Strona główna

Kryteria oceniania osiągnięć edukacyjnych ucznia z języka polskiego dla klasy II gimnazjum w Nowym Tomyślu


Pobieranie 80.45 Kb.
Data20.06.2016
Rozmiar80.45 Kb.
Kryteria oceniania osiągnięć edukacyjnych ucznia z języka polskiego

dla klasy II Gimnazjum w Nowym Tomyślu

Kryteria oceniania i wymagania edukacyjne opracowane przez zespół nauczycieli języka polskiego w oparciu o wewnątrzszkolny system oceniania, podstawę programową i realizowany w gimna-zjum Program nauczania języka polskiego dla klas I - III „Świat w słowach i obrazach”


Sposoby sprawdzania osiągnięć edukacyjnych uczniów
I Praca klasowa – praca pisemna, trwająca co najmniej 45 minut, w trakcie której zostają sprawdzone umiejętności uczniów w zakresie komponowania przewidzianych programem form wypowiedzi oraz poziom ich wiedzy merytorycznej.

Nauczyciel informuje uczniów o terminie pracy klasowej, o formach podawczych, które się na niej pojawią oraz o zakresie obejmowanego przez nią materiału co najmniej z tygodniowym wyprzedzeniem.

Prace klasowe mogą być przeprowadzone w dwóch różnych formach:


  1. Nauczyciel przygotowuje zestaw minimum dwóch tematów prac z określonego wcześniej zakresu materiału. Przy każdym temacie zostaje jasno określona wymagana forma wypracowania. Uczniowie mają możliwość wyboru jednego z podanych tematów.

  2. Nauczyciel przedstawia zestaw trzech tematów prac, możliwych do zrealizowania za pomocą krótszych form pisemnych (zaproszenie, przepis, instrukcja, podanie itp.). Uczniowie wypowiadają się na wszystkie przedstawione im tematy. Nauczyciel biorąc pod uwagę wszystkich trzech prac, ustala jedną ocenę.


II Test (do wyboru forma testu otwartego lub zamkniętego) – test trwa co najmniej 45 minut i może obejmować materiał nawet z całego półrocza. Nauczyciel informuje uczniów o terminie testu i zakresie objętego nim materiału co najmniej z tygodniowym wyprzedzeniem.
III Sprawdzian – praca pisemna, obejmująca swym zakresem jeden z realizowanych w danym semestrze działów programu nauczania. Czas trwania tej formy sprawdzania umiejętności uczniów wynosi od 30 do 45 minut.

Nauczyciel informuje uczniów o terminie sprawdzianu oraz o zakresie obejmowanego przez niego materiału co najmniej z tygodniowym wyprzedzeniem.

Ilość sprawdzianów jest uzależniona od ilości przerobionego materiału – ukończonych działów. Nie powinny się one jednak odbywać częściej niż raz w miesiącu.
IV Kartkówka – to niezapowiedziana praca pisemna, obejmująca swym zakresem trzy ostatnie tematy. Czas trwania kartkówki jest różny w zależności od stopnia trudności obejmowanego przez nią materiału, nie może być jednak krótszy niż 5 i dłuższy niż 15 minut.

Sposób oceniania kartkówki ustala nauczyciel w zależności od stopnia trudności materiału.

Ilość kartkówek nie jest ograniczona i zależy wyłącznie od decyzji nauczyciela.
V Odpowiedź ustna – to niezapowiedziane sprawdzenie umiejętności komponowania wypowiedzi ustnej (wysławiania się) uczniów, wnioskowania oraz ich wiedzy merytorycznej. Swym zakresem odpowiedź ta obejmuje materiał trzech ostatnich tematów.

Nauczyciel ocenie wiedzę ucznia, jego sposób wysławiania się, tj. słownictwo, umiejętność konstruowania zdań i dłuższych wypowiedzi.

Uczeń może być wywołany do odpowiedzi kilkakrotnie w ciągu jednego semestru.
VI Udział w lekcji – nauczyciel na bieżąco ocenia udział uczniów w lekcji, tzn. stopień ich przygotowania do zajęć, aktywność, jakość proponowanych przez nich rozwiązań postawionych problemów itp.
VII Sprawdzenie funkcjonalności i estetyki zeszytu – nauczyciel ocenia zeszyt ucznia, biorąc pod uwagę nie tylko jego estetykę, lecz przede wszystkim kompletność notatek i ich przejrzystość.

Każdy uczeń może mieć oceniony zeszyt raz w semestrze, zwłaszcza przy ocenianiu semestralnym.


VIII Sprawdziany ortograficzne – (dyktanda) – nauczyciel zapowiada dyktando co najmniej na tydzień przed jego terminem. Kryteria oceniania są uzależnione od zakresu materiału, rozmiarów oraz stopnia trudności sprawdzianu.
IX Wypracowania – oceniając prace pisemne uczniów nauczyciel powinien brać pod uwagę następujące kryteria:

  1. Stopień zgodności treści z tematem. Rozumienie tematu.

  2. Stopień samodzielności w opracowaniu tematu. Samodzielność.

  3. Wartość materiału faktograficznego. Poziom wiadomości, umiejętność dobrania lektury, cytaty.

  4. Stopień wyczerpania tematu.

  5. Kompozycję pracy, zgodność z formą (lub dobór formy), planowość, spójność tekstu, jednolitość konwencji.

  6. Walory stylistyczne pracy, bogactwo i stosowność słownictwa, urozmaicenie składni.

  7. Poprawność językową (słownictwo i gramatyka).

  8. Poprawność ortograficzną i interpunkcyjną.

  9. Estetykę pracy: pismo, przejrzystość struktury tekstu, akapity itd.

Nauczyciel sprawdza prace wybiórczo. Pod koniec każdego semestru każdy uczeń powinien posiadać co najmniej 2 sprawdzone i ocenione prace pisemne. Wypracowania oraz krótsze formy wypowiedzi np. zaproszenie, oceniane są wg systemu kryterialnego opracowanego przez nauczycieli polonistów.


X Zadania domowe: tj. ćwiczenia językowe, stylistyczne itp. nauczyciel sprawdza przede wszystkim zgodność wykonanego ćwiczenia z przyjętą normą, bierze pod uwagę pomysłowość ucznia, umiejętność zaproponowania nowych, własnych rozwiązań, postawionych problemów.

Nauczyciel ocenia ten typ zadań domowych przede wszystkim wtedy, kiedy zostały one sporządzone w sposób bardzo ciekawy i niekonwencjonalny.

Ocenie podlega także nieodrobienie tego typu zadań.
XI Terminy zwrotu prac pisemnych.


  1. Prace klasowe, sprawdziany i testy – w ciągu 14 dni od napisania pracy.

  2. Dyktanda i kartkówki – na bieżąco (nie później niż w ciągu tygodnia).


Sposoby zawiadamiania uczniów i ich rodziców o otrzymanych ocenach.


  1. Wszystkie prace pisemne zostają przez nauczyciela ocenione i zrecenzowane

  2. Prace ocenione przechowywane są przez nauczyciela do czasu zakończenia edukacji w gimna-zjum, rodzicom są udostępnione do wglądu podczas konsultacji.

  3. Uczeń ma możliwość uzupełnienia wiadomości i umiejętności i ponownego napisania spraw-dzianu w drugim terminie (w przeciągu 2 tygodni). Obie oceny zostają wpisane do dziennika.


Sposób ostatecznego ustalenia oceny śródrocznej i rocznej

Na te oceny mają wpływ wyniki uzyskane wg następującej hierarchii ważności:



  1. Prace klasowe, testy, sprawdziany.

  2. Wypracowania.

  3. Ocenianie bieżące(praca na lekcji, kartkówki, odpowiedzi ustne).

  4. Pozostałe (np. prowadzenie zeszytu, udział w konkursach, recytacja).


Warunki i tryb uzyskania wyższej niż przewidywana rocznej oceny klasyfikacyjnej reguluje WSO.

Kryteria ocen śródrocznych i rocznych z języka polskiego

dla klasy II gimnazjum

Uczeń otrzymuje ocenę niedostateczną, jeśli nie opanował wiadomości i umiejętności objętych wymaganiami podstawowymi określonymi w podstawie programowej.


Uczeń otrzymuje oceną dopuszczającą, jeśli nie w pełni opanował wiadomości i umiejętności objęte wymaganiami podstawowymi określonymi w podstawie programowej, jednak posiadane wiadomości i umiejętności dają mu możliwość dalszego kształcenia.
Uczeń otrzymuje ocenę dostateczną, gdy w pełni opanował wiadomości i umiejętności na pozio-mie wymagań podstawowych określonych w podstawie programowej.
Uczeń otrzymuje ocenę dobrą, gdy w pełni opanował wiadomości i umiejętności na poziomie wymagań podstawowych określonych w podstawie programowej oraz w części wymagania ponad-podstawowe określone w programie nauczania.
Uczeń otrzymuje ocenę bardzo dobrą, jeśli w pełni opanował wiadomości i umiejętności na poziomie wymagań podstawowych określonych w podstawie programowej i ponadpodstawowych określonych w programie nauczania.
Uczeń otrzymuje ocenę celującą, jeśli w pełni opanował wiadomości i umiejętności na poziomie wymagań podstawowych i ponadpodstawowych oraz wykraczające poza program nauczania.

Wymagania edukacyjne



Treści nauczania zawarte

w Podstawie programowej




Wymagania podstawowe




Wymagania ponadpodstawowe

Doskonalenie czytania i odbioru różnorodnych tekstów kultury

Rodzaje literackie oraz gatunki związane z epiką, dramatem i liryką

Poszukiwanie informacji w różnych źródłach

Rozumienie wybranych pojęć i terminów z teorii literatury

Dostrzeganie i komentowanie swoistych właściwości poznanych utworów literackich i tekstów kultury oraz określanie funkcji zaobserwowanych

środków wyrazu;
Dostrzeganie uniwersalności doświadczeń , przemyśleń, uczuć i aspiracji wpisanych w dzieła z róż-nych okresów i kręgów kulturowych.
Dostrzeganie związku utworów z biografiami twórców i czasem historycznym
Omawianie i interpretowanie utworów w różnych zestawieniach kontekstualnych.

Pojęcia dotyczące stylistyki: neologizm, archaizm, dialektyzm, stylizacja.


Pojęcia (bez konieczności ich definiowania i używania terminów):myśl przewodnia;

sensy symboliczne i metaforyczne utworu, realizm, fantastyka, groteska,narracja (pierwszoosobowa i trzecioosobowa), symbol, alegoria,

ironia, apostrofa, antyteza, kontrast.
Odmiana części mowy – fleksyjne cząstki budowy wyrazów, posługiwanie się wiadomościami na ten temat w analizie znaczeń
Pisanie poprawne pod względem zgodności z właściwymi strukturami gramatycznymi i systemem języka

Wypowiedzenie złożone

Mechanizm upodobnień fonety-cznych (głównie pod względem

dźwięczności) i znaczenia tego zjawiska dla praktyki wymawiania i zapisywania wyrazów.

Wyrazy podzielne i niepodzielne słowotwórczo, budowa słowotwórcza wyrazu.

Wyraz podstawowy i pochodny.
Sposoby tworzenia wyrazów pochodnych.

Treść i zakres wyrazu.



Wyrazy nacechowane emocjonalnie i wartościująco

Skróty i skrótowce


Wyżej zorganizowane formy wypowiedzi


Pojęcia związane z retoryką i wypo-wiedziami o strukturze logicznej: teza, argument, przesłanka, wniosek, pogląd, ocena.

Uczeń doskonali technikę głośnego i cichego czytania ze zrozumieniem,

odróżnia informację od opinii,

wybiera ciekawe i wartościowe filmy oraz przedstawienia teatralne,

zwraca uwagę na kreację bohaterów, ocenia grę aktorską,

dostrzega odrębność przekazu radiowego, telewizyjnego i prasowego,

ogląda różnorodne albumy sztuk plastycznych i wyraża własne opinie,

dostrzega muzyczność poezji,

rozpoznaje cechy języka publicystyki,

odczytuje różne kody symboliczne i ikoniczne.


Rozpoznaje gatunki literackie już poznane oraz: pieśń, elegię i sonet,

rozróżnia rodzaje literacki,

rozpoznaje i wskazuje środki stylistyczne w utworze,

dostrzega zróżnicowanie stylistyczne tekstów,

odróżnia fakty od fikcji literackiej.

Korzysta z różnych części książki, tabel, przypisów, tekstów pomocniczych i aneksów,

pod kierunkiem nauczyciela korzysta z różnych publikacji informacyjnych,

dostrzega cechy reklamy,

umie korzystać ze słowników.
Odróżnia fakty od opinii;

Rozpoznaje gatunki liryczne omawiane w klasie pierwszej oraz pieśń, elegię, sonet, hymn, tren, nowelę;


Dostrzega zróżnicowanie stylistyczne tekstów;
Rozróżnia rodzaje literackie: epikę, lirykę i dramat;
Wskazuje cechy wiersza wolnego;

Identyfikuje osobę mówiącą;


Odróżnia fakty od fikcji literackiej;

Zwraca uwagę na kreacje aktorów, ocenia ich grę;


Odróżnia fotografię dokumentalną od artystycznej;

Dostrzega odrębność przekazu radiowego, telewizyjnego i prasowego;

Dostrzega cechy języka publicystyki;


Odczytuje różne kody ikoniczne i symboliczne;

Dostrzega charakterystyczne cechy reklamy;
Wskazuje cechy groteski.

Podczas czytania tekstów literatury pięknej, popularnonaukowej, publicystycznej, literatury faktu oraz korespondencji literackiej:

-uczeń odróżnia informację od opinii

-potrafi ocenić grę aktorów w wybranych przez siebie ciekawych i wartościowych filmach oraz przedstawieniach teatralnych;

-podczas oglądania albumów dzieł plastycznych potrafi wyrazić własne opinie
Dostrzega zróżnicowanie stylistyczne tekstów.

Przedstawia zwięźle główną myśl tekstu popularnonaukowego, dokonuje selekcji materiału.


Odczytuje różne kody ikoniczne i symboliczne.
Redaguje opowiadanie w narracji pierwszoosobowej i trzecioosobowej.

Uczeń stosuje imiesłowowe równoważniki zdania;

stosuje różne typy imiesłowów w wypowiedzeniach.

Uczeń poprawnie pisze zakończenia –łszy i –wszy;

poprawnie zapisuje cząstkę nie z imiesłowami;

poprawnie zapisuje wyrazy pochodne;

poprawnie zapisuje wyrazy złożone, skróty i skrótowce;

poprawnie zapisuje wyrazy, w których następuje utrata dźwięczności;

poprawnie zapisuje wyrazy z głoskami nosowymi;

umie poprawnie oznaczać miękkość głosek;

poprawnie zapisuje wyrazy, między którymi zaszło upodobnienie;

poprawnie zapisuje samogłoski nosowe oraz spółgłoski dźwięczne i bezdźwięczne wewnątrz wyrazu;

poprawnie zapisuje wyrazy, w których zachodzą uproszczenia grup spółgłoskowych.
Uczeń zna i posługuje się wypowiedzeniami złożonymi z podrzędnymi podmiotowymi;

stosuje odpowiednią interpunkcję;

zna i posługuje się wypowiedzeniami złożonymi z podrzędnymi orzecznikowymi;

stosuje odpowiednią interpunkcję;

zna i stosuje imiesłowowe równoważniki zdania, zachowując odpowiednią interpunkcję;

zna i stosuje różne typy imiesłowów w wypowie-dzeniach.

Uczeń dostrzega różnicę pomiędzy wymową

a zapisem spółgłosek dźwięcznych i bezdźwię-cznych;

poprawnie wymawia i zapisuje samogłoski nosowe;

umie poprawnie oznaczać miękkość głosek;

poprawnie zapisuje wyrazy, między którymi zaszło upodobnienie;

poprawnie wymawia i zapisuje samogłoski nosowe oraz spółgłoski dźwięczne i bezdźwięczne wewnątrz wyrazów;

poprawnie wymawia i zapisuje wyrazy, w których zachodzą uproszczenia grup spółgłoskowych.
Rozpoznaje wyrazy podzielne i niepodzielne słowotwórczo.

Poprawnie zapisuje wyrazy pochodne utworzone za pomocą przedrostków.


Tworzy wyrazy za pomocą przyrostków i przedrostków, odrzucając końcowe części wyrazów podstawowych.

Poprawnie zapisuje wyrazy pochodne


Dostrzega różnice między treścią a zakresem wyrazu.
Odróżnia wyrazy nacechowane od neutralnych

Docenia wartość oceniająco – ekspresywną wyrazów.


Poprawnie odczytuje popularne skróty i skrótowce

Poprawnie zapisuje wyrazy złożone, skróty, skrótowce.


Uczeń redaguje opowiadanie w narracji pierwszoosobowej i trzecioosobowej;

redaguje streszczenie artykułu, stosując językowe środki uzwięźlające, rzeczowniki o znaczeniu ogólnym, zaimki, imiesłowy;


redaguje opis przeżyć, używając wyrazów nazywających uczucia;

redaguje charakterystykę postaci , wykorzystując wyniki wcześniejszej analizy zgromadzonych opinii i faktów oraz wyciągniętych wniosków;


redaguje sprawozdanie z wydarzenia autentycznego ( z życia klasy, szkoły), prezentując własne odczucia i punkt widzenia, stosując zwroty i wyrażenia o zabarwieniu uczuciowym;
w recenzji świadomie dobiera środki językowe uwypuklające własną opinię;
redaguje opinię z uzasadnieniem argumentów na określony temat;
redaguje list z opisem przeżyć;

redaguje podanie i życiorys;


sporządza notatkę w formie wykresu, tabeli, schematu;

Uczeń czyta biegle teksty, poprawnie pod względem dykcji, pauzowania i akcentowania,

określa ideę utworu,

odkrywa refleksje, uczucia, postawy wpisane w dzieła literackie i porównuje je ze współczesnością,

wykorzystuje doświadczenia czytelnicze,

dostrzega elementy języka filmu,

klasyfikuje gatunki filmowe

samodzielnie wybiera ciekawe filmy odpowiednie do wieku

dostrzega współistnienie dziedzin sztuki w radiu i telewizji,

określa kompozycję obrazu, dobór barw i ich funkcję w budowaniu nastroju,

rozpoznaje wybitne dzieła muzyczne,

dostrzega różnice między językiem publicystyki a literatury.


Dostrzega związek utworu z kontekstem biograficznym i historycznym,

odczytuje metaforykę i symbolikę utworu literackiego,

zna pojęcia: literatura faktu, dziennik, pamiętnik, groteska, posługuje się nimi w swoich wypowiedziach.

Sprawnie, szybko czyta, wybiera najważniejsze informacje i notuje (hierarchizuje informacje),

samodzielnie korzysta z wydawnictw encyklopedycznych, antologii, wykorzystuje zbiory muzealne jako źródło informacji,

analizuje poprawność językową tekstów reklamowych,

krytycznie odbiera różnorodne reklamy, ocenia ich wartość estetyczną.

Określa ideę przewodnią utworu;

Odkrywa w literaturze refleksje, uczucia, postawy, dążenia wpisane w dzieła z różnych okresów i kręgów kulturowych, porównuje je ze współczesnością;

Dostrzega związki utworu z kontekstem biograficznym i historycznym;

Odczytuje metaforykę i symbolikę utworu literackiego;

Dostrzega celowość konstruowania nieregularnej wypowiedzi wierszowanej;

Rozróżnia lirykę bezpośrednią i pośrednią;
Dostrzega elementy języka filmu: montaż, plany filmowe, ruch i punkt widzenia kamery;

Klasyfikuje podstawowe gatunki filmowe;

Dobiera fotografie do przedstawianych przez siebie zagadnień;

Dostrzega współistnienie różnych dziedzin sztuki w przekazie radiowym i telewizyjnym;

Dostrzega różnice między językiem publicystyki a językiem literatury;

Samodzielnie korzysta z wydawnictw encyklopedycznych, antologii, serii wydawniczych,

dzieł zebranych; wykorzystuje zbiory muzealne jako źródło informacji;

Analizuje poprawność językową tekstów reklam;

Świadomie i krytycznie odbiera różnorodne reklamy, oceniając ich wartość estetyczną.

Dostrzega przesłanie zawarte w utworze groteskowym; odczytuje jego metaforyczny sens.

Podczas czytania tekstów literatury pięknej....

-uczeń potrafi określić ideę utworu;


-umie odkryć w literaturze refleksje, uczucia,

postawy, dążenia wpisane w dzieła z

różnych okresów i kręgów kulturowych

oraz porównać je ze współczesnością;


-dostrzega związki utworu z kontekstem

biograficznym i historycznym;


-umie odczytać metaforykę i symbolikę utworu;

potrafi dostrzec i ocenić inne elementy języka filmu;

-potrafi określić kompozycję obrazu, perspektywę, dobór barw i ich funkcję w budowaniu nastroju
Dokonuje uogólnień treści tekstu popularnonaukowego, artykułu, uwypukla myśl przewodnią.
Określa ideę utworu.
Odczytuje metaforykę i symbolikę utworu literackiego.
Przekształca narrację trzecioosobowa na pierwszoosobową i odwrotnie.

Uczeń celowo i poprawnie stosuje imiesłowowe równoważniki zdania.

Uczeń posługuje się wypowiedzeniami złożonymi z podrzędnymi podmiotowymi, dostosowuje je do intencji, sytuacji i odbiorcy;

posługuje się wypowiedzeniami złożonymi z podrzę-dnymi orzecznikowymi, dostosowuje je do intencji, sytuacji i odbiorcy;

celowo i poprawnie stosuje imiesłowowe równoważniki zdania;

przekształca imiesłowowe równoważniki zdania na zdania podrzędne i odwrotnie.

Uczeń reaguje na błędną wymowę;

uświadamia sobie przyczyny różnic między wymową a pisownią niektórych wyrazów.

Tworzy wyrazy pochodne, wyodrębnia w wyrazie pochodnym podstawę słowotwórczą i formant

Tworzy wyrazy pochodne od wyrażeń przyimkowych oraz od dwu i więcej wyrazów podstawowych.

Dąży do precyzji i bogactwa wypowiedzi stosując wyrazy pochodne.
Stosuje wyrazy o znaczeniu ogólnym i szczegółowym.
Wybiera z tekstów literackich wyrazy nacechowane i określa źródło ich zabarwienia.
Poprawnie używa w wypowiedziach skrótów, ocenia ich przydatność.

Uczeń redaguje fragmenty dziennika (pamiętnika);

-przekształca narrację pierwszoosobową na trzecioosobową i odwrotnie;
w streszczeniu zastępuje zdania podrzędne imiesłowowym równoważnikiem zdania, stosuje zdania pojedyncze rozwinięte;
redaguje opis przeżyć, stosując związki frazeologiczne, nazywające stany psychiczne i ukazujące reakcje zewnętrzne;
redaguje charakterystykę postaci, posługując się wyrażeniami i związkami frazeologicznymi w celu nadania wypowiedzi charakteru ekspresywnego;
redaguje sprawozdanie z ważnego wydarzenia z życia własnej miejscowości, dodając swój komentarz i opinię;

redaguje recenzję, komentując i oceniając poszczególne elementy utworu;


próbuje redagować rozprawkę na zadany temat według wcześniej sporządzonego planu;
redaguje list w sytuacji symulowanej ( np. z punktu widzenia postaci literackiej, w konwencji epoki itp.);

wykorzystuje przypis jako notatkę;

redaguje przypis.

Opracowali: Katarzyna Beyer, Marzena Dach-Kolanko, Danuta Karczmarek, Dorota Kuźniewska, Grzegorz Piątas, Anna Przybylska, Anita Rucioch-Gołek, Dorota Wiśniewska







©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość