Litwa 10. 06. 1920 – Konstytucja tymczasowa; 08. 1922 – konstytucja Litwy; 15. 05. 1928 – zmiana konstytucji przez Smetanę, defacto oktrojowanie nowej konstytucji; 12. 05. 1938 – konstytucja Litwy; 25



Pobieranie 48.61 Kb.
Data17.06.2016
Rozmiar48.61 Kb.


LITWA



10.06.1920 – Konstytucja tymczasowa;
1.08.1922 – konstytucja Litwy;
15.05.1928 – zmiana konstytucji przez Smetanę, defacto oktrojowanie nowej konstytucji;
12.05.1938 – konstytucja Litwy;
25.07.1940 – konstytucja Socjalistycznej Republiki Radzieckiej Litwy;
18.06.1978 - konstytucja Socjalistycznej Republiki Radzieckiej Litwy;


25.10.1992
TRYB PRZYJĘCIA

- referendum krajowe
TRYB ZMIANY

- propozycja zmiany: Sejm – 1/4 składu; 300000 wyborców;

- zakaz zmian w stanie wyjątkowym;

- artykuł 1, dot. demokratyczności, niepodległości Litwy może być zmieniony tylko poprzez referendum, wymóg akceptacji 3/4 obywateli uprawnionych do głosowania;

- rozdział I i XIV zmieniane tylko w referendum;

- reszta konstytucji – dwukrotne głosowanie w Sejmie w odstępie 3 miesięcy, wymagana większość 2/3 członków sejmu;

- poprawki dotyczące tych samych kwestii, której dotyczyły poprzednie zmiany mogą być wprowadzone wcześniej niż po roku;

- poprawki muszą być podpisane przez prezydenta i oficjalnie promulgowana w ciągu 5 dni;

- jeśli prezydent tego nie zrobi w ciągu 5 dni, funkcja ta przechodzi na marszałka sejmu;

- poprawki wchodzą w życie miesiąc po ogłoszeniu.

- częścią Konstytucji są:

ustawa konstytucyjna

„O Państwie Litewskim” –

11.02.1991

Akt konstytucyjny „O

niewchodzeniu Litwy do

postradzieckich

Związków Wschodnich” –

8.06.1992.



Valdas Adamkus – 27.VI.2004
TRYB WYBORU

- obywatel Litwy, 40 lat;

- domicyl 3 lata;

- czynne prawo wyborcze do Sejmu;

- poparcie 20000 wyborców do zarejestrowania;

- co 5 lat;

- głosowanie najpóźniej w niedzielę dwa miesiące przed wygaśnięciem poprzedniej kadencji;

- tajne głosowanie;

- tylko dwie kadencje;

- wybierany wyłącznie przez obywateli Litwy;

- glosowanie powszechne, równe, tajne;

- wybory bezpośrednie;

- wybór dokonywany większością bezwzględną >50%, gdy w głosowaniu frekwencja wynosi poniżej 50% wygrywa kandydat posiadający największą ilość głosów, lecz nie mniej niż 1/3;

- druga tura 2 tyg. po pierwszej, z dwóch najsilniejszych kandydatów (gdy nie spełnione to co powyżej);

- gdy w I turze startuje 2 kandydatów i żaden z nich nie będzie miał przewagi, wybory muszą zostać powtórzone;


KOMPETENCJE:

- wyznacza podstawowe kierunki polityki kraju, razem z rządem implementuje założenia polityki zagranicznej;

- podpisywanie umów międzynarodowych, przedkłada je do ratyfikacji sejmowi;

- na wniosek rządu mianuje i odwołuje przedstawicieli dyplomatycznych D;

- przyjmuje listy uwierzytelniające dyplomatów z innych krajów D;

- nadaje wyższe rangi dyplomatyczne i tytuły specjalne D;

- mianuje po zatwierdzeniu prze sejm premiera, daje mu misje tworzenia rządu, zatwierdza jego skład;

- odwołuje premiera, po zatwierdzeniu przez sejm;

- przyjmuje dymisją rządu przed nowymi wyborami parlamentarnymi i powierza mu misje kontynuowania prac, aż do powstania nowego rządu;

- przyjmuje dymisje rządu, i jeśli konieczne powierza mu misję kontynuowania prac, ewentualnie przekazuje jednemu z ministrów rolę premiera, aż do utworzenia nowego rządu;

- przyjmuje dymisje poszczególnych ministrów i powierza mu misje kontynuowania prac, aż do powołania kolejnego na jego miejsce;

- odwołuje ministrów na wniosek premiera;

- w 15 dni po rezygnacji rządu przedstawia sejmowi nowego kandydata na premiera

- proponuje sejmowi kandydatów na sędziów SN, proponuje kandydata na prezesa SN (po konsultacji z sędziami SN);

- wyznacza, po zgodzie sejmu, sędziów sądu apelacyjnego, a pośród nich prezesa SA;

- mianuje sędziów sądów okręgowych i lokalnych;

- w wypadkach przewidzianych prawem składa sejmowi wnioski o odwołanie sędziów;

- przedkłada kandydatury 3 sędziów do TK, spośród wszystkich sędziów TK proponuje przewodniczącego TK;

- przedstawia sejmowi kandydatów na Prezesa Rady Banku Litwy, Kontrolera Państwowego; w razie potrzeby składa wniosek do sejmu o udzielenie im wotum nieufności;

- mianuje i odwołuje, w porozumieniu z sejmem, Naczelnego Dowódcę SZ, i szefa Służby Bezpieczeństwa;

- nadaje wyższe rangi wojskowe D;

- w wypadku ataku zagrażającemu suwerenności i terytorialnej integralności państwa podejmuje decyzje o obronie, mobilizacji, stanowi prawo, przedkłada te decyzje do zatwierdzenia sejmowi (na następnym posiedzeniu);

- ogłasza stany wyjątkowe przedkłada te decyzje do zatwierdzenia sejmowi (na następnym posiedzeniu) D;

- przedkłada sejmowi wiadomości o aktualnym stanie polityki wewnętrznej i zagranicznej państwa;

- zwołuje nadzwyczajne sesje sejmu;

- ogłasza wybory do sejmu;

- nadaje obywatelstwo litewskie D;

- nadaje nagrody państwowe;

- ma prawo łaski;

- podpisuje i promulguje ustawy sejmu lub zwraca je do powtórnego rozpatrzenia.

- dekrety z mocą ustaw D – kontrasygnata premiera lub właściwego ministra.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ

- konstytucyjna - tylko w wypadku ciężkich naruszeń konstytucji,

- karna – w czasie pełnienia funkcji może być skazany za przestępstwa karne i administracyjne;
Odwołanie z urzędu – naruszenie konstytucji

(impeachment) – złamanie przysięgi

– skazanie za

przestępstwo;

odwołanie – 3/5 członków sejmu, plus opinia TK;


Algirdas Brazauskas

- 14 grudnia 2004 roku



- partie: LSDP Litewska Partia Socjaldemokratyczna; Partia Pracy; Nowa Unia; Partia Ludowa.
PROCES TWORZENIA RZĄDU:

- w składzie rządu premier i ministrowie;

- premier powoływany przez prezydenta za zgodą sejmu;

- ministrowie powoływani rzez prezydenta na wniosek premiera;

- w ciągu 15 dni premier ma przedstawić skład rządu sejmowi;

- premier przedkłada sejmowi program rządu, jeśli program nie zostanie zaakceptowany w przeciągu 30 dni lub zostanie 2x odrzucony w przeciągu dni 60 prezydent może rozwiązać sejm;

- zmiany w składzie personalnym rządu dokonywane przez prezydenta;

- jeżeli w składzie rządu nastąpią zmiany liczące 50% potrzebna jest nowa inwestytura parlamentu;

- dymisja rządu: - wybory do sejmu,

- nieakceptacja

programu,

- śmierć premiera,

- nowy prezydent,

- wotum nieufności,

- decyzja rządu.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ:

- polityczna – indywidualna, solidarna, wotum nieufności wyrażone przez parlament (większość ogólnej liczby posłów);

- niewyrażenie wotum zaufania w procesie tworzenia rządu;

- odp. przed prezydentem;

- karna – pociągnięcie do odp. jedynie po zgodzie sejmu, a w okresach międzysesyjnych po zgodzie prezydenta.


FUNKCJE:

- administruje sprawami państwa, chroni integralności terytorialnej, zapewnia bezpieczeństwo państwa i porządek publiczny;

- implementuje prawo i rezolucje sejmu i dekretów prezydenta;

- koordynuje działalność ministerstw i innych instytucji rządowych;

- projektuje budżet, wykonuje b., zdaje sprawozdanie z jego realizacji sejmowi;

- posiada inicjatywę ustawodawczą;

- nawiązuje kontakty dyplomatyczne z państwami i OM;

- rozwiązuje spory w administracji rządowej, a także spory kompetencyjne miedzy ministrami;

- inne wynikające z ustaw


1 izba; Seimas - 141;

OSTATNIE WYBORY

- 10 października 2004 roku

- Partia Pracy (28,6%, 39); Związek Ojczyźniany (14,6%,25); Koalicja Litewska Partia Socjaldemokratyczna i Nowa Unia (20,7%, odpowiednio 21,10); Unia Liberalno- Centrowa (9,2%,18); Partia Liberalno – Demokratyczna (11,4%, 11)); kandydaci niezależni (5); Akcja Polaków na Litwie (3,8%, 2);
SYSTEM WYBORCZY:

- 71 okręgów jednomandatowych (system większościowy – gdy żaden z kandydatów nie uzyska większość bezwzględną przeprowadzana jest 2 tura, w której startują 2 najsilniejsi, gdy w okręgu tylko 2 kandydatów i żaden nie ma większości to wybory powtórne), 1 okręg wielomandatowy (system proporcjonalny, próg wyborczy 5%, przy frekwencji 25%, podział głosów – system największej reszty);

- wymóg frekwencji – jednomandatowe 40%

- wybory powszechne, równe, bezpośrednie, tajne;

- prawo czynne: obywatelstwo, 18 lat;

- prawo bierne: obywatelstwo litewskie, 25 lat, domicyl;

- druga niedziela października;

- co 4 lata;

- może działać w 3/5 składu;

FUNKCJE:

- rozpatruje i przyjmuje zmiany konstytucji;

- uchwala prawo;

- decyduje o przeprowadzeniu referendum;

- wyznacza termin wyborów prezydenckich;

- ustanawia instytucje państwowe przewidziane przez prawo oraz mianuje I odwołuje ich szefów;

- zatwierdza lub odrzuca kandydata na premiera;

- rozważa program działania rządu, decyduje o jego zatwierdzeniu;

- mianuje i odwołuje członków rządu;

- wyraża wotum nieufności dla premiera i ministrów;

- powołuje sędziów, Prezesów TK i SN;

- powołuje I odwołuje Kontrolera Państwowego oraz Prezesa Rady Banku Litwy;

- wyznacza termin wyborów samorządowych;

- tworzy Centralną Komisje Wyborczą i zmienia jej skład;

- uchwala budżet i nadzoruje jego wykonanie;

- ustala podatki I inne obowiązkowe opłaty;

- ratyfikuje lub odrzuca umowy międzynarodowe;

- wyznacza kierunki polityki zagranicznej;

- określa podział administracyjny kraju;

- ustanawia nagrody państwowe;

- ogłasza akty amnestii;

- ustala prawo administracyjne i materialne;

- ogłasza stany wyjątkowe;

- decyduje o mobilizacji;

- decyduje o użyciu sił zbrojnych.


RODZAJE SĄDÓW:

- Sąd Najwyższy

- Sąd Apelacyjny;

- okręgowe sądy administracyjne(5);

- sądy okręgowe (5);

- sądy lokalne (54).

(mogą być tworzone sądy wyspecjalizowane (sprawy rodzinne, pracy)).


SĄD NAJWYŻSZY

TRYB POWOŁYWANIA

- sędziowie powoływani przez sejm na wniosek prezydenta;

spośród nich wybierany prezes SN przez sejm na wniosek prezydenta;


LICZBA SĘDZIÓW

-
FUNKCJE

- sąd kasacyjny;

- rozpatruje wnioski o kasacje;

- rozpatruje skargi na sędziów z sądów okręgowych i SA

- stoi na straży jednakowej interpretacji prawa w sądach różnego typu.


TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY TRYB POWOŁYWANIA

- sędziów powołuje Sejm sporód kandydatów, których przedstawia Prezydent Republiki, Marszałek Sejmu oraz Prezes Sądu Najwyższego;

- na wniosek prezydenta sejm mianuje Prezesa TK spośród sędziów tego Trybunału

- rotacja 1/3 co 3 lata

- przysięgają na wierność Republice Litewskiej i Konstytucji;

- sędziowie TK nie podlegają żadnej instytucji państwowej, jednostce lub organizacji i kierują się wyłącznie Konstytucją.


LICZBA SĘDZIÓW

- 9 sędziów na 9 lat (tylko 1 kadencja);


FUNKCJE

- rozpatruje ustawy i orzeka o ich zgodności z Konstytucją Republiki Litewskiej oraz innymi aktami uchwalonymi przez Sejm, wydanymi przez Prezydenta Republiki oraz Rząd;

- przedstawia wnioski, czy nie zostały naruszone przepisy wyborcze w czasie wyborów na Prezydenta albo posłów na Sejm;

- stwierdza, czy umowy międzynarodowe Republiki Litewskiej nie są sprzeczne z Konstytucją;

- opiniuje, czy stan zdrowia Prezydenta

Republiki pozwala na kontynuowanie przez niego pracy;

- orzeka, czy konkretne działania posłów na Sejm lub dostojników państwowych, przeciwko którym wszczęto oskarżenie, są zgodne z Konstytucją.



LICZBA SZCZEBLI – 2

NAZWA SZCZEBLI

– powiat (apskritis);

- gmina (samorząd rejonowy – podzielone na starostwa (seniunija))

ILOŚĆ

- powiaty – 10



– gminy - 51






©snauka.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna
Komunikat prasowy
przedmiotu zamówienia
najkorzystniejszej oferty
Informacja prasowa
wyborze najkorzystniejszej
warunków zamówienia
istotnych warunków
sprawie powołania
Regulamin konkursu
udzielenie zamówienia
przetargu nieograniczonego
zamówienia publicznego
Nazwa przedmiotu
Specyfikacja istotnych
modułu kształcenia
Rozporządzenie komisji
studia stacjonarne
wyborze oferty
Zapytanie ofertowe
Szkolny zestaw
Ochrony rodowiska
ramach projektu
prasowy posiedzenie
trybie przetargu
obwodowych komisji
zagospodarowania przestrzennego
komisji wyborczych
komisji wyborczej
Program konferencji
Wymagania edukacyjne
Lista kandydatów
szkoły podstawowej
która odbyła
Województwa ląskiego
Decyzja komisji
przedmiotu modułu
poszczególne oceny
Sylabus przedmiotu
szkół podstawowych
semestr letni
Postanowienia ogólne
przedsi biorców
produktu leczniczego
Karta przedmiotu
Scenariusz lekcji
Lista uczestników
Program nauczania
Projekt współfinansowany
Informacje ogólne
biblioteka wojewódzka
semestr zimowy