Strona główna

Bliżej historii. Gimnazjum. Klasa 1 normy wymagań na poszczególne oceny


Pobieranie 311.58 Kb.
Strona2/3
Data18.06.2016
Rozmiar311.58 Kb.
1   2   3

20. Rozkwit Cesarstwa Rzymskiego. Rzymska cywilizacja
Zagadnienia

1. Obszar Cesarstwa Rzymskiego.

2. Pokój rzymski.

3. Romanizacja prowincji.



– zna pojęcia: limes, Pax Romana, romanizacja, bazylika, amfiteatr, termy, akwedukt, urbanizacja, romanizacja

– wskazuje na mapie obszar Cesarstwa



– opisuje, jak chroniono granice Imperium

– wyjaśnia, dlaczego Rzymianie budowali drogi

– omawia znaczenie dróg w prowadzeniu podbojów przez Rzym

– podaje przykłady rzymskiego budownictwa

– wie, czym była urbanizacja


– rozumie wpływ pokoju rzymskiego na sytuację w Cesarstwie

– wyjaśnia znaczenie limesu dla funkcjonowania państwa

– rozumie znaczenie sieci dróg dla utrzymania rzymskiego panowania


– wyjaśnia znaczenie procesu urbanizacji

– omawia skutki romanizacji

– wskazuje wpływy cywilizacji rzymskiej we współczesnym świecie


21. Kultura starożytnego Rzymu
Zagadnienia

1. Edukacja w starożytnym Rzymie.

2. Prawo rzymskie.

3. Sztuka starożytnego Rzymu.



– rozumie pojęcia: kodeks, kodyfikacja

– wymienia najwspanialsze budowle rzymskie: Koloseum, Panteon



– wymienia najważniejszych przedstawicieli rzymskiej literatury

– wymienia dziedziny, w których kultura grecka wpłynęła na rzymską

– omawia rzymską edukację

– opisuje wygląd akweduktu, term, Koloseum



– rozumie, dlaczego Rzymianie przejęli greckie wierzenia, literaturę i filozofię

– wyjaśnia, dlaczego Rzymianie budowali wiele obiektów publicznych

– rozpoznaje na fotografiach typowe rzeźby rzymskie


– porównuje osiągnięcia Rzymian i Greków

– wskazuje wpływ rzymskiej kultury we współczesnym prawodawstwie



22. Chrześcijaństwo w świecie rzymskim
Zagadnienia

1. Palestyna w czasach Jezusa.

2. Życie i nauczanie Jezusa z Nazaretu.

3. Początki Kościoła.

4. Prześladowania chrześcijan.


– zna pojęcia: apostoł, Nowy Testament, podróż misyjna

– wskazuje na mapie ziemię, gdzie narodził się Jezus

– zna nauczanie Jezusa Chrystusa i okoliczności powstania Nowego Testamentu

– wie, kim był św. Paweł

– opowiada o prześladowaniach chrześcijan


– wie, w jakich okolicznościach doszło do podróży misyjnych apostołów

– rozumie, dlaczego Rzymianie odnosili się do chrześcijan nieufnie, a w końcu zaczęli ich prześladować

– zna strukturę Kościoła we wczesnym chrześcijaństwie

– wie, kto i kiedy zakończył prześladowania chrześcijan



– rozumie okoliczności rozwoju chrześcijaństwa w świecie rzymskim

– wskazuje na mapie trasę podróży misyjnych św. Pawła

– wie, jak doszło do zakończenia prześladowań chrześcijan


– wyjaśnia, dlaczego chrześcijaństwo zmieniło świat antyczny

– rozumie przyczyny i skutki prześladowań chrześcijan



23. Upadek Cesarstwa na Zachodzie
Zagadnienia

1. Sytuacja polityczno-społeczna na zachodnich obszarach Cesarstwa.

2. Reformy Dioklecjana.

3. Wędrówki ludów i najazdy barbarzyńców na Imperium Rzymskie.

4. Upadek Cesarstwa na Zachodzie.


– omawia reformy Dioklecjana

– wskazuje, skąd przybywali barbarzyńcy

– wie, co się stało w roku 476


– omawia sytuację Cesarstwa Zachodniego przed upadkiem

– wymienia przyczyny upadku Cesarstwa na Zachodzie

– opowiada o okolicznościach upadku Cesarstwa Zachodniego

– zna postacie: Odoakra, Dioklecjana



– wyjaśnia znaczenie reform Dioklecjana dla funkcjonowania państwa

– podaje argumenty za przyjęciem 476 r. jako cezury pomiędzy starożytnością a średniowieczem

– rozumie genezę i znaczenie słów: wandal, barbarzyńca


– zna mechanizmy zmian na tronie cesarskim oraz ich przyczyny i skutki

– rozumie, dlaczego Cesarstwo Rzymskie zostało podzielone

– rozumie przyczyny upadku Cesarstwa Rzymskiego na Zachodzie

– potrafi ocenić wpływ czynników zewnętrznych i wewnętrznych na upadek Cesarstwa Zachodniego



24. Powtórzenie wiadomości – starożytny Rzym
Zagadnienia

1. Przemiany ustrojowe w państwie rzymskim.

2. Rzym podbija świat.

3. Osiągnięcia cywilizacji rzymskiej.



– zna pojęcia: republika, legion, konsul, apostoł, Nowy Testament, romanizacja, akwedukt, termy, imperium, cesarstwo, cesarz, chrześcijaństwo

– zna postacie: Jezusa Chrystusa, Cezara, Spartakusa, Hannibala

– wie, co się stało w roku 476

– wskazuje na mapie Rzym



– wymienia rzymskich urzędników i omawia ich kompetencje

– zna pojęcia: patrycjusze, plebejusze, barbarzyńca

– zna postacie: Dioklecjana, św. Piotra, św. Pawła, Oktawiana Augusta

– opisuje republikę i cesarstwo jako formy ustrojowe

– wymienia rzymskie osiągnięcia cywilizacyjne

– podaje przyczyny prześladowań chrześcijan

– wyjaśnia, dlaczego upadło Cesarstwo Rzymskie na Zachodzie

– omawia znaczenie wojen i podbojów dla funkcjonowania państwa rzymskiego

– wie, kiedy to było: powstanie Spartakusa, podział Cesarstwa na Wschodnio i Zachodniorzymskie


– przedstawia etapy rozwoju chrześcijaństwa, potrafi je scharakteryzować

– opisuje przyczyny i skutki powstań niewolników, upadku Republiki, kryzysu w Cesarstwie

– opisuje różnice pomiędzy Republiką a Cesarstwem


– wskazuje przyczyny upadku Cesarstwa na Zachodzie

– wymienia zalety i wady republiki i cesarstwa jako form ustrojowych

– wyjaśnia znaczenie wojska dla funkcjonowania państwa rzymskiego

– wskazuje wpływ osiągnięć rzymskich na współczesne prawo i budownictwo

– opisuje znaczenie romanizacji dla podbitych przez Rzym terenów


25. Barbarzyńcy, biskupi i opaci
Zagadnienia

1. Królestwa barbarzyńskie.

2. Rola instytucji Kościoła w polityce, życiu społecznym i przemianach kultury.

3. Zakon benedyktyński i jego działalność.




– wie, że na gruzach Cesarstwa Zachodniego powstawały państwa plemienne

– wyjaśnia rolę biskupów i papieża

– rozumie pojęcia: chrystianizacja, klasztor, zakon, mnich

– zna postać św. Benedykta



– omawia działalność zakonu benedyktynów

– porównuje działalność zakonów we wczesnym średniowieczu i współcześnie



– wymienia inne (poza benedyktynami) zakony założone w średniowieczu

– wie, jaka była rola Kościoła w zachowaniu dziedzictwa starożytności

– wie, jakie znaczenie miała działalność zakonów


– wie, dlaczego po upadku Cesarstwa Zachodniego zaczęły powstawać państwa plemienne

– dostrzega zmianę roli Kościoła po upadku Cesarstwa Zachodniego



26. W Bizancjum
Zagadnienia

1. Sytuacja Cesarstwa Wschodniego (Bizancjum) po upadku Cesarstwa na Zachodzie.

2. Najazdy Słowian, Germanów i Arabów na obszary Cesarstwa Wschodniego.

3. Kultura i sztuka Bizancjum.

4. Podział Kościoła.


– wskazuje na mapie Bizancjum i Konstantynopol

– zna pojęcia: ikona, Bizancjum, kodeks Justyniana, prawosławie, podział Kościoła, herezja

– wie, co stało się w roku 1054


– opowiada o sytuacji gospodarczej i politycznej w Cesarstwie Wschodnim

– wie, jak doszło do najazdów arabskich na Cesarstwo

– wskazuje zabytki charakterystyczne dla Bizancjum

– wymienia cechy Kościoła wschodniego



– rozumie rolę Bizancjum dla przetrwania kultury starożytnej

– zna przyczyny trwania Cesarstwa Wschodniego po upadku Zachodniego

– rozumie, dlaczego doszło do podziału Kościoła

– dostrzega różnice pomiędzy Kościołami wschodnim i zachodnim



– wskazuje różnice pomiędzy Kościołami prawosławnym i katolickim

– wie, jak układały się relacje pomiędzy cesarzem a Kościołem wschodnim

– rozumie skutki podziału Kościoła w dziejach chrześcijaństwa


27. Mahomet i powstanie cywilizacji islamu
Zagadnienia

1. Arabia w czasach Mahometa.

2. Narodziny islamu.

3. Pięć filarów islamu.

4. Podboje Arabów.

5. Arabskie imperium.

6. Osiągnięcia cywilizacji islamu.


– rozumie pojęcia: arabeska, islam, Koran, haracz

– wie, kim był Mahomet, i opowiada o jego działalności

– wie, kiedy powstał islam

– zna podstawowe zasady islamu

– wskazuje na mapie ziemie podbite przez Arabów


– omawia warunki naturalne na Półwyspie Arabskim i życie beduinów

– wyjaśnia, dlaczego Arabowie toczyli „świętą wojnę”

– wie, w jaki sposób Arabowie władali podbitymi ziemiami

– zna osiągnięcia cywilizacji arabskiej



– rozumie, dlaczego Arabowie prowadzili podboje

– wymienia zabytki typowe dla architektury arabskiej i podaje ich cechy

– porównuje islam z innymi religiami


– rozumie, jakie znaczenie dla funkcjonowania państwa ma sposób sprawowania władzy na terenach podbitych

28. Państwo Franków – wzór średniowiecznej monarchii
Zagadnienia

1. Podbój Galii przez Franków.

2. Królestwo Franków państwem patrymonialnym. 3. Karolingowie i Państwo Kościelne.

4. Powstanie imperium Karola Wielkiego.

5. Renesans karoliński.

6. Wskrzeszenie cesarstwa na Zachodzie.

7. Traktat w Verdun i rozpad cesarstwa karolińskiego.


– zna pojęcia: renesans karoliński, majordomus, Państwo Kościelne, minuskuła

– zna postacie: Chlodwiga, Karola Młota, Pepina Krótkiego, Karola Wielkiego

– wskazuje na mapie państwo Franków i Państwo Kościelne

– wie, co się stało w roku: 496, 800, 843



– wyjaśnia, jak działało państwo Karola Wielkiego

– wymienia przejawy „renesansu karolińskiego”

– rozumie znaczenie przyjęcia tytułu cesarza przez Karola

– omawia postanowienia traktatu w Verdun



– podaje przyczyny objęcia tronu przez Karolingów

– opisuje, jak Karol Wielki budował swoje imperium

– rozumie, jakie znaczenie miało przywrócenie cesarstwa na Zachodzie

– wyjaśnia, dlaczego nie udało się utrzymać jedności cesarstwa karolińskiego

– omawia różnice między starożytnym Cesarstwem Rzymskim a cesarstwem Karola Wielkiego


– przytacza okoliczności powstania Państwa Kościelnego

– wyjaśnia znaczenie renesansu karolińskiego dla rozwoju kultury

– uzasadnia znaczenie traktatu w Verdun dla powstawania kolejnych państw w Europie


29. Seniorzy i wasale
Zagadnienia

1. Rozdrobnienie feudalne.

2. Seniorzy i wasale.

3. Francja państwem feudalnym.

4. Powstanie Rzeszy niemieckiej.

5. Cesarstwo Ottonów.

6. Podboje wikingów.


– rozumie pojęcia: wasal, senior, feudalizm, rozdrobnienie feudalne, inwestytura, lenno, feudum, Rzesza niemiecka

– opisuje zależności lenne

– wie, kim był Wilhelm Zdobywca

– wie, co się stało w roku 1066



– charakteryzuje drabinę feudalną

– opisuje ceremoniał lenny

– opowiada o rozdrobnieniu feudalnym we Francji

– podaje okoliczności i czas powstania państwa niemieckiego

– wymienia działania podejmowane przez Ottona III

– wskazuje na mapie trasy najazdów Normanów

– opowiada o celach i przebiegu najazdów Normanów


– wyjaśnia genezę rozdrobnienia

feudalnego

– omawia wpływ feudalizmu na władzę królewską

– na przykładzie Francji przedstawia skutki rozbicia feudalnego

– rozumie znaczenie podbicia Anglii przez Wilhelma Zdobywcę


– wskazuje wady i zalety feudalizmu z punktu widzenia seniora i wasala

– zna przyczyny i skutki najazdów wikingów



30. Przybycie Słowian i ich pierwsze państwa
Zagadnienia

1. Ziemie polskie w starożytności.

2. Szlak bursztynowy.

3. Początki Słowiańszczyzny.

4. Powstanie pierwszych państw słowiańskich.

5. Apostołowie Słowian.





– rozumie pojęcia: głagolica, cyrylica, wiec, szlak bursztynowy, kultura materialna

– wie, czym handlowano na szlaku bursztynowym

– opowiada o osiedleniu się Słowian w Europie

– na podstawie tekstu źródłowego opowiada o zwyczajach Słowian



– wymienia pierwsze państwa słowiańskie

– opowiada o misyjnej działalności Cyryla i Metodego



– omawia znaczenie wykopalisk archeologicznych

– wyjaśnia znaczenie szlaku bursztynowego dla rozwoju handlu w Europie



– porównuje okoliczności powstawania państw w Europie Zachodniej i Wschodniej

– uzasadnia rolę głagolicy w chrystianizacji Słowian

– omawia znaczenie chrystianizacji w przemianie sposobu życia Słowian


31. Początki państwa polskiego
Zagadnienia

1. Osadnictwo i gospodarka w czasach plemiennych.

2. Plemiona polskie.

3. Państwo Mieszka I.

4. Chrzest Polski.


– wymienia plemiona zamieszkujące ziemie polskie

– wie, co się stało w roku: 966, 972

– wie, kim byli: Mieszko I, Dobrawa, Jordan

– opowiada o przyjęciu chrztu przez Mieszka I

– rozumie pojęcia: plemię, danina, biskupstwo misyjne


– wskazuje na mapie ziemie podbite przez Mieszka I

– przedstawia osadnictwo i gospodarkę w czasach plemiennych

– opowiada o funkcjonowaniu i organizacji państwa Mieszka I


– wyjaśnia przyczyny skuteczności podbojów Mieszka I

– wskazuje przyczyny i skutki chrztu Polski

– wyjaśnia, dlaczego za Mieszka I zmieniały się stosunki polsko-niemieckie


– wymienia różnice między plemionami zamieszkującymi ziemie polskie, rozumie ich konsekwencje dla budowy państwa

– dostrzega przełomowe znaczenie chrztu dla rozwoju państwa polskiego



32. Polska pod panowaniem Bolesława Chrobrego
Zagadnienia

1. Bolesław Chrobry i biskup Wojciech.

2. Zjazd gnieźnieński.

3. Plany Ottona III w stosunku do Polski.

4. Wojny Bolesława Chrobrego.

5. Koronacja Bolesława Chrobrego – Królestwo Polskie.



– wskazuje na mapie państwo Bolesława Chrobrego

– wie, kim byli: Bolesław Chrobry, św. Wojciech, Otto III

– pamięta, co oznaczają daty: 997, 1000, 1018, 1025

– opowiada o okolicznościach śmierci biskupa Wojciecha

– wie, jakie wojny toczył Bolesław Chrobry, zna ich skutki


– uzasadnia znaczenie koronacji dla położenia państwa

– wyjaśnia znaczenie zjazdu gnieźnieńskiego dla przyszłości Polski

– przedstawia stanowisko Ottona III wobec Polski


– ocenia panowanie Bolesława Chrobrego

– podaje przyczyny i skutki zjazdu gnieźnieńskiego

– wyjaśnia przyczyny i skutki wojen toczonych za panowania Bolesława Chrobrego

– uzasadnia przydomek nadany Bolesławowi przez potomnych

– uzasadnia znaczenie koronacji Bolesława dla pozycji Polski w Europie


– wyjaśnia zmienną postawę Niemiec wobec Polski za panowania Bolesława

– dostrzega znaczenie utworzenia arcybiskupstwa w Gnieźnie

– charakteryzuje politykę międzynarodową Bolesława


33. Zmienne losy monarchii pierwszych Piastów
Zagadnienia

1. Upadek państwa piastowskiego.

2. Książę Kazimierz Odnowiciel.

3. Panowanie Bolesława Śmiałego.

4. Konflikt Bolesława Śmiałego z biskupem Stanisławem.

5. Rządy Władysława Hermana.



– rozumie pojęcia: sukcesja, palatyn

– wymienia kolejnych władców Polski z dynastii Piastów

– pamięta daty: 1031, 1039, 1076, 1079

– wie, kto najeżdżał na polskie ziemie

– opowiada o rządach Kazimierza Odnowiciela

– zna postać Władysława Hermana

– opowiada o rządach Władysława Hermana


– opowiada o konflikcie pomiędzy Bezprymem a Mieszkiem II i o jego rozwiązaniu

– omawia sytuację Polski w czasie kryzysu po śmierci Mieszka II

– opisuje przebieg konfliktu pomiędzy królem Bolesławem Śmiałym a biskupem Stanisławem


– przedstawia skutki kryzysu po śmierci Mieszka II

– uzasadnia, dlaczego potomni nadali Kazimierzowi przydomek „Odnowiciel”

– wyjaśnia okoliczności najazdu Czechów na Polskę

– ocenia rządy Kazimierza Odnowiciela, Bolesława Śmiałego, Władysława Hermana



– wyjaśnia przyczyny kryzysu monarchii w czasach wczesnopiastowskich

– przedstawia okoliczności konfliktu króla Bolesława Śmiałego z biskupem Stanisławem

– porównuje rządy twórców państwa polskiego z rządami ich następców


34. Państwo i społeczeństwo w czasach wczesnopiastowskich
Zagadnienia

1. Kształtowanie się ponadplemiennej monarchii.

2. Ustrój prawa książęcego i jego przemiany.

3. Organizacja państwa– system grodowy.




– rozumie pojęcia: monarchia patrymonialna, danina, regalia, prawo książęce, rycerstwo, duchowieństwo, gród, podgrodzie

– wymienia daniny, jakie na rzecz państwa musieli uiszczać mieszkańcy



– omawia pozycję księcia w państwie, rozumie zakres jego władzy

– wyjaśnia znaczenie systemu podatkowego dla działalności władzy



– wyjaśnia przyczyny nierównomiernego rozłożenia sieci grodów w państwie piastowskim

– uzasadnia znaczenie systemu grodowego dla zapewnienia sprawnego funkcjonowania państwa

– uzasadnia znaczenie danin dla funkcjonowania państwa


– podaje, za czyjego panowania nastąpiły zmiany w społeczeństwie, i uzasadnia, dlaczego się tak stało

– dostrzega mechanizmy funkcjonowania władzy w kraju i je opisuje



35. Spór cesarstwa z papiestwem o inwestyturę
Zagadnienia

1. Ciemne wieki w dziejach Kościoła.

2. Cluny – źródło odnowy Kościoła.

3. Reforma gregoriańska.

4. Grzegorz VII i Henryk IV – spór o inwestyturę.

5. Konkordat wormacki.





– rozumie pojęcia: konkordat, „pójść do Canossy”, reforma gregoriańska, celibat, konkordat, konklawe

– pamięta, kim byli Grzegorz VII i Henryk IV

– wyjaśnia istotę konfliktu pomiędzy cesarzem i papieżem


– pamięta datę konkordatu wormackiego: 1122 r.

– opowiada o przebiegu konfliktu między cesarzem i papieżem

– wyjaśnia, na czym polegał kompromis zawarty pomiędzy cesarzem a papieżem


– omawia przyczyny konfliktu pomiędzy papieżem i cesarzem

– uzasadnia, dlaczego ani papież, ani cesarz nie chcieli się wyrzec wpływu na obsadę stanowisk kościelnych



– uzasadnia znaczenie reform kluniackich dla poprawy sytuacji w Koś ciele

– wskazuje skutki sporu pomiędzy papieżem a cesarzem



36. Powtórzenie wiadomości – wczesne średniowiecze
Zagadnienia

1. System lenny.

2. Kształtowanie się państw we wczesnośredniowiecznej Europie.

3. Piastowie budują państwo polskie.



– zna pojęcia: zakon, opat, regalia, szlak bursztynowy, wasal, senior, lenno, renesans karoliński, Koran, islam, konkordat, reforma gregoriańska

– wie, kim byli: Mahomet, Karol Wielki

– wymienia władców z dynastii Piastów, krótko opisuje ich rządy

– wymienia plemiona zamieszkujące ziemie polskie

– zna daty: chrztu Polski, zjazdu gnieźnieńskiego, koronacji Bolesława Chrobrego, śmierci biskupa Wojciecha, najazdu czeskiego na ziemie polskie, koronacji Bolesława Śmiałego



– zna pojęcie: feudalizm

– opisuje sposób funkcjonowania monarchii patrymonialnej

– wymienia postanowienia zjazdu gnieźnieńskiego, przyczyny chrztu Polski

– charakteryzuje państwo Karola Wielkiego

– opisuje założenia islamu

– opisuje przebieg kryzysu w czasie panowania pierwszych Piastów

– opowiada o działalności zakonów

– opowiada o wojnach polsko-niemieckich za panowania pierwszych Piastów



– opisuje feudalizm i jego funkcjonowanie

– przedstawia przyczyny i skutki przyjęcia chrztu dla Polski

– przedstawia sytuację gospodarczą Polski za panowania pierwszych Piastów

opowiada o zmianach, jakie zaszły w społeczeństwie za rządów Piastów

– wyjaśnia przydomki nadane pierwszym władcom piastowskim przez potomnych


– dostrzega zmienny charakter stosunków polsko-niemieckich, potrafi wyjaśnić przyczyny tej zmienności

– przedstawia znaczenie zakonów dla kultury Europy

– dostrzega i opisuje zmiany, jakie nastąpiły w społeczeństwie w okresie feudalizmu

– przedstawia politykę władców Polski i potrafi ją uzasadnić

– przedstawia konsekwencje reformy gregoriańskiej


37. Wyprawy krzyżowe
Zagadnienia

1. Chrześcijańscy pielgrzymi i muzułmańscy Seldżucy.

2. Papież wzywa do wyprawy krzyżowej.

3. Osiem krucjat.

4. Klęska krzyżowców.

5. Bilans krucjat.



– wie, co oznaczają pojęcia: Seldżucy, synod, krucjata, Ziemia Święta, zakony rycerskie, Królestwo Jerozolimskie

– wymienia zakony powstałe w Ziemi Świętej

– zna zadania rycerzy zakonnych


– wie, co się stało w roku: 1095, 1096, 1291

– opisuje przebieg krucjat

– omawia położenie pielgrzymów pod panowaniem Seldżuków

– wskazuje na mapie ziemie zajęte przez krzyżowców oraz trasę ich przemarszu

– wie, dlaczego ludzie brali udział w krucjatach


– wyjaśnia przyczyny ruchu krucjatowego

– omawia znaczenie krucjat dla położenia Kościoła

– omawia rolę wypraw krzyżowych dla położenia rycerstwa

– porównuje działalność zakonów rycerskich z innymi zakonami



– wskazuje skutki wypraw krzyżowych
1   2   3


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość