Strona główna

Zmarły z reguły był przedstawiany na łożu pogrzebowym. Tego typu łoza znaleziono w grobowcu Tutanchamona. Były one tak wysokie, ze balsamiści mieli czasem problemy z pochylaniem się nad ciąłem zmarłego


Pobieranie 29.98 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar29.98 Kb.
Zmarły z reguły był przedstawiany na łożu pogrzebowym. Tego typu łoza znaleziono w grobowcu Tutanchamona. Były one tak wysokie, ze balsamiści mieli czasem problemy z pochylaniem się nad ciąłem zmarłego. W obrzędzie uczestniczył kapłan w masce szakala.
Papirusy zwane Obrzędem mumifikacji - jeden znajduje się w Luwrze, drugi w Kairze; pochodzą z okresu rzymskiego. Według tych papirusów głowa nacierana była kadzidłem, natomiast pozostałe części ciała świętym "olejem". Wcierał go kapłan nazywany "Skarbnikiem Boga". Tył ciała nacierano tłuszczem, a czaszkę wypełniano aromatycznymi ziołami. Co do bandażowania głowy, to każdy z bandaży miął swoja magiczna nazwę. Po obandażowaniu szerokie na dwa palce płótno nasączano gęstym "olejem", czyli żywicą, która pochodziła z sosnowych drzew, rosnących w Syrii, w Aleppo. Oddzielne instrukcje dotyczą bandażowania rak i nóg.
Przykładem może być grobowiec dostojnika z okresu VI dynastii o imieniu Pepi Anch. Na jednej ze ścian artysta ukazał procesje pogrzebowe. Według tych przedstawień ciało zmarłego niesiono w procesji nad Nil w prostokątnej trumnie; następnie przewożono je na drugi, zachodni brzeg rzeki, gdzie mieli swe pracownie balsamiści. Lodź, która transportowano trumnę, nie miała wioseł; była po prostu holowana przez dwie inne, wyposażone w nie. Potem ciało niesiono do Namiotu Puryfikacji, który przypominał świątynie. Procesje prowadził kapłan, niosący zwój papirusu, balsamista i płaczka. Ciało niesione było w trumnie i jednocześnie znajdowało się na wozu pogrzebowym. Po oczyszczeniu ciała niesiono je do pracowni balsamisty. W pracowni tej znajdowało się wiele pomieszczeń i unosiło wiele zapachów, niekoniecznie miłych dla nosa. Potem w dużej sali organizowano ucztę pożegnalna zmarłego z rodzina i przyjaciółmi. Następnie ciało oddawano balsamistom, a pusta trumna wracała z rodzina do domu. Tam oczekiwała czterdzieści dni. Później rodzina przepływała ponownie Nil razem z trumna, odbierała ciało z pracowni balsamisty i zanosiła do Namiotu Puryfikacji na Ceremonię Otwarcia Ust. W tym ostatnim obrzędzie kapłan w sposób magiczny i jak najbardziej symboliczny "otwierał" usta zmarłego, aby ten mógł odetchnąć i przemówić w zaświatach. W pierwszych trzydziestu dniach procesu mumifikacji ciało leżało w natronie, którego źródła znajdują się w Wadi Natrun i el-Qaab. W ciągu następnych czterdziestu dni miały miejsce pozostałe obrzędy.

Złożeniu ciała na wieczny spoczynek towarzyszyły rytuały nie mniej wyszukane niż podczas mumifikacji. W czasach, kiedy oba kraje zostały zjednoczone, trumny zwykle wykonywano z gliny, plecionek lub drewna, zaś ciało (wówczas jeszcze nie zabalsamowane) umieszczano wewnątrz w pozycji embrionalnej. Później zmumifikowane ciała układano w pozycji wyprostowanej w jednej lub więcej drewnianych trumnach, umieszczonych jedna wewnątrz drugiej, pokrytych tekstami i zaklęciami, mającymi pomóc zmarłemu w zaświatach. Bogatsi mogli zamówić sobie dodatkowe "opakowanie" w postaci kamiennego sarkofagu (to słowo pochodzenia greckiego oznacza "pożeracza ciał"), w którym składano drewniane trumny.

Grobowce uważano za nieco większe trumny. Ściany zdobiono scenami z życia codziennego i z zaświatów, zaklęciami mającymi chronić zmarłego oraz symbolami odrodzenia. Grobowce zawierały tez często teksty ksiąg, takich jak Księga Umarłych, Księga Jaskiń i Księga Bram, które również miały wspierać zmarłego podczas jego pośmiertnej podróży.

W grobie umieszczano wszystko, czego zmarły mógł potrzebować: meble, odzież (w tym nawet i sandały), żywność, narzędzia, lodzie(aby nimi podróżować), a czasem nawet sprzęty toaletowe. Wśród darów były tez przedmioty, których zmarły lubił używać za życia.

Inny ważny element grobowca stanowił posag, przedstawiający zmarłego; wierzono, ze mogło w nim przebywać ka, aby cieszyć się dobrami, które mu zostawiono. Figura ta mogła tez stanowić substytut, gdyby ciało ulęgło zniszczeniu. W mastabach Starego Państwa posagi takie umieszczano w budynkach zwanych dzisiaj serdabami (Egipcjanie określali je mianem per tut, co znaczy "dom posągu"). Były to małe pomieszczenia z otworami na poziomie oczu, przez które ka mogło w magiczny sposób przyjmować składane ofiary i obserwować rytuały kultu grobowego na swoja cześć. Czasem umieszczano również w grobowcu kamienna głowę, tak zwana głowę rezerwowa.

Tak samo jak faraon mógł oczekiwać od swoich poddanych wykonania różnych prac, również bogowie mogli wymagać od duszy zmarłego, ze będzie dla nich pracowała. Aby nie musieli po śmierci być służącymi, starożytni Egipcjanie wkładali do grobów zmarłych figurki ludzi, którzy mieli wykonywać za nich prace fizyczne. Figurki te, zwane uszebti (od egipskiego słowa uszeb, co znaczy "odpowiadać"), miały na każde wezwanie odpowiadać skwapliwie: "Tutaj jestem! Ja to zrobię!". Zmarły mógł otrzymać aż czterysta jeden uszebti: po jednym słudze na każdy dzien. roku i trzydziestu sześciu nadzorców do pilnowania dziesięcioosobowych grup. Na figurkach było zwykle wypisane imię właściciela i szósty rozdział Księgi Umarłych, umożliwiający im właściwe wykonywanie żądań.    Uszebti zaczęto używać w czasach Średniego Państwa, a wywodzą się one od staropaństwowych posągów grobowych. Figurki te nie strąciły popularności aż do czasów ptolemejskich.



Oto przykłady:

  1. Wg pewnej teorii, w wymiarach piramidy zawarto kilkanaście zaawansowanych wzorów matematycznych oraz zapisano wymiary naszej planety np.:

  2. Piramida stoi prawie dokładnie na osi Północ-Południe. Kiedyś stała dokładnie na osi N-S, odchylenie powstało wskutek dryfu kontynentów.

  3. Południk biegnący przez piramidę jest najdłuższym biegnącym przez ląd. Dzieli on jednocześnie morza i kontynenty na dwie równe części.

  4. Kąty piramidy dzielą Deltę Nilu na dwie równe części.

  5. Leży ona w centrum masy lądu stałego Ziemi.

  6. Południk przechodzący przez środek piramidy tworzy z równoleżnikiem przechodzącym przez piramidę Mykerinosa i z linią prostą łączącą te dwa punkty trójkąt pitagorejski.

  7. Stosunek długości i objętości piramidy odpowiada stosunkowi promienia do powierzchni koła.

  8. Wysokość piramidy podniesiona do dziesiątej potęgi jest równa średniej odległości Ziemi od Słońca.

  9. Piramida jest zegarem słonecznym, pokazującym pory i długość roku.

  10. Odległość do bieguna S (Południowego) jest równa odległości do środka Ziemi i odległości od bieguna do środka Ziemi.

  11. Obwód podstawy podzielony przez podwójną wysokość daje liczbę Pi=3,1416.

  12. Piramida od końca lutego do połowy października nie rzuca w południe żadnego cienia.

  13. Długość boku podstawy wynosi 365,342 łokci egipskich i jest równa liczbie dni roku słonecznego w tropikach.


Z drugiej strony - nie znamy prawdziwych wymiarów piramidy ponieważ jest ona w dużym stopniu zdewastowana! Kiedyś była pokryta 11500 białymi taflami (każda o wadze 10 ton), które ściśle przylegały jedna do drugiej tak, że pomiędzy płyty nie wsiąkała woda. Dodam, że były położone bez żadnej zaprawy.





Jak wyglądał i czemu służył rytuał otwierania ust?


Zgodnie z wierzeniami Egipcjan rytuał otwierania ust miał przywrócić zmarłemu wzrok, słuch, węch i możliwość porozumiewania się na tamtym świecie. Według malowideł wykonanych na ścianach piramid ceremonia wyglądała następująco: podczas przemarszu orszaku żałobnego, kapłan w masce Anubisa najpierw zatrzymywał go, a następnie zwracał mumię „twarzą” do krewnych. Później zakrzywionym drutem dotykał oczu, uszu, nosa oraz ust na masce pośmiertnej. W tym samym momencie płaczki przestawały lamentować, a krewni zmarłego podnosili błagalnie ręce do nieba.
Przed zakończeniem procesu osuszenia ciała, na rękach, nogach, plecach i karku wykonywano nacięcia i wsuwając pod skórę ostre narzędzia, odrywano ją na całym ciele od mięśni. W uzyskaną w ten sposób przestrzeń wciskano różne materiały w celu wymodelowania ciała tak, aby po wysuszeniu przypominało nadal człowieka w kształtach, jakie miał przed śmiercią, co ułatwić miało jego ba bezbłędne trafienie do swego właściciela. Jako materiału wypychającego używano płótna, trocin, piasku lub mułu nilowego.

Przygotowanie mumii trwało teoretycznie 70. Ma to być może związek z obserwacjami astronomicznymi - po 70 dniach nieobecności na nieboskłonie pojawia się ponownie Syriusz; jego tzw. heliakalny wschód zapowiadał nadchodzący wylew Nilu, stąd oczywisty związek z ideą odradzania się życia. Mumifikacji dokonywali balsamierzy w specjalnych warsztatach, pracujący pod patronatem boga Anubisa [80]. By ciało nie ulegało rozkładowi, należało je przede wszystkim pozbawić wilgoci. Wysuszenia dokonywano  przy użyciu  natronu  (naturalnej sody),  obsypując nim ciało, lub okładając je wypełnionymi nim woreczkami. Usuwano mózg, jako najszybciej psujący się narząd, natomiast wnętrzności wyjmowano o mumifikowano osobno, umieszczając je w oddzielnych pojemnikach, tak zwanych urnach kanopskich. [81, 81a, 81b, 81c] Dotyczyło to wątroby, płuc, jelit i żołądka. W niektórych okresach wnętrzności po zabalsamowaniu wkładano z powrotem do wnetrza ciała (umieszczając jednak w grobowcu puste urny kanopskie). Serce  natomiast  zazwyczaj  pozostawiano  w  ciele.



Miało to niewątpliwie związek z ideą Sądu Ozyrysa i ważenia serca jako "świadectwa moralności". Zarówno ciało jak i wnętrzności były płukane winem palmowym, nacierane ziołami i namaszczane balsamami. Następnie pokrywano je żywicami i bandażowano. Żywice po utlenieniu się przybierały często czarny kolor, co sprawiło, że powszechnie uważano, że mumie pokryte są smołą czy bituminem (arabskie słowo mumija pochodzi od perskiego terminu oznaczającego m.in. bitumin). Początkowo, w Starym Państwie, bandażowano oddzielnie każdą część ciała, później zaczęto owijać całą postać, tworząć jednolity "kokon".[82,83] Mumię zaopatrywano zazyczaj w maskę grobową, ukazującą idealne rysy zmarłego. Często była ona malowana na złoto, boskim kolorem odrodzenia.

83

Na mumii umieszczano plakietki z przedstawieniami bóstw i tekstami odnoszącymi się do mumifikacji i symboliki przejścia na tamtą stronę oraz odrodzenia do życia wiecznego. [86] [87a, 87b, 87c, 87d, 87e, 87f] Między bandażami umieszczano liczne amulety, zazwyczaj w formie kamiennych lub fajansowych symboli życia i odrodzenia jak znak anch czy oko udżat.

87a

87b




87c

87d

87e

87f




Po zmumifikowaniu zwłoki zmarłego umieszczano w trumnie. Mogła ona być wykonana z drewna, kartonażu, terakoty lub metalu. W przypadku zamożniejszych pochówków trumien mogło być kilka, włożonych jedna w drugą i umieszczonych w kamiennym sarkofagu. Zarówno trumny jak i sarkofagi mogły mieć formę skrzynkową lub antropoidalną. Zazwyczaj były bogato zdobione: rzeźbione i pokrywane dekoracją malarską [88, 88a, 89, 91, 92]

91


Po dokonaniu wszystkich niezbędnych czynności rytualnych, podczas uroczystego pogrzebu mumie zmarłego umieszczano w przygotowanym grobowcu. Sceny pogrzebu, częste w grobowcach prywatnych (z kontekstu królewskiego znamy tylko jeden przykład - w grobowcu Tutanchamona), ukazują długie procesje rodziny i przyjaciół zmarłego niosących wyposażenie grobowe, kapłanów nadzorujących przebieg ceremonii i zawodzące płaczki. Mumia jest zazwyczaj ciągnięta na saniach, a nastepnie ustawiana przed grobem w celu dokonania rytualnego "otwarcia ust". Egipska architektura grobowa jest zjawiskiem wyjątkowym ze względu na swą skalę, znaczenie i bogactwo form. Monumentalne grobowce władców - zespoły piramid na nekropoli memfickiej [14, 15], czy hypogea w Dolinie Królów [18], grobowce członków elity w postaci mastab czy grobowców skalnych, wszystkie mają cechy wspólne, odzwierciedlające jednolitą koncepcję życia pozagrobowego.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość