Strona główna

Gospodarka kolonialna- narodziny kapitalizmu Podręcznik, str. 146-150


Pobieranie 14.13 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar14.13 Kb.
Gospodarka kolonialna- narodziny kapitalizmu
Podręcznik, str. 146-150


  1. Handel kolonialny:

    1. wzrost znaczenia róg dalekomorskich przez Atlantyk i Ocean Indyjski

    2. upadek handlu lewantyńskiego ( Może Śródziemne) i znaczenia miast włoskich, nowe ośrodki to Anglia i Niderlandy

    3. rewolucja cen- napływ kruszców do Europy i towarów kolonialnych spowodował spadek ich wartości, podrożała żywność

    4. włączenie się w połowie XVI w. do rywalizacji o kolonie Anglii, Niderlandów, Francji:

- działalność piracka ( korsarstwo)- napadano na okręty hiszpańskie i portugalskie

    1. funkcjonowanie kompanii handlowych:

- spółki kupieckie- akcyjne, które zmonopolizowały handel Europy z Nowym Światem, np. Holenderska i Brytyjska kompania Wschodnioindyjska ( posiadała 10 tys. armię, 50 tys. pracowników, około 200 okrętów, sama podbiła Indie)

    1. faktorie handlowe- handel wymienny z tubylcami




  1. Narodziny kapitalizmu:

    1. kapitalizm- system gospodarczy, który opiera się na wolnym handlu, konkurencji, własności prywatnej, kapitał to środki finansowe, surowce, narzędzia, pracownicy. W kapitalizmie istnieją kapitaliści – właściciele prywatnych przedsiębiorstw i pracujący dla nich robotnicy- pracownicy, otrzymujący wynagrodzenie.

    2. połownictwo- system występujący w południowej Europie- dzierżawa ziemi w zamian za część plonów ( zwykle połowę) zamiast pańszczyzny ( odrobku)

    3. proces grodzenia w Anglii- XVI- XVIII w.- właściciele ziemscy przejmowali grunty orne ubogich chłopów, które zamieniali na pastwiska da owiec. Mniej ziemi uprawnej i rąk do pracy na wsi zmusił chłopów do szukania pracy w mieście jako pracownicy najemni ( robotnicy) – stąd rozwój systemu nakładczego i manufaktur

    4. praca nakładcza- zapotrzebowanie na towary przemysłowe wymagał zwiększenia produkcji masowej i obniżenia kosztów, organizacja cechowa została zastąpiona systemem nakładczym. Kapitalista, inwestor kupował materiał, narzędzia, zlecał wykonanie konkretnej pracy rzemieślnikowi za odpowiednie wynagrodzenie. Gotowy towar wracał do kupca, który sprzedawał do z dużym zyskiem. System był tańszy i dużo bardziej wydajny.

    5. manufaktura- proces produkcji odbywa się w jednym miejscu, produkcja ręczna, gdzie istnieje podział czynności wśród pracowników, produkcja na masową skalę produktów przez niewykwalifikowanych robotników, często chłopów, dzieci, sieroty.

    6. rozwój sektora bankowego: działają pierwsze banki: Medyceusze, Fuggerowie, giełdy towarowe i pieniężne – Antwerpia, w transakcjach handlowych używa się operacji bezgotówkowych przez wykorzystaniu weksli i listów kredytowych

    7. dualizm ( dwukierunkowość) w rozwoju gospodarczym Europy): spowodowany rewolucją cen




W Europie Zachodniej rozwinęła się gospodarka towarowo-pieniężna, a na wschód od Łaby folwarczno-pańszczyźniana.




Różnice w rozwoju gospodarczym w XV i XVI w.

Europa Zachodnia

Europa Wschodnia










 Gospodarka towarowo-pieniężna.

 Wolność osobista chłopów, bezrolni zatrudniali się w miastach.

 Chłopi dzierżawili czynsz, który płacili właścicielom.

 Aktywizacja gospodarcza szlachty poprzez np. ogradzanie w Anglii (odbieranie ziemi chłopom, która była zamieniana w pastwiska dla owiec). Wiązało się to z zapotrzebowanie na wełnę i rozwojem sukiennictwa. Zajmowała się tym przede wszystkim tzw. nowa szlachta - gentry. Zaprzeczenie poglądowi, że szlachta nie może uczestniczyć w obrocie gospodarczym.

 Spadek uprawy zbóż ze względu na możliwość sprowadzenia taniego zboża z Europy Wschodniej.

 Wymiana gospodarcza z koloniami, a przez to nowe szlaki handlowe. Spadek znaczenia handlu śródziemnomorski, na rzecz szlaków przez Atlantyk.

 Rozwój dużych ośrodków miejskich (miasta powyżej 100 tys. mieszkańców) i portów. Nowa struktura mieszczaństwa i poprawa poziomu życia.

 Kapitalistyczne tendecje rozwojowe.

 Rozwój systemu nakładczego. Pierwsze manufaktury.

 Rozwój banków, spółek akcyjnych, powstanie giełd.



 Gospodarka folwarczno-pańszczyźniana.

 Chłop przywiązany do ziemi nie może opuszczać wsi.

 Tendencje do zwiększania pańszczyzny.

 Dominuje uprawa zboża, rozwój folwarków, gospodarka ekstensywna (wzrost produkcji poprzez zwiększanie obszaru, a nie wydajności).

 Duży eksport zboża do Europy Zachodniej.

 Rozwój osadnictwo na Kresach Wschodnich. Renesans handlu Bałtyckiego.

 Spadek znaczenia miast, wyjątek to miasta portowe. Ustawodawstwo antymieszczańskie.

 Refeudalizacja.



 Produkcja cechowo-rzemieślnicza.











Autor: Michał Motała ® 2011


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość