporterem netto produktów z tworzyw sztucznych, których wartość w 2009 r. wyniosła 13 mld EUR, ale produkcja chińska od 2008 r. osiąga podobny poziom18.



Losy odpadów w środowisku

Tworzywa sztuczne, które znalazły się w środowisku – w szczególności w środowisku morskim – mogą tam przetrwać setki lat19. 10 mln ton śmieci, w większości z tworzyw sztucznych, które rocznie kończą w morzach i oceanach świata, zamieniając je w największe na świecie wysypiska plastiku, przynoszą szkodę środowisku przybrzeżnemu i morskiemu oraz organizmom wodnym. Szacuje się, że plamy śmieci na oceanach Atlantyckim i Spokojnym mają wielkość rzędu 100 Mt z czego 80 % stanowią tworzywa sztuczne. Gatunki morskie ponoszą szkody, gdyż zaplątują się w plastikowe śmieci lub je połykają20. „Widmowe połowy”21 („ghost-fishing”) porzuconymi plastikowymi narzędziami połowowymi powodują wysokie koszty i poważne szkody dla środowiska. Inwazyjne gatunki wykorzystują odpady z tworzyw sztucznych do przemieszczania się po oceanach na duże odległości. Większość plastikowych odpadów ostatecznie osiada na dnie morskim22.

Tworzywa sztuczne nie są materiałem obojętnym. Tradycyjne tworzywa sztuczne zawierają dużą liczbę, a niekiedy duży odsetek, dodatków chemicznych, które mogą być substancjami zaburzającymi funkcjonowanie układu hormonalnego, substancjami rakotwórczymi lub wywołującymi inne toksyczne reakcje i zasadniczo mogą przenosić się do środowiska, ale w niewielkich ilościach23. Trwałe zanieczyszczenia organiczne (TZO), np. pestycydy takie jak DDT i polichlorowane bifenyle (PCB)24 znajdujące się w otaczającej wodzie mogą przywierać do plastikowych elementów i powodować szkody25, przenikając do łańcucha pokarmowego poprzez faunę morską, która połyka odpady z tworzyw sztucznych (efekt konia trojańskiego)26. TZO nie rozkładają się łatwo w sposób naturalny, lecz gromadzą się w tkance organizmu i mają potencjalnie rakotwórcze, mutagenne i inne oddziaływanie na zdrowie27.

Szczególne obawy budzą małe i bardzo drobne cząstki (tzw. mikrodrobiny plastiku) powstałe w wyniku trwających dziesięciolecia procesów fotodegradacji i ścierania mechanicznego. Są one wszechobecne i docierają nawet do najbardziej oddalonych obszarów28, a ich zawartość w wodzie jest czasem wyższa niż zawartość planktonu. Mikrodrobiny plastiku wraz z dodatkami chemicznymi, które zawierają, mogą dostawać się w dużych ilościach do układów pokarmowych fauny morskiej, a zatem istnieje poważne ryzyko, że zanieczyszczają one łańcuch pokarmowy na etapie interakcji drapieżnik – ofiara.

Nieodpowiednia gospodarka odpadami na lądzie, a w szczególności znikome współczynniki odzysku odpadów z tworzyw sztucznych pogłębiają problem zanieczyszczenia mórz plastikiem, stanowiący obecnie jedną z najważniejszych nowych globalnych kwestii związanych z ochroną środowiska29. Eksperci oceniają, że około 80 % morskich odpadów z tworzyw sztucznych pochodzi z lądu30.

Ich zdaniem głównymi lądowymi źródłami morskich śmieci z tworzyw sztucznych są: zrzuty wód deszczowych, przelewy ścieków, odpady związane z turystyką, nielegalne składowanie odpadów31, działalność przemysłowa, niewłaściwy transport, konsumpcyjne produkty kosmetyczne, syntetyczne środki do piaskowania oraz włókna poliestrowe i akrylowe pochodzące z prania ubrań32. Granulki plastiku można znaleźć w większości oceanów świata, nawet na obszarach nieuprzemysłowionych, takich jak Pacyfik południowo-zachodni33.



2. Przepisy dotyczące odpadów z tworzyw sztucznych w Europie

Prawodawstwo w dziedzinie odpadów

Przepisy UE nie odnoszą się w sposób bezpośredni do odpadów plastikowych mimo ich rosnącego oddziaływania na środowisko. Jedynie w dyrektywie w sprawie opakowań 94/62/WE wyznaczono konkretny cel dotyczący recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych. W ramowej dyrektywie w sprawie odpadów 2008/98/WE określono ogólny cel w zakresie recyklingu odpadów z gospodarstw domowych, który obejmuje, oprócz innych materiałów, także odpady z tworzyw sztucznych. Ramowa dyrektywa w sprawie odpadów ma znaczenie również pod innymi względami. Na przykład wprowadza się w niej rozszerzoną odpowiedzialność producentów jako najważniejszą zasadę w dziedzinie gospodarowania odpadami. Ustanowiono w niej również hierarchię postępowania z odpadami, w której zapobieganie powstawaniu odpadów, ponowne użycie i recykling stoją wyżej niż odzysk, w tym odzysk energii, i unieszkodliwianie. Utrzymuje się jednak wyraźny kontrast między wymogami prawnymi a rzeczywistą praktyką gospodarowania odpadami.

W ramowej dyrektywie w sprawie odpadów zwrócono się do Komisji, aby dokonała przeglądu swoich celów i w stosownym przypadku rozważyła wprowadzenie dodatkowych celów dotyczących innych strumieni odpadów. Ponadto Komisja było proszona o dokonanie przeglądu celów określonych w dyrektywie w sprawie składowania, dotyczących ograniczenia składowania odpadów ulegających biodegradacji, a także przeglądu celów dotyczących recyklingu i odzysku określonych w dyrektywie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych 94/62/WE w odniesieniu do kilku kategorii odpadów opakowaniowych.

Komisja podjęła decyzję o przeprowadzeniu szeroko zakrojonego przeglądu dotychczasowych przepisów w sprawie odpadów oraz różnych wyznaczonych celów – przegląd ten ma się zakończyć w 2014 r. Obejmuje on również ocenę ex post („ocenę funkcjonowania”) pięciu obowiązujących dyrektyw dotyczących różnych strumieni odpadów34, w ramach której oceniona zostanie skuteczność, wydajność, spójność i stosowność ich przepisów. Działania będące następstwem niniejszej zielonej księgi będą stanowić integralną część tego szeroko zakrojonego przeglądu przepisów dotyczących odpadów.



Przepisy dotyczące chemikaliów

Rozporządzenie REACH 1907/2006 w pewnym stopniu odnosi się do recyklingu tworzyw sztucznych. Chociaż rozporządzenie to zawiera specjalne przepisy35, które ułatwiają wprowadzanie na rynek materiałów pochodzących z recyklingu, w niektórych przypadkach stosowanie dodatków w tworzywach sztucznych może utrudniać zapewnienie zgodności z REACH, jeżeli nie dopuszcza się dodatków w nowych produktach. Niektóre procedury REACH mają również znaczenie dla zwiększenia oszczędnego gospodarowania zasobami w odniesieniu do tworzyw sztucznych, w tym możliwości ich recyklingu, oraz dla zagrożeń związanych z tworzywami sztucznymi w środowisku. W szczególności ograniczenia pozostają kluczowymi narzędziami służącymi zmniejszeniu zagrożeń związanych z niektórymi tworzywami sztucznymi. Zezwolenia mogłyby być wykorzystywane do stopniowego zastępowania tych dodatków do tworzyw sztucznych, które budzą największe obawy spośród tworzyw sztucznych produkowanych w UE.

Rozporządzenie w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania 1272/2008/WE umożliwia identyfikację niebezpiecznych substancji chemicznych i informowanie użytkowników o związanych z nimi zagrożeniach za pomocą standardowych symboli i zwrotów umieszczanych na etykietach na opakowaniach oraz za pomocą kart charakterystyki. Informacje te są niezbędne do pobudzenia produkcji mniej niebezpiecznych tworzyw sztucznych w Europie, a zatem również do zwiększenia recyklingu tworzyw sztucznych w Europie.

Zagrożenia związane z odpadami z tworzyw sztucznych w środowisku byłyby znacznie mniejsze, gdyby europejskie przepisy dotyczące odpadów były wdrażane we właściwy sposób. Składowanie pozostaje przeważającym sposobem unieszkodliwiania odpadów z tworzyw sztucznych36 w wielu państwach członkowskich. Ponadto nie zwalczono w pełni nielegalnego składowania i wiele składowisk jest nielegalnych i źle zarządzanych37. Jeszcze większym powodem do niepokoju jest liczba gospodarstw domowych nieobjętych żadnym systemem zbiórki odpadów komunalnych38; Jest to sytuacja, w której odpady z tworzyw sztucznych nie są pod kontrolą, co zwiększa prawdopodobieństwo dostawania się lekkich plastików do zbiorników wodnych, a następnie do morza.



Wykonanie przepisów dotyczących odpadów

Zapewnienie zgodności z przepisami dotyczącymi odpadów może znacząco przyczynić się do wspierania wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. Z niedawnego badania wynika, że pełne wykonanie unijnych przepisów dotyczących odpadów pozwoliłoby oszczędzić 72 mld EUR rocznie, zwiększyć roczny obrót unijnego sektora gospodarowania odpadami i ich recyklingu o 42 mld EUR i utworzyć ponad 400 000 miejsc pracy do 2020 r39.

Ponieważ odpady z tworzyw sztucznych są skategoryzowane jako odpady inne niż niebezpieczne, można je wywozić do krajów nienależących do OECD z zastosowaniem procedury rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów i pod warunkiem że ich przywóz do kraju przeznaczenia nie jest zakazany. Całkowita wielkość wywozu odpadów z tworzyw sztucznych z państw członkowskich wzrosła pięciokrotnie w latach 1999–2011. Większość wywozu skierowana jest do Azji40.

Niewystarczające egzekwowanie przepisów rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów skutkuje nielegalnym przemieszczeniem dużych ilości odpadów poza UE41. Jednym z najbardziej rozpowszechnionych rodzajów odpadów jest zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zawierający dużo tworzyw sztucznych. Wywóz tych odpadów zwiększa obciążenia dla środowiska, w szczególności w krajach o słabo rozwiniętych systemach gospodarowania odpadami. Nielegalne przemieszczanie odpadów z tworzyw sztucznych również powoduje do znaczącą utratę potencjalnych zasobów i możliwości recyklingu w Europie.

Komisja opublikowała niedawno komunikat42, w którym podkreśla potrzebę poprawy zdolności reagowania na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym w celu wdrażania przepisów dotyczących środowiska. W komunikacie tym uznano, że poprawę można uzyskać przez modernizację istniejących ram prawnych w zakresie inspekcji i nadzoru.

3. Gospodarowanie odpadami z tworzyw sztucznych i oszczędność zasobów

Bardziej zrównoważone modele produkcji tworzyw sztucznych i lepsze gospodarowanie odpadami z tworzyw sztucznych – w szczególności wyższe współczynniki recyklingu – dają duży potencjał oszczędności zasobów. Jednocześnie pomogłyby w zmniejszeniu przywozu surowców, a także emisji gazów cieplarnianych Oszczędności zasobów mogą być znaczne. Tworzywa sztuczne produkuje się niemal wyłącznie z ropy i obecnie na ich produkcję składa się około 8 % światowej produkcji ropy, z czego 4 % wykorzystywane jest w charakterze surowca, a 3–4 %jako energia do procesów wytwórczych43.

Z perspektywy oszczędności zasobów szczególnie ważne jest zapobieganie składowaniu odpadów z tworzyw sztucznych. Wszelkie składowanie tworzyw sztucznych jest oczywistym marnowaniem zasobów, którego należy unikać na rzecz recyklingu lub odzysku energii jako drugiej opcji w kolejności. Jednakże w kilku państwach członkowskich wskaźniki składowania plastiku pozostają wysokie ze względu na brak odpowiednich alternatyw i niewystarczającego wykorzystania instrumentów ekonomicznych, o których wiadomo, że są skuteczne.

Konieczność zachowania zasobów naturalnych i zwiększenia oszczędności zasobów może stać się czynnikiem motywującym bardziej zrównoważoną produkcję tworzyw sztucznych. W sytuacji idealnej wszystkie produkty z tworzyw sztucznych powinny w pełni nadawać się do przetwarzania po rozsądnych kosztach.

Recykling zaczyna się już na etapie projektowania produktu. Projektowanie może zatem stać się jednym z podstawowych narzędzi realizacji niedawno przyjętego planu działania na rzecz zasobooszczędnej Europy44.

Niskie współczynniki recyklingu i wywóz odpadów z tworzyw sztucznych w celu ponownego przetworzenia w krajach trzecich powodują w Europie znaczące straty zasobów nieodnawialnych i miejsc pracy. Potencjał recyklingu tworzyw sztucznych jest wciąż w dużym stopniu niewykorzystywany. Na przykład w irlandzkim programie rozwoju rynku na rzecz zasobów odpadów określono (między innymi) tworzywa sztuczne jako mające największy potencjał w zakresie recyklingu w Irlandii45. W Niemczech, gdzie obecnie spala się 60 % odpadów z tworzyw sztucznych, również pozostało wiele do zrobienia, jeśli chodzi o podniesienie współczynnika recyklingu tych tworzyw46.

Jak wynika z niedawnego badania, recycling tworzyw sztucznych i oszczędności materiałów najbardziej przyczyniają się do ograniczenia skutków zmiany klimatu, zmniejszania zasobów abiotycznych i ekotoksyczności wód słodkich. Zwiększenie wydajności materiałowej w przypadku tworzyw sztucznych miałoby największy wkład w ograniczenie oddziaływania na środowisko. Tworzywa sztuczne wraz z biomasą i metalami wykazują największy potencjał jeżeli chodzi o ograniczenie emisji gazów cieplarnianych47.

4. Wymiar międzynarodowy

Tworzywa sztuczne są głównym źródłem zanieczyszczenia mórz na całym świecie. Odpady z tych tworzyw przedostają się przez granice państw i aby skutecznie rozwiązać ich problem konieczna jest akcja międzynarodowa. Potrzebę taką stwierdzono wyraźnie podczas Konferencji Narodów Zjednoczonych w czerwcu 2012 roku w sprawie Zrównoważonego Rozwoju (Rio + 20).

Niedawne rezolucje ONZ, światowe porozumienia w dziedzinie środowiska oraz decyzje międzynarodowych agencji zwróciły na ten problem uwagę międzynarodową. Piąta międzynarodowa konferencja w sprawie odpadów morskich w Honolulu, współorganizowana przez UNEP i NOAA48 w marcu 2011 r. mogła być pierwszym krokiem ku światowej strategii i planom działań w zakresie zanieczyszczenia mórz tworzywami sztucznymi. Podczas konferencji określono słabo rozwinięte systemy gospodarowania odpadami w dużych obszarach na świecie jako kwestię nadrzędną, ponieważ są one głównym czynnikiem wpływającym na przenoszenie odpadów z tworzyw sztucznych powstałych na lądzie do środowiska morskiego. Budowanie zdolności w dziedzinie gospodarowania odpadami jest obszarem, w którym należy dołożyć większych starań49.

Konwencja sztokholmska w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (TZO) odnosi się do tworzyw sztucznych w ten sposób, że ogranicza stosowanie komercyjnych środków zmniejszających palność, takich jak eter pentabromodifenylu i eter oktabromodifenylu. Konwencja ta zakazuje również recyklingu materiałów zawierających takie TZO, jak niektóre bromowane środki zmniejszające palność.

Regionalne konwencje morskie takie jak OSPAR, konwencja barcelońska, HELCOM i konwencja w sprawie ochrony Morza Czarnego mogą również odegrać rolę w rozwiązywaniu problemu morskich odpadów. Na przykład podczas konferencji stron konwencji barcelońskiej przyjęto w 2012 r. dokument strategiczny oraz powiązane z nim ramy strategiczne gospodarowania odpadami morskimi. Działania prowadzone na mocy regionalnych porozumień morskich pomogłyby również państwom członkowskim lepiej wykonywać ich obowiązki na podstawie dyrektywy w sprawie strategii morskiej, aby do 2020 r. osiągnąć lub utrzymać dobry stan środowiska morskiego.

  1   2   3


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość