Strona główna

Jadwiga Rappe alt Orkiestra Filharmonii im. W. Lutosławskiego Chór Filharmonii im. W. Lutosławskiego Agnieszka Franków-Żelazny


Pobieranie 17.88 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar17.88 Kb.
15.02.2008 piątek godz. 19.00

Sala Polskiego Radia



Koncert symfoniczny

Jacek Kaspszyk dyrygent

Jadwiga Rappe alt

Orkiestra Filharmonii im. W. Lutosławskiego

Chór Filharmonii im. W. Lutosławskiego

Agnieszka Franków-Żelazny przygotowanie chóru

Poznański Chór Chłopięcy

Jacek Sykulski przygotowanie chóru

Gustav Mahler - III symfonia d - moll
Człon I :

Cz.1. Kraeftig. Entschieden

Człon II:

Cz.2. Tempo di Menuetto. Sehr maessig

Cz.3. Comodo. Scherzando. Ohne Hast

Cz.4. Sehr langsam. Misterioso (Alt solo. Tekst Friedrich Nietzsche)

Cz.5. Lustig im Tempo und Keck im Ausdruck (Chór. Tekst Des Knaben

Wunderhorn)

Cz.6. Langsam. Ruhevoll. Empfunden

III symfonia d-moll Gustava Mahlera ukończona w roku 1896 ( prawykona w Krefeld w 1902 r.), uznawana bywa za najdłuższe dzieło symfoniczne w dziejach muzyki. Pod względem czasu trwania ( ponad 90 minut) utwór ten wyznacza symboliczną granicę rozbudowy formy w półtorawiekowej wówczas historii gatunku symfonicznego. Od krótkich, niespełna 20 – minutowych kompozycji wczesnego klasycyzmu, aż do późnoromantycznych kolosów Brucknera i Mahlera, przebiega złożona i fascynująca ewolucja symfonii: stopniowo powiększa się masywność brzmienia zespołu orkiestrowego, różnicuje dynamika i barwa, komplikuje wewnętrzna struktura formy opartej na czteroczęściowym cyklu sonatowym. Przez cały XIX wiek świadomość słuchacza przygotowywana jest do przyswajania dzieł nie tylko coraz dłuższych i bardziej złożonych, ale coraz bardziej nasyconych wyrazowo i treściowo, dzieł wpisanych w pozamuzyczne odniesienia, programy literackie i filozoficzne – a ukoronowaniem tego procesu jest właśnie twórczość Gustava Mahlera, ostatniego wielkiego symfonika romantyzmu.

Szczególne odczucie długości, rozległości III Symfonii wynika nie tylko z czasu jej trwania. Jest to bodaj najbardziej epickie dzieło w dorobku wiedeńskiego kompozytora, może nie tak masywne i fakturalnie gęste jak inne symfonie Mahlera, za to najszersze, najbardziej rozległe w planie następstw, w porządku rytmu, ruchu, melodyki. Epicka narracyjność jako zasada nadrzędna tej symfonii staje się czytelna od pierwszych jej taktów w ruchu marsza inicjującego muzyczny tok I części dzieła. Motyw marsza, tak charakterystyczny dla muzycznej wyobraźni Mahlera, obecny prawie zawsze w jego symfoniach, podany jest tutaj ze szczególną wyrazistością, ostentacją. Allegro z III symfonii to najdalej posunięte studium marsza wpisanego we wszystkie możliwe estetyczne konteksty: marsz triumfalny i nostalgiczny, wzniosły i banalny, tragiczny i groteskowy. W przemianach tego marsza uwidacznia się cała tradycja muzyki Mahlera, z jej późnoklasycystycznym rodowodem, z jej wybujałą romantyczną ekspresją, z zamiłowaniem do wzorów ludowych (słowiańskich, żydowskich), ale także do muzyki wojskowej, ulicznej, biesiadnej. Słuchacza uderzać może i dziwić ów estetyczny eklektyzm, jest to jednak zabieg w pełni zamierzony, świadomy, prowokujący, związany ściśle z pozamuzycznym przekazem dzieła. Pierwsza część utworu – jak twierdzi Bohdan Pociej: najdłuższe allegro sonatowe w dziejach symfonii – stanowi wyodrębniony przez kompozytora człon, który równoważy pozostałe pięć ogniw dzieła. Całość opisana jest następującym programem kompozytora:

Człon I :

Wstęp – Pan się budzi

Część 1. Nadciąga lato (Pochód Bachusa)

Człon II:

Część 2. Co mi opowiadają kwiaty na łące

Część 3. Co mi opowiadają zwierzęta w lesie

Część 4. Co mi opowiada człowiek

Część 5. Co mi opowiadają anioły

Część 6. Co mi opowiada miłość

Mamy zatem do czynienia z charakterystycznym dla Mahlera modelem symfonii programowej, który wywieść należy z tradycji Beethovena - bliski związek z jego Symfonią Pastoralną wynika w tym wypadku nie tylko z przełamania układu czteroczęściowej formy, ale i z pokrewieństwa tematycznego obu dzieł – inspiracji naturą, gloryfikacji przyrody.

Jakkolwiek sam Mahler nie przywiązywał nadmiernej wagi do czytelności powyższego programu, jednak zasada pozamuzycznego odniesienia, przesłania ideowego, pozostaje tu w pełni uchwytna. Decyduje o tym rozbudowana symbolika dzieła: motyw marsza, ilustracje odgłosów przyrody, dźwięków otoczenia; decyduje o tym także obecność tekstów słownych w części IV ( fragment Zaratustry Friedricha Nietzschego) i części V

( Pieśń żebracza biednych dzieci ze zbioru ludowych tekstów i podań Des Knaben Wunderhorn). Uchwycenie szerokiego kontekstu dzieła, zrozumienie jego skomplikowanego przekazu, okazuje się wyzwaniem nie tylko percepcyjnym, ale także intelektualnym. Wielka, można by rzec: kosmologiczna wizja świata natury – apoteoza Życia, apoteoza Miłości – jaką w swej III Symfonii roztacza Mahler, jest dobitnym, może najbardziej wyrazistym w całej twórczości kompozytora, świadectwem nadrzędnej idei jego symfonizmu, którą wyraził w słynnym zdaniu: „Symfonia znaczy dla mnie budowanie świata wszelkimi możliwymi środkami istniejących technik”.

Robert Losiak


Jacek Kaspszyk

Dyrektor artystyczny Orkiestry Filharmonii im. Witolda Lutosławskiego we Wrocławiu. Swoją karierę dyrygencką rozpoczął od zajęcia III miejsca na prestiżowym konkursie im. Herberta von Karajana w Berlinie, dzięki któremu zaczął obejmować eksponowane stanowiska w renomowanych instytucjach muzycznych. Był kierownikiem artystycznym Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach, pierwszym dyrygentem londyńskiej Capitol Radio’s Wren Orchestra oraz dyrektorem muzycznym i naczelnym Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie. Jest dyrektorem muzycznym Litewskiej Opery i Baletu w Wilnie. Nieustannie koncertując i prowadząc spektakle operowe zyskał renomę wybitnego dyrygenta.


JADWIGA RAPPÉ

Należy do najwybitniejszych śpiewaków polskich. Jest absolwentką Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie studiowała na wydziale Filologii Słowiańskiej. W czasie studiów rozpoczęła naukę śpiewu w Państwowej Średniej Szkole Muzycznej im. Chopina (w klasie Zofii Brégy). Studia wokalne kontynuowała pod kierunkiem Jerzego Artysza, uzyskując z najwyższym wyróżnieniem dyplom Akademii Muzycznej we Wrocławiu.

W 1980 zdobyła I nagrodę na Międzynarodowym Konkursie Bachowskim w Lipsku, w 1981 - złoty medal na Festiwalu Młodych Solistów w Bordeaux. Odtąd występuje z koncertami i recitalami na całym świecie; śpiewała m. in. w Musikverein i Konzerthaus w Wiedniu, w Salle Pleyel i w Théâtre des Champs-Elysées w Paryżu, w Gewandhaus w Lipsku, Royal Albert Hall w Londynie, Carnegie Hall w Nowym Jorku, Kennedy Center Concert Hall w Waszyngtonie. Występowała z dyrygentami tej miary co Stanisław Skrowaczewski, Sir Colin Davis, Nikolaus Harnoncourt, Marek Janowski, Bernard Haitink, Jesus Lopez Cobos, Mścisław Rostropowicz, Klaus Tennstedt, Leopold Hager, Riccardo Chailly, Anton Guadagno, Antoni Wit. Śpiewała z takimi orkiestrami jak Wiener Philharmoniker, National Symphony Orchestra z Waszyngtonu, Hallé Orchestra, RIAS-Sinfonieorchester, Concentus Musicus, Nouvel Orchestre Philharmonique de Radio France, ORF-Sinfonieorchester, WOSPR; gościły ją takie festiwale jak Festival de Paris, Steirischer Herbst, Festival d’Orange, Brucknerfest Linz, Händel-Festspiele w Karlsruhe, Ludwigsburger Schlofestspiele, a w Polsce – „Wratislavia Cantans” i „Warszawska Jesień”.

Jadwiga Rappé jest wybitną śpiewaczką oratoryjno-kantatową, jej repertuar obejmuje najsłynniejsze dzieła tego typu, od barokowych poprzez romantyczne do współczesnych (na czele z Polskim Requiem i Te Deum Pendereckiego). Jej równie rozległy repertuar pieśniarski obejmuje także pieśni kompozytorów współczesnych, w tym Bairda, Panufnika i Lutosławskiego. Od początku kariery do roku 1992 współpracowała ze znaną kameralistką Mają Nosowską-Pasławską - a od roku 1992 występuje razem z wybitną pianistką Ewą Pobłocką.



Kariera operowa Jadwigi Rappé rozpoczęła się na scenie im. Młynarskiego w warszawskim Teatrze Wielkim, gdzie śpiewaczka kreowała tytułową rolę w operze Händla „Amadigi di Gaula”. Obecnie artystka ma w repertuarze wiele partii operowych, występowała m.in. jako Orfeusz w „Orfeuszu i Eurydyce” C. Glucka, Pani Quickly w „Falstaffie” G. Verdiego, Ciecha w „Giocondzie” A. Ponchiellego, Hrabina w „Damie Pikowej” P. Czajkowskiego. Wielki sukces przyniosła jej rola Erdy w Wagnerowskim „Pierścieniu Nibelunga”, którą kreowała w Deutsche Oper (również podczas jej tourneé po Japonii), w Covent Garden, w Operze Królewskiej w Brukseli na festiwalu w Orange. Nagrała ją również na płytach EMI pod batutą Bernarda Haitinka. W styczniu 1997 wzięła udział w prawykonaniu światowym „Siedmiu bram Jerozolimy” Krzysztofa Pendereckiego w Jerozolimie z orkiestrą Bayerische Rundfunk pod dyrekcją Lorina Maazela.

Jadwiga Rappé nagrywa dla firm płytowych BMG Music, EMI, Teldec, Orfeo, Polskie Nagrania, Polskie Radio/KOS i CD ACCORD.


©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość