Strona główna

Literatura: Dawid Attenborough „ Życie na Ziemi” wyd. Wilga 97 r. Knut Schmidt – Nielsen „Fizjologia zwierząt – adaptacja do środowiska” wyd.


Pobieranie 12.11 Kb.
Data18.06.2016
Rozmiar12.11 Kb.

LITERATURA:

1. Dawid Attenborough „ Życie na Ziemi” wyd. WILGA 97 r.

2. Knut Schmidt – Nielsen „Fizjologia zwierząt – adaptacja do środowiska” wyd. PWN 97r.

3. Aleksander Rajski „ Zoologia” PWN 94 r.

4. Aleksander Hreczek; Jacek Gorczyca „ Płazy i gady Polski” KUBAJAK 99 r.

5. Wojciech Czchowski i inni „ Biologia” Wyd. PW R i L 89 r.


ARTYKUŁ:

Powrót płazów do środowiska wodnego.

Pomimo dążenia płazów do opanowania środowiska lądowego u niektórych przedstawicieli tej gromady kręgowców obserwujemy tendencje do powrotu do zbiorników wodnych.

W tym celu wytwarzają one liczne cechy przystosowawcze, które pozwalają im na pozostanie

w zbiornikach wodnych przez całe życie.

Traszka to typowy płaz ogoniasty żyjący w wodzie, w porze rozmnażania staje się podobna do ryby. Pływa z nogami przyciśniętymi do boków, sinusoidalnie wyginając ciało i uderzając ogonem. U niektórych gatunków samiec rozwija grzebień przypominający płetwę i staje się tak jaskrawo ubarwiony jak ryby w porze godowej. Samica składa ogromne ilości jaj przyczepiając każde z osobna do liści roślin wodnych, młode w chwili wylęgu są jeszcze bardziej podobne do ryb niż ich rodzice, ponieważ nie mają nóg i oddychają nie płucami, które rozwiną się później, lecz skrzelami zewnętrznymi.

Niektóre salamandry Ameryki Środkowej wykorzystują posiadanie żyjącej w wodzie postaci larwalnej, stwarzając sobie alternatywny sposób spędzania dorosłego życia—uzyskują dojrzałość płciową i rozmnażają się w stadium larwalnym. Jest to wspomniane wcześniej zjawisko neotenii. Pewien gatunek żyjący w jeziorze w Meksyku regularnie zmienia się

w postać dorosłą, wiodącą normalny lądowy tryb życia. Jeśli jednak zdarza się szczególnie mokry sezon i jezioro nie kurczy się i nie wysycha larwy zachowują swoje pierzaste skrzela. Rozrastają się ponad wielkość, którą osiągnęłyby normalnie, zmieniają kształt i stają się tak duże, jeśli nie większe jak formy lądowe. W końcu wciąć pozostając przy swym kijankowatym wyglądzie, osiągają dojrzałość płciową i rozmnażają się.

W innym jeziorze meksykańskim pewne stworzenie nieustannie wraca do wodnego życia swoich przodków. Rozmnaża się w postaci larwalnej, jego zewnętrzne skrzela rozrastają się

w rozgałęzione kępy, rosnące dookoła szyi to aksolotl. Jest to płaz ogoniasty, który w ten sposób przystosowuje się do życia w wodzie. Podając mu wyciąg z tarczycy- hormon tyroksynę przekonamy się, iż straci on wtedy zewnętrzne skrzela, rozwija płuca i przekształca się w podobną do salamandry ambystomę, żyjącą na Florydzie.

Na północy Stanów Zjednoczonych pewien płaz ogoniasty nieodwołalnie wrócił do wodnego trybu życia. To odmieniec amerykański.. Ma zarówno skrzela, jak i płuca, składa jaja

w norach na dnie strumieni i pozostaje w wodzie przez całe swoje życie, rezygnując z życia na lądzie.

Niektóre płazy ogoniaste w swym przystosowaniu do życia w wodzie poszły jeszcze dalej. Straciły nie tylko płuca, ale i kończyny. Żyjący na południu Stanów Zjednoczonych metrowy płaz zwany syreną tylne nogi stracił całkowicie, a przednie są nie tylko znacznie zredukowane, lecz także pozbawione kości. Mają jedynie chrząstki, kończyny te praktycznie nie są przydatne w czasie ruchu. Pochodząca z tej samej części świata amfiuma wciąż posiada cztery kończyny, ale są tak małe, że trzeba dokładnie przyjrzeć się zwierzęciu, by w ogóle je dostrzec. Zewnętrznie zwierzę bardziej jest podobne do ryby, dlatego też amfiuma znana jest bardziej pod lokalną nazwą węgorza kongijskiego.

Występowanie żab i salamander zwykle ogranicza się do wód słodkich, a w wodzie morskiej zwierzęta te giną w ciągu paru godzin. Istnieje jeden wyjątek, żaba Rana cancrivora

z południowej Azji. To mała zwyczajnie wyglądająca żabka, żyje na bagnach mangowych,

u wybrzeży morskich, gdzie pływa w poszukiwaniu pożywienia w wodzie morskiej o pełnym zasoleniu. Jak wobec tego, ta mała żabka radzi sobie z problemem utrzymania niskiego dla kręgowców stężenia soli w organizmie? Otóż żaba morska, podobnie jak spodouste zastosowała strategię odprowadzania znacznych ilości mocznika do płynów ustrojowych

( 480 mmol na litr).Ma we krwi duże stężenie mocznika, uzyskując w ten sposób równowagę osmotyczną z otaczającą wodą morską mimo utrzymywania stosunkowo małego stężenia soli w organizmie. Żaba ta umieszczona w wodzie morskiej nie jest całkowicie izoosmotyczna



w stosunku do tego środowiska. Pociąga to za sobą wolny, osmotyczny napływ wody do organizmu, który jest korzystny, ponieważ dzięki niemu żaba zdobywa wodę potrzebną do wytwarzania moczu, jest to lepsze niż zdobywanie wody przez picie jej z morza, prowadzące do zwiększania pobierania soli. U żaby morskiej mocznik jest istotnym elementem regulacji osmotycznej a nie tylko produktem wydalniczym. W tym przypadku zatrzymanie mocznika polega głównie na redukcji objętości moczu podczas przebywania zwierzęcia w wodzie morskiej. Chociaż zarówno kijanki jak i postacie dojrzałe żaby morskiej są wysoce wytrzymałe na działanie wody słonej, to nie są one niezależne od wody słodkiej. Zapłodnienie jaj i przeobrażenie do postaci dojrzałej wymaga wody o stosunkowo niskim zasoleniu. Dzięki częstym ulewnym deszczom w tropikach łatwo tworzą się zbiorniki słodkowodne u wybrzeży morskich i dlatego rozmnażanie może odbywać się w wodzie rozcieńczonej. Mimo, że u żaby morskiej rozmnażanie wymaga wody słodkiej, tolerowanie wody słonej umożliwia jej eksploatacje zasobnego środowiska tropikalnego, które pozostaje nieosiągalne dla wszystkich innych płazów. W ten oto sposób, choć płazy są zwierzętami, które starają się opanować środowisko lądowe, to jednak niektórzy przedstawiciele tej gromady w poszukiwaniu siedliska wytwarzają specyficzne przystosowania, pozwalające im na pozostanie lub powrót do zbiorników wodnych. Przedstawione przykłady są dowodem występowania u dorosłych płazów wtórnego przystosowania do życia w wodzie.
Sito Magdalena






©snauka.pl 2016
wyślij wiadomość