Strona główna

Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk


Pobieranie 484.44 Kb.
Strona1/13
Data18.06.2016
Rozmiar484.44 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


Instytut Slawistyki

Polskiej Akademii Nauk

_____________________________________________________________________________________

Instytut Slawistyki PAN Warszawa, 30.01.2012

ul. Bartoszewicza 1b m. 17

00-337 Warszawa

tel./fax. (0 22) 826 76 88


Sprawozdanie z działalności

Instytutu Slawistyki PAN w 2011 roku

  1. Ogólne informacje o Instytucie


Dyrektor: dr hab. Grażyna Szwat-Gyłybowa, prof. IS PAN (do 31.07.2011)

Dyrektor: dr Anna Engelking (od 1.08.2011)

Zastępca dyrektora ds. naukowych: dr hab. Anna Zielińska, prof. IS PAN

Zastępca dyrektora ds. ogólnych: dr Anna Engelking (do 31.07.2011)

Zastępca dyrektora ds. ogólnych: dr Dorota Pazio-Wlazłowska (od 1.08.2011)

Przewodniczący Rady Naukowej: prof. dr hab. Zbigniew Greń

Instytut ma uprawnienia do nadawania stopni:

– doktora nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa,

– doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa,
oraz występowania z wnioskiem o nadanie tytułu profesora nauk humanistycznych.

  1. Miejsce w rankingu

Instytut Slawistyki PAN otrzymał kategorię A w rankingu placówek naukowych MNiSW i zajął pierwszą pozycję w grupie N1 Nauki Filologiczne i Bibliologia.




  1. Zatrudnienie


(stan na 31.12.2011)

Ogółem 94 osoby, w tym:

pracownicy naukowi: 67 (profesorowie: 15, profesor wizytujący: 2, profesorowie nadzwyczajni: 12, adiunkci: 25, asystenci: 13),

pracownicy biblioteczni: 12 osób, w tym 8 osób RCIN,

pracownicy administracji i wydawnictwa SOW: 11 osób,

pracownicy dokumentacji naukowej: 4 osoby.



  1. kierunki badawcze w Instytucie Slawistyki PAN


Instytut Slawistyki prowadzi interdyscyplinarne badania nad językami, literaturami, historią i zagadnieniami narodowościowymi na obszarze Słowiańszczyzny.

Osiągnięcia naukowe Instytutu od lat znajdują odzwierciedlenie w wysokiej pozycji w rankingach MNiSW (niezmiennie I kategoria) oraz PAN, zaś w roku 2011 w zajęciu pierwszego miejsca w rankingu placówek naukowych MNiSW (grupa N1: Nauki Filologiczne i Bibliologia). Instytut dobrze funkcjonuje w życiu naukowym w kraju i za granicą, o czym świadczy nie tylko realizacja licznych projektów o charakterze międzyinstytucjonalnym i międzynarodowym, ale także wymierne owoce tej współpracy w postaci konferencji naukowych, publikacji (w tym nagradzanych; w 2011 r. dwoje profesorów IS PAN otrzymało Nagrodę Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcia naukowe) oraz działań na rzecz rozwoju młodej kadry, w tym prowadzenia studiów doktoranckich. Program naukowy IS PAN ukierunkowany jest na obszary, których badanie wychodzi naprzeciw współczesnym wyzwaniom humanistyki i jest istotne również dla rozwoju świadomości społecznej, jak i ochrony dziedzictwa kultury narodowej.

W programie naukowym Instytutu Slawistyki wyodrębnianych jest pięć pól badawczych:

Kulturowe dziedzictwo Słowiańszczyzny, w tym również dziedzictwo polskie. Efektem są tu wielotomowe leksykony, słowniki, atlasy, bibliografie, opracowania materiałowe, monografie itp.;

Tożsamości narodowe i regionalne Słowian (pamięć zbiorowa, mity i mitologemika, symbolika);

Mniejszości (narodowe, etniczne, językowe i religijne), pogranicza kulturowe, relacje międzykulturowe, kontakty językowe;

Lingwistyka w kontekście społeczeństwa informatycznego: semantyka, kognitywizm, lingwistyka komputerowa;

Nowoczesne systemy informacji naukowej: koordynacja prac w zakresie międzynarodowej bibliografii językoznawstwa slawistycznego, badania w zakresie nowoczesnych metod informacji dokumentacyjnej slawistyki językoznawczej.

  1. pion naukowy Instytutu Slawistyki PAN

W Instytucie Slawistyki PAN działają cztery zakłady:

Zakład Językoznawstwa, kierownik: wakat,

Zakład Literaturoznawstwa i Kulturoznawstwa, kierownik: prof. IS PAN dr hab. Grażyna


Bobilewicz,

Zakład Historii, kierownik prof. IS PAN dr hab. Ryszard Grzesik,

Zakład Badań Narodowościowych, kierownik: prof. dr hab. Wojciech Burszta.
W każdym Zakładzie funkcjonują zespoły tematyczne, odpowiedzialne za wykonywanie tematów statutowych Instytutu. Zespoły powoływane są na czas niezbędny do wykonania konkretnego projektu. Pracownicy naukowi, w tym także młodzi ambitni adiunkci, samodzielnie tworzą tematy statutowe oraz budują swoje zespoły. Jedynym warunkiem jest wysoki poziom naukowy zgłaszanego projektu oraz jego zgodność z profilem działalności Instytutu. Tematy statutowe przedstawiane są w formie projektu z określeniem celu, metody, opisu merytorycznego oraz przewidywanych kosztów. Po weryfikacji przez Kierowników Zakładów oraz Dyrekcję tematy są zatwierdzane w formie planu rocznego przez Radę Naukową IS PAN.

Polityka naukowa Dyrekcji zmierza do poszerzenia zakresu uprawnień Instytutu do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego przez uzyskanie ich dla takich dyscyplin, jak kulturoznawstwo i literaturoznawstwo. Priorytetowym celem jest także umacnianie bardzo istotnego dla misji i tożsamości Instytutu środowiska językoznawczego.

Celem Dyrekcji jest również stwarzanie warunków do współpracy wszystkich pokoleń badaczy: od mistrzów – wybitnych profesorów, przez średnie pokolenie doktorów habilitowanych, do doktorów, asystentów i doktorantów. Sprzyja temu realizowanie tematów statutowych przez wielopokoleniowe zespoły naukowe, a ostatnio także działalność powołanego w 2011 roku z inicjatywy profesorów zespołu integracyjnego, który inicjuje różnorodne wspólne przedsięwzięcia pracowników Instytutu.

W 2011 roku zostało zainicjowane tworzenie zespołów skupionych wokół innowacyjnych liderów. Ich zadaniem jest wypracowanie takich kierunków rozwoju badań w IS PAN, by umożliwić bardziej aktywne i efektywne korzystanie z grantowego systemu ich finansowania. Zespoły prowadzą badania w ramach tematów statutowych Instytutu Slawistyki, grantów polskich i zagranicznych, umów międzynarodowych, współpracy z placówkami naukowymi w kraju i za granicą. Do zespołów włączeni są doktoranci oraz młodzi pracownicy naukowi.



Zespół etnolingwistyczny prof. dra hab. Jerzego Bartmińskiego prowadzi porównawcze analizy językowego obrazu świata w językach Europy, ważne dla badań wielokulturowości oraz prace nad Słownikiem stereotypów i symboli ludowych. Oba te zagadnienia sytuują się w polu lingwistyki antropologiczno-kulturowej (etnolingwistyki), która bada językowe obrazy świata funkcjonujące w narodowych (także regionalnych, konfesyjnych, środowiskowych) wspólnotach językowo-kulturowych, miejsce wartości w językowej konceptualizacji rzeczywistości oraz rolę języka w kształtowaniu tożsamości narodowej (regionalnej etc.), diagnozując zarazem bariery w komunikacji międzykulturowej.

Zespół kulturoznawczy prof. dra hab. Wojciecha Burszty prowadzi badania ideologii i mitów narodowych w kontekście integrującej się i globalizującej Europy. Jednym z tematów jest stosunek do idei Europy w polskiej myśli naukowej i literackiej XIX-XXI wieku. Innym – spojrzenie z odwrotnej perspektywy: europejska refleksja nad polską ideą narodowo-państwową: jak na wschodzie i zachodzie kontynentu postrzegano Polskę i jej myśl narodową i nacjonalistyczną oraz jak dzisiaj postrzegany jest renesans mitologii narodowej, a zwłaszcza status katolicyzmu w Polsce. Jednocześnie trwają badania nad zagadnieniami bardziej szczegółowymi, takimi jak: mit narodowy dzisiaj, konflikt tożsamości metonimicznych i metaforycznych, tradycje wynalezione jako element tożsamości europejskiej, rekonstrukcje historyczne w kontekście stosunku do historii, pamięć mitu i pamięć historii w Polsce, idea wspólnej Europy a problem indywidualności narodów w polskiej refleksji XIX wieku, globalizacja i jej wrogowie.
Zespół lingwistyki antropologicznej prof. dra hab. Zbigniewa Grenia zajmuje się polsko-czeskimi studiami kontrastywnymi w zakresie kontaktów językowych, relacji języka i tożsamości zbiorowej, wyzwań i zagrożeń na pograniczach kulturowych. Celem prac zespołu jest stworzenie gramatyki języka czeskiego, oddającej w możliwie jak najszerszym stopniu kulturowe uwarunkowania funkcjonowania języka narodowego, w tym wypadku języka czeskiego. Prowadzone są studia szczegółowe w zakresie relacji językowo-kulturowych na pograniczu językowym polsko-czeskim, w tym i pograniczu wirtualnym. W badaniach tych chodzi o analizę relacji między językiem a kulturą, zwłaszcza uwarunkowań tożsamościowych, wpływu stereotypów na zachowania językowe i na komunikację międzykulturową. W przyszłości planowane jest rozszerzenie eksploracji w tym zakresie na całą Zachodnią Słowiańszczyznę.

Zespół lingwistyki korpusowej i semantyki prof. dr hab. Violetty Koseskiej-Toszewej prowadzi badania nad semantyką i konfrontacją językową oraz lingwistyką korpusową. Wieloletnie doświadczenie członków zespołu (między innymi stworzenie semantycznego języka-pośrednika do równoległego zestawienia dwóch i więcej języków) w zakresie konfrontacji językowej i semantyki pozwala mu dobrze funkcjonować w lingwistyce korpusowej. Zespół zajmuje się zagadnieniami semantycznymi, a nie tradycyjnie tylko gramatyczną (formalną) stroną zestawianych języków. Dla opracowania słowników elektronicznych i tłumaczeń ważne są przede wszystkim tzw. korpusy równoległe. Celem jest nie tylko opracowanie takich korpusów, ale także na ich podstawie stworzenie dwu- i trójjęzycznych słowników elektronicznych (te ostatnie we współpracy z informatykami).
Zespół historii antropologicznej prof. wizyt. dra Aleksandra Smalanczuka zajmuje się badaniem pamięci historycznej społeczeństwa białoruskiego (pamięci komunikatywnej oraz kulturowej) oraz redaguje wielojęzyczne czasopismo „Homo Historicus”. W tym kontekście do priorytetów badawczych należy historia mówiona. Zespół będzie pracować nad tematem „XX wiek w pamięci Białorusinów”, w którym znaczna uwaga zostanie poświęcona relacjom z sąsiadami. Zadaniem głównym rocznika historii antropologicznej „Homo Historicus” jest rozszerzenie antropologicznego sposobu myślenia w analizie przeszłości, z właściwą mu koncentracją na przemianach w kulturze, polityce i stosunkach społecznych oraz upowszechnianie interdyscyplinarnych badań nad historią przez wykorzystanie nowoczesnych metod antropologii, etnologii, socjologii, itp. Do priorytetów rocznika należą problemy pamięci i niepamięci historycznej, mentalności i świadomości zbiorowej, życia codziennego, religijności, historii idei, historii lokalnej, relacji człowieka ze środowiskiem społecznym i przyrodniczym.
Zespół kulturoznawczy bałkanistyczny dr hab. prof. IS PAN Grażyny Szwat-Gyłybowej prowadzi badania nad problematyką religijnych, filozoficznych i kulturowych źródeł idei społeczno-politycznych na Bałkanach. Celem projektu jest powstanie i publikacja Leksykonu idei wędrownych na słowiańskich Bałkanach. Zgodnie z dotychczasowym zamysłem ma on mieć charakter komparatystyczny i zorientowany ku zagadnieniom związanym ze zjawiskiem hybrydyzacji kultur w procesie ich osmozy. Leksykon... obejmie swym zasięgiem wszystkie kultury słowiańskie Bałkanów, a w sensie chronologicznym historię spopularyzowanych i „spauperyzowanych” idei, które na tym obszarze podporządkowane zostały celom politycznym, poczynając od średniowiecza, a kończąc na XX wieku.
Zespół antropologiczny prof. dr hab. Joanny Tokarskiej-Bakir prowadzi badania skupiające się wokół strategii tożsamościowych organizowanych przez język, pamięć i politykę w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej. Zespół objął redakcję czasopisma „Studia Litteraria-Historica”, które będzie publikowane w języku polskim i angielskim na platformie elektronicznej. Punktem wyjścia badań są obserwacje dynamiki „powrotów” pamięci, rewizji narracji o przeszłości, odkrywania przemilczanych momentów i „białych plam” (socjologia zmów milczenia): procesów uwikłanych z jednej strony w lokalne (narodowe) interpretacje historii XX wieku, z drugiej strony – w dynamikę powstawania europejskich czy nawet globalnych strategii pamięci (np. Stockholmskiej inicjatywy upamiętniania i edukacji Holocaustu). Celem badań jest porównawcza – z punktu widzenia różnych dyscyplin: literaturoznawstwa, etnologii i antropologii kulturowej – analiza artystycznych i codziennych strategii narracji, wizualizacji, przedstawiania i upamiętniania historii XX wieku w polskiej kulturze. Zespół interesuje zarówno uwikłanie dyskursów pamięci w ideologiczne, tzn. powstałe w sferze różnych politycznych tradycji, paradygmaty tworzenia wizji przeszłości, jak i również ich subwersywne, np. artystyczne czy literackie artykulacje, a także przemilczane głosy, pozostające poza mainstreamowym (publicznym, medialnym, artystycznym, intelektualnym) obszarem dyskusji i sporów o historyczną pamięć i niepamięć.
Zespół socjolingwistyczny dr hab. prof. IS PAN Anny Zielińskiej zajmuje się badaniem relacji między językiem a tożsamością na wschodnim (polsko-litewsko-białoruskim) i zachodnim pograniczu Polski (polsko-niemieckim). Społeczności pogranicza są wielokulturowe, wielojęzyczne, a ich tożsamość narodowa jest złożona, często podwójna, zmienna, uzależniona od kontekstu historycznego. Celem zespołu są badania porównawcze nad różnymi typami wielojęzyczności i kontaktów językowych charakterystycznych dla społeczności pogranicza oraz nad dynamiką tożsamości jednostkowej i zbiorowej w perspektywie interdyscyplinarnej. Paralelne badanie obu pograniczy umożliwia „pogłębienie perspektywy” i włącza się w nowoczesny nurt badań transnarodowych w humanistyce, których założeniem jest komparatystyka oraz nacisk na badanie zjawisk i procesów, nie zaś pojedynczych faktów z przeszłości.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość